Heimsókn í Herdísarvík

Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Heimsókn í Herdísarvík í leikstjórn Þórunnar Magneu Magnúsdóttur í Þjóðleikhúsinu.

Heimsókn í Herdísarvík
Auglýsing

Leiklestrafélagið í samvinnu við Þjóðleikhúsið: Heimsókn í Herdísarvík

Höfundur: Sella Páls

Leikstjórn: Þórunn Magnea Magnúsdóttir

Lýsing: Páll Ragnarsson

Leikendur: Arnar Jónsson, Sigurjóna Sverrisdóttir, Jón Magnús Arnarsson, Ólafur Ásgeirsson, Kjartan Darri Kjartansson.

Leiklestur er fyrirtaks form til að koma á framfæri leikverkum sem ella hefðu ekki hlotið pláss á fjölum hinna stærri leikhúsa, eða þá leikverka hvers þanþol menn vilja reyna með því að það mæti áhorfendum/áheyrendum og hljóti þá viðbrögð; leikskáldsins sé síðan að vinna úr verkinu og slípa það til, sé þess talið þurfa.

Leiklestrafélagið var stofnað í október 2019 í þeim tilgangi að styðja og kynna verkefni félagsins og stóð síðastliðið haust fyrir fjórum leiklestrum á verkum Guðmundar Steinssonar í samvinnu við Kristbjörgu Kjeld.

Sella Páls hefur kynnt nokkur verka sinna í formi leiklestra á undanförnum árum og hér hefur hún skrifað verk um þann atburð þegar Jochum Eggertsson, Skuggi kallaður, heimsótti Einar Benediktsson skáld í Herdísarvík og dró þangað með sér ungan Stein Steinarr. Heimsóknin sú endaði með nokkrum ósköpum og þótt enginn sé vitnisburðurinn, leyfir Sella sér að skálda í eyðurnar og glæða þar með þjóðskáldið Einar lífi, ásamt sambýliskonu hans síðustu árin, Hlín Johnson, syni hennar, Jóni Eldon og svo auðvitað þeim fyrrnefndu, sem tóku hús á skáldinu.

Auglýsing

Það má fara nokkrum orðum um þá persónu sem drífur söguna áfram, Jochum Eggertsson. Hann var samkvæmt alfræðiritinu Wikipedia rithöfundur og skáld, alþýðufræðimaður og skógræktarmaður, bróðursonur Matthíasar Jochumssonar skálds. Rit hans þykja nokkuð sérstæð og hafði hann kenningar miklar um landnám Íslands; m.a. hélt hann því fram að Suðurland hefði verið albyggt þegar landnámsmenn komu og var þar fyrir írskur þjóðflokkur sem naut andlegrar handleiðslu Krýsa, en höfuðstöðvar þeirra voru einmitt í Krýsuvík. Höfuðprestur Krýsa á 11. öld var Kolskeggur vitri og undir leiðsögn hans og Jóns nokkurs Kjarvalssonar hins gamla á Vífilsstöðum skópu þeir og lærisveinar þeirra menningararf Íslendingar. Kolskeggur kenndi Íslendingum að skrifa með latínuletri, orti sjálfur Hávamál og skrifaði margar Íslendingasagna. Þar kom að höfðingjum þóttu Krýsar orðnir helstil umsvifamiklir, brenndu Jón Kjarvalsson og menn hans inni á Vífilsstöðum og settust um Krýsuvík sem þeim tókst svo loks að vinna. Kolskeggur komst undan á arabískum gæðingi en náðist síðar og var felldur; eftir það var Krýsum útrýmt, Kolskeggur varð Kölski og Ari fróði á endanum fenginn til að afmá Kolskegg úr sögunni.

Það er því ekki nema von að Jochum leiti í Krýsuvík; hitt var minna lukkað, að taka með sér ungskáldið Stein Steinarr, því það kastast illilega í kekki millli hans og húsbóndans í Herdísarvík, Einars Benediktssonar, og enda þau samskipti á því að Einar rekur Stein á brott með þeim orðum til Jochums, að hann skuli aldrei taka þennan mann með sér aftur í Herdísarvík.

Meginflétta verksins snýst þó um Hlín Johnson og son hennar, Jón Eldon, og draum hennar að peningar skáldsins nýtist til að koma syninum til mennta.

