Rök sóttvarnayfirvalda fyrir örvunarskammti

Vörn eftir skammt af Janssen er svipuð og eftir einn skammt af öðrum bóluefnum sem hér hafa verið gefin, segir í rökstuðningi sóttvarnayfirvalda fyrir því að gefa Janssenþegum aukaskammt af öðru efni. Þessar upplýsingar lágu fyrir í mars.

Kamilla Jósefsdóttir er staðgengill sóttvarnalæknis.
Kamilla Jósefsdóttir er staðgengill sóttvarnalæknis.
Auglýsing

Fram­boð bólu­efnis sam­kvæmt afhend­ing­ar­á­ætl­unum miðað við samn­inga sem gerðir hafa verið fyrir hönd þjóð­ar­innar „leyfir að hugað sé að því að efla svörun ákveð­inna hópa með örv­un­ar­bólu­setn­ing­u,“ segir í minn­is­blaði Kamillu Jós­efs­dóttur stað­geng­ils sótt­varna­læknis til heil­brigð­is­ráð­herra þar sem hvatt er til að gefa fólki bólu­settu með Jans­sen-­bólu­efn­inu skammt af öðru bólu­efni, annað hvort frá Pfizer eða Moderna. Yfir 95 þús­und skammtar af bólu­efni eru til í land­inu og von er á 129 þús­und til við­bótar á næstu vik­um.

Auglýsing

Ísland er í hópi þeirra landa sem ákveðið hafa að gefa full­bólu­settum örv­un­ar­skammta. Hin löndin sem þetta hafa ákveðið eru m.a. Ísra­el, Sam­ein­uðu arab­ísku fursta­dæmin og Þýska­land. Hvorki sótt­varna­stofnun Banda­ríkj­anna eða Evr­ópu mæla með örv­un­ar­skömmt­um, að minnsta kosti ekki að svo komnu máli.

For­stjóri Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­un­ar­innar biðl­aði enn og aftur til auð­ugri ríkja í gær að bíða með að gefa örv­un­ar­skammta – að minnsta kosti til loka sept­em­ber. Ástæðan er sú að sú djúpa gjá sem mynd­ast hefur milli ríkra og fátækra þjóða þegar kemur að bólu­setn­ingum er enn að dýpka. „Ég skil áhyggjur allra rík­is­stjórna að verja sitt fólk gegn delta-af­brigð­in­u,“ sagði for­stjór­inn, Tedros Adhanom Ghebr­eyesus, í ávarpi sínu í gær. „En við getum ekki sætt okkur við að lönd sem þegar hafa notað stærstan hluta af öllu bólu­efni sem fram­leitt hefur verið í heim­inum til að nota enn meira af því.“

Elin Hoff­mann Dahl, smit­sjúk­dóma­sér­fræð­ingur mann­úð­ar­sam­tak­anna Læknar án landamæra sagði við Reuter­s-frétta­stof­una í kjöl­far ákalls for­stjóra WHO að „sú stað­reynd að við erum að bólu­setja heil­brigða full­orðna með örv­un­ar­skömmtum af COVID-19 bólu­efnum er skamm­sýni“ því ef við höldum áfram að skilja meiri­hluta heims­byggð­ar­innar eftir óbólu­settan munum við „án vafa“ þurfa ný og ný bólu­efni í fram­tíð­inni.

Engar vís­inda­rann­sóknir

Kamilla sagði í skrif­legu svari til Kjarn­ans í síð­ustu viku að það hafi enn „engar vís­inda­rann­sókn­ir“ verið birtar um örvun Jans­sen-­bólu­setn­ingar en að rök fyrir ákvörð­un­inni um að gera það engu að síður kæmu fram í minn­is­blaði sem sent hefur verið ráð­herra.

Minn­is­blaðið hefur ekki verið birt á vef heil­brigð­is­ráðu­neyt­is­ins þótt ákvörð­unin hafi verið tekin og örv­un­ar­her­ferðin þegar haf­in.

