Hagfræðingar óska eftir konum

Eiríkur Ragnarsson segir að fjölgun kvenna í stétt hagfræðinga myndi leysa mörg vandamál. Og fækka lélegum hagfræðingum.

Auglýsing

Þegar Jón Steins­son var að koma sér fyrir í umræðu­hópi á ráð­stefnu ASSA (Allied Social Sci­ence Associ­ations) um dag­inn tók Claudia Sahn, gestur í sal, eftir því að allir sex ein­stak­ling­arnir sem voru upp á sviði með Jóni voru af sama kyni. Hún greip upp sím­ann sinn og tísti í gremju sinni og kvart­aði yfir því að enn og aftur væri ekki ein kona við umræðu­borð­ið. 

Það er nefni­lega þannig að stétt hag­fræð­inga á við kynja­vanda að stríða: af þeim 79 ein­stak­lingum sem hafa unnið Nóbels­verð­launin í hag­ræði er aðeins ein kona: aðeins 28% hag­fræði­nema við háskóla í Bret­landi og Banda­ríkj­unum eru konur og rétt rúm­lega 20% rit­höf­unda af NBER greinum sem skrif­aðar voru ár árunum 2013 – 2016 voru kon­ur. 

Við Íslend­ingar stöndum aðeins betur þegar kemur að því að fá konur til þess að læra hag­fræði og í dag eru um það bil 40% of hag­fræði­nemum Íslands kon­ur.  En þegar hærra er leitað erum við ekk­ert í frá­bærum málum held­ur. Til dæm­is, sam­kvæmt heima­síðu Háskóla Íslands eru 12 fræði­menn þar að störfum og þar af bara þrjár kon­ur. Á vef­síðu Háskól­ans í Reykja­vík er að finna sjö fræði­menn sem sér­hæfa sig í hag­fræði og aðeins tveir af þeim eru kon­ur. Seðla­banki Íslands stendur sig lítið bet­ur, en þar sitja, bæði í pen­inga­stefnu­nefnd og kerf­is­á­hættu­nefnd, fjórir karlar og ein kona. Banka­ráð lítur ögn betur út en þar sitja fimm karlar og tvær konur (en glæta er þó þar sem var­manna­bekkur  banka­ráðs er mynd­aður af sex  konum og einum karli). 

Hvers vegna viljum við fleiri konur í stétt­ina?

Fyrsta ástaðan er sú að með auknum fjöl­breyti­leika – sem kæmi með auk­inni þátt­töku kvenna – verða við­fangs­efni hag­fræð­innar fjöl­breytt­ari.  Nýjar leiðir verða mögu­lega upp­götv­aðar til að svara gömlum spurn­ingum og nýjar spurn­ingar vakna sem okkur hefði ann­ars ekki dottið í hug án nýrra ein­stak­linga.   

Auglýsing
Önnur ástæðan er sú að stéttin er að fara á mis við hæfi­leik­a­ríka ein­stak­linga og hæfi­leik­a­ríkir ein­stak­lingar eru að fara á mis við tæki­færi. Ef fleiri konur tækju upp á því að læra hag­fræði, þá er lík­legt að tvennt myndi ger­ast: 1) stéttin kæmi til með að stækka, og 2) lélegum hag­fræð­ingum myndi fækka (á jaðr­inum kæmu góðar konur mögu­lega til með að ýta út verri mönn­um).  Þetta myndi svo sann­ar­lega hafa frá­bær áhrif á stétt­ina og þá sem njóta góðs af henni.

En afhverju eru ekki fleiri konur hag­fræð­ing­ar?

Í grunnin hafa konur að sjálf­sögðu alla sömu hvatana og karlar til þess verða hag­ræð­ing­ar: starfs­mögu­leikar eru góð­ir, launin eru einnig góð og verk­efni sem hag­fræð­ingar vinna geta líka ver­ið fjöl­breytt og hressandi.  En stað­reyndin er  lík­lega sú að stétt sem er svona dómíneruð af karl­mönnum dregur úr hvata kvenna til að ganga í hana.

Ég þekki ein­stak­lega hæfan og reynslu­ríkan kven­kyns hag­ræð­ing sem var hafnað um verk­efni á þeim grund­velli að „hún sé ekki grá­hærður karl“. Einnig hef ég orðið vitni af því að maður úr ann­ari stétt, að öllu ótengd hag­fræði, útskýrði fyrir kven­kyns hag­fræð­ingi um hvað fræðin – sem hún er virtur sér­fræð­ingur í – snú­ast um. Hlut­drægni, með­vituð sem og ómeð­vit­uð, dregur úr mögu­leikum kvenna til að vaxa í stétt­inni sem og dregur úr tæki­færum þeirra. Hlut­drægni sem þessi er mögu­lega það sem gerir það að verkum að það sé ekki þess virði fyrir margar konur að ganga í stétt­ina. Og það verðum við að laga. 

Auglýsing
En það sjá ekki allir hlut­ina eins. Til að mynda var Danski Íslands­vin­ur­inn og hag­fræð­ing­ur­inn Lars Christen­sen  ekki lengi að koma Jóni og félögum til varn­ar. Hann end­ur­-­tísti því tísti sem Claudia hafði tíst og sagði að þetta væri heimsku­legt kven­rembu­hjal („stupid sex­ist remark.“) hjá henni. Í kjöl­farið bar hann rök fyrir máli sínu en hélt því stað­fast fram að eina sem skipti máli þegar valið er fólk til að taka þátt í umræð­unni sé hæfni hag­fræð­ing­an­anna sem mynda umræðu­hóp­inn. 

Að sjálf­sögðu er það rétt hjá Lars að mik­il­vægt sé að ræðu­menn séu hæfir og veit ég það fyrir víst að þessu sinni voru þeir það svo sann­ar­lega. En það breytir því ekki að það er til nóg af hæfum konum sem hefðu getað komið inn á fyrir í það minnsta einn af þessum fimm mönnum og að öllum lík­indum hefði það ekki dregið úr gæðum umræð­unn­ar. En það er ekki spurn­ing, að ef ein kona hefði skipt út einum mann, þá hefði það hjálpað til við að laga staðalí­mynd­ar­vanda stétt­ar­inn­ar. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Trump sagði öruggt að opna bandaríska skóla því börn væru „næstum ónæm“ fyrir COVID-19.
Trump fer enn og aftur á svig við skilmála samfélagsmiðla
Donald Trump sagði í símaviðtali við Fox and Friends í gær að börn væru „næstum ónæm“ fyrir kórónuveirunni. Facebook-færslu frá forsetanum með ummælunum var eytt og Twitter frysti aðgang tengdan forsetanum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Matthíasson
Af sykurpúðum
Kjarninn 6. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir.
Alma: Tækifærið er núna
Hópsýkingar munu halda áfram að koma upp hér á landi. „Við verðum að vera undir það búin að horfa upp á þetta næstu mánuði alla vega,“ segir sóttvarnalæknir. Landlæknir sagði að núna væri tækifærið til að kveða niður það smit sem hér er í gangi.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason og Alma Möller.
„Þannig mun okkur takast að koma okkur út úr þessu COVID-fári“
Sóttvarnalæknir hefur sent heilbrigðisráðherra minnisblað þar sem hann leggur til að landamæraskimun verði haldið áfram með sama hætti og verið hefur. Hann ítrekar mikilvægi persónulegra sóttvarna, skimunar og að beita einangrun og sóttkví.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Fordæma aðgerðir Icelandair í kjaraviðræðum
Norræna flutningamannasambandið sendi frá sér tilkynningu í gær þar sem það fordæmir aðgerðir Icelandair í nýlegum kjarasamningaviðræðum. Samtökin segja þrýsting á stéttarfélög í formi hótana ekki leysa rekstrarvandann sem upp er kominn vegna COVID-19.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Grímurnar gera þó mest gagn við ákveðnar aðstæður og þær þarf að nota á réttan hátt.
„Stutta svarið er já“ – grímur geta komið í veg fyrir smit
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Þetta skrifar Jón Magnús Jóhannesson, deildarlæknir á Landspítala, í nýju svari á Vísindavefnum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Smitum fjölgar enn – 97 í einangrun
Fjögur ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og 97 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórður Snær Júlíusson
Það er komið að pólitíkinni
Kjarninn 6. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiEikonomics