Heimsókn í Herdísarvík

Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Heimsókn í Herdísarvík í leikstjórn Þórunnar Magneu Magnúsdóttur í Þjóðleikhúsinu.

Heimsókn í Herdísarvík
Auglýsing

Leik­lestra­fé­lagið í sam­vinnu við Þjóð­leik­hús­ið: Heim­sókn í Her­dís­ar­vík

Höf­und­ur: Sella Páls

Leik­stjórn: Þór­unn Magnea Magn­ús­dóttir

Lýs­ing: Páll Ragn­ars­son

Leik­end­ur: Arnar Jóns­son, Sig­ur­jóna Sverr­is­dótt­ir, Jón Magnús Arn­ars­son, Ólafur Ásgeirs­son, Kjartan Darri Kjart­ans­son.

Leik­lestur er fyr­ir­taks form til að koma á fram­færi leik­verkum sem ella hefðu ekki hlotið pláss á fjölum hinna stærri leik­húsa, eða þá leik­verka hvers þan­þol menn vilja reyna með því að það mæti áhorf­end­um/á­heyr­endum og hljóti þá við­brögð; leik­skálds­ins sé síðan að vinna úr verk­inu og slípa það til, sé þess talið þurfa.

Leik­lestra­fé­lagið var stofnað í októ­ber 2019 í þeim til­gangi að styðja og kynna verk­efni félags­ins og stóð síð­ast­liðið haust fyrir fjórum leik­lestrum á verkum Guð­mundar Steins­sonar í sam­vinnu við Krist­björgu Kjeld.

Sella Páls hefur kynnt nokkur verka sinna í formi leik­lestra á und­an­förnum árum og hér hefur hún skrifað verk um þann atburð þegar Jochum Egg­erts­son, Skuggi kall­að­ur, heim­sótti Einar Bene­dikts­son skáld í Her­dís­ar­vík og dró þangað með sér ungan Stein Stein­arr. Heim­sóknin sú end­aði með nokkrum ósköpum og þótt eng­inn sé vitn­is­burð­ur­inn, leyfir Sella sér að skálda í eyð­urnar og glæða þar með þjóð­skáldið Einar lífi, ásamt sam­býl­is­konu hans síð­ustu árin, Hlín John­son, syni henn­ar, Jóni Eldon og svo auð­vitað þeim fyrr­nefndu, sem tóku hús á skáld­inu.

Auglýsing

Það má fara nokkrum orðum um þá per­sónu sem drífur sög­una áfram, Jochum Egg­erts­son. Hann var sam­kvæmt alfræði­rit­inu Wikipedia rit­höf­undur og skáld, alþýðu­fræði­maður og skóg­rækt­ar­mað­ur, bróð­ur­sonur Matth­í­asar Jochums­sonar skálds. Rit hans þykja nokkuð sér­stæð og hafði hann kenn­ingar miklar um land­nám Íslands; m.a. hélt hann því fram að Suð­ur­land hefði verið albyggt þegar land­náms­menn komu og var þar fyrir írskur þjóð­flokkur sem naut and­legrar hand­leiðslu Krýsa, en höf­uð­stöðvar þeirra voru einmitt í Krýsu­vík. Höf­uð­prestur Krýsa á 11. öld var Kol­skeggur vitri og undir leið­sögn hans og Jóns nokk­urs Kjar­vals­sonar hins gamla á Víf­ils­stöðum skópu þeir og læri­sveinar þeirra menn­ing­ar­arf Íslend­ing­ar. Kol­skeggur kenndi Íslend­ingum að skrifa með lat­ínu­letri, orti sjálfur Háva­mál og skrif­aði margar Íslend­inga­sagna. Þar kom að höfð­ingjum þóttu Krýsar orðnir hel­stil umsvifa­miklir, brenndu Jón Kjar­vals­son og menn hans inni á Víf­ils­stöðum og sett­ust um Krýsu­vík sem þeim tókst svo loks að vinna. Kol­skeggur komst undan á arab­ískum gæð­ingi en náð­ist síðar og var felld­ur; eftir það var Krýsum útrýmt, Kol­skeggur varð Kölski og Ari fróði á end­anum feng­inn til að afmá Kol­skegg úr sög­unni.

Það er því ekki nema von að Jochum leiti í Krýsu­vík; hitt var minna lukk­að, að taka með sér ungskáldið Stein Stein­arr, því það kast­ast illi­lega í kekki millli hans og hús­bónd­ans í Her­dís­ar­vík, Ein­ars Bene­dikts­son­ar, og enda þau sam­skipti á því að Einar rekur Stein á brott með þeim orðum til Jochums, að hann skuli aldrei taka þennan mann með sér aftur í Her­dís­ar­vík.

Meg­in­flétta verks­ins snýst þó um Hlín John­son og son henn­ar, Jón Eldon, og draum hennar að pen­ingar skálds­ins nýt­ist til að koma syn­inum til mennta.