Kjarn­inn fékk minn­is­blaðið afhent í gær. Þar kemur m.a. fram að mark­mið um bólu­setn­ingu sextán ára og eldri sem lagt var upp með hafi verið náð og að nærri 90 pró­sent ein­stak­linga á þessum aldri verið bólu­sett.

Bóluefni Janssen er gefið í einum skammti. Mynd: EPA

„Fyrsti hóp­ur­inn sem sótt­varna­læknir mælir með að verði boðin örv­un­ar­bólu­setn­ing eru ein­stak­lingar án sögu um COVID-19/­mótefni sem bólu­settir voru með Jans­sen bólu­efn­i,“ segir þar enn­fremur og að mælt sé með að hópnum veðri boð­inn einn skammtur af bólu­efni frá Pfiz­er/BioNTech a.m.k. 8 vikum eftir Jans­sen bólu­setn­ingu.

Í minn­is­blað­inu er svo farið yfir rök sótt­varna­yf­ir­valda fyrir þessum með­mælum og í fyrsta lagi kemur fram að vörn eftir einn skammt af Jans­sen-­bólu­efni sé svipuð og vörn eftir einn skammt af öðrum COVID-19 bólu­efnum sem notuð hafa verið hér, um 66 pró­sent á móti 74-80 pró­sent vörn gegn smiti af upp­runa­lega afbrigði veirunn­ar. „En Jans­sen er með mark­aðs­leyfi sem eins skammts bólu­efni og var því notað þannig.“

Þessar upp­lýs­ingar lágu fyrir þegar Jans­sen-­bólu­efnið kom á markað í mars.

Í frek­ari rök­stuðn­ingi stað­geng­ils sótt­varna­læknis kemur fram að fram­leið­andi Jans­sen hafi prófað tveggja skammta áætlun í fasa 1-2 rann­sóknum og hafi átta vikur verið látnar líða á milli skammta. Nið­ur­staðan hafi verið sú að annar skammtur örv­aði mótefna­svar en að rann­sóknir á áhrifum hvað smit­líkur varðar vanti.

Rann­sóknir á örvun ann­arra mRNA-efna lofi góðu

Rann­sóknir á lengra milli­bili við grunn­bólu­setn­ingu með tveggja skammta bólu­efnum (bólu­efnum Pfizer og Astra Zeneca) hafa sýnt að svar er ekki síðra þótt lengra líði frá fyrsta skammti að seinni skammti en upp­haf­legar rann­sóknir gerðu ráð fyr­ir, skrifar Kamilla. Hún bendir enn­fremur á í minn­is­blað­inu að rann­sóknir á örvun bólu­efnis Astr­aZeneca með mRNA-­bólu­efnum (Pfiz­er/BioNTech) hafi sýnt „mjög góða örvun þegar horft er til mótefna­mynd­un­ar“.

Kamilla bendir svo á að „mjög litlar upp­lýs­ing­ar“ liggi fyrir um virkni Jans­sen-­bólu­efnis gegn delta-af­brigði veirunnar sem nú hefur náð yfir­hönd­inni hér eins og víð­ar. Hins vegar liggi fyrir upp­lýs­ingar „um ágæta virkni bólu­efnis Pfiz­er/BioNTech gegn þessu afbrigð­i“.

40 pró­sent bólu­settra meðal smit­aðra fengu Jans­sen

Minn­is­blaðið skrifar Kamilla 27. júlí, fyrir rúmri viku. Þá höfðu um 40 pró­sent bólu­settra sem greinst höfðu með veiruna verið bólu­settir með Jans­sen. „Það ber þó að túlka með var­úð,“ skrifar Kamilla. „Ald­urs­hópur sá sem nú er mest áber­andi hvað smit varð­ar, 18-49 ára, var að miklu leyti bólu­settur með Jans­sen, um 36%, en 21% af öllum bólu­settum fengu Jans­sen.“

Rúm­lega 53 þús­und manns fengu bólu­efni Jans­sen í vor og byrjun sum­ars. Margir leik- og grunn­skóla­kenn­arar voru í þeim hópi. „Þar sem delta­af­brigðið virð­ist hafa náð mik­illi sam­fé­lags­legri útbreiðslu er brýnt að efla varnir þessa[rra] starfs­stétta áður en skóla­hald hefst, sér­stak­lega í ljósi þess að börn í leik- og grunn­skólum hafa ekki verið bólu­sett í almennum bólu­setn­ingum enn­þá,“ skrifar Kamilla en end­ur­bólu­setn­ing kenn­ara og ann­arra starfs­manna er þegar hafin hér á landi.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Húsnæði Seðlabanka Íslands
Gagnrýnir skarpa hækkun sveiflujöfnunaraukans
Dósent í fjármálum við Háskóla Íslands segir mikla hækkun á eiginfjárkröfum fjármálafyrirtækja ekki vera í samræmi við eigið áhættumat Seðlabankans og úr takti við helstu samanburðarlönd.
Kjarninn 17. október 2021
Búinn að eyða 500 til 600 klukkustundum samhliða fullri dagvinnu í eldgosið
Ljósmyndabókin „Í návígi við eldgos“ inniheldur 100 tilkomumestu og skemmtilegustu myndirnar úr ferðum Daníels Páls Jónssonar að eldgosinu í Fagradalsfjalli. Hann safnar nú fyrir útgáfu hennar.
Kjarninn 17. október 2021
Þótt ferðamenn séu farnir að heimsækja Ísland í meira magni en í fyrra, og störfum í geiranum hafi samhliða fjölgað, er langur vegur að því að ferðaþjónustan skapi jafn mörg störf og hún gerði fyrir heimsfaraldur.
Langtímaatvinnuleysi 143 prósent meira en það var fyrir kórónuveirufaraldur
Þótt almennt atvinnuleysi sé komið niður í sömu hlutfallstölu og fyrir faraldur þá er atvinnuleysið annars konar nú. Þúsundir eru á tímabundnum ráðningastyrkjum og 44 prósent atvinnulausra hafa verið án vinnu í ár eða lengur.
Kjarninn 17. október 2021
Eiríkur Ragnarsson
Af hverju er aldrei neitt til í IKEA?
Kjarninn 17. október 2021
Karl Gauti Hjaltason er oddviti Miðflokksins í Suðvesturkjördæmi.
„Það er búið að eyðileggja atkvæðin í þessu kjördæmi“
Atkvæðin í kosningunum í Norðvesturkjördæmi „eru því miður ónýt,“ segir Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi sýslumaður og „vafaþingmaður“ Miðflokksins. „Það getur enginn í raun og veru treyst því að ekki hafi verið átt við þessi atkvæði“.
Kjarninn 17. október 2021
Gabby Petito
Verður morðið á Gabby Petito leyst á TikTok?
Margrét Valdimarsdóttir, doktor í afbrotafræði, segir enga ástæðu til að óttast breyttan veruleika við umfjöllun sakamála en mikilvægt sé að að gera greinarmun á sakamálum sem afþreyingu og lögreglurannsókn.
Kjarninn 17. október 2021
Lars Løkke fyrrverandi forsætisráðherra Danmerkur og formaður í Venstre.
Klækjarefurinn Lars Løkke ekki á förum úr pólitík
Þegar Lars Løkke Rasmussen sagði af sér formennsku í danska Venstre flokknum 2019 töldu margir að dagar hans í stjórnmálum yrðu brátt taldir. Skoðanakannanir benda til annars, nýstofnaður flokkur Lars Løkke nýtur talsverðs fylgis kjósenda.
Kjarninn 17. október 2021
Kornótta ljósmyndin sem vakti athygli á kjarabaráttu
Verkafólk hjá morgunkornsframleiðandanum Kelloggs segist ekki ætla að láta bjóða sér kjaraskerðingar og er komið í verkfall. Einn verkfallsvörðurinn varð nokkuð óvænt andlit baráttunnar.
Kjarninn 16. október 2021
Meira úr sama flokkiInnlent