Karolina Fund: Vatnið, gríman og geltið

Vatnið, gríman og geltið er saga af þunglyndi, sjálfsvígstilraunum, dulúð vatnsins, grímunum sem við berum öll og geltandi, svörtum hundum. Sagan er byggð á upplifun höfundar á geðsjúkdómum.

karomyndinapríl.jpg
Auglýsing

Silja Björk er 27 ára skúffu­skáld og ötull tals­maður geð­heil­brigð­is­mála. Hún hefur skrifað fjölda greina um mál­efn­ið, veitt ótal við­töl og var þátt­tak­andi í sjón­varps­þátt­un­um Bara geð­veik,sem voru sýndir á Stöð 2 haustið 2016. Hún er einnig einn stofn­andi #éger­ekkita­bú ­sam­fé­lags­miðla­bylt­ing­ar­innar og hélt fyr­ir­lestur á TEDx ráð­stefnu í Hörpu vorið 2014, um upp­lifun mína af sjálfs­vígs­hugs­un­um. Fyr­ir­lest­ur­inn er titl­aður „The Ta­boo of Depression" og má finna á YouTu­be og er fyr­ir­lest­ur­inn með rúm 140.000 áhorf.

Bókin er sjálfsævi­skeiðs­saga og ákvað Silja Björk að gefa hana sjálf út til að halda sann­leiks­gildum sög­unn­ar. ­Mark­mið söfn­un­ar­innar er að safna fyrir yfir­lestri, rit­stjórn og umbroti bók­ar­inn­ar, útgáfu hennar og litlu ­fögn­uð­ar­teiti. SIlja Björk byrj­að­i að skrifa þessa bók fyrir sex árum, löngu áður en hún vissi að þetta gæti orðið bók. Henni leið mjög illa eftir inn­lögn­ina á geð­deild og þurfti að koma til­finn­ing­unum frá sér og not­aði skrifin til þess. 

Auglýsing
Eftir rúm­lega ár af skrifum ákvað hún að einn dag­inn skyldi þessi bók koma út. Nú þegar hand­ritið er nán­ast til­búið var ekk­ert henni að van­bún­aði að hefja hóp­fjár­mögnun og bíður hún spennt eftir að söfn­unin náist.

Hvernig vakn­aði hug­myndin að verk­efn­inu?

„Ég er greind með þung­lyndi og kvíða og sum­arið 2013 reyndi ég að fremja sjálfs­víg og end­aði í kjöl­farið inni á geð­deild. Eftir þetta mikla áfall, að reyna sjálfs­víg og vera lögð inn, fannst mér ég þurfa að skrifa frá mér hugs­anir mín­ar. Ég byrj­að­i ein­fald­lega bara á því að setj­ast fyrir framan tölv­una og skrifa án þess að hugsa. Ég greip í skrifin þegar mér leið illa eða þegar ég þurfti að vinna úr ein­hverju, sam­bands­slit­um, geð­deild­inni, sjálfs­vígs­hugs­un­unum og hvernig leið mín lá þang­að. Það var ekki fyrr en ári eftir að ég hafði skrifað fyrstu setn­ing­arnar að ég las yfir text­ann almenni­lega og hugs­aði með mér að þetta gæti kannski orðið að bók. Síðan þá hef ég unnið í hand­rit­inu, síð­ustu sex ár eða svo, bætt við, breytt og tekið út og ég held að þessi langi tími með hand­rit­inu sé engin til­vilj­un. Ég hef þroskast mikið og lært á þessum tíma, ég hef aðra sýn á atburð­ina og það gefur mér vald á text­anum sem ég hafði kannski ekki fyrst eftir geð­deild­ina. 

Verk­efnið er bók. Bókin fjallar um eins og áður seg­ir, geð­sjúk­dóma og afleið­ingar sjálfs­vígstil­rauna. Þetta er sagan mín, hún er öll sönn en ég leyfi mér að skreyta frá­sögn­ina á ljóð­rænan hátt. Vatn­ið, gríman og geltið er því ekki þurr ævi­saga og upp­taln­ing á sjúk­dóms­ein­kennum heldur fágæt inn­sýn í hug­ar­heim veikrar konu á erf­iðum tím­um. Ég tala um allt og ekk­ert, gjör­sam­lega hisp­urs­laust og í bók­inni leyn­ast ýmis leynd­ar­mál sem ég hef engum sagt. Tit­ill­inn er vísun í þrjár meg­in­mynd­lík­ingar sem ég vinn með í text­an­um, vatnið táknar eilífa hringrás lífs­ins, von­ina og end­ur­fæð­ingu. Grím­urnar vísa í þær grímur sem við berum sem sjúk­ling­ar, grímur sem við notum til að fela veik­indi okkar og van­líðan og geltið er vísun í gam­al­gróna ­mynd­lík­ingu þess að þung­lyndið sé eins og að eiga svartan hund, sem eltir þig um allt og ásækir þig. Bókin er þannig ljóð­ræn og fag­ur­fræði­lega frá­brugðin hefðbundnum ævi­sögu­frá­sögn­um. 

Margar hendur vinna létt verk og ég hefði aldrei getað staðið að þessu verk­efni ef ekki væri fyrir stuðn­ing frá fjöl­skyldu minni og vinum sem hafa lesið hand­ritið spjald­anna á milli í gegnum árin og komið með góða punkta. Það hefur ekki verið auð­velt, enda eru kaflar um fjöl­skyld­una mína og vin­konur mín­ar, og það er örugg­lega ekki auð­velt að lesa svona um sjálfan sig. Bókin hefur hjálpað okkur í sam­ein­ingu að takast á við áfallið og til­finn­ingar okkar og ég vona að það verði inn­blástur fyrir les­endur mína. Ég vil líka þakka Ísak, kærast­anum mínum og teym­inu mínu, þeim Frank og Sillu sem hafa hjálpað mér að setja upp sam­fé­lags­miðla­her­ferð fyr­ir­ Karol­ina Fund. Það koma kynn­ing­ar­mynd­bönd á næstu vikum sem verður spenn­andi að fylgj­ast með, þar sem ég ræði við þrjá þekkta geð­sjúk­linga um geð­heil­brigð­is­mál. 

Ég vil síðan þakka stuðn­ing ykkar allra sem styrkið verk­efn­ið, það er ómet­an­legt að hafa tæki­færi til þess að láta drauma sína ræt­ast á þennan hátt og ég hlakka til að geta boðið í útgáfu­teiti og áritað bæk­urnar fyrir ykk­ur!“

Hér er hægt að skoða og styrkja verk­efn­ið.



Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Janet Yellen, tilnefndur fjármálaráðherra Bandaríkjanna
Ríkisstjórn Biden byrjuð að taka á sig mynd
Valdaskipti á milli ríkisstjórna í Bandaríkjunum hafa loks formlega hafist eftir að Joe Biden var lýstur sigurvegari forsetakosninganna af hinu opinbera í gær. Nú hafa tilnefningar borist í ríkisstjórn Biden og leynast þar nokkur kunnugleg andlit.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Fjallið Namsan  í Seúl í Suður-Kóreu milli daga þar sem mengun í borginni er mikil og lítil.
COVID-19 leysir ekki loftslagsvanda en sýnir hvað hægt er að gera
Þó að samkomu- og ferðatakmarkanir hafi orðið til þess að losun koltvíoxíðs hefur dregist saman á heimsvísu í ár hefur það lítil sem engin áhrif á uppsöfnun lofttegundarinnar í lofthjúpi jarðar. En það má margt læra af faraldrinum.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Birgir Þórarinsson, þingmaður Miðflokksins.
Segir ekki hægt að treysta hagnaðardrifnum sjávarútvegsfyrirtækjum fyrir velferð þjóðar
Þingmaður Miðflokksins og sjávarútvegsráðherra tókust á á Alþingi í dag og ræddu sölu á óunnum afla til útlanda. Þingmaðurinn sagði það pólitíska ákvörðun að sem mestur afli væri unninn hér heima sem Sjálfstæðismenn væru hræddir við að taka.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jóhann Páll Jóhannsson
Ríkisstjórnin magnaði kreppuna – nú þarf að skipta um kúrs
Kjarninn 24. nóvember 2020
Tíu staðreyndir um stöðu mála í íslensku efnahagslífi í COVID-19 faraldri
COVID-19 er tvíþættur faraldur. Í fyrsta lagi er hann heilbrigðisvá. Í öðru lagi þá hefur hann valdið gríðarlegum efnahagslegum skaða. Hér er farið yfir helstu áhrif hans á íslenskt efnahagslíf.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Allar póstsendingar frá hinu opinbera verði stafrænar árið 2025
Gert er ráð fyrir að ríkið spari sér 300-700 millljónir á ári með því að senda öll gögn í stafræn pósthólf fremur en með bréfpósti. Frumvarpsdrög fjármálaráðherra um þetta hafa verið lögð fram í samráðsgátt stjórnvalda.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Á hverju ári framleiðir Smithfield yfir þrjár milljónir tonna af svínakjöti. Enginn annar í heiminum framleiðir svo mikið magn.
„Kæfandi þrengsli“ á verksmiðjubúum
Í fleiri ár slógu yfirvöld í Norður-Karólínu skjaldborg um mengandi landbúnað og aðhöfðust ekkert þrátt fyrir kvartanir nágranna. Það var ekki fyrr en þeir höfðu fengið upp í kok á lyktinni af rotnandi hræjum og skít og höfðuðu mál að farið var að hlusta.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jökull Sólberg
Fortíð, nútíð og framtíð loftslagsskuldbindinga
Kjarninn 24. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiFólk