Heimsókn í Herdísarvík

Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Heimsókn í Herdísarvík í leikstjórn Þórunnar Magneu Magnúsdóttur í Þjóðleikhúsinu.

Heimsókn í Herdísarvík
Auglýsing

Leik­lestra­fé­lagið í sam­vinnu við Þjóð­leik­hús­ið: Heim­sókn í Her­dís­ar­vík

Höf­und­ur: Sella Páls

Leik­stjórn: Þór­unn Magnea Magn­ús­dóttir

Lýs­ing: Páll Ragn­ars­son

Leik­end­ur: Arnar Jóns­son, Sig­ur­jóna Sverr­is­dótt­ir, Jón Magnús Arn­ars­son, Ólafur Ásgeirs­son, Kjartan Darri Kjart­ans­son.

Leik­lestur er fyr­ir­taks form til að koma á fram­færi leik­verkum sem ella hefðu ekki hlotið pláss á fjölum hinna stærri leik­húsa, eða þá leik­verka hvers þan­þol menn vilja reyna með því að það mæti áhorf­end­um/á­heyr­endum og hljóti þá við­brögð; leik­skálds­ins sé síðan að vinna úr verk­inu og slípa það til, sé þess talið þurfa.

Leik­lestra­fé­lagið var stofnað í októ­ber 2019 í þeim til­gangi að styðja og kynna verk­efni félags­ins og stóð síð­ast­liðið haust fyrir fjórum leik­lestrum á verkum Guð­mundar Steins­sonar í sam­vinnu við Krist­björgu Kjeld.

Sella Páls hefur kynnt nokkur verka sinna í formi leik­lestra á und­an­förnum árum og hér hefur hún skrifað verk um þann atburð þegar Jochum Egg­erts­son, Skuggi kall­að­ur, heim­sótti Einar Bene­dikts­son skáld í Her­dís­ar­vík og dró þangað með sér ungan Stein Stein­arr. Heim­sóknin sú end­aði með nokkrum ósköpum og þótt eng­inn sé vitn­is­burð­ur­inn, leyfir Sella sér að skálda í eyð­urnar og glæða þar með þjóð­skáldið Einar lífi, ásamt sam­býl­is­konu hans síð­ustu árin, Hlín John­son, syni henn­ar, Jóni Eldon og svo auð­vitað þeim fyrr­nefndu, sem tóku hús á skáld­inu.

Auglýsing

Það má fara nokkrum orðum um þá per­sónu sem drífur sög­una áfram, Jochum Egg­erts­son. Hann var sam­kvæmt alfræði­rit­inu Wikipedia rit­höf­undur og skáld, alþýðu­fræði­maður og skóg­rækt­ar­mað­ur, bróð­ur­sonur Matth­í­asar Jochums­sonar skálds. Rit hans þykja nokkuð sér­stæð og hafði hann kenn­ingar miklar um land­nám Íslands; m.a. hélt hann því fram að Suð­ur­land hefði verið albyggt þegar land­náms­menn komu og var þar fyrir írskur þjóð­flokkur sem naut and­legrar hand­leiðslu Krýsa, en höf­uð­stöðvar þeirra voru einmitt í Krýsu­vík. Höf­uð­prestur Krýsa á 11. öld var Kol­skeggur vitri og undir leið­sögn hans og Jóns nokk­urs Kjar­vals­sonar hins gamla á Víf­ils­stöðum skópu þeir og læri­sveinar þeirra menn­ing­ar­arf Íslend­ing­ar. Kol­skeggur kenndi Íslend­ingum að skrifa með lat­ínu­letri, orti sjálfur Háva­mál og skrif­aði margar Íslend­inga­sagna. Þar kom að höfð­ingjum þóttu Krýsar orðnir hel­stil umsvifa­miklir, brenndu Jón Kjar­vals­son og menn hans inni á Víf­ils­stöðum og sett­ust um Krýsu­vík sem þeim tókst svo loks að vinna. Kol­skeggur komst undan á arab­ískum gæð­ingi en náð­ist síðar og var felld­ur; eftir það var Krýsum útrýmt, Kol­skeggur varð Kölski og Ari fróði á end­anum feng­inn til að afmá Kol­skegg úr sög­unni.

Það er því ekki nema von að Jochum leiti í Krýsu­vík; hitt var minna lukk­að, að taka með sér ungskáldið Stein Stein­arr, því það kast­ast illi­lega í kekki millli hans og hús­bónd­ans í Her­dís­ar­vík, Ein­ars Bene­dikts­son­ar, og enda þau sam­skipti á því að Einar rekur Stein á brott með þeim orðum til Jochums, að hann skuli aldrei taka þennan mann með sér aftur í Her­dís­ar­vík.

Meg­in­flétta verks­ins snýst þó um Hlín John­son og son henn­ar, Jón Eldon, og draum hennar að pen­ingar skálds­ins nýt­ist til að koma syn­inum til mennta.

Ú þessum efni­viði hefur Sella Páls fléttað saman sögu sem heldur áheyranda vel föngnum og þótt eflaust megi eitt­hvað slípa til þá sögu sem hún seg­ir, verður ekki horft hjá því að Sella skrifar lipran texta sem fer vel í munni leik­ar­anna.

Arnar Jóns­son las hlut­verk Ein­ars Ben, þjóð­skálds­ins sem er sér vel með­vitað um stöðu sína. Á þeim tíma sem leik­ur­inn ger­ist fer heilsu Ein­ars hrak­andi, minnis­leysið nær æ sterk­ari tökum á honum og Hlín veitir honum strangt aðhald þegar kemur að áfeng­inu; Arnar fór ákaf­lega glæsi­lega með hlut­verk þessa hnign­andi jöf­urs og sam­leikur hans og Sig­ur­jónu Sverr­is­dóttur í hlut­verki Hlínar átaka­mik­ill. Jón Magnús Arn­ars­son fór með hlut­verk „Skugga“ og gerði vel; Kjartan Darri Kjart­ans­son las hlut­verk Steins Stein­arrs og náði trú­verð­ugum til­þrifum í deil­unni við goð­sögn­ina Ein­ar. Ólafur Ásgeirs­son fór fal­lega með hlut­verk Jóns Eldons, sonar Hlín­ar.

Að sýn­ingu lok­inni var boðið upp á umræður með leik­ur­um, leik­stjóra og höf­undi og var auð­fundið að þessar per­sónur sem verkið sagði frá, eru hvergi nærri horfnar úr vit­und okkar Íslend­inga þótt liðin sé nær öld frá því að þeir atburðir gerð­ist sem sagt var frá. Það bendir til þess að þetta verk megi vel hljóta náð fyrir augum leik­hús­stjóra atvinnu­hús­anna og fá að koma fyrir augu áhorf­enda í full­bú­inni leik­sýn­ingu.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Hér sést annar mannanna vera leiddur inn í héraðsdóm eftir handtöku í september.
Búið að birta ákæru gegn tveimur mönnum fyrir að skipuleggja hryðjuverk
Í september voru tveir menn handteknir grunaðir um að hafa ætlað að fremja hryðjuverk á Íslandi. Þeir eru taldir hafa ætlað að ráðast að Alþingi og nafngreindum stjórnmálamönnum. Búið er að birta lögmönnum þeirra ákæru.
Kjarninn 9. desember 2022
Litla-Sandfell stendur um 95 metra upp úr Leitahrauni í Þrengslunum.
Náma í Litla-Sandfelli veldur „miklum neikvæðum umhverfisáhrifum“
Skipulagsstofnun telur Eden Mining vanmeta umhverfisáhrif námu í Litla-Sandfelli. Að fjarlægja fjall velti upp þeirri hugmynd „hvort verið sé að opna á þá framtíðarsýn að íslenskar jarðmyndanir verði í stórfelldum mæli fluttar út til sementsframleiðslu“.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fullyrt að stjórnvöld hafi breytt reglugerð til að aðstoða Pussy Riot eftir beiðni Ragnars
Mikil leynd hefur ríkt yfir því hverjir hafa fengið útgefin sérstök íslensk vegabréf á grundvelli reglugerðarbreytingar sem undirrituð var í vor. Nú er fullyrt að hennii hafi verið breytt eftir að Ragnar Kjartansson leitaði til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 9. desember 2022
Guðbjörg Matthíasdóttir, er stærsti einstaki eigandi Þórsmerkur og Árvakurs ásamt börnum sínum. Hún settist í stjórn félaganna fyrir skemmstu.
Prentsmiðjan og skuldir Árvakurs við hana færðar úr útgáfufélagi Morgunblaðsins
Í lok september var ákveðið að færa prentsmiðjuna Landsprent út úr Árvakri og til móðurfélagsins Þórsmerkur. Með fylgdu skuldir Árvakurs við tengdan aðila, Landsprent, upp á 721 milljón króna. Hlutafé í móðurfélaginu var aukið um 400 milljónir króna.
Kjarninn 9. desember 2022
Aðgerðirnar sem lagðar eru til af ríkisstjórninni til þess að hafa auknar tekjur af umferð bera vott um úrræðaleysi og skammsýni, segja hagsmunasamtök bílgreinarinnar, sem telja notkunargjöld styðja betur við orkuskipti í samgöngum.
Hver ekinn kílómetri á rafbíl kosti sex krónur í stað annarra gjalda
Samtök verslunar og þjónustu og Bílgreinasambandið vilja sjá nýtt notkunargjald leggjast á akstur bíla sem ganga fyrir rafmagni eða vetni, í stað þess að vörugjöld og bifreiðagjöld á þessa bíla hækki eins og gengið er út frá í fjárlagafrumvarpinu.
Kjarninn 8. desember 2022
Bryndís Haraldsdóttir þingmaður Sjálfstæðisflokks er formaður allsherjar- og menntamálanefndar.
Leggja til að fjölskyldur sem ekki var hægt að senda úr landi fái dvalarleyfi
Útlendingafrumvarp dómsmálaráðherra er komið úr nefnd, nánast óbreytt. Stjórnarflokkarnir leggja til bráðabirgðabreytingu um að nokkur hópur fólks með börn, sem ekki var hægt að senda úr landi vegna veirufaraldursins, fái dvalarleyfi hérlendis.
Kjarninn 8. desember 2022
Meira úr sama flokkiFólk