Ú þessum efniviði hefur Sella Páls fléttað saman sögu sem heldur áheyranda vel föngnum og þótt eflaust megi eitthvað slípa til þá sögu sem hún segir, verður ekki horft hjá því að Sella skrifar lipran texta sem fer vel í munni leikaranna.

Arnar Jónsson las hlutverk Einars Ben, þjóðskáldsins sem er sér vel meðvitað um stöðu sína. Á þeim tíma sem leikurinn gerist fer heilsu Einars hrakandi, minnisleysið nær æ sterkari tökum á honum og Hlín veitir honum strangt aðhald þegar kemur að áfenginu; Arnar fór ákaflega glæsilega með hlutverk þessa hnignandi jöfurs og samleikur hans og Sigurjónu Sverrisdóttur í hlutverki Hlínar átakamikill. Jón Magnús Arnarsson fór með hlutverk „Skugga“ og gerði vel; Kjartan Darri Kjartansson las hlutverk Steins Steinarrs og náði trúverðugum tilþrifum í deilunni við goðsögnina Einar. Ólafur Ásgeirsson fór fallega með hlutverk Jóns Eldons, sonar Hlínar.

Að sýningu lokinni var boðið upp á umræður með leikurum, leikstjóra og höfundi og var auðfundið að þessar persónur sem verkið sagði frá, eru hvergi nærri horfnar úr vitund okkar Íslendinga þótt liðin sé nær öld frá því að þeir atburðir gerðist sem sagt var frá. Það bendir til þess að þetta verk megi vel hljóta náð fyrir augum leikhússtjóra atvinnuhúsanna og fá að koma fyrir augu áhorfenda í fullbúinni leiksýningu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Svona eru líkur frambjóðenda á að komast á þing
Sitjandi þingmenn, og einn flokksformaður, eru í mikilli hættu á að missa þingsæti sitt í komandi kosningum. Mikil endurnýjun er í kortunum en alls 27 frambjóðendur sem sitja ekki á þingi eru líklegir til að ná þingsæti.
Kjarninn 16. september 2021
Tómas A. Tómasson og Kolbrún Baldursdóttir
Aðalsmenn og almenningur á Íslandi
Kjarninn 16. september 2021
Þorkell Sigurlaugsson og Sigmar Vilhjálmsson sitja báðir í undirbúningsnefnd hins nýja félags.
Unnið að stofnun nýrra hagsmunasamtaka lítilla og meðalstórra fyrirtækja
Atvinnufjélaginu er ætlað að vera málsvari fyrir hagsmuni einyrkja og lítilla og meðalstórra fyrirtækja í íslensku atvinnulífi. Þörfin á slíkum samtökum atvinnurekenda er sögð mikil af hálfu stofnenda.
Kjarninn 16. september 2021
Tryggvi Rúnar Brynjarsson
Í Dal hinna föllnu
Kjarninn 16. september 2021
Sif Sigmarsdóttir
Hvernig viljum við lifa?
Kjarninn 16. september 2021
Arnhildur Hálfdánardóttir fékk fjölmiðlaverðlaun umhverfis- og auðlindaráðuneytisins í fyrra fyrir þáttaröðina Loftslagsþerapían. Hún er þar með síðasti handhafi þeirra verðlauna.
Hætta að veita fjölmiðlaverðlaun á degi íslenskrar náttúru
Algjör sprenging hefur orðið í umfjöllun fjölmiðla um loftslags- og umhverfismál og því telur umhverfis- og auðlindaráðuneytið ekki lengur þörf á að verðlauna miðla sérstaklega fyrir slíkan fréttaflutning.
Kjarninn 16. september 2021
Sif Konráðsdóttir
Áratugur Árósasamnings
Kjarninn 16. september 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra í Forystusætinu á RÚV í gærkvöldi.
Framlög til barnabótakerfisins aukin og fleiri fá þær, en raunvirði bóta hefur lítið hækkað
Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Katrínar Jakobsdóttur um að ríkisstjórn hennar hafi aukið við barnabótakerfið og tryggt að það nái til fleiri en það gerði fyrir fjórum árum síðan.
Kjarninn 15. september 2021
Meira úr sama flokkiFólk