Hagfræðingar óska eftir konum

Eiríkur Ragnarsson segir að fjölgun kvenna í stétt hagfræðinga myndi leysa mörg vandamál. Og fækka lélegum hagfræðingum.

Auglýsing

Þegar Jón Steins­son var að koma sér fyrir í umræðu­hópi á ráð­stefnu ASSA (Allied Social Sci­ence Associ­ations) um dag­inn tók Claudia Sahn, gestur í sal, eftir því að allir sex ein­stak­ling­arnir sem voru upp á sviði með Jóni voru af sama kyni. Hún greip upp sím­ann sinn og tísti í gremju sinni og kvart­aði yfir því að enn og aftur væri ekki ein kona við umræðu­borð­ið. 

Það er nefni­lega þannig að stétt hag­fræð­inga á við kynja­vanda að stríða: af þeim 79 ein­stak­lingum sem hafa unnið Nóbels­verð­launin í hag­ræði er aðeins ein kona: aðeins 28% hag­fræði­nema við háskóla í Bret­landi og Banda­ríkj­unum eru konur og rétt rúm­lega 20% rit­höf­unda af NBER greinum sem skrif­aðar voru ár árunum 2013 – 2016 voru kon­ur. 

Við Íslend­ingar stöndum aðeins betur þegar kemur að því að fá konur til þess að læra hag­fræði og í dag eru um það bil 40% of hag­fræði­nemum Íslands kon­ur.  En þegar hærra er leitað erum við ekk­ert í frá­bærum málum held­ur. Til dæm­is, sam­kvæmt heima­síðu Háskóla Íslands eru 12 fræði­menn þar að störfum og þar af bara þrjár kon­ur. Á vef­síðu Háskól­ans í Reykja­vík er að finna sjö fræði­menn sem sér­hæfa sig í hag­fræði og aðeins tveir af þeim eru kon­ur. Seðla­banki Íslands stendur sig lítið bet­ur, en þar sitja, bæði í pen­inga­stefnu­nefnd og kerf­is­á­hættu­nefnd, fjórir karlar og ein kona. Banka­ráð lítur ögn betur út en þar sitja fimm karlar og tvær konur (en glæta er þó þar sem var­manna­bekkur  banka­ráðs er mynd­aður af sex  konum og einum karli). 

Hvers vegna viljum við fleiri konur í stétt­ina?

Fyrsta ástaðan er sú að með auknum fjöl­breyti­leika – sem kæmi með auk­inni þátt­töku kvenna – verða við­fangs­efni hag­fræð­innar fjöl­breytt­ari.  Nýjar leiðir verða mögu­lega upp­götv­aðar til að svara gömlum spurn­ingum og nýjar spurn­ingar vakna sem okkur hefði ann­ars ekki dottið í hug án nýrra ein­stak­linga.   

Auglýsing
Önnur ástæðan er sú að stéttin er að fara á mis við hæfi­leik­a­ríka ein­stak­linga og hæfi­leik­a­ríkir ein­stak­lingar eru að fara á mis við tæki­færi. Ef fleiri konur tækju upp á því að læra hag­fræði, þá er lík­legt að tvennt myndi ger­ast: 1) stéttin kæmi til með að stækka, og 2) lélegum hag­fræð­ingum myndi fækka (á jaðr­inum kæmu góðar konur mögu­lega til með að ýta út verri mönn­um).  Þetta myndi svo sann­ar­lega hafa frá­bær áhrif á stétt­ina og þá sem njóta góðs af henni.

En afhverju eru ekki fleiri konur hag­fræð­ing­ar?

Í grunnin hafa konur að sjálf­sögðu alla sömu hvatana og karlar til þess verða hag­ræð­ing­ar: starfs­mögu­leikar eru góð­ir, launin eru einnig góð og verk­efni sem hag­fræð­ingar vinna geta líka ver­ið fjöl­breytt og hressandi.  En stað­reyndin er  lík­lega sú að stétt sem er svona dómíneruð af karl­mönnum dregur úr hvata kvenna til að ganga í hana.

Ég þekki ein­stak­lega hæfan og reynslu­ríkan kven­kyns hag­ræð­ing sem var hafnað um verk­efni á þeim grund­velli að „hún sé ekki grá­hærður karl“. Einnig hef ég orðið vitni af því að maður úr ann­ari stétt, að öllu ótengd hag­fræði, útskýrði fyrir kven­kyns hag­fræð­ingi um hvað fræðin – sem hún er virtur sér­fræð­ingur í – snú­ast um. Hlut­drægni, með­vituð sem og ómeð­vit­uð, dregur úr mögu­leikum kvenna til að vaxa í stétt­inni sem og dregur úr tæki­færum þeirra. Hlut­drægni sem þessi er mögu­lega það sem gerir það að verkum að það sé ekki þess virði fyrir margar konur að ganga í stétt­ina. Og það verðum við að laga. 

Auglýsing
En það sjá ekki allir hlut­ina eins. Til að mynda var Danski Íslands­vin­ur­inn og hag­fræð­ing­ur­inn Lars Christen­sen  ekki lengi að koma Jóni og félögum til varn­ar. Hann end­ur­-­tísti því tísti sem Claudia hafði tíst og sagði að þetta væri heimsku­legt kven­rembu­hjal („stupid sex­ist remark.“) hjá henni. Í kjöl­farið bar hann rök fyrir máli sínu en hélt því stað­fast fram að eina sem skipti máli þegar valið er fólk til að taka þátt í umræð­unni sé hæfni hag­fræð­ing­an­anna sem mynda umræðu­hóp­inn. 

Að sjálf­sögðu er það rétt hjá Lars að mik­il­vægt sé að ræðu­menn séu hæfir og veit ég það fyrir víst að þessu sinni voru þeir það svo sann­ar­lega. En það breytir því ekki að það er til nóg af hæfum konum sem hefðu getað komið inn á fyrir í það minnsta einn af þessum fimm mönnum og að öllum lík­indum hefði það ekki dregið úr gæðum umræð­unn­ar. En það er ekki spurn­ing, að ef ein kona hefði skipt út einum mann, þá hefði það hjálpað til við að laga staðalí­mynd­ar­vanda stétt­ar­inn­ar. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jair Bolsonaro, forseti Brasilíu.
Forseti Brasilíu greinist með COVID-19 en segist ekkert óttast
Jair Bolsonaro forseti Brasilíu greindi frá því í dag að hann hefði greinst með COVID-19, en hann hefur fundið fyrir slappleika frá því á sunnudag. Forsetinn hefur kallað veiruna aumt kvef, en 65.000 Brasilíumenn liggja í valnum eftir að hafa smitast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Mikið var um að vera á COVID-19 göngudeild Landspítala í mars og apríl.
Færri alvarlega veikir – en er veiran að mildast?
Nokkrar ástæður geta verið fyrir því að alvarlegum kórónuveirutilfellum hefur fækkað verulega. Í nýju svari á Vísindavefnum er farið yfir nokkra möguleika sem kunna að útskýra hvers vegna veiran virðist vera að veikjast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
Þórólfur þakkaði Íslenskri erfðagreiningu fyrir samstarfið
Sóttvarnalæknir segir að Íslensk erfðagreining hafi „nokkuð óvænt“ lýst því yfir í gær að hún muni hætta að skima á landamærum í næstu viku. Leitað verður annarra leiða til að halda landamæraskimun áfram.
Kjarninn 7. júlí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Skrifist á Sjálfstæðisflokkinn og „hamfarakapítalismann þeirra“
Þingmaður Pírata segir að sama hvert litið er hafi Sjálfstæðisflokkurinn undanfarna áratugi notað valdastöðu sína til að moka verkefnum yfir á einkageirann en að ábyrgðin sé samt áfram hjá ríkinu. Þar vísar hann meðal annars til ástandsins í skimunum.
Kjarninn 7. júlí 2020
Lárus Sigurður Lárusson er fyrsti stjórnarformaður nýs Menntasjóðs námsmanna.
Lilja skipar Lárus sem stjórnarformann Menntasjóðs námsmanna
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra hefur skipað Lárus Sigurð Lárusson lögmann sem stjórnarformann nýs Menntasjóðs námsmanna. Hann leiddi lista Framsóknar í Reykjavík norður til síðustu alþingiskosninga.
Kjarninn 7. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Kári: Þú hreyfir þig ekki hægt í svona ástandi
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar hefur boðið forsætisráðherra að koma til hans á fund í Vatnsmýrinni þar sem fyrirtækið er til húsa.
Kjarninn 7. júlí 2020
Jakob Már Ásmundsson, forstjóri Korta.
Fjártæknifyrirtækið Rapyd kaupir Korta
Fjártæknifyrirtækið Rapyd hyggst samþætta og útvíkka starfsemi Korta í posa- og veflausnum, ásamt því að „efla starfsemina á Íslandi með áframhaldandi vexti og ráðningu starfsfólks“.
Kjarninn 7. júlí 2020
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir
Pólitíkin og eiginhagsmunirnir á bak við stríðið gegn offitu – I. hluti
Kjarninn 7. júlí 2020
Meira úr sama flokkiEikonomics