Karolina Fund: Vatnið, gríman og geltið

Vatnið, gríman og geltið er saga af þunglyndi, sjálfsvígstilraunum, dulúð vatnsins, grímunum sem við berum öll og geltandi, svörtum hundum. Sagan er byggð á upplifun höfundar á geðsjúkdómum.

karomyndinapríl.jpg
Auglýsing

Silja Björk er 27 ára skúffu­skáld og ötull tals­maður geð­heil­brigð­is­mála. Hún hefur skrifað fjölda greina um mál­efn­ið, veitt ótal við­töl og var þátt­tak­andi í sjón­varps­þátt­un­um Bara geð­veik,sem voru sýndir á Stöð 2 haustið 2016. Hún er einnig einn stofn­andi #éger­ekkita­bú ­sam­fé­lags­miðla­bylt­ing­ar­innar og hélt fyr­ir­lestur á TEDx ráð­stefnu í Hörpu vorið 2014, um upp­lifun mína af sjálfs­vígs­hugs­un­um. Fyr­ir­lest­ur­inn er titl­aður „The Ta­boo of Depression" og má finna á YouTu­be og er fyr­ir­lest­ur­inn með rúm 140.000 áhorf.

Bókin er sjálfsævi­skeiðs­saga og ákvað Silja Björk að gefa hana sjálf út til að halda sann­leiks­gildum sög­unn­ar. ­Mark­mið söfn­un­ar­innar er að safna fyrir yfir­lestri, rit­stjórn og umbroti bók­ar­inn­ar, útgáfu hennar og litlu ­fögn­uð­ar­teiti. SIlja Björk byrj­að­i að skrifa þessa bók fyrir sex árum, löngu áður en hún vissi að þetta gæti orðið bók. Henni leið mjög illa eftir inn­lögn­ina á geð­deild og þurfti að koma til­finn­ing­unum frá sér og not­aði skrifin til þess. 

Auglýsing
Eftir rúm­lega ár af skrifum ákvað hún að einn dag­inn skyldi þessi bók koma út. Nú þegar hand­ritið er nán­ast til­búið var ekk­ert henni að van­bún­aði að hefja hóp­fjár­mögnun og bíður hún spennt eftir að söfn­unin náist.

Hvernig vakn­aði hug­myndin að verk­efn­inu?

„Ég er greind með þung­lyndi og kvíða og sum­arið 2013 reyndi ég að fremja sjálfs­víg og end­aði í kjöl­farið inni á geð­deild. Eftir þetta mikla áfall, að reyna sjálfs­víg og vera lögð inn, fannst mér ég þurfa að skrifa frá mér hugs­anir mín­ar. Ég byrj­að­i ein­fald­lega bara á því að setj­ast fyrir framan tölv­una og skrifa án þess að hugsa. Ég greip í skrifin þegar mér leið illa eða þegar ég þurfti að vinna úr ein­hverju, sam­bands­slit­um, geð­deild­inni, sjálfs­vígs­hugs­un­unum og hvernig leið mín lá þang­að. Það var ekki fyrr en ári eftir að ég hafði skrifað fyrstu setn­ing­arnar að ég las yfir text­ann almenni­lega og hugs­aði með mér að þetta gæti kannski orðið að bók. Síðan þá hef ég unnið í hand­rit­inu, síð­ustu sex ár eða svo, bætt við, breytt og tekið út og ég held að þessi langi tími með hand­rit­inu sé engin til­vilj­un. Ég hef þroskast mikið og lært á þessum tíma, ég hef aðra sýn á atburð­ina og það gefur mér vald á text­anum sem ég hafði kannski ekki fyrst eftir geð­deild­ina. 

Verk­efnið er bók. Bókin fjallar um eins og áður seg­ir, geð­sjúk­dóma og afleið­ingar sjálfs­vígstil­rauna. Þetta er sagan mín, hún er öll sönn en ég leyfi mér að skreyta frá­sögn­ina á ljóð­rænan hátt. Vatn­ið, gríman og geltið er því ekki þurr ævi­saga og upp­taln­ing á sjúk­dóms­ein­kennum heldur fágæt inn­sýn í hug­ar­heim veikrar konu á erf­iðum tím­um. Ég tala um allt og ekk­ert, gjör­sam­lega hisp­urs­laust og í bók­inni leyn­ast ýmis leynd­ar­mál sem ég hef engum sagt. Tit­ill­inn er vísun í þrjár meg­in­mynd­lík­ingar sem ég vinn með í text­an­um, vatnið táknar eilífa hringrás lífs­ins, von­ina og end­ur­fæð­ingu. Grím­urnar vísa í þær grímur sem við berum sem sjúk­ling­ar, grímur sem við notum til að fela veik­indi okkar og van­líðan og geltið er vísun í gam­al­gróna ­mynd­lík­ingu þess að þung­lyndið sé eins og að eiga svartan hund, sem eltir þig um allt og ásækir þig. Bókin er þannig ljóð­ræn og fag­ur­fræði­lega frá­brugðin hefðbundnum ævi­sögu­frá­sögn­um. 

Margar hendur vinna létt verk og ég hefði aldrei getað staðið að þessu verk­efni ef ekki væri fyrir stuðn­ing frá fjöl­skyldu minni og vinum sem hafa lesið hand­ritið spjald­anna á milli í gegnum árin og komið með góða punkta. Það hefur ekki verið auð­velt, enda eru kaflar um fjöl­skyld­una mína og vin­konur mín­ar, og það er örugg­lega ekki auð­velt að lesa svona um sjálfan sig. Bókin hefur hjálpað okkur í sam­ein­ingu að takast á við áfallið og til­finn­ingar okkar og ég vona að það verði inn­blástur fyrir les­endur mína. Ég vil líka þakka Ísak, kærast­anum mínum og teym­inu mínu, þeim Frank og Sillu sem hafa hjálpað mér að setja upp sam­fé­lags­miðla­her­ferð fyr­ir­ Karol­ina Fund. Það koma kynn­ing­ar­mynd­bönd á næstu vikum sem verður spenn­andi að fylgj­ast með, þar sem ég ræði við þrjá þekkta geð­sjúk­linga um geð­heil­brigð­is­mál. 

Ég vil síðan þakka stuðn­ing ykkar allra sem styrkið verk­efn­ið, það er ómet­an­legt að hafa tæki­færi til þess að láta drauma sína ræt­ast á þennan hátt og ég hlakka til að geta boðið í útgáfu­teiti og áritað bæk­urnar fyrir ykk­ur!“

Hér er hægt að skoða og styrkja verk­efn­ið.



Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eigið fé Landsvirkjunar aukist um 34 milljarða á þremur árum
Samanlagt eigið fé þriggja stærstu ríkisfyrirtækjanna nemur nú um 700,7 milljörðum króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
EVE Fanfest frestað vegna COVID-19 veirunnar
Hátíðin hefur verið lykilatburður í markaðsstarfi CCP undanfarin ár.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Stefán Jón Hafstein
Elliðaárdalur: Góð tillaga
Kjarninn 28. febrúar 2020
Þórður Snær og Magnús Halldórsson
Þórður Snær og Magnús tilnefndir til Blaðamannaverðlauna Íslands
Dómnefnd Blaðamannaverðlauna hefur ákveðið tilnefningar sínar í öllum fjórum flokkum verðlaunanna en þau verða afhent eftir viku.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Fyrsta tilfelli COVID-19 kórónuveiru greinist á Íslandi
Íslenskur karlmaður á fimmtugsaldri hefur verið færður í einangrun á Landspítala eftir að sýni úr honum reyndist jákvætt fyrir nýju kórónuveirunni, COVID-19.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Skipa sérstakan stýrihóp um samfélagsleg og hagræn viðbrögð við Covid-19 veirunni
Stýrihópurinn mun leggja mat á stöðuna og nauðsynleg samfélagsleg og efnahagsleg viðbrögð á hverjum tíma.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.
Landsvirkjun hagnaðist um 13,6 milljarða króna í fyrra
Lágt álverð á heimsmarkaði, sem tryggir minni tekjur af raforkusölu til stærsta viðskiptavinar Landsvirkjunar, og stöðvum á kerskála Rio Tinto í Straumsvík, drógu úr hagnaði Landsvirkjunar í fyrra. Eigið fé ríkisfyrirtækisins er um 271 milljarður króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hjördís Björk Hákonardóttir
Málsvörn dómskerfis – sjálfstæði dómstóla og traust til þeirra
Kjarninn 28. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiFólk