Auglýsing

„Þú getur skráð þig inn með íslykl­inum og hakað við að ger­ast líf­færa­gjafi þegar þú deyrð og líka skráð þig úr þjóð­kirkj­unni. Ertu ekki búin að þessu eða?” Nei, ég er ekki búin að þessu enn. Ég þarf reyndar að drífa í því að ger­ast líf­færa­gjafi en þetta með þjóð­kirkj­una, ég er bara ekki til­búin til að snúa baki við öllu sam­an. Nei, ekki fara uppá aft­ur­lapp­irn­ar, gefðu mér nokkrar mín­út­ur. Ég er sam­mála þér að þjóð­kirkjan fraus ein­hvers staðar á leið­inni og endar lík­leg­ast í moltu­kass­anum þegar hún loks­ins þiðn­ar. Á sama tíma hafa trú­ar­brögð verið bendluð við stríð og hryðju­verk. Flótta­manna­straum­ur. Alþjóð­leiki Íslend­inga eykst og krist­in­fræði hefur verið tekin af náms­skrá, prestum úthýst úr grunn­skólum og skipu­lagðar kirkju­heim­sóknir í aðdrag­anda jóla með öllu bann­að­ar. Teng­ingin rof­in. Og hvort vilja ungir ein­stak­lingar að skatt­pen­ing­arnir þeirra renni til þjóð­kirkj­unnar eða háskól­ans? Þetta er ekki einu sinni spurn­ing. Vís­indin mað­ur, ekki þetta trú­ar­kjaftæði.

En þetta snýst ekki bara um skatt­pen­inga. Í þess­ari afstöðu end­ur­spegl­ast rót­tæk við­horf til til­ver­unnar og vænt­ingar til manns­ins. Mað­ur­inn tekur bara við af guði. Það ríkir óbilandi trú á mann­inum og fram­þróun hans með vís­indin að vopni. Óvissu­þættir sem trú­ar­brögð leystu áður skrif­ast nú á vís­inda­manna að útskýra. Og vel hefur tek­ist til, raunar svo vel að við erum að rifna úr stolti. Við teljum okkur skilja flest á okkar skala en svo þynn­ist skiln­ing­ur­inn uppúr og niðrúr og er orð­inn frekar þunnur handan Stóra hvells og skammta­fræð­inn­ar.

Ég ótt­ast að við kunnum ekki að fara með alla snilld­ina. Í manns­heil­anum rúm­ast á sama tíma þessir miklu vits­munir og síðan naut­heimska, stór­merki­legt alveg.
Stundum ótt­ast ég þá sann­leiks­þrá sem keyrir okkur í nýjar þekk­ing­ar­vídd­ir. Af hverju ótt­ast ég hana? Því að þekk­ing er tví­eggja sverð sem getur snú­ist í hönd­unum á okk­ur. Með pens­illín­þekk­ingu fylgir ein­angr­aður stóru­bólu­vírus eða milt­is­brand­ur, með þekk­ingu um kjarna­klof fylgir kjarn­orku­sprengja, með gervi­greind fylgir mögu­lega ofur­greind sem tekur af okkur völd­in. Ég ótt­ast að við kunnum ekki að fara með alla snilld­ina. Í manns­heil­anum rúm­ast á sama tíma þessir miklu vits­munir og síðan naut­heimska, stór­merki­legt alveg.

Hugs­aðu þér alla triví­una, stað­reynd­irn­ar, mæl­ing­arnar og töl­fræð­ina sem fróð­leiks­fýsnin hefur fært okkur og pældu í því hvað heims­myndin er breytt. Eða hvað? Hún nefni­lega er ekki nokkurn skap­aðan hlut breytt. Atómin væru á sínum stað, frum­urnar okkur væru að vinna sína vinnu og alheim­ur­inn væri að þenj­ast út þó að við hefðum ekki minnstu hug­mynd um það. Það eina sem hefur breyst er okkar fram­setn­ing á skynjun okkar á heim­inum sem byggir á og tak­markast af okkar eigin getu til að skilja.

Auglýsing

Hvort sem guð skap­aði mann­inn eða mað­ur­inn guð þá er víst að við sköp­uðum vís­indin þar sem kerfin sem þau byggja á eru alfarið okkar sköp­un. Þannig hefur mað­ur­inn tekið við af æðri mætti og því mikla ábyrgð­ar­hlut­verki sem honum var ætl­að; að svara spurn­ingum sem við bara vitum ekki svarið við. Auð­mýktin í því að við­ur­kenna og horfast í augu við óviss­una, hug­rekkið í því að sam­þykkja að vita ekki og róin sem fylgir í kjöl­far þess að sleppa tök­unum til ein­hvers æðra manni sjálfum er eitt­hvað sem við höfum verið svipt og höfum saknað síðan guð var settur út í kuld­ann. Við leitum log­andi ljósi að ró í sál­ina og sækjum vatnið yfir læk­inn til Asíu. Trú­ar­mun­að­ar­leys­ingjar leita í aust­ræn trú­ar­brögð og von­ast til að finna svör­in, himnesku róna og frið­inn í hug­leiðslu, núvit­und og hot yoga í World Class.

Ætlun mín var nú ekki trú­boð af neinni sort. Mér finnst bara galið að halda að mann­gerð vís­indin hafi svörin við öllu sem við menn­irnir þráum að vita. Þessi ofur­trú á mann­gerða vís­inda­lega þekk­ingu er nán­ast átak­an­leg, í það minnsta barna­leg. Vís­indi fjalla um það sem við getum útskýrt, hlut­lægan, mæl­an­legan og lýs­an­legan sann­leik. Trú á æðri mátt tekur við þar sem okkar getu sleppir og veitir okk­ur, já kannski bara frið og ró og leyfi til að sleppa, barns­legt áhyggju­leysi, frelsi. Frelsi til að vera auð­mjúk og tengja við hinn sann­leik­ann, þann hug­læga, innra með okk­ur.

Æðri máttur og þjóð­kirkjan er síðan tvennt ólíkt. En eitt er ljóst og það er að þjóð­kirkjan nær ekki til þegna sinna heldur fælir þá frá með til­heyr­andi kvíða­far­aldri, og það eina sem getur bjargað trúnni frá ótíma­bærri hand­an­veru er lík­lega bara guð sjálfur í hjarta þér kæri les­andi.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 47. þáttur: Síðasta Heian-skáldið
Kjarninn 20. janúar 2022
Tvöföld og ógagnsæ verðlagning á rafmagni til rannsóknar
Verðlagning N1 Rafmagns á rafmagni til þeirra sem koma óafvitandi í viðskipti hjá félaginu hefur verið harðlega gagnrýnd af samkeppnisaðilum. Lögfræðingur hjá Orkustofnun segir ekki hafa verið fyrirséð að N1 myndi rukka eins og fyrirtækið gerir.
Kjarninn 20. janúar 2022
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn hefur ekki áhyggjur af því að almenningur sé orðin ónæmur eða hættur að hlusta þegar almannavarnastig er sett á.
„Almannavarnir lýsa ekki yfir almannavarnarstigi af léttúð“
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn telur að almenningur taki yfirlýsingu neyðarástands vegna COVID-19 ekki af meiri léttúð, þrátt fyrir að neyðarástandi hafi verið lýst yfir fjórum sinnum á síðustu tveimur árum.
Kjarninn 19. janúar 2022
Engin starfsemi hefur verið í kísilverksmiðjunni í Helguvík í rúmlega fjögur ár.
Bæjarstjórnin skorar á Arion banka að hætta við áform um endurræsingu kísilversins
Bæjarstjórn Reykjanesbæjar skorar á Arion banka að falla frá áformum um endurræsingu kísilversins í Helguvík og hefja viðræður við sveitarfélagið um aðrar og grænni leiðir.
Kjarninn 19. janúar 2022
Willum Þór Þórsson heilbrigðisráðherra.
Hraðpróf í tengslum við smitgát úr sögunni og fólk í einangrun má fara í stutta göngutúra
Heilbrigðisráðherra hefur staðfest reglugerð þess efnis að þeir sem eru í smitgát þurfi ekki lengur að fara í hraðpróf, heldur einungis að fara gætilega. Einnig er rýmkað fyrir útiveru þeirra sem eru í einangrun.
Kjarninn 19. janúar 2022
Tómas A. Tómasson þingmaður Flokks fólksins.
„Það er ósanngjarnt að reka fólk heim þegar það getur unnið“
Þingmaður Flokks fólksins gerði málefni eldri borgara að umtalsefni á þinginu í dag.
Kjarninn 19. janúar 2022
Bólusetning með bóluefni Pfizer er hafin í Nepal.
Meira en milljarður skammta loks afhentur í gegnum COVAX
Markmið COVAX-samstarfsins náðust ekki á síðasta ári. Þó er komið að þeim áfanga að milljarður skammta hefur verið afhentur í gegnum samstarfið. Mun betur má ef duga skal.
Kjarninn 19. janúar 2022
Launafólk í verri stöðu en fyrir ári síðan
Þrátt fyrir mikinn hagvöxt í fyrra hefur fjárhagsstaða og andleg heilsa launafólks versnað töluvert á milli ára, samkvæmt nýrri skoðanakönnun frá Vörðu. Tæpur helmingur innflytjenda segist nú eiga erfitt með að ná endum saman.
Kjarninn 19. janúar 2022
Meira úr sama flokkiKjaftæði