Heimsókn í Herdísarvík

Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Heimsókn í Herdísarvík í leikstjórn Þórunnar Magneu Magnúsdóttur í Þjóðleikhúsinu.

Heimsókn í Herdísarvík
Auglýsing

Leiklestrafélagið í samvinnu við Þjóðleikhúsið: Heimsókn í Herdísarvík

Höfundur: Sella Páls

Leikstjórn: Þórunn Magnea Magnúsdóttir

Lýsing: Páll Ragnarsson

Leikendur: Arnar Jónsson, Sigurjóna Sverrisdóttir, Jón Magnús Arnarsson, Ólafur Ásgeirsson, Kjartan Darri Kjartansson.

Leiklestur er fyrirtaks form til að koma á framfæri leikverkum sem ella hefðu ekki hlotið pláss á fjölum hinna stærri leikhúsa, eða þá leikverka hvers þanþol menn vilja reyna með því að það mæti áhorfendum/áheyrendum og hljóti þá viðbrögð; leikskáldsins sé síðan að vinna úr verkinu og slípa það til, sé þess talið þurfa.

Leiklestrafélagið var stofnað í október 2019 í þeim tilgangi að styðja og kynna verkefni félagsins og stóð síðastliðið haust fyrir fjórum leiklestrum á verkum Guðmundar Steinssonar í samvinnu við Kristbjörgu Kjeld.

Sella Páls hefur kynnt nokkur verka sinna í formi leiklestra á undanförnum árum og hér hefur hún skrifað verk um þann atburð þegar Jochum Eggertsson, Skuggi kallaður, heimsótti Einar Benediktsson skáld í Herdísarvík og dró þangað með sér ungan Stein Steinarr. Heimsóknin sú endaði með nokkrum ósköpum og þótt enginn sé vitnisburðurinn, leyfir Sella sér að skálda í eyðurnar og glæða þar með þjóðskáldið Einar lífi, ásamt sambýliskonu hans síðustu árin, Hlín Johnson, syni hennar, Jóni Eldon og svo auðvitað þeim fyrrnefndu, sem tóku hús á skáldinu.

Auglýsing

Það má fara nokkrum orðum um þá persónu sem drífur söguna áfram, Jochum Eggertsson. Hann var samkvæmt alfræðiritinu Wikipedia rithöfundur og skáld, alþýðufræðimaður og skógræktarmaður, bróðursonur Matthíasar Jochumssonar skálds. Rit hans þykja nokkuð sérstæð og hafði hann kenningar miklar um landnám Íslands; m.a. hélt hann því fram að Suðurland hefði verið albyggt þegar landnámsmenn komu og var þar fyrir írskur þjóðflokkur sem naut andlegrar handleiðslu Krýsa, en höfuðstöðvar þeirra voru einmitt í Krýsuvík. Höfuðprestur Krýsa á 11. öld var Kolskeggur vitri og undir leiðsögn hans og Jóns nokkurs Kjarvalssonar hins gamla á Vífilsstöðum skópu þeir og lærisveinar þeirra menningararf Íslendingar. Kolskeggur kenndi Íslendingum að skrifa með latínuletri, orti sjálfur Hávamál og skrifaði margar Íslendingasagna. Þar kom að höfðingjum þóttu Krýsar orðnir helstil umsvifamiklir, brenndu Jón Kjarvalsson og menn hans inni á Vífilsstöðum og settust um Krýsuvík sem þeim tókst svo loks að vinna. Kolskeggur komst undan á arabískum gæðingi en náðist síðar og var felldur; eftir það var Krýsum útrýmt, Kolskeggur varð Kölski og Ari fróði á endanum fenginn til að afmá Kolskegg úr sögunni.

Það er því ekki nema von að Jochum leiti í Krýsuvík; hitt var minna lukkað, að taka með sér ungskáldið Stein Steinarr, því það kastast illilega í kekki millli hans og húsbóndans í Herdísarvík, Einars Benediktssonar, og enda þau samskipti á því að Einar rekur Stein á brott með þeim orðum til Jochums, að hann skuli aldrei taka þennan mann með sér aftur í Herdísarvík.

Meginflétta verksins snýst þó um Hlín Johnson og son hennar, Jón Eldon, og draum hennar að peningar skáldsins nýtist til að koma syninum til mennta.

Ú þessum efniviði hefur Sella Páls fléttað saman sögu sem heldur áheyranda vel föngnum og þótt eflaust megi eitthvað slípa til þá sögu sem hún segir, verður ekki horft hjá því að Sella skrifar lipran texta sem fer vel í munni leikaranna.

Arnar Jónsson las hlutverk Einars Ben, þjóðskáldsins sem er sér vel meðvitað um stöðu sína. Á þeim tíma sem leikurinn gerist fer heilsu Einars hrakandi, minnisleysið nær æ sterkari tökum á honum og Hlín veitir honum strangt aðhald þegar kemur að áfenginu; Arnar fór ákaflega glæsilega með hlutverk þessa hnignandi jöfurs og samleikur hans og Sigurjónu Sverrisdóttur í hlutverki Hlínar átakamikill. Jón Magnús Arnarsson fór með hlutverk „Skugga“ og gerði vel; Kjartan Darri Kjartansson las hlutverk Steins Steinarrs og náði trúverðugum tilþrifum í deilunni við goðsögnina Einar. Ólafur Ásgeirsson fór fallega með hlutverk Jóns Eldons, sonar Hlínar.

Að sýningu lokinni var boðið upp á umræður með leikurum, leikstjóra og höfundi og var auðfundið að þessar persónur sem verkið sagði frá, eru hvergi nærri horfnar úr vitund okkar Íslendinga þótt liðin sé nær öld frá því að þeir atburðir gerðist sem sagt var frá. Það bendir til þess að þetta verk megi vel hljóta náð fyrir augum leikhússtjóra atvinnuhúsanna og fá að koma fyrir augu áhorfenda í fullbúinni leiksýningu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sjókvíaeldi hefur aukist hratt á síðustu árum
Sjókvíaeldi hefur 13-faldast á sex árum
Umfang laxeldis hefur margfaldast á síðustu árum og útlit er fyrir að það muni vaxa enn frekar í náinni framtíð. Gangi spár eftir mun sjókvíaeldi á laxi árið 2023 verða tæplega helmingi meira en það var samanlagt á árunum 2010-2018.
Kjarninn 7. maí 2021
Eldgos hófst í Geldingadölum í Fagradalsfjalli þann 19. mars síðastliðinn.
„Nýr ógnvaldur“ við heilsu manna kominn fram á suðvesturhluta Íslands
Lungnalæknir segir að lítið sé vitað um langtímaáhrif vegna gasmengunar í lágum styrk til lengri tíma og áhrif kvikugasa í mjög miklum styrk í skamman tíma á langtímaheilsu. Nauðsynlegt sé að rannsóknir hefjist sem fyrst.
Kjarninn 7. maí 2021
Viðsnúningur Bandaríkjanna í óþökk lyfjarisa
Óvænt og fremur óljós stefnubreyting Bandaríkjanna varðandi afnám einkaleyfa af bóluefnum gegn COVID-19 hefur vakið litla kátínu í lyfjageiranum. Deildar meiningar eru um hvort afnám einkaleyfa kæmi til með að hraða framleiðslu bóluefna.
Kjarninn 7. maí 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Ísland skoðar að kaupa 100 þúsund skammta af Spútnik V og vill fá þorra þeirra fyrir 2. júní
Viðræður hafa átt sér stað milli fulltrúa íslenskra stjórnvalda og þeirra sem framleiða og markaðssetja hið rússneska Spútnik V bóluefni. Ísland myndi vilja fá að minnsta kosti 75 þúsund skammta fyrir 2. júní.
Kjarninn 7. maí 2021
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Sonos fær uppreist æru og Framsóknarmaður vill aldurstakmark á snjalltæki
Kjarninn 7. maí 2021
Bólusetningar ganga nú mjög hratt fyrir sig á Íslandi og samhliða dregur úr takmörkunum.
Fjöldatakmarkanir hækkaðar í 50 manns frá og með næsta mánudegi
Opnunartími veitingastaða verður lengdur um klukkustund, leyfilegur fjöldi í verslunum tvöfaldast, fleiri mega vera í sundi og fara í ræktina. Grímuskylda verður hins vegar óbreytt.
Kjarninn 7. maí 2021
Skálað á kaffihúsi í Danmörku.
Ýta við ferðaþjónustunni með 32 milljarða króna „sumarpakka“
Danska ríkisstjórnin ætlar að setja 1,6 milljarða danskra króna, um 32 milljarða íslenskra, í „sumarpakka“ til að örva ferðaþjónustu landsins.
Kjarninn 7. maí 2021
Kvótinn um 1.200 milljarða króna virði – Þrjár blokkir halda á tæplega helmingi hans
Miðað við síðustu gerðu viðskipti með aflaheimildir þá er virði þeirra langtum hærra en bókfært virði í ársreikningum útgerða. Í næstu viku munu örfáir eigendur útgerðar selja tæplega 30 prósent hlut sinn í henni.
Kjarninn 7. maí 2021
Meira úr sama flokkiFólk