Af hverju er Monopoly svona leiðinlegt spil?

Eiríkur Ragnarsson útskýrir hvernig Monopoly hafi aldrei verið hannað til að skemmta fólki, heldur til að sýna hvað einokun sé ömurleg.

Auglýsing

„Nei, nei, þú ert ekk­ert búinn að tapa. Veð­settu Hlemm, gefðu mér svo allan pen­ing­inn þinn og gulu göt­urn­ar. Þannig getum við haldið áfram að spila“. Þessa setn­ingu hefur hver sá sem hefur spilað vin­áttu­brjót­inn Monopoly heyrt eða sag­t. 

Venju­lega fara setn­ingar í þessum dúr að heyr­ast þegar and­inn í kringum spila­borðið orð­inn ansi slæm­ur. Eftir 10 mín­útur af ten­inga­kasti eru örlögin í Monoploly venju­lega ráð­in. Allir við borðið vita hver vinnur og allir nema hann hefja hægt og smátt göngu sína í gröf­ina.

Auglýsing
Fyrir utan það hvað endir­inn er fyr­ir­sjá­an­legur snemma er annað að Monopoly: það er leið­in­legt spil. Þú kastar ten­ing, kaupir allt sem þú lendir á og safnar pen­ing. En Þrátt fyrir það að Monopoly sé leið­in­legt spil sem að mestu gengur út á það að pína ást­vini sem lengst, þá er það merki­lega vin­sælt. Ég veit ekki um eitt ein­asta Monopolylaust heim­ili.

Hvað útskýrir það veit ég ekki. Kannski er það sjálf­spín­ing­ar­þörfin sem drífur þessar vin­sæld­ir. Eða mögu­lega er það ein­hvers­konar ósam­hverft gild­is­fall sem ræður ferð (það er að segja kannski fær fólk meira út úr því að pína aðra en það þjá­ist þegar það er pínt).

Mögu­legt gild­is­fall Monopoly spil­ara

Teikningin að sýnir hvernig gildisfall (ánægja einstaklinga) gæti fræðilega litið út. Ef það lýtur svona út þá þýðir það eru þeir til í að spila Monopoly einfaldlega af því að ánægjan af því að pína aðra er meiri en kvölin við að vera píndur.

Sama hvað því líður þá er það engin til­viljun að Monopoly er eins glatað og það er. Mark­mið Lizzie Magie, þegar hún hann­aði spilið snemma á 20. ára­tug síð­ustu ald­ar, var að sýna fólki fram á það hvað ein­okun er ömur­leg. Lizzie hann­aði spilið eftir að hafa lesið bók­ina Progress and Pover­ty, eftir  hag­fræð­ing­inn Henry Geor­ge. Hún kall­aði spilið reyndar Landlor­d´s Game en það var að mestu svipað og Monopoly eins og við þekkjum það í dag.

Monopoly var því aldrei hannað til a skemmta fólki. Heldur var það hannað til þess að kenna fólki um mik­il­væg­asta þema hag­fræð­inn­ar: ein­ok­un. Lizzie lang­aði að sýna heim­inum hversu ömur­lega illa sam­fé­lagið fer út úr því þegar of mikið land (eða eign­ir) safn­ast á höndum örfárra ein­stak­linga.

Þegar þú lendir á gulri götu sem and­stæð­ingur þinn á þá þarft þú að borga ein­hverja upp­hæð. Ef eig­and­inn á bara eina gula götu þá borgar þú ein­hverja þokka­lega sann­gjarna upp­hæð. Enda er eig­andi göt­unnar ekki í ein­ok­un­ar­stöðu. En um leið og ein­hver eign­ast heilan lit – og kemst þar með í ein­ok­un­ar­stöðu – þarft allir að borga tvö­falt. Með tím­anum fjár­festir svo ein­okar­inn og aðlagar verð­skránna sína með alls­konar vafn­ingum (sem flestir tengj­ast hótel fram­kvæmd­um). Í hvert skipti sem ein­okar­inn stækkar eigna­safn sitt rukkar hann hina spilar­ana meira og meira fyrir aðgang og afnot af eignum sín­um. Fljót­lega er einn leik­manna kom­inn með slíka yfir­burði að einn eftir öðrum við borðið missir lífs­vilj­ann.

Þessi kvöl. Þessi hjálp­ar­vana til­finn­ing sem þú upp­lifir þegar maki þinn neyðir þig til að veð­setja Lækj­ar­torg og selja hús á hálf­virði er nákvæm­lega það sem Lizzie ætl­aði sér. Hún vildi að fólk sæi heim­inn eins og hann er. Hún vildi að fólk vissi að án sam­keppni verða ríkir rík­ari og fátækir fátæk­ari. Hún vildi vita að til­veran verður óþol­andi þegar sam­keppni deyr.  

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Á Fossvogsbletti 2 stendur einbýlishús og geymsluhúsnæði.
Borgin steig inn í 140 milljóna fasteignakaup í Fossvogsdal
Borgarráð Reykjavíkurborgar samþykkti á dögunum að nýta forkaupsrétt sinn að fasteignum á Fossvogsbletti 2. Fjárfestingafélag ætlaði að kaupa eignina á 140 milljónir og gengur borgin inn í þau viðskipti.
Kjarninn 27. júní 2022
Sífellt fleiri notendur kjósa að nálgast sjónvarpsþjónustu í gegnum aðrar leiðir en með leigu á myndlykli.
Enn dregst leiga á myndlyklum saman en tekjur vegna sjónvarps halda áfram að aukast
Tekjur fjarskiptafyrirtækja vegna sjónvarpsþjónustu hafa rokið upp á síðustu árum. Þær voru 3,8 milljarðar króna á árinu 2017 en 14,9 milljarðar króna í fyrra. Þorri nýrra tekna í fyrra var vegna sjónvarpsþjónustu.
Kjarninn 27. júní 2022
Hagstofan býst við að hagvöxtur verði enn kröftugri en spáð var í lok vetrar
Hagstofan býst við því að hagvöxtur verði 5,1 prósent á árinu og 2,9 prósent á næsta ári, samkvæmt nýrri þjóðhagsspá. Búist er við því að um 1,6 milljónir ferðamanna sæki landið heim í ár, en fyrri spá gerði ráð fyrir 1,4 milljónum ferðamanna.
Kjarninn 27. júní 2022
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Telja að upplýsingar um fjölda sérstakra vegabréfa geti skaðað tengsl við önnur ríki
Utanríkisráðuneytið vill ekki segja hversu mörg sérstök vegabréf það hefur gefið út til útlendinga á grundvelli nýlegrar reglugerðar. Það telur ekki hægt að útiloka neikvæð viðbrögð ótilgreindra erlendra stjórnvalda ef þau frétta af vegabréfaútgáfunni.
Kjarninn 27. júní 2022
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Fjármálaráðuneytið segist ekki hafa yfirlit yfir fjársópseignirnar sem seldar voru leynilega
Fjármála- og efnahagsráðuneytið segist ekki hafa komið að ákvörðunum um ráðstöfun eigna sem féllu íslenska ríkinu í skaut vegna stöðugleikasamninga við kröfuhafa föllnu bankanna.
Kjarninn 27. júní 2022
Frá brautarpalli við aðallestarstöðina í þýsku borginni Speyer. Ef til vill hafa einhverjir þessara farþega nýtt sér níu evru miðann.
Aðgangur að almenningssamgöngum í heilan mánuð fyrir níu evrur
Níu evru miðinn gildir í allar svæðisbundnar samgöngur í Þýskalandi til loka ágústmánaðar. Þetta samgönguátak er hluti af aðgerðapakka stjórnvalda vegna vaxandi verðbólgu og hækkandi orkuverðs en er einnig ætlað að stuðla að umhverfisvænni ferðavenjum.
Kjarninn 26. júní 2022
Steingrímur J. Sigfússon hætti á þingi í fyrrahaust. Síðan þá hefur hann verið skipaður til að leiða tvo hópa á vegum ríkisstjórnarinnar.
Steingrímur J., Óli Björn og Eygló skipuð í stýrihóp til að endurskoða örorkukerfið
Fyrrverandi formaður Vinstri grænna, þingmaður Sjálfstæðisflokks, fyrrverandi félagsmálaráðherra og aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar mynda stýrihóp sem á að endurskoða örorkulífeyriskerfið. Hópurinn á að skila af sér eftir tvö ár. Ingu Sæland er óglatt.
Kjarninn 26. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Veðurfræðingar án framtíðar!
Kjarninn 26. júní 2022
Meira úr sama flokkiEikonomics