Ú þessum efni­viði hefur Sella Páls fléttað saman sögu sem heldur áheyranda vel föngnum og þótt eflaust megi eitt­hvað slípa til þá sögu sem hún seg­ir, verður ekki horft hjá því að Sella skrifar lipran texta sem fer vel í munni leik­ar­anna.

Arnar Jóns­son las hlut­verk Ein­ars Ben, þjóð­skálds­ins sem er sér vel með­vitað um stöðu sína. Á þeim tíma sem leik­ur­inn ger­ist fer heilsu Ein­ars hrak­andi, minnis­leysið nær æ sterk­ari tökum á honum og Hlín veitir honum strangt aðhald þegar kemur að áfeng­inu; Arnar fór ákaf­lega glæsi­lega með hlut­verk þessa hnign­andi jöf­urs og sam­leikur hans og Sig­ur­jónu Sverr­is­dóttur í hlut­verki Hlínar átaka­mik­ill. Jón Magnús Arn­ars­son fór með hlut­verk „Skugga“ og gerði vel; Kjartan Darri Kjart­ans­son las hlut­verk Steins Stein­arrs og náði trú­verð­ugum til­þrifum í deil­unni við goð­sögn­ina Ein­ar. Ólafur Ásgeirs­son fór fal­lega með hlut­verk Jóns Eldons, sonar Hlín­ar.

Að sýn­ingu lok­inni var boðið upp á umræður með leik­ur­um, leik­stjóra og höf­undi og var auð­fundið að þessar per­sónur sem verkið sagði frá, eru hvergi nærri horfnar úr vit­und okkar Íslend­inga þótt liðin sé nær öld frá því að þeir atburðir gerð­ist sem sagt var frá. Það bendir til þess að þetta verk megi vel hljóta náð fyrir augum leik­hús­stjóra atvinnu­hús­anna og fá að koma fyrir augu áhorf­enda í full­bú­inni leik­sýn­ingu.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nichole Leigh Mosty
Kvennafrídagur 2020 og nokkra staðreyndir um stöðu kvenna af erlendum uppruna á Íslandi
Leslistinn 24. október 2020
Óléttan sem allir þrá en enginn þorir enn að fagna
Það treystir sér varla nokkur maður að segja það upphátt. Þó að hún sé mikil um sig. Þyngri á sér en venjulega. Þó að hún sé einmitt á réttum aldri. En, er hvíslað í þröngum hópi, getur það mögulega verið að hún sé ólétt?
Kjarninn 24. október 2020
Yfirlitsmynd yfir fyrirhugað framkvæmdasvæði. Guli kassinn og blái þríhyrningurinn afmarka svæði 1. og 2. áfanga.
Vilja virkja vindinn á Mosfellsheiði
Ef áætlanir Zephyr Iceland ganga eftir munu 30 vindmyllur, um 200 MW að heildarafli, rísa á Mosfellsheiði. Fjölmargar hugmyndir að vindorkuverum bárust verkefnisstjórn rammaáætlunar en Zephyr telur óljóst að vindorka eigi þar heima.
Kjarninn 24. október 2020
Silja Dögg Gunnarsdóttir
Ostur í dulargervi
Kjarninn 24. október 2020
Íslands-Færeyja straumurinn (IFSJ) er sýndur með dökk fjólubláum lit á kortinu.
Uppgötvuðu hafstraum og kenna hann við Ísland
Norskir vísindamenn hafa borið kennsl á nýtt fyrirbæri í hafinu sem hefur umtalsverð áhrif á loftslag á okkar norðlægu slóðum. Hafstraumurinn hefur fengið nafnið Íslands-Færeyja brekkustraumurinn (e. Iceland-Faroe Slope Jet).
Kjarninn 24. október 2020
Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri
Segir endurbata í ferðaþjónustu vera hröðustu leiðina úr kreppunni
Fyrrverandi seðlabankastjóri telur að aukin virkni ferðaþjónustunnar sé fljótvirkasta leiðin til að ná viðsnúningi í hagkerfinu.
Kjarninn 24. október 2020
Nasistar, rasistar, fasistar og hvíthettir – eða kannski bara einn stór misskilningur?
Viðbrögð lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu við fánamálinu hafa verið afgerandi – en embættið styður ekki með neinum hætti hatursorðræðu eða merki sem ýta undir slíkt. Það hefur þó ekki verið nóg til að lægja öldurnar á samfélagsmiðlum.
Kjarninn 24. október 2020
Meirihluti borgarstjórnar stendur á bak við þá sýn sem birtist í tillögunum að breyttu aðalskipulagi fram til ársins 2040.
Borgaryfirvöld vilja meiri borg og færri bíla
Borgaryfirvöld hafa kynnt breytingar á aðalskipulagi Reykjavíkur, sem framlengja núgildandi skipulag til ársins 2040. Háleit markmið eru sett um byggingu 1.000 íbúða á ári að meðaltali, alls rúmlega 24 þúsund talsins til 2040 ef vöxtur verður kröftugur.
Kjarninn 24. október 2020
Meira úr sama flokkiFólk