Auglýsing

Tolla­stríð Banda­ríkj­anna og Kín­verja - og síðan einnig Evr­ópu - eru mikið áhyggju­efni fyrir Ísland. Ástæðan er ekki aðeins að allir tapi á tolla­stríðum að lok­um, vegna nei­kvæðra áhrifa á hag­vöxt og lífs­kjör, heldur einnig af því að það getur verið erfitt að spila rétt úr varn­ar­leikn­um.

Hvernig birt­ist tolla­stríðið á Ísland­i? 

Í fyrsta lagi er endu­nýj­aður áhugi Banda­ríkj­anna á norð­ur­slóðum og Íslandi þar á með­al, aug­ljós­lega hluti af stór­velda­kapp­hlaupi við Kína og að ein­hverju leyti Rúss­land. Þetta þykir orðið nokkuð aug­ljóst, sé horft til þess hvernig skrifað er um málin af helstu sér­fræð­ing­um. Staðan var meðal ann­ars til umfjöll­unar í ítar­legri frétta­skýr­ingu Kjarn­ans, 30. ágúst síð­ast­lið­inn.

Auglýsing

Ísland þarf að marka sér stefnu gagn­vart stöð­unni, og þá hvort Ísland verði hluti af Belti og braut inn­viða­stefnu Kín­verja, eða geri við­skipta­samn­inga við Banda­rík­in, sem styrkja við­skipta­sam­bandið í sessi. Stór­velda­kapp­hlaupið er hluti af því sem kalla má tolla­stríð - þar sem stór­veldin reyna að safna liði banda­lags­þjóða og tryggja hags­muni á ein­stökum svæð­um.

Bandaríkjamenn eru langfjölmennasti ferðamannahópurinn á Íslandi.Ísland á orðið mikið undir við­skipta­sam­bandi við Banda­ríkin og er það land orðið stærsta við­skipta­land Íslands, þegar ferða­þjón­ustan er tekin með í reikn­ing­inn. Við erum orðin háð banda­rískum ferða­mönnum og áhuga þeirra á Íslandi, og megum ekki við því að það verði mik­ill aft­ur­kippur í þeim við­skipt­u­m. 

Ólíkt mörgum öðrum þjóðum hefur Ísland verið að gera við­skipta­samn­inga við Kín­verja og átt í við­ræðum við Banda­ríkin á sama tíma. Segja má að íslensk stjórn­völd séu að reyna að nýta stöðu sína til að opna dyr til aust­urs og vest­urs, þrátt fyrir stór­velda­kapp­hlaup­ið.

Þessi miss­erin eru við­skipti með breið­þotur Boeing einnig í eld­línu tolla­stríðs­ins. Banda­rísk stjórn­völd vilja hamla við­skiptum með Air­bus þotur - mögu­lega (og lík­lega) - en kyrr­setn­ingin á 737 Max vélum Boeing er farin að bíta veru­lega í flug­véla­fram­leið­and­ann. 

Í þeirri stöðu sem upp er komin er kyrr­setn­ingin á Max vél­unum orðin að vopni þeirra þjóða, sem eiga í tolla­stríði við Banda­rík­in. Um þetta var meðal ann­ars skrifað í FT í vik­unni. Boeing er stærsta útflutn­ings­fyr­ir­tæki Banda­ríkj­anna og greini­legt virð­ist, að þrýst­ingur á það að kyrr­setn­ingu verði aflétt er að aukast mik­ið. Þetta nýta við­semj­endur Banda­ríkj­anna sér, ef marka má skrifin í FT.

Þetta hefur slæm áhrif á Íslandi. Loft­brúin milli Íslands og umheims­ins er nú mik­il­væg­asta fyr­ir­bærið í hag­kerf­inu, ekki síst eftir upp­gang ferða­þjón­ust­unnar á und­an­förnum árum. Kyrr­setn­ingin kemur sér illa fyrir Icelanda­ir, eins og þekkt er, og því lengra sem hún dregst á lang­inn, því alvar­legri verður staðan fyrir Ísland. Flókn­ara er það ekki, eins og glögg­lega hefur mátt sjá á rekstri Icelandair að und­an­förnu. Loft­brúin er ekki aðeins mik­il­væg fyrir ferða­þjón­ust­una heldur einnig vöru­flutn­inga.

Stjórn­völd standa frammi fyrir erf­iðu verk­efni, að tryggja hags­muni Íslands, því tolla­stríð eins og þessi sem farin eru af stað núna, eru ekki leyst með einni und­ir­skrift. Þau eru hluti af þungum straumum sem vara leng­i. 

Fyrir ári síðan skrif­aði Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fess­or, ítar­lega grein­ingu á efna­hags­stefnu Banda­ríkj­anna í Vís­bend­ingu, þar sem tollum er beitt mis­kunn­ar­laust til að vinna að fram­gangi ein­hvers sem eiga að vera banda­rískir hags­mun­ir. 

Í grein sinni sagði Gylfi meðal ann­ars: „Ekki er lík­­­legt að toll­­arnir bæti hag Banda­­ríkj­anna. Í fyrsta lagi er veru­­legur hluti af inn­­­flutn­ingi frá Kína fram­­leiddur af banda­rískum fyr­ir­tækjum í Kína sem þá nota ódýrt vinn­u­afl. Far­símar Apple fyr­ir­tæk­is­ins eru fram­­leiddir í Kína og verða þá tollar til þess að hækka verð á þeim fyrir banda­ríska neyt­end­­ur. Í öðru lagi geta banda­rísk fyr­ir­tæki brugð­ist við toll­unum með því að flytja fram­­leiðslu til þriðja rík­­is, t.d. Víetnam. Í þriðja lagi gætu þau flutt fram­­leiðsl­una til Banda­­ríkj­anna en látið vélar og tölvur um fram­­leiðsl­una en ekki inn­­­lent vinn­u­afl.“

Erfitt er að greina sig­ur­veg­ara úr þess­ari lýs­ingu á áhrifum tolla­stríðs­ins.

Tolla­stríð eru vondar fréttir fyrir lítið eyríki eins og Ísland, sem er langt frá mörk­uðum og er veru­lega háð góðu mark­aðs­að­gengi. Þau eru að mörgu leyti versti óvinur smá­þjóða sem geta verið ber­skjölduð fyrir óbeinum áhrifum þeirra. Mik­il­vægt er að stjórn­völd geri ekki lítið úr stöð­unni, sem komin er upp, og reyni að tryggja hags­muni Íslands sem best. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Viðskipti með hlutabréf lækkuðu um 60 prósent milli ára
Mest viðskipti voru með hlutabréf í Marel í nýliðnum mánuði en flest viðskipti voru með hlutabréf í Icelandair.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur segir „komið að stjórnvöldum“ að taka ákvarðanir
Við þurfum að læra að lifa með kórónuveirunni næstu mánuði og jafnvel ár og því er komið að hafa sjónarmið annarra en sóttvarnalæknis í ákvarðanatöku. „Ég held að það sé komið að stjórnvöldum að koma meira inn í það,“ segir Þórólfur Guðnason.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Það verður ekkert Reykjavíkurmaraþon í ár.
Reykjavíkurmaraþoni Íslandsbanka aflýst
Reykjavíkumaraþoni Íslandsbanka, sem fram átti að fara 22. ágúst, hefur verið aflýst. Allar skráningar í hlaupið verða færðar fram um eitt ár, en þeir sem þess óska geta fengið endurgreiðslu.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Víðir Reynisson og Þórólfur Guðnason sýna hér hvað tveir metrar eru um það bil langir.
Víðir: Rýmisgreind fólks er mismunandi
Meirihluti þeirra sem sýkst hefur af COVID-19 síðustu daga er ungt fólk. Landlæknir segir engan vilja lenda í því að sýkja aðra og biðlar til ungs fólks og aðstandenda þeirra að skerpa á sóttvarnarreglum.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Rannsókn á Lindsor-málinu í Lúxemborg lokið og því vísað til saksóknara
Tæpum tólf árum eftir að aflandsfélagið Lindsor Holding fékk lán frá Kaupþingi til að kaupa verðlítil skuldabréf, meðal annars af starfsmönnum bankans í Lúxemborg, er rannsókn á málinu lokið þar í landi.
Kjarninn 4. ágúst 2020
83 nú með COVID-19
Þrjú ný tilfelli COVID-19 greindust hér á landi í gær, tvö hjá sýkla- og veirufræðideild Landspítala og eitt hjá Íslenskri erfðagreiningu. 83 eru því með virk smit af kórónuveirunni og í einangrun.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Ketill Sigurjónsson
Lokun álversins í Tiwai Point og veikleikar stóru íslensku orkufyrirtækjanna
Kjarninn 4. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Ekki lengur aðeins sóttvarnamál
Baráttan við kórónuveiruna er ekki lengur aðeins sóttvarnamál heldur einnig pólitískt og efnahagslegt. „Það eru fleiri sem þurfa að koma að borðinu,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Kjarninn 4. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari