Auglýsing

Tolla­stríð Banda­ríkj­anna og Kín­verja - og síðan einnig Evr­ópu - eru mikið áhyggju­efni fyrir Ísland. Ástæðan er ekki aðeins að allir tapi á tolla­stríðum að lok­um, vegna nei­kvæðra áhrifa á hag­vöxt og lífs­kjör, heldur einnig af því að það getur verið erfitt að spila rétt úr varn­ar­leikn­um.

Hvernig birt­ist tolla­stríðið á Ísland­i? 

Í fyrsta lagi er endu­nýj­aður áhugi Banda­ríkj­anna á norð­ur­slóðum og Íslandi þar á með­al, aug­ljós­lega hluti af stór­velda­kapp­hlaupi við Kína og að ein­hverju leyti Rúss­land. Þetta þykir orðið nokkuð aug­ljóst, sé horft til þess hvernig skrifað er um málin af helstu sér­fræð­ing­um. Staðan var meðal ann­ars til umfjöll­unar í ítar­legri frétta­skýr­ingu Kjarn­ans, 30. ágúst síð­ast­lið­inn.

Auglýsing

Ísland þarf að marka sér stefnu gagn­vart stöð­unni, og þá hvort Ísland verði hluti af Belti og braut inn­viða­stefnu Kín­verja, eða geri við­skipta­samn­inga við Banda­rík­in, sem styrkja við­skipta­sam­bandið í sessi. Stór­velda­kapp­hlaupið er hluti af því sem kalla má tolla­stríð - þar sem stór­veldin reyna að safna liði banda­lags­þjóða og tryggja hags­muni á ein­stökum svæð­um.

Bandaríkjamenn eru langfjölmennasti ferðamannahópurinn á Íslandi.Ísland á orðið mikið undir við­skipta­sam­bandi við Banda­ríkin og er það land orðið stærsta við­skipta­land Íslands, þegar ferða­þjón­ustan er tekin með í reikn­ing­inn. Við erum orðin háð banda­rískum ferða­mönnum og áhuga þeirra á Íslandi, og megum ekki við því að það verði mik­ill aft­ur­kippur í þeim við­skipt­u­m. 

Ólíkt mörgum öðrum þjóðum hefur Ísland verið að gera við­skipta­samn­inga við Kín­verja og átt í við­ræðum við Banda­ríkin á sama tíma. Segja má að íslensk stjórn­völd séu að reyna að nýta stöðu sína til að opna dyr til aust­urs og vest­urs, þrátt fyrir stór­velda­kapp­hlaup­ið.

Þessi miss­erin eru við­skipti með breið­þotur Boeing einnig í eld­línu tolla­stríðs­ins. Banda­rísk stjórn­völd vilja hamla við­skiptum með Air­bus þotur - mögu­lega (og lík­lega) - en kyrr­setn­ingin á 737 Max vélum Boeing er farin að bíta veru­lega í flug­véla­fram­leið­and­ann. 

Í þeirri stöðu sem upp er komin er kyrr­setn­ingin á Max vél­unum orðin að vopni þeirra þjóða, sem eiga í tolla­stríði við Banda­rík­in. Um þetta var meðal ann­ars skrifað í FT í vik­unni. Boeing er stærsta útflutn­ings­fyr­ir­tæki Banda­ríkj­anna og greini­legt virð­ist, að þrýst­ingur á það að kyrr­setn­ingu verði aflétt er að aukast mik­ið. Þetta nýta við­semj­endur Banda­ríkj­anna sér, ef marka má skrifin í FT.

Þetta hefur slæm áhrif á Íslandi. Loft­brúin milli Íslands og umheims­ins er nú mik­il­væg­asta fyr­ir­bærið í hag­kerf­inu, ekki síst eftir upp­gang ferða­þjón­ust­unnar á und­an­förnum árum. Kyrr­setn­ingin kemur sér illa fyrir Icelanda­ir, eins og þekkt er, og því lengra sem hún dregst á lang­inn, því alvar­legri verður staðan fyrir Ísland. Flókn­ara er það ekki, eins og glögg­lega hefur mátt sjá á rekstri Icelandair að und­an­förnu. Loft­brúin er ekki aðeins mik­il­væg fyrir ferða­þjón­ust­una heldur einnig vöru­flutn­inga.

Stjórn­völd standa frammi fyrir erf­iðu verk­efni, að tryggja hags­muni Íslands, því tolla­stríð eins og þessi sem farin eru af stað núna, eru ekki leyst með einni und­ir­skrift. Þau eru hluti af þungum straumum sem vara leng­i. 

Fyrir ári síðan skrif­aði Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fess­or, ítar­lega grein­ingu á efna­hags­stefnu Banda­ríkj­anna í Vís­bend­ingu, þar sem tollum er beitt mis­kunn­ar­laust til að vinna að fram­gangi ein­hvers sem eiga að vera banda­rískir hags­mun­ir. 

Í grein sinni sagði Gylfi meðal ann­ars: „Ekki er lík­­­legt að toll­­arnir bæti hag Banda­­ríkj­anna. Í fyrsta lagi er veru­­legur hluti af inn­­­flutn­ingi frá Kína fram­­leiddur af banda­rískum fyr­ir­tækjum í Kína sem þá nota ódýrt vinn­u­afl. Far­símar Apple fyr­ir­tæk­is­ins eru fram­­leiddir í Kína og verða þá tollar til þess að hækka verð á þeim fyrir banda­ríska neyt­end­­ur. Í öðru lagi geta banda­rísk fyr­ir­tæki brugð­ist við toll­unum með því að flytja fram­­leiðslu til þriðja rík­­is, t.d. Víetnam. Í þriðja lagi gætu þau flutt fram­­leiðsl­una til Banda­­ríkj­anna en látið vélar og tölvur um fram­­leiðsl­una en ekki inn­­­lent vinn­u­afl.“

Erfitt er að greina sig­ur­veg­ara úr þess­ari lýs­ingu á áhrifum tolla­stríðs­ins.

Tolla­stríð eru vondar fréttir fyrir lítið eyríki eins og Ísland, sem er langt frá mörk­uðum og er veru­lega háð góðu mark­aðs­að­gengi. Þau eru að mörgu leyti versti óvinur smá­þjóða sem geta verið ber­skjölduð fyrir óbeinum áhrifum þeirra. Mik­il­vægt er að stjórn­völd geri ekki lítið úr stöð­unni, sem komin er upp, og reyni að tryggja hags­muni Íslands sem best. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ketill Sigurjónsson
Sífellt ódýrari vindorka í Hörpu
Kjarninn 11. nóvember 2019
Samherji sendir yfirlýsingu vegna yfirvofandi umfjöllunar RÚV
Útgerðarfyrirtækið Samherji hefur sent frá sér yfirlýsingu, vegna yfirvofandi umfjöllunar RÚV.
Kjarninn 11. nóvember 2019
Magnús Halldórsson
Brjálæðið og enn of stór til að falla
Kjarninn 11. nóvember 2019
28 milljónir í launakostnað ólöglegu Landsréttardómaranna
Laun þriggja þeirra fjögurra dómara við Landsrétt, sem mega ekki dæma eftir að Mannréttindadómstóll Evrópu sagði skipan þeirra ólögmæta, kalla á 28 milljón króna viðbótarútgjöld ríkissjóðs.
Kjarninn 11. nóvember 2019
Allt að tólf mánaða bið eftir sálfræðiviðtali fyrir börn
Mik­ill munur er á biðtíma eftir tíma með sálfræðing eftir lands­hlut­um. Á Suðurlandi getur biðin eftir tíma verið allt að tíu mánuðir en hjá geðheilsuteymum höfuðborgarsvæðisins er ekki bið eftir sálfræðiþjónustu.
Kjarninn 11. nóvember 2019
Hraðhleðslustöðvum fjölgar um 40 prósent
Orkusjóður hefur úthlutað styrkjum til uppsetningar 43 nýrra hraðhleðslustöðva vítt og breitt um landið. Ísland er í öðru sæti í heiminum hvað varðar hlutfall rafbíla og tengiltvinnbíla af fjölda nýskráðra bifreiða.
Kjarninn 11. nóvember 2019
Róbert Wessman
Róbert Wessman stækkar hlut sinn í Sýn
Félög sem Róbert Wessman fer með yfirráð yfir eiga nú 7,64 prósent hlut í fjar­skipta- og fjöl­miðla­fé­laginu Sýn.
Kjarninn 11. nóvember 2019
Miðflokkurinn birti þessa mynd á meðan að málþófið stóð yfir.
Málþóf Miðflokksins og annað annríki kostaði 40 milljónir
Málþóf í vor gerði það að verkum að yfirvinna starfsmanna Alþingis í tengslum við þingsalinn var tvöfalt meiri en vanalega. Álagið var álíka mikið hjá þeim sem starfa á nefndarsviði. Afleiðingin var óvæntur kostnaður upp á tugi milljóna.
Kjarninn 11. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari