Auglýsing

Tolla­stríð Banda­ríkj­anna og Kín­verja - og síðan einnig Evr­ópu - eru mikið áhyggju­efni fyrir Ísland. Ástæðan er ekki aðeins að allir tapi á tolla­stríðum að lok­um, vegna nei­kvæðra áhrifa á hag­vöxt og lífs­kjör, heldur einnig af því að það getur verið erfitt að spila rétt úr varn­ar­leikn­um.

Hvernig birt­ist tolla­stríðið á Ísland­i? 

Í fyrsta lagi er endu­nýj­aður áhugi Banda­ríkj­anna á norð­ur­slóðum og Íslandi þar á með­al, aug­ljós­lega hluti af stór­velda­kapp­hlaupi við Kína og að ein­hverju leyti Rúss­land. Þetta þykir orðið nokkuð aug­ljóst, sé horft til þess hvernig skrifað er um málin af helstu sér­fræð­ing­um. Staðan var meðal ann­ars til umfjöll­unar í ítar­legri frétta­skýr­ingu Kjarn­ans, 30. ágúst síð­ast­lið­inn.

Auglýsing

Ísland þarf að marka sér stefnu gagn­vart stöð­unni, og þá hvort Ísland verði hluti af Belti og braut inn­viða­stefnu Kín­verja, eða geri við­skipta­samn­inga við Banda­rík­in, sem styrkja við­skipta­sam­bandið í sessi. Stór­velda­kapp­hlaupið er hluti af því sem kalla má tolla­stríð - þar sem stór­veldin reyna að safna liði banda­lags­þjóða og tryggja hags­muni á ein­stökum svæð­um.

Bandaríkjamenn eru langfjölmennasti ferðamannahópurinn á Íslandi.Ísland á orðið mikið undir við­skipta­sam­bandi við Banda­ríkin og er það land orðið stærsta við­skipta­land Íslands, þegar ferða­þjón­ustan er tekin með í reikn­ing­inn. Við erum orðin háð banda­rískum ferða­mönnum og áhuga þeirra á Íslandi, og megum ekki við því að það verði mik­ill aft­ur­kippur í þeim við­skipt­u­m. 

Ólíkt mörgum öðrum þjóðum hefur Ísland verið að gera við­skipta­samn­inga við Kín­verja og átt í við­ræðum við Banda­ríkin á sama tíma. Segja má að íslensk stjórn­völd séu að reyna að nýta stöðu sína til að opna dyr til aust­urs og vest­urs, þrátt fyrir stór­velda­kapp­hlaup­ið.

Þessi miss­erin eru við­skipti með breið­þotur Boeing einnig í eld­línu tolla­stríðs­ins. Banda­rísk stjórn­völd vilja hamla við­skiptum með Air­bus þotur - mögu­lega (og lík­lega) - en kyrr­setn­ingin á 737 Max vélum Boeing er farin að bíta veru­lega í flug­véla­fram­leið­and­ann. 

Í þeirri stöðu sem upp er komin er kyrr­setn­ingin á Max vél­unum orðin að vopni þeirra þjóða, sem eiga í tolla­stríði við Banda­rík­in. Um þetta var meðal ann­ars skrifað í FT í vik­unni. Boeing er stærsta útflutn­ings­fyr­ir­tæki Banda­ríkj­anna og greini­legt virð­ist, að þrýst­ingur á það að kyrr­setn­ingu verði aflétt er að aukast mik­ið. Þetta nýta við­semj­endur Banda­ríkj­anna sér, ef marka má skrifin í FT.

Þetta hefur slæm áhrif á Íslandi. Loft­brúin milli Íslands og umheims­ins er nú mik­il­væg­asta fyr­ir­bærið í hag­kerf­inu, ekki síst eftir upp­gang ferða­þjón­ust­unnar á und­an­förnum árum. Kyrr­setn­ingin kemur sér illa fyrir Icelanda­ir, eins og þekkt er, og því lengra sem hún dregst á lang­inn, því alvar­legri verður staðan fyrir Ísland. Flókn­ara er það ekki, eins og glögg­lega hefur mátt sjá á rekstri Icelandair að und­an­förnu. Loft­brúin er ekki aðeins mik­il­væg fyrir ferða­þjón­ust­una heldur einnig vöru­flutn­inga.

Stjórn­völd standa frammi fyrir erf­iðu verk­efni, að tryggja hags­muni Íslands, því tolla­stríð eins og þessi sem farin eru af stað núna, eru ekki leyst með einni und­ir­skrift. Þau eru hluti af þungum straumum sem vara leng­i. 

Fyrir ári síðan skrif­aði Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fess­or, ítar­lega grein­ingu á efna­hags­stefnu Banda­ríkj­anna í Vís­bend­ingu, þar sem tollum er beitt mis­kunn­ar­laust til að vinna að fram­gangi ein­hvers sem eiga að vera banda­rískir hags­mun­ir. 

Í grein sinni sagði Gylfi meðal ann­ars: „Ekki er lík­­­legt að toll­­arnir bæti hag Banda­­ríkj­anna. Í fyrsta lagi er veru­­legur hluti af inn­­­flutn­ingi frá Kína fram­­leiddur af banda­rískum fyr­ir­tækjum í Kína sem þá nota ódýrt vinn­u­afl. Far­símar Apple fyr­ir­tæk­is­ins eru fram­­leiddir í Kína og verða þá tollar til þess að hækka verð á þeim fyrir banda­ríska neyt­end­­ur. Í öðru lagi geta banda­rísk fyr­ir­tæki brugð­ist við toll­unum með því að flytja fram­­leiðslu til þriðja rík­­is, t.d. Víetnam. Í þriðja lagi gætu þau flutt fram­­leiðsl­una til Banda­­ríkj­anna en látið vélar og tölvur um fram­­leiðsl­una en ekki inn­­­lent vinn­u­afl.“

Erfitt er að greina sig­ur­veg­ara úr þess­ari lýs­ingu á áhrifum tolla­stríðs­ins.

Tolla­stríð eru vondar fréttir fyrir lítið eyríki eins og Ísland, sem er langt frá mörk­uðum og er veru­lega háð góðu mark­aðs­að­gengi. Þau eru að mörgu leyti versti óvinur smá­þjóða sem geta verið ber­skjölduð fyrir óbeinum áhrifum þeirra. Mik­il­vægt er að stjórn­völd geri ekki lítið úr stöð­unni, sem komin er upp, og reyni að tryggja hags­muni Íslands sem best. 

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skrokkölduvirkjun er fyrirhuguð á Sprengisandsleið milli Hofsjökuls og Vatnajökuls. Það svæði er innan marka fyrirhugaðs hálendisþjóðgarðs.
Telja stórframkvæmdir ekki rúmast innan þjóðgarða
Nýjar virkjanir falla illa eða alls ekki að markmiðum hálendisþjóðgarðs. Stórframkvæmdir þjóna ekki verndarmarkmiðum, yrðu „stórslys“ og myndu ganga að þjóðgarðshugtakinu dauðu.
Kjarninn 17. janúar 2020
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn hætta við sameiningu
Tvö stór sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík, sem saman halda á 8,4 prósent af öllum úthlutuðum fiskveiðikvóta, eru hætt við að sameinast. Þess í stað ætla þau að halda góðu samstarfi áfram.
Kjarninn 17. janúar 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir og Katrín Jakobsdóttir
Endurskoða lög um ráðherraábyrgð og Landsdóm
Forsætisráðherra mun í samráði við dómsmálaráðherra fela sérfræðingi að ráðast í endurskoðun á lögum um ráðherraábyrgð annars vegar og lögum um Landsdóm hins vegar. Vonir standa til þess að vinnunni verði lokið á haustmánuðum.
Kjarninn 17. janúar 2020
Seðlabankinn unir niðurstöðunni og er búinn að hafa samband við Gunnhildi Örnu
Seðlabanki Íslands segir að verkferlar hans í ráðningarmálum hafi verið styrktir í kjölfar þess að kærunefnd jafnréttismála komst að þeirri niðurstöðu að hann hefði brotið jafnréttislög með ráðningu upplýsingafulltrúa í fyrrasumar.
Kjarninn 17. janúar 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Samherji ætlar að þróa kerfi til að hindra spillingu og peningaþvætti
Samherji ætlar að klára að innleiða kerfi sem byggist á áhættuskipulagi fyrirtækisins, meðal annars með áherslu á spillingu, efnahagslegar refsiaðgerðir og peningaþvætti, á þessu ári. Ástæðan er „reynsla af starfsemi fyrirtækisins í Namibíu.“
Kjarninn 17. janúar 2020
Hagnaður VÍS verður um hálfum milljarði króna meiri en áður var gert ráð fyrir
Hlutabréf í VÍS hækkuðu skarpt í fyrstu viðskiptum í morgun í kjölfar tilkynningar um allt að 22 prósent meiri hagnað á síðasta ári en áður var búist við.
Kjarninn 17. janúar 2020
Agnes Joy
Einungis ein íslensk kvikmynd kemst á lista yfir 20 tekjuhæstu myndir síðasta árs
Alls voru 16 íslensk verk sýnd í kvikmyndahúsum á árinu 2019, sem er sami fjöldi og árið áður, en þrátt fyrir það fóru heildartekjur af íslenskum kvikmyndum og heimildamyndum niður um 68 prósent frá árinu á undan.
Kjarninn 17. janúar 2020
Sighvatur Björgvinsson
Þetta átti ekki að geta gerst – aftur
Kjarninn 17. janúar 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari