Auglýsing

Tolla­stríð Banda­ríkj­anna og Kín­verja - og síðan einnig Evr­ópu - eru mikið áhyggju­efni fyrir Ísland. Ástæðan er ekki aðeins að allir tapi á tolla­stríðum að lok­um, vegna nei­kvæðra áhrifa á hag­vöxt og lífs­kjör, heldur einnig af því að það getur verið erfitt að spila rétt úr varn­ar­leikn­um.

Hvernig birt­ist tolla­stríðið á Ísland­i? 

Í fyrsta lagi er endu­nýj­aður áhugi Banda­ríkj­anna á norð­ur­slóðum og Íslandi þar á með­al, aug­ljós­lega hluti af stór­velda­kapp­hlaupi við Kína og að ein­hverju leyti Rúss­land. Þetta þykir orðið nokkuð aug­ljóst, sé horft til þess hvernig skrifað er um málin af helstu sér­fræð­ing­um. Staðan var meðal ann­ars til umfjöll­unar í ítar­legri frétta­skýr­ingu Kjarn­ans, 30. ágúst síð­ast­lið­inn.

Auglýsing

Ísland þarf að marka sér stefnu gagn­vart stöð­unni, og þá hvort Ísland verði hluti af Belti og braut inn­viða­stefnu Kín­verja, eða geri við­skipta­samn­inga við Banda­rík­in, sem styrkja við­skipta­sam­bandið í sessi. Stór­velda­kapp­hlaupið er hluti af því sem kalla má tolla­stríð - þar sem stór­veldin reyna að safna liði banda­lags­þjóða og tryggja hags­muni á ein­stökum svæð­um.

Bandaríkjamenn eru langfjölmennasti ferðamannahópurinn á Íslandi.Ísland á orðið mikið undir við­skipta­sam­bandi við Banda­ríkin og er það land orðið stærsta við­skipta­land Íslands, þegar ferða­þjón­ustan er tekin með í reikn­ing­inn. Við erum orðin háð banda­rískum ferða­mönnum og áhuga þeirra á Íslandi, og megum ekki við því að það verði mik­ill aft­ur­kippur í þeim við­skipt­u­m. 

Ólíkt mörgum öðrum þjóðum hefur Ísland verið að gera við­skipta­samn­inga við Kín­verja og átt í við­ræðum við Banda­ríkin á sama tíma. Segja má að íslensk stjórn­völd séu að reyna að nýta stöðu sína til að opna dyr til aust­urs og vest­urs, þrátt fyrir stór­velda­kapp­hlaup­ið.

Þessi miss­erin eru við­skipti með breið­þotur Boeing einnig í eld­línu tolla­stríðs­ins. Banda­rísk stjórn­völd vilja hamla við­skiptum með Air­bus þotur - mögu­lega (og lík­lega) - en kyrr­setn­ingin á 737 Max vélum Boeing er farin að bíta veru­lega í flug­véla­fram­leið­and­ann. 

Í þeirri stöðu sem upp er komin er kyrr­setn­ingin á Max vél­unum orðin að vopni þeirra þjóða, sem eiga í tolla­stríði við Banda­rík­in. Um þetta var meðal ann­ars skrifað í FT í vik­unni. Boeing er stærsta útflutn­ings­fyr­ir­tæki Banda­ríkj­anna og greini­legt virð­ist, að þrýst­ingur á það að kyrr­setn­ingu verði aflétt er að aukast mik­ið. Þetta nýta við­semj­endur Banda­ríkj­anna sér, ef marka má skrifin í FT.

Þetta hefur slæm áhrif á Íslandi. Loft­brúin milli Íslands og umheims­ins er nú mik­il­væg­asta fyr­ir­bærið í hag­kerf­inu, ekki síst eftir upp­gang ferða­þjón­ust­unnar á und­an­förnum árum. Kyrr­setn­ingin kemur sér illa fyrir Icelanda­ir, eins og þekkt er, og því lengra sem hún dregst á lang­inn, því alvar­legri verður staðan fyrir Ísland. Flókn­ara er það ekki, eins og glögg­lega hefur mátt sjá á rekstri Icelandair að und­an­förnu. Loft­brúin er ekki aðeins mik­il­væg fyrir ferða­þjón­ust­una heldur einnig vöru­flutn­inga.

Stjórn­völd standa frammi fyrir erf­iðu verk­efni, að tryggja hags­muni Íslands, því tolla­stríð eins og þessi sem farin eru af stað núna, eru ekki leyst með einni und­ir­skrift. Þau eru hluti af þungum straumum sem vara leng­i. 

Fyrir ári síðan skrif­aði Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fess­or, ítar­lega grein­ingu á efna­hags­stefnu Banda­ríkj­anna í Vís­bend­ingu, þar sem tollum er beitt mis­kunn­ar­laust til að vinna að fram­gangi ein­hvers sem eiga að vera banda­rískir hags­mun­ir. 

Í grein sinni sagði Gylfi meðal ann­ars: „Ekki er lík­­­legt að toll­­arnir bæti hag Banda­­ríkj­anna. Í fyrsta lagi er veru­­legur hluti af inn­­­flutn­ingi frá Kína fram­­leiddur af banda­rískum fyr­ir­tækjum í Kína sem þá nota ódýrt vinn­u­afl. Far­símar Apple fyr­ir­tæk­is­ins eru fram­­leiddir í Kína og verða þá tollar til þess að hækka verð á þeim fyrir banda­ríska neyt­end­­ur. Í öðru lagi geta banda­rísk fyr­ir­tæki brugð­ist við toll­unum með því að flytja fram­­leiðslu til þriðja rík­­is, t.d. Víetnam. Í þriðja lagi gætu þau flutt fram­­leiðsl­una til Banda­­ríkj­anna en látið vélar og tölvur um fram­­leiðsl­una en ekki inn­­­lent vinn­u­afl.“

Erfitt er að greina sig­ur­veg­ara úr þess­ari lýs­ingu á áhrifum tolla­stríðs­ins.

Tolla­stríð eru vondar fréttir fyrir lítið eyríki eins og Ísland, sem er langt frá mörk­uðum og er veru­lega háð góðu mark­aðs­að­gengi. Þau eru að mörgu leyti versti óvinur smá­þjóða sem geta verið ber­skjölduð fyrir óbeinum áhrifum þeirra. Mik­il­vægt er að stjórn­völd geri ekki lítið úr stöð­unni, sem komin er upp, og reyni að tryggja hags­muni Íslands sem best. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flestir Íslendingar breyttu ekki áfengisnotkun sinni í faraldrinum
Fimmtán prósent Íslendinga drukku oftar eða mun oftar en venjulega í mars og apríl en flestir breyttu þó ekki áfengisnotkun sinni á þessu tímabili.
Kjarninn 6. júní 2020
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Björn Leví: Höfum hjakkað í sama farinu
„Á undanförnum árum höfum við verið að hjakka í sama farinu. Við höfum verið að nýta okkur þennan enn eina hvalreka sem ferðaþjónustan hefur verið,“ segir þingmaður Pírata.
Kjarninn 6. júní 2020
Leikhópurinn Lotta: Bakkabræður
Bakkabræður teknir í samfélagssátt
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Bakkabræður í uppsetningu Leikhópsins Lottu.
Kjarninn 6. júní 2020
Heil vika án nýrra smita
Nýgreind smit síðasta sólarhringinn: Núll. Greind smit síðustu sjö sólarhringa: Núll. Í dag eru tímamót í baráttu Íslendinga gegn COVID-19. Í baráttunni gegn litla gaddaboltanum, veirunni sem virðist ekki hafa tekist að finna líkama að sýkja í viku.
Kjarninn 6. júní 2020
Jói Sigurðsson, sem sést hér fyrir miðju á myndinni og Þorgils Sigvaldason, sem stendur lengst til hægri, fengu hugmyndina að CrankWheel árið 2014.
Hafa tekist á við vaxtarverki vegna heimsfaraldursins
CrankWheel er íslenskt nýsköpunarfyrirtæki sem hefur vaxið nokkuð að undanförnu vegna áhrifa kórónuveirufaraldursins, enda gerir tæknilausn fyrirtækisins sölufólki kleift að leysa störf sín af hendi úr fjarlægð.
Kjarninn 6. júní 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Viðtal við Christof Wehmeier
Kjarninn 6. júní 2020
Víða í Bandaríkjunum standa yfir mótmæli í kjölfar morðsins á George Floyd.
Vöxtur Antifa í Bandaríkjunum andsvar við uppgangi öfgahægrisins
Bandarískir ráðamenn saka Antifa um að bera ábyrgð á því að mótmælin sem nú einkenna bandarískt þjóðlíf hafi brotist út í óeirðir. Trump vill að hreyfingin verði stimpluð sem hryðjuverkasamtök en það gæti reynst erfitt.
Kjarninn 6. júní 2020
Hugmyndir um að hækka vatnsborð Hagavatns með því að stífla útfall þess, Farið, eru ekki nýjar af nálinni.
Ber að fjalla um hugsanlega áfangaskiptingu Hagavatnsvirkjunar
Íslenskri vatnsorku ehf. ber að sögn Orkustofnunar að fjalla um hugsanlega áfangaskiptingu fyrirhugaðrar Hagavatnsvirkjunar í frummatsskýrslu. Þá ber fyrirtækinu einnig að bera saman 9,9 MW virkjun og fyrri áform um stærri virkjanir.
Kjarninn 6. júní 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari