Hagfræðingar óska eftir konum

Eiríkur Ragnarsson segir að fjölgun kvenna í stétt hagfræðinga myndi leysa mörg vandamál. Og fækka lélegum hagfræðingum.

Auglýsing

Þegar Jón Steinsson var að koma sér fyrir í umræðuhópi á ráðstefnu ASSA (Allied Social Science Associations) um daginn tók Claudia Sahn, gestur í sal, eftir því að allir sex einstaklingarnir sem voru upp á sviði með Jóni voru af sama kyni. Hún greip upp símann sinn og tísti í gremju sinni og kvartaði yfir því að enn og aftur væri ekki ein kona við umræðuborðið. 

Það er nefnilega þannig að stétt hagfræðinga á við kynjavanda að stríða: af þeim 79 einstaklingum sem hafa unnið Nóbelsverðlaunin í hagræði er aðeins ein kona: aðeins 28% hagfræðinema við háskóla í Bretlandi og Bandaríkjunum eru konur og rétt rúmlega 20% rithöfunda af NBER greinum sem skrifaðar voru ár árunum 2013 – 2016 voru konur. 

Við Íslendingar stöndum aðeins betur þegar kemur að því að fá konur til þess að læra hagfræði og í dag eru um það bil 40% of hagfræðinemum Íslands konur.  En þegar hærra er leitað erum við ekkert í frábærum málum heldur. Til dæmis, samkvæmt heimasíðu Háskóla Íslands eru 12 fræðimenn þar að störfum og þar af bara þrjár konur. Á vefsíðu Háskólans í Reykjavík er að finna sjö fræðimenn sem sérhæfa sig í hagfræði og aðeins tveir af þeim eru konur. Seðlabanki Íslands stendur sig lítið betur, en þar sitja, bæði í peningastefnunefnd og kerfisáhættunefnd, fjórir karlar og ein kona. Bankaráð lítur ögn betur út en þar sitja fimm karlar og tvær konur (en glæta er þó þar sem varmannabekkur  bankaráðs er myndaður af sex  konum og einum karli). 

Hvers vegna viljum við fleiri konur í stéttina?

Fyrsta ástaðan er sú að með auknum fjölbreytileika – sem kæmi með aukinni þátttöku kvenna – verða viðfangsefni hagfræðinnar fjölbreyttari.  Nýjar leiðir verða mögulega uppgötvaðar til að svara gömlum spurningum og nýjar spurningar vakna sem okkur hefði annars ekki dottið í hug án nýrra einstaklinga.   

Auglýsing
Önnur ástæðan er sú að stéttin er að fara á mis við hæfileikaríka einstaklinga og hæfileikaríkir einstaklingar eru að fara á mis við tækifæri. Ef fleiri konur tækju upp á því að læra hagfræði, þá er líklegt að tvennt myndi gerast: 1) stéttin kæmi til með að stækka, og 2) lélegum hagfræðingum myndi fækka (á jaðrinum kæmu góðar konur mögulega til með að ýta út verri mönnum).  Þetta myndi svo sannarlega hafa frábær áhrif á stéttina og þá sem njóta góðs af henni.

En afhverju eru ekki fleiri konur hagfræðingar?

Í grunnin hafa konur að sjálfsögðu alla sömu hvatana og karlar til þess verða hagræðingar: starfsmöguleikar eru góðir, launin eru einnig góð og verkefni sem hagfræðingar vinna geta líka verið fjölbreytt og hressandi.  En staðreyndin er  líklega sú að stétt sem er svona dómíneruð af karlmönnum dregur úr hvata kvenna til að ganga í hana.

Ég þekki einstaklega hæfan og reynsluríkan kvenkyns hagræðing sem var hafnað um verkefni á þeim grundvelli að „hún sé ekki gráhærður karl“. Einnig hef ég orðið vitni af því að maður úr annari stétt, að öllu ótengd hagfræði, útskýrði fyrir kvenkyns hagfræðingi um hvað fræðin – sem hún er virtur sérfræðingur í – snúast um. Hlutdrægni, meðvituð sem og ómeðvituð, dregur úr möguleikum kvenna til að vaxa í stéttinni sem og dregur úr tækifærum þeirra. Hlutdrægni sem þessi er mögulega það sem gerir það að verkum að það sé ekki þess virði fyrir margar konur að ganga í stéttina. Og það verðum við að laga. 

Auglýsing
En það sjá ekki allir hlutina eins. Til að mynda var Danski Íslandsvinurinn og hagfræðingurinn Lars Christensen  ekki lengi að koma Jóni og félögum til varnar. Hann endur-tísti því tísti sem Claudia hafði tíst og sagði að þetta væri heimskulegt kvenrembuhjal („stupid sexist remark.“) hjá henni. Í kjölfarið bar hann rök fyrir máli sínu en hélt því staðfast fram að eina sem skipti máli þegar valið er fólk til að taka þátt í umræðunni sé hæfni hagfræðingananna sem mynda umræðuhópinn. 

Að sjálfsögðu er það rétt hjá Lars að mikilvægt sé að ræðumenn séu hæfir og veit ég það fyrir víst að þessu sinni voru þeir það svo sannarlega. En það breytir því ekki að það er til nóg af hæfum konum sem hefðu getað komið inn á fyrir í það minnsta einn af þessum fimm mönnum og að öllum líkindum hefði það ekki dregið úr gæðum umræðunnar. En það er ekki spurning, að ef ein kona hefði skipt út einum mann, þá hefði það hjálpað til við að laga staðalímyndarvanda stéttarinnar. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Það er erfitt að ímynda sér að það snjói í Brasilíu en snjókoma er eflaust algengari þar en ætla mætti. Þessi mynd er tekin eftir snjókomu í Brasilíu í ágúst árið 2020
Snjór fellur í Brasilíu
Sumir íbúar í syðsta héraði Brasilíu hafa tekið snjónum fagnandi enda ekki á hverjum degi sem þar snjóar. Bændur gætu aftur á móti átt von á lakari uppskeru og verð á hrávörumörkuðum hefur hækkað í kjölfar kuldakastsins.
Kjarninn 30. júlí 2021
Landspítalinn er á hættustigi vegna kórónuveirufaraldursins.
Sjúklingur á krabbameinsdeild reyndist ekki með COVID
Sjúklingur og starfsmaður á blóð- og krabbameinslækningadeild Landspítalans, sem sagt var frá í gær að hefðu greinst með COVID-19 reyndust ekki smitaðir af kórónuveirunni.
Kjarninn 30. júlí 2021
Óli varð efstur í forvali VG í Norðausturkjördæmi en Bjarkey Olsen í öðru.
Óli Halldórsson hættur við að leiða lista VG í Norðausturkjördæmi
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir mun leiða lista Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs í Norðausturkjördæmi. Óli Halldórsson færist niður í þriðja sætið en hann stígur til hliðar úr oddvitasætinu vegna veikinda í fjölskyldunni.
Kjarninn 30. júlí 2021
Um 85 prósent Íslendinga sextán ára og eldri eru bólusett
Fjórðungur smitaðra óbólusettur
Að minnsta kosti 255 óbólusettir einstaklingar hafa greinst með kórónuveiruna hér á landi á þremur vikum. Tæplega 750 smit, um 72 prósent, eru hjá fullbólusettum.
Kjarninn 30. júlí 2021
Þessir frambjóðendur skipa sjö efstu sæti Sósíalistaflokksins í Suðvesturkjördæmi.
María Pétursdóttir og Þór Saari leiða sósíalista í Suðvesturkjördæmi
María hefur starfað innan Sósíalistaflokksins í fjögur ár sem formaður Málefnastjórnar. Raðað er á lista flokksins af hópi flokksfélaga sem hefur verið slembivalinn.
Kjarninn 30. júlí 2021
Ísland og Ísrael örva bólusetta
Á Íslandi og í Ísrael er bólusetningarhlutfall með því hæsta sem fyrirfinnst á jörðu. Bæði löndin sáu smit nær þurrkast út en rísa svo í hæstu hæðir á ný. Og nú hafa þau, sama daginn, ákveðið að gefa þegar bólusettum borgurum örvunarskammt.
Kjarninn 30. júlí 2021
Stóru bankarnir þrír fækkuðu allir í starfsliði sínu á fyrstu sex mánuðum ársins.
Starfsmönnum stóru bankanna fækkaði um rúmlega 80 á fyrri helmingi árs
Í lok júní störfuðu 2.167 manns hjá stóru viðskiptabönkunum þremur, Íslandsbanka, Landsbanka og Arion banka. Samanlagður hagnaður bankanna nam 37 milljörðum á fyrstu 6 mánuðum ársins.
Kjarninn 30. júlí 2021
Losun koldíoxíðs út í andrúmsloftið á stóran þátt í því að þolmarkadagur jarðar er jafn snemma á árinu og raun ber vitni.
Þolmarkadagur jarðarinnar er runninn upp
Mannkynið hefur frá upphafi árs notað þær auðlindir sem jörðin er fær um að endurnýja á heilu ári. Til þess að viðhalda neyslunni þyrfti 1,7 jörð.
Kjarninn 29. júlí 2021
Meira úr sama flokkiEikonomics