Auglýsing

Tolla­stríð Banda­ríkj­anna og Kín­verja - og síðan einnig Evr­ópu - eru mikið áhyggju­efni fyrir Ísland. Ástæðan er ekki aðeins að allir tapi á tolla­stríðum að lok­um, vegna nei­kvæðra áhrifa á hag­vöxt og lífs­kjör, heldur einnig af því að það getur verið erfitt að spila rétt úr varn­ar­leikn­um.

Hvernig birt­ist tolla­stríðið á Ísland­i? 

Í fyrsta lagi er endu­nýj­aður áhugi Banda­ríkj­anna á norð­ur­slóðum og Íslandi þar á með­al, aug­ljós­lega hluti af stór­velda­kapp­hlaupi við Kína og að ein­hverju leyti Rúss­land. Þetta þykir orðið nokkuð aug­ljóst, sé horft til þess hvernig skrifað er um málin af helstu sér­fræð­ing­um. Staðan var meðal ann­ars til umfjöll­unar í ítar­legri frétta­skýr­ingu Kjarn­ans, 30. ágúst síð­ast­lið­inn.

Auglýsing

Ísland þarf að marka sér stefnu gagn­vart stöð­unni, og þá hvort Ísland verði hluti af Belti og braut inn­viða­stefnu Kín­verja, eða geri við­skipta­samn­inga við Banda­rík­in, sem styrkja við­skipta­sam­bandið í sessi. Stór­velda­kapp­hlaupið er hluti af því sem kalla má tolla­stríð - þar sem stór­veldin reyna að safna liði banda­lags­þjóða og tryggja hags­muni á ein­stökum svæð­um.

Bandaríkjamenn eru langfjölmennasti ferðamannahópurinn á Íslandi.Ísland á orðið mikið undir við­skipta­sam­bandi við Banda­ríkin og er það land orðið stærsta við­skipta­land Íslands, þegar ferða­þjón­ustan er tekin með í reikn­ing­inn. Við erum orðin háð banda­rískum ferða­mönnum og áhuga þeirra á Íslandi, og megum ekki við því að það verði mik­ill aft­ur­kippur í þeim við­skipt­u­m. 

Ólíkt mörgum öðrum þjóðum hefur Ísland verið að gera við­skipta­samn­inga við Kín­verja og átt í við­ræðum við Banda­ríkin á sama tíma. Segja má að íslensk stjórn­völd séu að reyna að nýta stöðu sína til að opna dyr til aust­urs og vest­urs, þrátt fyrir stór­velda­kapp­hlaup­ið.

Þessi miss­erin eru við­skipti með breið­þotur Boeing einnig í eld­línu tolla­stríðs­ins. Banda­rísk stjórn­völd vilja hamla við­skiptum með Air­bus þotur - mögu­lega (og lík­lega) - en kyrr­setn­ingin á 737 Max vélum Boeing er farin að bíta veru­lega í flug­véla­fram­leið­and­ann. 

Í þeirri stöðu sem upp er komin er kyrr­setn­ingin á Max vél­unum orðin að vopni þeirra þjóða, sem eiga í tolla­stríði við Banda­rík­in. Um þetta var meðal ann­ars skrifað í FT í vik­unni. Boeing er stærsta útflutn­ings­fyr­ir­tæki Banda­ríkj­anna og greini­legt virð­ist, að þrýst­ingur á það að kyrr­setn­ingu verði aflétt er að aukast mik­ið. Þetta nýta við­semj­endur Banda­ríkj­anna sér, ef marka má skrifin í FT.

Þetta hefur slæm áhrif á Íslandi. Loft­brúin milli Íslands og umheims­ins er nú mik­il­væg­asta fyr­ir­bærið í hag­kerf­inu, ekki síst eftir upp­gang ferða­þjón­ust­unnar á und­an­förnum árum. Kyrr­setn­ingin kemur sér illa fyrir Icelanda­ir, eins og þekkt er, og því lengra sem hún dregst á lang­inn, því alvar­legri verður staðan fyrir Ísland. Flókn­ara er það ekki, eins og glögg­lega hefur mátt sjá á rekstri Icelandair að und­an­förnu. Loft­brúin er ekki aðeins mik­il­væg fyrir ferða­þjón­ust­una heldur einnig vöru­flutn­inga.

Stjórn­völd standa frammi fyrir erf­iðu verk­efni, að tryggja hags­muni Íslands, því tolla­stríð eins og þessi sem farin eru af stað núna, eru ekki leyst með einni und­ir­skrift. Þau eru hluti af þungum straumum sem vara leng­i. 

Fyrir ári síðan skrif­aði Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fess­or, ítar­lega grein­ingu á efna­hags­stefnu Banda­ríkj­anna í Vís­bend­ingu, þar sem tollum er beitt mis­kunn­ar­laust til að vinna að fram­gangi ein­hvers sem eiga að vera banda­rískir hags­mun­ir. 

Í grein sinni sagði Gylfi meðal ann­ars: „Ekki er lík­­­legt að toll­­arnir bæti hag Banda­­ríkj­anna. Í fyrsta lagi er veru­­legur hluti af inn­­­flutn­ingi frá Kína fram­­leiddur af banda­rískum fyr­ir­tækjum í Kína sem þá nota ódýrt vinn­u­afl. Far­símar Apple fyr­ir­tæk­is­ins eru fram­­leiddir í Kína og verða þá tollar til þess að hækka verð á þeim fyrir banda­ríska neyt­end­­ur. Í öðru lagi geta banda­rísk fyr­ir­tæki brugð­ist við toll­unum með því að flytja fram­­leiðslu til þriðja rík­­is, t.d. Víetnam. Í þriðja lagi gætu þau flutt fram­­leiðsl­una til Banda­­ríkj­anna en látið vélar og tölvur um fram­­leiðsl­una en ekki inn­­­lent vinn­u­afl.“

Erfitt er að greina sig­ur­veg­ara úr þess­ari lýs­ingu á áhrifum tolla­stríðs­ins.

Tolla­stríð eru vondar fréttir fyrir lítið eyríki eins og Ísland, sem er langt frá mörk­uðum og er veru­lega háð góðu mark­aðs­að­gengi. Þau eru að mörgu leyti versti óvinur smá­þjóða sem geta verið ber­skjölduð fyrir óbeinum áhrifum þeirra. Mik­il­vægt er að stjórn­völd geri ekki lítið úr stöð­unni, sem komin er upp, og reyni að tryggja hags­muni Íslands sem best. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fólk verði komið heim til sín klukkan 15:00 á morgun
Reykjavíkurborg hvetur foreldra til að sækja börn sín snemma á morgun, þar sem gert er ráð fyrir ofsaveðri.
Kjarninn 9. desember 2019
Segir brottvísun óléttrar konu í samræmi við áherslur um mannúðlega meðferð
Dómsmálaráðherra segir að hún meti sem svo að brottvísun albanskrar konu, sem var gengin 36 vikur, hafi verið í samræmi við markmið og áherslur.
Kjarninn 9. desember 2019
Fjármála- og efnahagsráðuneytið fól félaginu að vinna úr stöðugleikaeignum.
Fara fram á úttekt á starfsemi Lindahvols
Félag sem stofnað var utan um sölu á stöðugleikaeignum sem ríkið fékk í sinn hlut eftir að hafa gert samkomulag við kröfuhafa gömlu bankanna hefur lengi verið umdeilt. Nú vilja þingmenn úr þremur flokkum láta gera úttekt á félaginu.
Kjarninn 9. desember 2019
Tryggvi Felixson
Stöðvum jarðvegseyðingu, björgum framtíðinni
Kjarninn 9. desember 2019
Milla Ósk hættir á RÚV og gerist aðstoðarmaður Lilju
Milla Ósk Magnúsdóttir tekur við af Hafþóri Eide Hafþórssyni sem annar aðstoðarmaður mennta- og menningarmálaráðherra.
Kjarninn 9. desember 2019
Sanna Marin verður næsti forsætisráðherra Finnlands.
Bætist í hóp þeirra kvenna sem leiðir Norðurlöndin
Sanna Marin hefur verið valin næsta forsætisráðherra Finnlands og eru því fjórir af fimm forsætisráðherrum Norðurlandanna nú konur. Marin verður jafnframt yngsti forsætisráðherra landsins og yngsti sitjandi forsætisráðherra heims.
Kjarninn 9. desember 2019
Heinaste
Togarinn Heinaste enn kyrrsettur
Unnið er að því að aflétta kyrrsetningu togarans í Namibíu.
Kjarninn 9. desember 2019
Húbert Nói Jóhannesson
Jarð-Kúlu-Kapítalisminn
Kjarninn 9. desember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari