Hagfræðingar óska eftir konum

Eiríkur Ragnarsson segir að fjölgun kvenna í stétt hagfræðinga myndi leysa mörg vandamál. Og fækka lélegum hagfræðingum.

Auglýsing

Þegar Jón Steins­son var að koma sér fyrir í umræðu­hópi á ráð­stefnu ASSA (Allied Social Sci­ence Associ­ations) um dag­inn tók Claudia Sahn, gestur í sal, eftir því að allir sex ein­stak­ling­arnir sem voru upp á sviði með Jóni voru af sama kyni. Hún greip upp sím­ann sinn og tísti í gremju sinni og kvart­aði yfir því að enn og aftur væri ekki ein kona við umræðu­borð­ið. 

Það er nefni­lega þannig að stétt hag­fræð­inga á við kynja­vanda að stríða: af þeim 79 ein­stak­lingum sem hafa unnið Nóbels­verð­launin í hag­ræði er aðeins ein kona: aðeins 28% hag­fræði­nema við háskóla í Bret­landi og Banda­ríkj­unum eru konur og rétt rúm­lega 20% rit­höf­unda af NBER greinum sem skrif­aðar voru ár árunum 2013 – 2016 voru kon­ur. 

Við Íslend­ingar stöndum aðeins betur þegar kemur að því að fá konur til þess að læra hag­fræði og í dag eru um það bil 40% of hag­fræði­nemum Íslands kon­ur.  En þegar hærra er leitað erum við ekk­ert í frá­bærum málum held­ur. Til dæm­is, sam­kvæmt heima­síðu Háskóla Íslands eru 12 fræði­menn þar að störfum og þar af bara þrjár kon­ur. Á vef­síðu Háskól­ans í Reykja­vík er að finna sjö fræði­menn sem sér­hæfa sig í hag­fræði og aðeins tveir af þeim eru kon­ur. Seðla­banki Íslands stendur sig lítið bet­ur, en þar sitja, bæði í pen­inga­stefnu­nefnd og kerf­is­á­hættu­nefnd, fjórir karlar og ein kona. Banka­ráð lítur ögn betur út en þar sitja fimm karlar og tvær konur (en glæta er þó þar sem var­manna­bekkur  banka­ráðs er mynd­aður af sex  konum og einum karli). 

Hvers vegna viljum við fleiri konur í stétt­ina?

Fyrsta ástaðan er sú að með auknum fjöl­breyti­leika – sem kæmi með auk­inni þátt­töku kvenna – verða við­fangs­efni hag­fræð­innar fjöl­breytt­ari.  Nýjar leiðir verða mögu­lega upp­götv­aðar til að svara gömlum spurn­ingum og nýjar spurn­ingar vakna sem okkur hefði ann­ars ekki dottið í hug án nýrra ein­stak­linga.   

Auglýsing
Önnur ástæðan er sú að stéttin er að fara á mis við hæfi­leik­a­ríka ein­stak­linga og hæfi­leik­a­ríkir ein­stak­lingar eru að fara á mis við tæki­færi. Ef fleiri konur tækju upp á því að læra hag­fræði, þá er lík­legt að tvennt myndi ger­ast: 1) stéttin kæmi til með að stækka, og 2) lélegum hag­fræð­ingum myndi fækka (á jaðr­inum kæmu góðar konur mögu­lega til með að ýta út verri mönn­um).  Þetta myndi svo sann­ar­lega hafa frá­bær áhrif á stétt­ina og þá sem njóta góðs af henni.

En afhverju eru ekki fleiri konur hag­fræð­ing­ar?

Í grunnin hafa konur að sjálf­sögðu alla sömu hvatana og karlar til þess verða hag­ræð­ing­ar: starfs­mögu­leikar eru góð­ir, launin eru einnig góð og verk­efni sem hag­fræð­ingar vinna geta líka ver­ið fjöl­breytt og hressandi.  En stað­reyndin er  lík­lega sú að stétt sem er svona dómíneruð af karl­mönnum dregur úr hvata kvenna til að ganga í hana.

Ég þekki ein­stak­lega hæfan og reynslu­ríkan kven­kyns hag­ræð­ing sem var hafnað um verk­efni á þeim grund­velli að „hún sé ekki grá­hærður karl“. Einnig hef ég orðið vitni af því að maður úr ann­ari stétt, að öllu ótengd hag­fræði, útskýrði fyrir kven­kyns hag­fræð­ingi um hvað fræðin – sem hún er virtur sér­fræð­ingur í – snú­ast um. Hlut­drægni, með­vituð sem og ómeð­vit­uð, dregur úr mögu­leikum kvenna til að vaxa í stétt­inni sem og dregur úr tæki­færum þeirra. Hlut­drægni sem þessi er mögu­lega það sem gerir það að verkum að það sé ekki þess virði fyrir margar konur að ganga í stétt­ina. Og það verðum við að laga. 

Auglýsing
En það sjá ekki allir hlut­ina eins. Til að mynda var Danski Íslands­vin­ur­inn og hag­fræð­ing­ur­inn Lars Christen­sen  ekki lengi að koma Jóni og félögum til varn­ar. Hann end­ur­-­tísti því tísti sem Claudia hafði tíst og sagði að þetta væri heimsku­legt kven­rembu­hjal („stupid sex­ist remark.“) hjá henni. Í kjöl­farið bar hann rök fyrir máli sínu en hélt því stað­fast fram að eina sem skipti máli þegar valið er fólk til að taka þátt í umræð­unni sé hæfni hag­fræð­ing­an­anna sem mynda umræðu­hóp­inn. 

Að sjálf­sögðu er það rétt hjá Lars að mik­il­vægt sé að ræðu­menn séu hæfir og veit ég það fyrir víst að þessu sinni voru þeir það svo sann­ar­lega. En það breytir því ekki að það er til nóg af hæfum konum sem hefðu getað komið inn á fyrir í það minnsta einn af þessum fimm mönnum og að öllum lík­indum hefði það ekki dregið úr gæðum umræð­unn­ar. En það er ekki spurn­ing, að ef ein kona hefði skipt út einum mann, þá hefði það hjálpað til við að laga staðalí­mynd­ar­vanda stétt­ar­inn­ar. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tap TM á þriðja ársfjórðungi nam 251 milljón króna
TM tapaði 251 millj­ón krón­a á þriðja árs­fjórðungi þessa árs. Forstjórinn segir að tapið megi að öllu leyti rekja til fjárfestingastarfsemi.
Kjarninn 23. október 2019
Sigurgeir Finnsson
Leikhús fáránleikans: Um opinn aðgang og útgáfu fræðigreina
Kjarninn 23. október 2019
Rusl og blautþurrkur í skólphreinsistöð í Klettagörðum
Mikið magn af rusli og blautklútum í skólphreinsistöð í Klettagörðum
Umhverfisstofnun minnir fólk enn og aftur á að henda ekki öðru en pappír í klósettin.
Kjarninn 23. október 2019
Már Guðmundsson
Fjárfestingarleiðin og peningaþvætti
Kjarninn 23. október 2019
Vilhjálmur Birgisson, for­maður Verka­lýðs­fé­lags Akra­ness.
Hafna ásökunum Vilhjálms um að Landsvirkjun sé að „slátra“ Elkem
Landvirkjun hafnar því að sýna stóriðjufyrirtækjum óbilgirni með því að selja raforku á hærra verði til þeirra en áður. Vilhjálmur Birgisson vill að Landsvirkjun dragi úr arðsemi sinni til að bæta rekstrarskilyrði Elkem og Norðuráls á Grundartanga.
Kjarninn 23. október 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Helmingur þjóðar hefur litlar áhyggjur af orkupakkanum
Mun fleiri Íslendingar hafa litlar eða engar áhyggjur af áhrifum þriðja orkupakka ESB á hagsmuni þjóðarinnar en þeir sem áhyggjur hafa. Miðflokkurinn sker sig úr en 90 prósent stuðningsmanna flokksins hafa áhyggjur af áhrifum orkupakkans.
Kjarninn 23. október 2019
Bjarni Ármannsson er forstjóri Iceland Seafood.
Bréf í Iceland Seafood skráð á markað á þriðjudag
Iceland Seafood verður tuttugasta félagið á Aðalmarkaði Kauphallar Íslands þegar bréf í félaginu verða tekin til viðskipta eftir helgi.
Kjarninn 23. október 2019
Dagur Hjartarson
Samtök atvinnu, lífs og dauða
Kjarninn 23. október 2019
Meira úr sama flokkiEikonomics