Auglýsing

Þegar úrslit borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­anna í Reykja­vík lágu ljós fyrir blasti við að leið Sjálf­stæð­is­flokks­ins til valda í borg­inni væri í meira lagi tor­sótt. Eini raun­hæfi mögu­leiki flokks­ins á því að kom­ast í meiri­hluta lá í gegnum sam­starf við Fram­sókn, Flokk fólks­ins og Við­reisn.

Með ákvörðun Við­reisnar um að beisla sig við Sam­fylk­ingu og Pírata í meiri­hluta­við­ræðum varð þó ljóst að ekk­ert gæti orðið af því sam­starfi. Á end­anum varð svo átaka­lítið að lenda sam­komu­lagi þess­ara þriggja flokka og Fram­sókn­ar­flokks­ins um nýtt meiri­hluta­sam­starf í Reykja­vík.

Á meðan á við­ræðum stóð og eftir að skipan nýs meiri­hluta hafði verið kynnt heyrð­ust harma­kvein úr ranni sjálf­stæð­is­manna í borg­inni og víð­ar. Orð eins og „úti­lok­un­arpóli­tík“ og „þrjósku­banda­lag“ voru nán­ast dag­legt brauð í fjöl­miðl­um.

Hildur Björns­dóttir odd­viti borg­ar­stjórn­ar­flokks­ins, fór yfir málin í útvarps­við­tali eftir að búið var að kynna nýjan meiri­hluta. Hún sagði það „vinn­u­­reglu í Sjálf­­stæð­is­­flokknum að geta starfað með öll­um“ og að við myndun nýja meiri­hlut­ans hefði verið stunduð „leið­indapóli­tík“ þar sem sam­starf við aðra flokka hefði verið úti­lokað og banda­lög myndu „til að ein­angra aðra“. „Þetta var svo­­lítið hegðun sem við kennum börn­unum okkar að sé ekki æski­­leg,“ sagði Hildur í við­tal­inu.

Í þessu við­tali og öðrum svip­uðum fór þó ekki mikið fyrir því að odd­viti Sjálf­stæð­is­flokks­ins ræddi af hverju hún teldi aðra flokka síður vilja vinna með Sjálf­stæð­is­flokknum í borg­inni. Sjálf­stæð­is­menn hafa almennt ekki rætt þau mál mik­ið, út á við hið minnsta.

Meira púður hefur verið sett í að gagn­rýna Fram­sókn­ar­flokk­inn og Einar Þor­steins­son fyrir að „svíkja lof­orð um breyt­ing­ar“ og leyfa „úti­lok­un­ar­flokk­un­um“ að teyma sig inn í „end­ur­reist meiri­hluta­sam­starf“. Í nafn­lausum rist­jórn­ar­dálki Morg­un­blaðs­ins í vik­unni var Einar sagður hafa sett „fót­inn fyrir þann vilja borg­ar­búa“ að losna við Dag B. Egg­erts­son af borg­ar­stjóra­stóli og með því hefði hann brotið sitt „ein­asta lof­orð“.

„Það gleym­ist sein­t,“ sagði höf­undur Stak­steina – varpar þannig ábyrgð á áfram­hald­andi valda­leysi Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík á Einar Þor­steins­son og „úti­lok­un­ar­flokk­ana“ sem mynd­uðu meiri­hluta á miðj­unni með 55,8 pró­sent atkvæða að baki sér og 13 af 23 borg­ar­full­trú­um.

Auglýsing

Það eru þó nokkrar ástæður fyrir því að Fram­sókn, Við­reisn og jafn­vel fleiri flokkar sem Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefði þurft að ná saman við í borg­inni gátu illa hugsað sér slíkt sam­starf.

Í reynd má segja að flokk­ur­inn hafi sjálfur úti­lokað sig frá meiri­hluta­sam­starfi, bæði með vali sínu á fram­boðs­lista og sumum þeim stefnu­málum sem flokk­ur­inn setti á odd­inn í kosn­inga­bar­átt­unni.

Eins og tveir ólíkir flokkar í skipu­lags- og sam­göngu­málum

Fólkið innan Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík er ósam­stíga í mörgum lyk­il­málum sem snerta þróun borg­ar­innar til fram­tíð­ar. Nær ósam­rým­an­leg sjón­ar­mið hafa til dæmis verið uppi í hópi borg­ar­full­trúa flokks­ins um eitt lyk­il­mála í sam­göngu- og skipu­lags­málum innan borg­ar­innar til langrar fram­tíð­ar, upp­bygg­ingu Borg­ar­línu og tengdri upp­bygg­ingu hús­næð­is.

Hvað þetta mál varðar hafa áherslur verið ansi breyti­legar á milli frjáls­lynd­ari og íhalds­sam­ari arma flokks­ins í borg­inni. Hildur Björns­dóttir og Katrín Atla­dóttir fyrr­ver­andi borg­ar­full­trúi voru þannig nokkuð sér á báti innan borg­ar­stjórn­ar­flokks Sjálf­stæð­is­flokks­ins er kom að sam­göngu- og skipu­lags­málum í Reykja­vík á síð­asta kjör­tíma­bili.

Klofn­aði flokk­ur­inn nokkrum sinnum í afstöðu til mála er vörð­uðu Borg­ar­línu og fleiri skipu­lags­mál, er kosið var um þau í ráðum og nefndum borg­ar­inn­ar.

Nið­ur­staðan í próf­kjöri flokks­ins sem haldið var í mars varð á þá leið að Hildur fékk umboð til þess að leiða list­ann. Hún hefur talað fyrir breyttum ferða­venjum og fjöl­breyttum ferða­mátum í Reykja­vík, en fáir sem eru nálægt hennar línu í skipu­lags- og sam­göngu­málum fengu hins vegar braut­ar­gengi í próf­kjör­inu.

Þess í stað röð­uð­ust í næstu sæti list­ans þau Ragn­hildur Alda M. Vil­hjálms­dótt­ir, Kjartan Magn­ús­son, Marta Guð­jóns­dóttir og Björn Gísla­son, sem öll eru hluti af íhalds­sam­ari armi flokks­ins í borg­inni og á nokkuð annarri línu en Hildur í þessum mál­um. Eini borg­ar­full­trú­inn utan Hildar sem telst til frjáls­lynd­ari arms flokks­ins er Frið­jón R. Frið­jóns­son.

Nokkuð skýr skil eru þarna á milli er kemur að sam­göngu- og skipu­lags­mál­um, og kom það glögg­lega í ljós í svörum þessa hóps við spurn­ingum frá flokks­mönn­um, sem birt voru í aðdrag­anda próf­kjörs Sjálf­stæð­is­manna í vetr­ar­lok.

„Borg­ar­línan mun ekki leysa umferð­ar­vand­ann þar sem henni er ætlað að taka akreinar frá annarri umferð. Hún er óraun­hæf og kostn­aður við hana him­in­hár, auk þess sem allt er á huldu um það hver muni greiða rekstr­ar­kostnað henn­ar. Hún er því óút­fyllt ávísun á borg­ar­búa og ég mun ekki sam­þykkja tafagjöld, né aðrar álögur á borg­ar­búa vegna þessa ævin­týr­is. Borg­ar­línan er jafn­framt tíma­skekkja þegar haft er í huga að við stöndum á þrös­k­uldi bylt­inga í sam­göngum og í gerð far­ar­tækja. Auk þess er borg­ar­línan ekki ein­ungis sam­göngu­stefna heldur skipu­lags­stefna sem ég er alfarið mót­fall­in,“ sagði Marta Guð­jóns­dóttir til dæmis í svari sínu við spurn­ingu um hvort hún styddi Borg­ar­línu eins og verk­efnið liti út á teikni­borð­inu.

Í svari sínu við sömu spurn­ingu sagði Kjartan Magn­ús­son að í stað þess að festa sig í „19. aldar lausnum“ ætti Reykja­vík­­­ur­­borg að horfa til nútíðar og fram­­tíð­­ar, á lausnir eins og snjall­­stýr­ingu umferð­­ar­­ljósa, sjálfa­k­andi öku­tæki og sjálfa­k­andi almenn­ings­­sam­­göng­­ur. Hann sagð­ist hrif­inn af hug­myndum um „létt­línu“ og það sögð­ust Ragn­hildur Alda M. Vil­hjálms­dóttir og Björn Gísla­son einnig vera.

Hug­myndir um svo­kall­aða „létt­línu“ hafa helst verið settar fram af hópi sem kallar sig Áhuga­­fólk um sam­­göngur fyrir alla, sem einnig leggur til að minna fé verði sett í bættar almenn­ings­­sam­­göngur á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu en sam­­göngusátt­­mál­inn gerir ráð fyrir og þeim mun meira fé í bygg­ingu fjölda nýrra mis­­lægra gatna­­móta á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu. Þessar hug­myndir hafði Hildur Björns­dóttir áður kallað „metn­að­­ar­­lausa útgáfu af hinu fyr­ir­hug­aða hágæða almenn­ings­­sam­­göng­u­­kerf­i“ sem Borg­ar­línan á að verða.

Strax og nið­ur­stöður próf­kjörs­ins hjá Sjálf­stæð­is­flokknum lágu fyrir hermdu heim­ildir Kjarn­ans að hóp­ur­inn sem studdi Hildi teldi víst að miðað við sam­setn­ingu list­ans yrði erfitt að mynda meiri­hluta, sökum þeirrar íhalds­sömu stefnu sem mörg þeirra sem fengu braut­ar­gengi í próf­kjör­inu standa fyr­ir, sér í lagi í sam­göngu- og skipu­lags­mál­um. Sú stefna á ekki hljóm­grunn hjá meiri­hluta borg­ar­búa – og ekki í for­ystu­sveitum ann­arra stjórn­mála­afla í borg­inni.

Það hefur komið á dag­inn – og ekki myndi koma stór­kost­lega á óvart ef borg­ar­stjórn­ar­flokk­ur­inn myndi á ný klofna í afstöðu sinni til sam­göngu- og skipu­lags­mála borg­ar­innar á þessu kjör­tíma­bili.

Horna­málun í hús­næð­is­málum

Þegar horft á mál­efnin sem Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn tefldi fram í kosn­inga­bar­átt­unni er síðan ljóst að flokk­ur­inn mál­aði sig út í horn með áherslum sínum í skipu­lags­mál­um, sér­stak­lega gagn­vart sam­starfi við Við­reisn.

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn setti það inn í stefnu­skrá sína að víkja ætti alfarið frá frek­ari þétt­ingu byggðar í grónum hverfum borg­ar­innar og sagði að horfa skyldi til þess að byggja meira í jaðri borg­ar­inn­ar; í Stað­ar­hverfi í Graf­ar­vogi, Úlf­arsár­dal og á Kjal­ar­nesi. Einnig tal­aði flokk­ur­inn fyrir nýjum hverfum að Keldum og í Örfiris­ey.

Við­reisn lagði eins og aðrir flokkar sem mynd­uðu síð­asta meiri­hluta tölu­verða áherslu á þétt­ingu byggð­ar. Flokk­ur­inn sagð­ist vilja hefja upp­bygg­ing­una sem framundan er á Ártúns­höfða og ljúka skipu­lagi Keldna­lands, byggja upp sam­kvæmt skipu­lagi í Skerja­firð­inum og ráð­ast í upp­bygg­ingu hús­næðis á Skeifu­svæð­inu, við Kringl­una og í Úlf­arsár­dal, auk þess sem Við­reisn sagði að þétt­býlið á Kjal­ar­nesi mætti stækka, þannig að það gæti borið verslun og nær­þjón­ustu.

Auglýsing

Þegar þau stefnu­mál sem flokk­arnir báru fram til kjós­enda sinna eru borin saman þarf eng­inn að undr­ast það að Við­reisn hafi fremur kosið að halla sér að fyrri sam­starfs­fé­lögum í Sam­fylk­ing­unni og Pírötum og svo að Fram­sókn, sem úti­lok­aði ekki þétt­ingu innan gró­inna hverfa með sama hætti og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn.

Fram­sókn sagð­ist vilja „þétta byggð þar sem inn­­viðir leyfa og í auk­inni sátt við íbúa“ en nefndi enga sér­­staka staði innan borg­­ar­innar í því sam­hengi í stefnu­skrá sinni, en tal­aði þó um „öfluga upp­­­bygg­ingu í öllum hverfum borg­­ar­inn­­ar“. Þetta var hæfi­lega loð­ið, eins og reyndar margt annað í stefnu flokks­ins fyrir borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arn­ar.

Eiga mál­efnin ekki að ráða?

Í lýð­ræð­is­legum kosn­ingum bjóða stjórn­mála­flokkar fram hug­myndir sínar og stefnu og leggja í dóm kjós­enda. Með hlut­falls­kosn­inga­kerfi eins og er við lýði á Íslandi ger­ist það sjaldan að einn flokkur fái að ráða öllu sjálfur og því þarf oft­ast að leita sam­starfs og ein­hverra mála­miðl­ana.

Í slíku kerfi er eðli­legt að flokkar leit­ist við að vinna fremur með flokkum sem þeir eiga mál­efna­lega sam­leið með en öðrum, svo stefnur þeirra og hug­sjónir kom­ist til skila að eins miklu leyti og mögu­legt er.

Það sem ætti ekki að telj­ast eðli­legt er að vera til í að vinna með öll­um, alltaf. Og það er hrein­lega und­ar­legt að gera kröfu um að allir séu til í að vinna með þér, þegar stefn­urnar eru á skjön. Enn und­ar­legra að kalla það úti­lok­un.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Engin lagaleg skilgreining til á orðinu kona
Samkvæmt svari frá forsætisráðherra þarf menningar- og viðskiptaráðherra sem „fer með málefni íslenskunnar“ að svara því hverjar orðsifjar nafnorðsins kona séu og hver málfræðileg merking orðsins sé.
Kjarninn 30. júní 2022
Lárus Blöndal, stjórnarformaður Bankasýslu ríkisins, og Jón Gunnar Jónsson, forstjóri stofnunarinnar.
Bankasýslan borgaði LOGOS 6,2 milljónir og lét Morgunblaðið fá upplýsingar fyrirfram
Bankasýslan sendi Morgunblaðinu einum fjölmiðla fyrirfram tilkynningu um að lögfræðilegur ráðgjafi hennar hefði komist að þeirri niðurstöðu að jafnræðis hafi verið gætt við sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka.
Kjarninn 30. júní 2022
Til þess að komast ferða sinna þurfa Íslendingar að borga 85 prósentum meira heldur en íbúar í löndum Evrópusambandsins gera að meðaltali.
Samgöngukostnaður hvergi hærri í Evrópu en á Íslandi
Norðurlöndin raða sér í efstu sæti á lista þeirra landa í Evrópu þar sem samgöngukostnaður er mestur. Verð á gistingu, mat, fötum og skóm er hærra hér á landi en víðast hvar annars staðar í álfunni.
Kjarninn 30. júní 2022
Ríkið þurfi að kortleggja á hverjum loftslagsskattarnir lenda
Upplýsingar liggja ekki fyrir í dag um það hvernig byrðar af loftslagssköttum dreifast um samfélagið. Í greinargerð frá Loftslagsráði segir að stjórnvöld þurfi að vinna slíka greiningu, vilji þau hafa yfirsýn yfir áhrif skattanna.
Kjarninn 30. júní 2022
Í frumdrögum að fyrstu lotu Borgarlínu var Suðurlandsbrautin teiknuð upp með þessum hætti. Umferðarskipulag götunnar er enn óútkljáð, og sannarlega ekki óumdeilt.
Borgarlínubreytingar á Suðurlandsbraut strjúka fasteignaeigendum öfugt
Nokkrir eigendur fasteigna við Suðurlandsbraut segja að það verði þeim til tjóns ef akreinum undir almenna umferð og bílastæðum við Suðurlandsbraut verði fækkað. Unnið er að deiliskipulagstillögum vegna Borgarlínu.
Kjarninn 30. júní 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Einlæg gjöf en smáræði 千里送鹅毛
Kjarninn 30. júní 2022
Úlfar Þormóðsson
Taglhnýtingar þétta raðirnar
Kjarninn 30. júní 2022
Viðbragðsaðilar og vegfarendur á vettvangi aðfaranótt sunnudags. 22 unglingar létust á Enyobeni-kránni.
Hvers vegna dóu börn á bar?
Meðvitundarlaus ungmenni á bar. Þannig hljómaði útkall til lögreglu í borginni East London í Suður-Afríku aðfaranótt sunnudags. Ýmsar sögur fóru á kreik. Var eitrað fyrir þeim? Og hvað í ósköpunum voru unglingar – börn – að gera á bar?
Kjarninn 30. júní 2022
Meira úr sama flokkiLeiðari