Af hverju er Monopoly svona leiðinlegt spil?

Eiríkur Ragnarsson útskýrir hvernig Monopoly hafi aldrei verið hannað til að skemmta fólki, heldur til að sýna hvað einokun sé ömurleg.

Auglýsing

„Nei, nei, þú ert ekk­ert búinn að tapa. Veð­settu Hlemm, gefðu mér svo allan pen­ing­inn þinn og gulu göt­urn­ar. Þannig getum við haldið áfram að spila“. Þessa setn­ingu hefur hver sá sem hefur spilað vin­áttu­brjót­inn Monopoly heyrt eða sag­t. 

Venju­lega fara setn­ingar í þessum dúr að heyr­ast þegar and­inn í kringum spila­borðið orð­inn ansi slæm­ur. Eftir 10 mín­útur af ten­inga­kasti eru örlögin í Monoploly venju­lega ráð­in. Allir við borðið vita hver vinnur og allir nema hann hefja hægt og smátt göngu sína í gröf­ina.

Auglýsing
Fyrir utan það hvað endir­inn er fyr­ir­sjá­an­legur snemma er annað að Monopoly: það er leið­in­legt spil. Þú kastar ten­ing, kaupir allt sem þú lendir á og safnar pen­ing. En Þrátt fyrir það að Monopoly sé leið­in­legt spil sem að mestu gengur út á það að pína ást­vini sem lengst, þá er það merki­lega vin­sælt. Ég veit ekki um eitt ein­asta Monopolylaust heim­ili.

Hvað útskýrir það veit ég ekki. Kannski er það sjálf­spín­ing­ar­þörfin sem drífur þessar vin­sæld­ir. Eða mögu­lega er það ein­hvers­konar ósam­hverft gild­is­fall sem ræður ferð (það er að segja kannski fær fólk meira út úr því að pína aðra en það þjá­ist þegar það er pínt).

Mögu­legt gild­is­fall Monopoly spil­ara

Teikningin að sýnir hvernig gildisfall (ánægja einstaklinga) gæti fræðilega litið út. Ef það lýtur svona út þá þýðir það eru þeir til í að spila Monopoly einfaldlega af því að ánægjan af því að pína aðra er meiri en kvölin við að vera píndur.

Sama hvað því líður þá er það engin til­viljun að Monopoly er eins glatað og það er. Mark­mið Lizzie Magie, þegar hún hann­aði spilið snemma á 20. ára­tug síð­ustu ald­ar, var að sýna fólki fram á það hvað ein­okun er ömur­leg. Lizzie hann­aði spilið eftir að hafa lesið bók­ina Progress and Pover­ty, eftir  hag­fræð­ing­inn Henry Geor­ge. Hún kall­aði spilið reyndar Landlor­d´s Game en það var að mestu svipað og Monopoly eins og við þekkjum það í dag.

Monopoly var því aldrei hannað til a skemmta fólki. Heldur var það hannað til þess að kenna fólki um mik­il­væg­asta þema hag­fræð­inn­ar: ein­ok­un. Lizzie lang­aði að sýna heim­inum hversu ömur­lega illa sam­fé­lagið fer út úr því þegar of mikið land (eða eign­ir) safn­ast á höndum örfárra ein­stak­linga.

Þegar þú lendir á gulri götu sem and­stæð­ingur þinn á þá þarft þú að borga ein­hverja upp­hæð. Ef eig­and­inn á bara eina gula götu þá borgar þú ein­hverja þokka­lega sann­gjarna upp­hæð. Enda er eig­andi göt­unnar ekki í ein­ok­un­ar­stöðu. En um leið og ein­hver eign­ast heilan lit – og kemst þar með í ein­ok­un­ar­stöðu – þarft allir að borga tvö­falt. Með tím­anum fjár­festir svo ein­okar­inn og aðlagar verð­skránna sína með alls­konar vafn­ingum (sem flestir tengj­ast hótel fram­kvæmd­um). Í hvert skipti sem ein­okar­inn stækkar eigna­safn sitt rukkar hann hina spilar­ana meira og meira fyrir aðgang og afnot af eignum sín­um. Fljót­lega er einn leik­manna kom­inn með slíka yfir­burði að einn eftir öðrum við borðið missir lífs­vilj­ann.

Þessi kvöl. Þessi hjálp­ar­vana til­finn­ing sem þú upp­lifir þegar maki þinn neyðir þig til að veð­setja Lækj­ar­torg og selja hús á hálf­virði er nákvæm­lega það sem Lizzie ætl­aði sér. Hún vildi að fólk sæi heim­inn eins og hann er. Hún vildi að fólk vissi að án sam­keppni verða ríkir rík­ari og fátækir fátæk­ari. Hún vildi vita að til­veran verður óþol­andi þegar sam­keppni deyr.  

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Lúalegt bragð“ að ala á samviskubiti foreldra
Kvenréttindafélag Íslands hefur sent borgarráði opið bréf vegna fyrirhugaðrar styttingar opnunartíma leikskóla í Reykjavíkurborg.
Kjarninn 21. janúar 2020
Þorgerður spyr Katrínu um hverjar skaðabótakröfur stórútgerðarinnar séu
Búið er að leggja fram skriflega fyrirspurn til forsætisráðherra um hversu háa upphæð stórútgerðir eru að krefja íslenska ríkið vegna úthlutunar á makrílkvóta. Kjarninn óskaði fyrst eftir þeim upplýsingum í fyrrasumar en ríkið vill ekki afhenda þær.
Kjarninn 21. janúar 2020
Rúmur hálfur milljarður í utanlandsferðir þingmanna og forseta þingsins á tíu árum
Rúmar 60 milljónir fóru í utanlandsferðir embættis forseta Alþingis og þingmanna árið 2018. Kostnaðurinn var minnstur árið 2009 – rétt eftir hrun.
Kjarninn 21. janúar 2020
Ólafur Örn Nielsen ráðinn aðstoðarforstjóri Opinna kerfa
Nýir fjárfestar komu að Opnum kerfum í fyrra og hana nú ráðið bæði nýjan forstjóra og aðstoðarforstjóra.
Kjarninn 21. janúar 2020
Auður ríkustu konu Afríku byggður á arðráni fátækrar þjóðar
Frá Angóla og víða um Afríku, Evrópu og Mið-Austurlönd, liggur flókið net fjárfestinga í bönkum, olíu, sementi, fjarskiptum, fjölmiðlum og demöntum. Ríkasta kona Afríku segist hafa byggt þetta ævintýralega viðskiptaveldi sitt upp á eigin verðleikum.
Kjarninn 21. janúar 2020
Kvikan
Kvikan
#Megxit, peningaþvætti, spilling og brot Seðlabankans
Kjarninn 21. janúar 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er formaður Viðreisnar. Hún er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Mælt fyrir frumvarpi sem kúvendir fiskveiðistjórnunarkerfinu
Frumvarp þriggja stjórnarandstöðuflokka um eðlisbreytingu á því umhverfi sem sjávarútvegsfyrirtæki starfa í hérlendis, verður tekið til umræðu á þingi í dag samkvæmt fyrirliggjandi dagskrá.
Kjarninn 21. janúar 2020
Stuðningskonur leikskólanna
Kynjað verðmætamat og leikskólinn
Kjarninn 21. janúar 2020
Meira úr sama flokkiEikonomics