Mynd: Pexels

Tæknispá 2021: Þrír sterkir straumar

Myndavélar, framtíð skrifstofunnar og íslenska sprotavorið eru á meðal helstu umfjöllunarefna í árlegri tæknispá Hjálmars Gíslasonar.



Um ára­mót hef ég oft gert mér að leik að horfa til kom­andi árs og reynt að spá í hvað það kunni að bera með sér á vett­vangi tækn­inn­ar. Í fyrra horfði ég reyndar lengra og velti fyrir mér hvað kom­andi ára­tugur kynni að bera með sér. Sjáum hvernig það fer.

Í þetta sinn ætla ég hins vegar að horfa á yfir­stand­andi þróun í fáeinum mála­flokkum og hvert þeir straumar gætu leitt okk­ur.

Mynda­vélin er sterk­ari en sverðið

Sú yfir­burða­staða sem ritað mál hefur haft í sam­skiptum og þekk­ing­ar­miðlun síð­ustu ald­irnar er á und­an­haldi og mynd­málið er hratt að taka við sem mik­il­virkasta miðl­un­ar­leið­in.

Vin­sældir fyrst YouTu­be, en svo Instagram, Snapchat, TikTok og svo nú síð­ast „sagna“ (stor­ies) í nán­ast hverju ein­asta sam­skipta­for­riti bera þessu vott. Umbreyt­ingin verður enn skýr­ari þegar horft er til þess hvernig notkun þess­arra miðla er eftir aldri. Ungt fólk not­ast nær ein­göngu við mynd­mál­ið, meðan eldra fólkið er það sem enn heldur sig að miklu leyti við text­ann.

Auglýsing

Lynd­is­tákn (e. emot­icon) og GIF-­myndir í sam­skiptum eru annað merki um þessa þró­un. Og þó þeim sé oft beitt í bland við texta segir tákn með apa sem heldur fyrir augun eða þekkt mynd­brot úr bíó­mynd oft meira en mörg orð.

Með þessu er ég ekki að segja að tími text­ans sé lið­inn. En með til­komu öfl­ugrar mynda­vélar í vasa hvers manns og hindr­un­ar­lausa mögu­leika til dreif­ingar á hverskyns efni er mann­kynið hratt að til­einka sér fjöl­breytt­ari tján­ing­ar- og sam­skipta­máta.

Í sann­leika sagt er það fólki mun eðl­is­læg­ara að sýna, segja frá og sjá, en að færa hugs­anir sínar í rituð orð og lesa. Fyrir tíma prents­ins og raunar löngu eftir að það var komið fram voru frá­sagnir augliti til auglitis meg­in­að­ferðin til upp­lýs­inga­miðl­un­ar. Aðgangur að prent­uðum upp­lýs­ingum – og lestr­ar­kunn­átta – hefur ekki verið almenn nema rétt síð­ustu 50-200 árin (eftir því hvar í heim­inum er) og það eru innan við 20 ár síðan inter­netið færði hverjum manni mögu­leika á því að setja fram og miðla rit­uðum skoð­unum sínum hindr­un­ar­laust um stóran hluta heims­ins.

Auglýsing

Nú þarf ekki annað en bregða upp sím­anum til að sýna heim­inum og segja frá því sem fyrir augu ber. Text­inn er í mörgum til­fellum orð­inn óþarft – og jafn­vel hamlandi – milli­skref.

Það er erfitt að átta sig á því hvert þessi þróun mun leiða, en rétt eins og með aðra þunga strauma tím­ans þurfum við að átta okkur á þeim og aðlag­ast. Við eigum senni­lega ekki að slaka á í lestr­ar­kennslu, en kannski ætti ekki síður að auka áherslu á aðra miðl­un? Kannski ættum við sem eldri erum að til­einka okkur mynd­málið meira og hrað­ar?

Ég er ekki til­bú­inn að slá föstu að svo sé, en er raun­veru­legur mögu­leiki að sagan leiði í ljós að almenn þekk­ing á lestri og ritun verði bara 100-200 ára and­ar­tak í sög­unn­i?! 🤷

Fram­tíð skrif­stof­unnar

2020 leiddi okkur í sann­inn um að margt er hægt að gera öðru­vísi en áður. Eitt af því er að með aðstoð tækn­innar má vinna mörg þau verk­efni að heiman (eða hvaðan sem er) sem áður voru unnin á vinnu­stöð­um. Þetta var holl lexía og margir sem þurftu að læra mikið og hratt.

Ég hef hins vegar enga trú á því að skrif­stofan sé dauð (með til­liti til fyrsta spá­dóms­ins er orðið „skrif­stofa“ þá kannski ekki rétt­nefni lengur – við komum ekki þangað til að skrifa – heldur til að eiga í sam­skipt­u­m). Hópa­starf og þá sér­stak­lega skap­andi vinna er þess eðlis að við þurfum á öllum til­tækum með­ulum að halda til að sam­skiptin verði sem best og lipr­ust. Við slíka vinnu er ekk­ert sem kemur í stað beinna sam­skipta með aðgangi að teiknitöflu, sam­eig­in­legum skjá, skrif­færum og sam­veru.

Sömu­leiðis eru þau sam­skipti sem verða á milli sam­starfs­fólks þegar það hitt­ist fyrir til­viljun á göng­un­um, sér yfir öxl­ina á hvert öðru í hverju er verið að vinna, eða heyrir á spjall ann­arra við úrlausn verk­efna sinna ómet­an­leg – og eitt­hvað sem ekki verður end­ur­skapað þegar hver vinnur á sínum stað í sínu horni.

Mik­il­væg­asti þátt­ur­inn er síðan sá að til að sam­vinna skili árangri þarf sam­starfs­fólkið að þekkj­ast og treysta hvert öðru. Kunn­ings­skap­ur, traust og skiln­ingur skap­ast við bein sam­skipti og ekk­ert sem kemur í stað þeirra.

Það er hægt að búa til frá­bær fyr­ir­tæki þar sem allir vinna fjar­vinnu – og það hefur verið gert. Í hug­bún­að­ar­geir­anum hafa fyr­ir­tæki eins og Autom­attic (fram­leið­endur WordPress), InVision og Zapier byggt upp alger­lega dreifða vinnu­staði. En vegna alls þess sem sagt hefur verið hér að ofan mun fyr­ir­tæki sem á auð­velt með að koma starfs­fólki saman í eigin per­sónu að öðru jöfnu ganga betur en fyr­ir­tæki sem vinnur dreift.

En við höfum líka séð að við rétt skil­yrði er margt sem gengur vel – og sumt jafn­vel betur – þegar hver og einn starfs­maður getur ein­beitt sér að sínu, vinn­andi að heim­an.

Auglýsing

Saman held ég að þessar lex­íur eigi eftir að breyta vinnu­stöðum og vinnu­menn­ingu. Skrif­stofan er ekki dauð, heldur mun hún breyt­ast. Fyr­ir­tæki munu finna leiðir til besta þessa blöndu. Meira frelsi til að vinna heima þegar við á, jafn­vel heilir dagar þar sem allir vinna að heiman – en skrif­stofan að sama skapi útbúin til að ýta undir skap­andi vinnu og hópa­starf. Rými fyrir mis­stóra hópa til að vinna saman í lengri eða skemmri tíma. Rými til ein­beit­ingar þegar við á. Vinnu­rými í almenn­ingi nálægt kaffi­vél­inni og kæl­inum þegar unnið er í verk­efnum sem ekki krefj­ast ein­beit­ing­ar. Áhersla á fram­úr­skar­andi netteng­ingar og mynda­vélar til að liðka fyrir fjar­fund­um. Og meiri áhersla á sam­still­ingu og kunn­ings­kap innan hóps­ins með við­eig­andi vinnu­stofum og slíku.

Fyr­ir­tæki munu líka – og ættu – í auknum mæli taka þátt í að útbúa starfs­fólki sínu fram­úr­skar­andi vinnu­að­stöðu heima fyr­ir.

2020 mun ekki leiða til þess að við munum öll fara að vinna að heim­an. Raunar munum við þurfa að hafa fyrir því að halda í þær breyt­ingar sem voru af hinu góða, en hjá þeim sem gera það mun það sem við lærðum árið 2020 leiða til þess að við munum vinna öðru­vísi – og bet­ur.

Íslenska sprota­vorið

Það er ekki hægt að skilja við tækni­spá þessa árs án þess að minn­ast á íslenska sprota­vor­ið. Það er nefni­lega eitt­hvað magnað að ger­ast í íslenskri nýsköp­un.

Árið 2020 var þrátt fyrir allar Covid-hindr­anir – og kannski að ein­hverju leiti vegna þeirra - ein­stakt þegar kom að fjár­fest­ingu og vexti íslenskra sprota­fyr­ir­tækja. Fjöl­mörg fyr­ir­tæki sóttu sér mikið fjár­magn til upp­bygg­ingar og vaxt­ar. Má þar nefna Controlant, Sidekick Health, Ker­ecis, Lucinity, Main­frame og það fyr­ir­tæki sem ég stend að ásamt fleirum – GRID. Þar að auki var fyr­ir­tækið Unity, sem hefur sterkar teng­ingar við Ísland í gegnum stofn­and­ann Davíð Helga­son, skráð á Nas­daq-­mark­að­inn með látum og er, ásamt Spoti­fy, lík­lega verð­mætasta tækni­fyr­ir­tæki sem stofnað hefur verið á Norð­ur­löndum síð­ustu ára­tug­ina.

Þrátt fyrir að óvíst sé að öll þessi fyr­ir­tæki gangi upp, þá er þessi þróun ómet­an­leg. Hingað er að koma umtals­vert fjár­magn og mikil þekk­ing erlendis frá í gegnum fjár­festa og aðstand­endur þess­arra fyr­ir­tækja. Íslenskir fjár­fest­ar, sjóðir og stofn­endur eru að fær­ast nær mark­miðum sínum og sumir hafa þegar inn­leyst veru­legan hagnað af sínum fjár­fest­ingum og þátt­töku. Hér er að verða til virki­lega öflug nýsköp­un­ar-„­sena” og óháð gegni ein­stakra fyr­ir­tækja munu þessi verð­mæti sitja eft­ir.

Það verður fljót­lega hægt að telja upp fleira en Öss­ur, Marel og CCP þegar tínd eru til þau fyr­ir­tæki sem hafa gengið upp og hátækni­geir­inn mun með tíð og tíma mynda lang­þráðar nýjar stoðir undir íslenskt efna­hags­líf. Það verður mik­ill og merki­legur áfangi.

Gleði­legt nýtt tækni­ár!

Höf­undur er stjórn­ar­for­maður Kjarn­ans og for­stjóri GRID.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar