Hagfræðingar óska eftir konum

Eiríkur Ragnarsson segir að fjölgun kvenna í stétt hagfræðinga myndi leysa mörg vandamál. Og fækka lélegum hagfræðingum.

Auglýsing

Þegar Jón Steins­son var að koma sér fyrir í umræðu­hópi á ráð­stefnu ASSA (Allied Social Sci­ence Associ­ations) um dag­inn tók Claudia Sahn, gestur í sal, eftir því að allir sex ein­stak­ling­arnir sem voru upp á sviði með Jóni voru af sama kyni. Hún greip upp sím­ann sinn og tísti í gremju sinni og kvart­aði yfir því að enn og aftur væri ekki ein kona við umræðu­borð­ið. 

Það er nefni­lega þannig að stétt hag­fræð­inga á við kynja­vanda að stríða: af þeim 79 ein­stak­lingum sem hafa unnið Nóbels­verð­launin í hag­ræði er aðeins ein kona: aðeins 28% hag­fræði­nema við háskóla í Bret­landi og Banda­ríkj­unum eru konur og rétt rúm­lega 20% rit­höf­unda af NBER greinum sem skrif­aðar voru ár árunum 2013 – 2016 voru kon­ur. 

Við Íslend­ingar stöndum aðeins betur þegar kemur að því að fá konur til þess að læra hag­fræði og í dag eru um það bil 40% of hag­fræði­nemum Íslands kon­ur.  En þegar hærra er leitað erum við ekk­ert í frá­bærum málum held­ur. Til dæm­is, sam­kvæmt heima­síðu Háskóla Íslands eru 12 fræði­menn þar að störfum og þar af bara þrjár kon­ur. Á vef­síðu Háskól­ans í Reykja­vík er að finna sjö fræði­menn sem sér­hæfa sig í hag­fræði og aðeins tveir af þeim eru kon­ur. Seðla­banki Íslands stendur sig lítið bet­ur, en þar sitja, bæði í pen­inga­stefnu­nefnd og kerf­is­á­hættu­nefnd, fjórir karlar og ein kona. Banka­ráð lítur ögn betur út en þar sitja fimm karlar og tvær konur (en glæta er þó þar sem var­manna­bekkur  banka­ráðs er mynd­aður af sex  konum og einum karli). 

Hvers vegna viljum við fleiri konur í stétt­ina?

Fyrsta ástaðan er sú að með auknum fjöl­breyti­leika – sem kæmi með auk­inni þátt­töku kvenna – verða við­fangs­efni hag­fræð­innar fjöl­breytt­ari.  Nýjar leiðir verða mögu­lega upp­götv­aðar til að svara gömlum spurn­ingum og nýjar spurn­ingar vakna sem okkur hefði ann­ars ekki dottið í hug án nýrra ein­stak­linga.   

Auglýsing
Önnur ástæðan er sú að stéttin er að fara á mis við hæfi­leik­a­ríka ein­stak­linga og hæfi­leik­a­ríkir ein­stak­lingar eru að fara á mis við tæki­færi. Ef fleiri konur tækju upp á því að læra hag­fræði, þá er lík­legt að tvennt myndi ger­ast: 1) stéttin kæmi til með að stækka, og 2) lélegum hag­fræð­ingum myndi fækka (á jaðr­inum kæmu góðar konur mögu­lega til með að ýta út verri mönn­um).  Þetta myndi svo sann­ar­lega hafa frá­bær áhrif á stétt­ina og þá sem njóta góðs af henni.

En afhverju eru ekki fleiri konur hag­fræð­ing­ar?

Í grunnin hafa konur að sjálf­sögðu alla sömu hvatana og karlar til þess verða hag­ræð­ing­ar: starfs­mögu­leikar eru góð­ir, launin eru einnig góð og verk­efni sem hag­fræð­ingar vinna geta líka ver­ið fjöl­breytt og hressandi.  En stað­reyndin er  lík­lega sú að stétt sem er svona dómíneruð af karl­mönnum dregur úr hvata kvenna til að ganga í hana.

Ég þekki ein­stak­lega hæfan og reynslu­ríkan kven­kyns hag­ræð­ing sem var hafnað um verk­efni á þeim grund­velli að „hún sé ekki grá­hærður karl“. Einnig hef ég orðið vitni af því að maður úr ann­ari stétt, að öllu ótengd hag­fræði, útskýrði fyrir kven­kyns hag­fræð­ingi um hvað fræðin – sem hún er virtur sér­fræð­ingur í – snú­ast um. Hlut­drægni, með­vituð sem og ómeð­vit­uð, dregur úr mögu­leikum kvenna til að vaxa í stétt­inni sem og dregur úr tæki­færum þeirra. Hlut­drægni sem þessi er mögu­lega það sem gerir það að verkum að það sé ekki þess virði fyrir margar konur að ganga í stétt­ina. Og það verðum við að laga. 

Auglýsing
En það sjá ekki allir hlut­ina eins. Til að mynda var Danski Íslands­vin­ur­inn og hag­fræð­ing­ur­inn Lars Christen­sen  ekki lengi að koma Jóni og félögum til varn­ar. Hann end­ur­-­tísti því tísti sem Claudia hafði tíst og sagði að þetta væri heimsku­legt kven­rembu­hjal („stupid sex­ist remark.“) hjá henni. Í kjöl­farið bar hann rök fyrir máli sínu en hélt því stað­fast fram að eina sem skipti máli þegar valið er fólk til að taka þátt í umræð­unni sé hæfni hag­fræð­ing­an­anna sem mynda umræðu­hóp­inn. 

Að sjálf­sögðu er það rétt hjá Lars að mik­il­vægt sé að ræðu­menn séu hæfir og veit ég það fyrir víst að þessu sinni voru þeir það svo sann­ar­lega. En það breytir því ekki að það er til nóg af hæfum konum sem hefðu getað komið inn á fyrir í það minnsta einn af þessum fimm mönnum og að öllum lík­indum hefði það ekki dregið úr gæðum umræð­unn­ar. En það er ekki spurn­ing, að ef ein kona hefði skipt út einum mann, þá hefði það hjálpað til við að laga staðalí­mynd­ar­vanda stétt­ar­inn­ar. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vill að Kristján Þór stigi til hliðar og að eignir Samherja verði frystar
Þingmaður vill að sjávarútvegsráðherra Íslands víki og að eignir Samherja verði frystar af þar til bærum yfirvöldum. Samherji átti 111 milljarða í eigið fé í lok síðasta árs.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Katrín Jakosbsdóttir, forsætsiráðherra.
Fannst þetta minna óþægilega á gamaldags nýlenduherra
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, segir að ef það sem kom fram í fréttaskýringaþætti Kveiks í gærkvöldi reynist rétt þá sé þetta mál hið versta og til skammar fyrir Samherja.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Sacky Shanghala.
Esau og Shanghala báðir búnir að segja af sér ráðherraembætti
Þeir tveir ráðherrar Namibíu sem sagðir eru hafa þegið háar mútugreiðslur frá Samherja í skiptum fyrir að úthluta þeim kvóta hafa báðir sagt af sér.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Kristján Þór Júlíusson
Kristján Þór: Ábyrgðin í svona málum liggur hjá fyrirtækinu sjálfu
Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segir að hann hafi fyrir rúmum fimm árum rétt rekið inn nefið á skrifstofu Samherja og heilsað þremenningunum frá Namibíu og átt við þá spjall um daginn og veginn.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Hage Geingob, forseti Namibíu.
Forsetinn sagður vilja reka ráðherrana úr starfi
Forseti Namibíu er sagður vilja víkja Sacky Shanghala dómsmálaráðherra og Bernhardt Esau sjávarútvegráðherra úr starfi í kjölfar umfjöllunar um samskipti þeirra við forsvarsmenn Samherja.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Kveikur
Kveikur sendir frá sér yfirlýsingu
Ritstjóri Kveiks segir að vinnubrögð RÚV og sá tími sem Samherja gafst til andsvara sé fyllilega í samræmi við lögbundar skyldur samkvæmt lögum um Ríkisútvarpið og reglum sem hvíla á blaða- og fréttamönnum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Verkalýðsforystunni ekki skemmt
Ekki stendur á viðbrögðum í samfélaginu eftir afhjúpanir fréttaskýringaþáttarins Kveiks og Stundarinnar í gærkvöldi. Forysta stærstu verkalýðsfélaganna lætur ekki sitt eftir liggja í umræðunni.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Svandís: Mynd af græðgi sem fór úr böndunum
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra, segir að þær ávirðingar sem fram komu í umfjöllun Kveiks um meintar mútugreiðslur Samherja í Namibíu séu stórmál. Hún segir að sú mynd sem dregin var upp í þættinum sé mynd af græðgi sem fór úr böndunum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiEikonomics