Búið að afhenda stefnur útgerða sem vildu tíu milljarða frá ríkinu – Birtar í heild sinni

Nú, tæplega níu mánuðum eftir að Kjarninn óskaði eftir því að fá afhentar stefnur útgerða á hendur íslenska ríkinu vegna úthlutunar makrílkvóta, þar sem þær reyndust fara fram á milljarða króna í skaðabætur, hafa þær loks verið afhentar.

Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson er framkvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar, sem er ein tveggja útgerða sem ætlar að halda kröfum sínum til streitu.
Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson er framkvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar, sem er ein tveggja útgerða sem ætlar að halda kröfum sínum til streitu.
Auglýsing

Emb­ætti rík­­is­lög­­manns hefur afhent rit­­stjórn Kjarn­ans stefnur sjö sjá­v­­­ar­út­­­vegs­­fyr­ir­tækja á hendur íslenska rík­­inu þar sem þau fóru fram á sam­tals 10,2 millj­arða króna skaða­bætur vegna fjár­­­tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir vegna mak­ríl­kvóta sem fór ekki til þeirra á árunum 2011 til 2018. Útgerð­­irnar ákváðu að höfða mál eftir að tveir dómar féllu í Hæsta­rétti í des­em­ber 2018 sem sögðu að ekki hefði verið rétt haldið á úthlutun á mak­ríl­kvóta. Alls hafa liðið tæp­lega níu mán­uðir frá því að Kjarn­inn óskaði fyrst eftir gögn­unum og þar til að þau feng­ust afhent.

Fyr­ir­tækin sem stefndu rík­inu eru Ísfé­lag Vest­­manna­eyja, Eskja, Gjög­­­ur, Loðn­­u­vinnslan, Skinn­ey-­­­Þinga­­­nes, Hug­inn og Vinnslu­­­­­stöð­in. 

Öll nema þau tvö síð­ast­nefndu hafa nú dregið stefnur sínar til baka.

Upp­lýs­ing­arnar birtar á vef Alþingis

Emb­ætt­inu hafði verið gert að afhenda stefn­urnar eftir að úrskurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál hafði kom­ist að því, í úrskurði sem féll 1. apr­íl, að hags­munir „al­menn­ings að aðgangi að upp­­lýs­ingum um mála­til­­búnað einka­að­ila á hendur íslenska rík­­inu vegi í þessu til­­viki þyngra en hags­munir þeirra síð­­­ar­­nefndu af því að þær fari leynt.“ Áður hafði rík­is­lög­maður hafnað beiðni Kjarn­ans um aðgengi að stefn­un­um. Sú ákvörðun var kærð til úrskurð­ar­nefndar um upp­lýs­inga­mál með áður­nefndum afleið­ing­um. 

Auglýsing
Frá því að úrskurður nefnd­ar­innar lá fyrir og þar til stefn­urnar voru afhentar liðu þrjár vik­ur. 

Í milli­tíð­inni, þann 11. apr­íl, birt­ist helsta inn­tak stefn­anna í fyrsta sinn opin­ber­lega í svari Krist­jáns Þórs Júl­í­us­son­ar, sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra, við fyr­ir­spurn Þor­gerðar Katrínar Gunn­ars­dótt­ur, for­manns Við­reisn­ar, á Alþingi. Í svar­inu kom fram að heild­ar­um­fang stefn­anna hafi numið 10,2 millj­örðum króna auk þess sem að þær fóru fram á hæstu mögu­legu vexti sem hefði þýtt nokkra millj­arða króna kostnað í við­bót fyrir rík­is­sjóð, ef málin hefðu tap­ast. 

Fimm af sjö hættu við

14. apríl rataði málið inn í sal Alþing­is, og í ræður helstu ráða­manna, þar sem þeir ræddu áhrif COVID-19 far­ald­­­­­ur­s­ins og um við­brögð stjórn­­­­­­­­­valda við hon­um. Bjarni Bene­dikts­­­son fjár­­­­­mála- og efna­hags­ráð­herra sagði þá að ef svo ólík­­­­­­­lega færi að ríkið myndi tapa mál­inu þá væri það ein­falt mál í hans huga að reikn­ing­­­­­ur­inn vegna þess yrði ekki sendur á skatt­greið­end­­­­­ur. „Reikn­ing­­­­­ur­inn vegna þess verður þá að koma frá grein­inni. Það er bara svo ein­falt,“ sagði hann. 

Katrín Jak­obs­dóttir for­­­­­sæt­is­ráð­herra sagð­ist verða reið þegar „fyr­ir­tæki í sjá­v­­­­­­ar­út­­­­­­­­­vegi gera kröfu á ríkið upp á ríf­­­­­lega tíu millj­­­­­arða vegna mak­rílút­­­­­hlut­un­­­­­ar.“ Hún hvatti útgerð­irnar sjö í kjöl­farið til að draga stefnur sínar til bak­a. 

Dag­inn eftir greindu fimm af sjö útgerðum frá því að þær væru hættar við. Tvær, Vinnslu­stöðin og Hug­inn, sem bæði eru úr Vest­manna­eyjum ætla hins vegar að halda málum sínum til streitu. Vinnslu­stöðin vill fá tæpan millj­arð króna í skapa­bætur og Hug­inn, sem er að hluta til í eigu Vinnslu­stöðv­ar­inn­ar, vill 839 millj­ónir króna.

Fengu Deloitte til að reikna út „hagn­að­ar­missi“

Í stefn­unum er meðal ann­ars farið yfir hvernig skaða­bóta­kröf­urnar voru reikn­aðar út. Það var gert með því að fá end­ur­skoð­un­ar­fyr­ir­tækið Deloitte til að reikna út „hagn­að­ar­missi“ útgerð­anna sjö. Við þann útreikn­ing var stuðst við svo­kall­aða jað­ar­fram­legð mak­ríls. Í hluta stefn­anna er búið að strika yfir þá útreikn­inga sem stuðst var við í kröfu­gerð­inni, en þeir eru sýni­legir í öðr­um. Það var gert með þeim rökum að þar væri um að ræða „virkar við­skipta­upp­lýs­ing­ar“.

Þórólfur Matth­í­as­son, pró­fessor í hag­fræði, komst að þeirri nið­ur­stöðu, með því að reikna út frá meintum hagn­að­ar­missi útgerð­anna sjö, að hreinn hagn­aður þeirra vegna mak­ríl­veiða væri 55,5 millj­arðar króna. Þá nið­ur­stöðu birti hann í grein á Kjarn­anum 15. apríl síð­ast­lið­inn. 

Í öllum mál­unum er Bjarna Bene­dikts­syni eða Krist­jáni Þór Júl­í­us­syni sjáv­ar­út­vegs- og land­bún­að­ar­ráð­herra, stefnt fyrir hönd íslenska rík­is­ins. 

Í stefnu Vinnslu­stöðv­ar­inn­ar, ann­ars þeirra útgerða sem ætla að halda áfram mála­rekstri sínum gegn íslenska rík­inu, kemur fram að Vinnslu­stöðin hafi verið í sam­bæri­legu máli og Ísfé­lagið og Hug­inn þegar dómar Hæsta­réttar féllu í des­em­ber 2018, þar sem kraf­ist var við­ur­kenn­ingar á skaða­bóta­skyldu. Í stefn­unni segir að því „máli lyktaði með sátt við íslenska ríkið sem var gerð 28. maí 2019[...]­Með sátt­inni við­ur­kenndi íslenska ríkið að bera skaða­bóta­á­byrgð á fjár­tjóni, sem stefn­andi kynni að hafa beðið vegna þess að fiski­skipum stefn­anda hafi á árunum 2011 til 2014 verið úthlutað minni afla­heim­ildum í mak­ríl en skylt var skv. lög­um“. 

Í sátt­inni kom þó fram fyr­ir­vari íslenska rík­is­ins að með gerð hennar væri ekki „við­ur­kennt að stefn­andi ætti fjár­kröfu á hendur stefnda, heldur tak­mark­að­ist sáttin við nið­ur­stöður Hæsta­réttar í sam­bæri­legum mál­um. Ekki var við­ur­kennt að tjón hefði orðið og sér­stak­lega tekið fram að sáttin tak­mark­aði ekki varnir stefnda gagn­vart hugs­an­legum fjár­kröfum að neinu leyt­i“.

Hægt er að lesa stefn­urnar hér að neð­an. 



Stefnur 27. júní 2019.



Stefnur 10. sept­em­ber 2019.



Stefna Vinnslu­stöðv­ar­innar 10. des­em­ber 2019.



Stefna Eskju 10. des­em­ber 2019.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Ein orðan sem Plaun skartaði, en hún reyndist eftirlíking.
Tvöfaldur í roðinu
Hugo Plaun hefur lengi verið ein helsta stríðshetja Dana, og var vel skreyttur hermaður sem hitti fyrirmenni og sagði ótrúlegar sögur sínar víða. Fyrir nokkrum árum kom í ljós að Plaun laug öllu saman.
Kjarninn 4. október 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Tvöfaldur í roðinu
Kjarninn 4. október 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar