Hvað er „the queen's speech“ og hvers vegna eru allir að tala um það?

Theresa May er sögð ætla að fresta stefnuræðu stjórnvalda. Stefnumótunin með norðurírska sambandsflokknum gengur ver en búist var við.

Elísabet II Englandsdrottning flytur vanalega stefnuræðu stjórnvalda í upphafi hvers þings. Hún hefur tvisvar þurft að fá staðgengil þegar hún var ólétt af börnum sínum.
Elísabet II Englandsdrottning flytur vanalega stefnuræðu stjórnvalda í upphafi hvers þings. Hún hefur tvisvar þurft að fá staðgengil þegar hún var ólétt af börnum sínum.
Auglýsing

Það kemst fátt annað að í breskum fjöl­miðlum í dag annað en orðrómur um að for­sæt­is­ráðu­neytið breska ætli að fresta drottn­ing­ar­ræð­unni, „the queen's speech“, um óákveð­inn tima. Ráð­gert hafði verið að halda drottn­ing­ar­ræð­una eftir rétta viku, mánu­dag­inn 19. júní en það verður æ ólík­legra eftir því sem nær dreg­ur.

En hvað er drottn­ing­ar­ræðan og hvers vegna er hún mik­il­væg? Á vef breska rík­is­út­varps­ins má lesa eft­ir­far­andi um ræð­una.

Drottn­ingin flytur ræðu

Drottn­ing­ar­ræðan er ekk­ert annað en stefnuræða rík­is­stjórn­ar­innar sem vana­lega er flutt í upp­hafi hvers nýs þings í West­min­ster í London. Á Alþingi Íslend­inga flytja ráða­menn einnig slíka stefnu­ræðu, en þá er það æðsti maður rík­is­stjórn­ar­innar sem flytur ræð­una. Nú síð­ast var það Bjarni Bene­dikts­son sem flutti slíka ræðu sem for­sæt­is­ráð­herra.

Í Bret­landi er hins vegar hefð fyrir því að drottn­ingin – eða eftir atvikum kóng­ur­inn – flytji þessa ræðu. Um er að ræða ofboðs­lega form­fastan við­burð þar sem hver tákn­ræna athöfnin rekur aðra. Hefð­ina fyrir því að þjóð­höfð­ing­inn kynni stefnu stjórn­valda í upp­hafi þings er hægt að rekja aftur til sext­ándu ald­ar.

Allt heila gillið hefst á því að drottn­ingin fær stefnu­ræð­una senda til stað­fest­ing­ar. Ræðan er oftar en ekki stutt, aðeins um 10 mín­útna löng. Drottn­ing­unni er svo ekið í fylgd ridd­ara­liðs­sveita úr hirð drottn­ing­ar­innar úr Buck­ing­ham-höll í þing­húsið í West­min­st­er. Gríð­ar­legur fjöldi almenn­ings fylgist vana­lega með skrúð­göng­unni úr höll­inni.

Drottningin flytur stefnuræðuna úr hásæti sínu.

Þegar drottn­ingin hefur gengið inn um sér­stakan lands­herra­inn­gang þing­húss­ins, klædd skikkju og með kór­ónu á höfði, gengur hún sér­staka leið í þing­sal efri deild­ar­inn­ar.

Áður en full­trúum úr lávarða­deild breska þings­ins er hleypt í þing­sal neðri deild­ar­innar er hurð­unum skellt á trýnið á þeim. Það er tákn­ræn athöfn sem á að und­ir­strika sjálf­stæði neðri deild­ar­inn­ar. Lávörð­unum er svo hleypt inn þar sem þeir boða þing­menn til fundar í sölum efri deild­ar­inn­ar.

Þingmennirnir eru klæddir í hempur við tilefnið.

Um hvað er ræð­an?

Ræðan er vana­lega í grunn­inn upp­taln­ing á þeim lögum og mál­efnum sem stjórn­völd hyggj­ast koma til leiðar á nýju þingi. Ræðan hefur yfir­leitt meira vægi eftir að ný rík­is­stjórn hefur tekið við völd­um, enda eru þar sett fram helstu stefnu­mál nýrra stjórn­valda.

Athöfnin er gríðarlega formföst og hlaðin tákrænum hefðum og reglum.Það er ekki þar með sagt að allt sem lofað er í stefnu­ræð­unni verði að veru­leika. Það þekk­ist í Bret­landi eins og á Íslandi að stjórn­mála­menn lofa yfir­leitt meira en þeir geta á end­anum efnt.

Ræðan sem Elísa­bet II Eng­lands­drottn­ing mun flytja fyrir nýja rík­is­stjórn Ther­esu May verður mjög áhuga­verð fyrir magar sak­ir. Þar verða áherslu­mál minni­hluta­stjórn­ar­innar lögð fram. Þar verða einnig vís­bend­ingar um hversu mik­inn þrýst­ing norð­ur­írski flokkur lýð­ræð­is­legra sam­bands­sinna hefur sett á íhalds­flokk Ther­esu May í sam­starfsvið­ræðum í kjöl­far kosn­ing­anna.

Hvers vegna er ræð­unni frestað?

Það geta sjálf­sagt verið margar skýr­ingar á því hvers vegna drottn­ing­ar­ræð­unni verður frestað. Ástæða þess að næsti mánu­dagur var val­inn fyrir ræð­una er til marks um hversu von­góð Ther­esa May hefur verið um að við­ræð­urnar við norð­ur­írska flokk­inn myndu ganga vel.

Nú er hins vegar sterkur orðrómur um að við­ræð­urnar gangi ekki nógu vel og að lýð­ræð­is­legi sam­bands­flokk­ur­inn setji strang­ari skil­yrði fyrir stuðn­ingi sínum við minni­hluta­stjórn íhalds­manna en gefið hafði verið í skyn.

Fregnir hafa borist af því að íhalds­menn í Bret­landi kvíði jafn­vel fyrir því að vinna með íhalds­sam­ara stjórn­mála­afli í breskum stjórn­málum en þeir sjálf­ir. Í sam­starfi lýð­ræð­is­lega sam­bands­flokks­ins og íhalds­flokks­ins eru þeir síð­ar­nefndu klár­lega frjáls­lynd­ara afl.

May gæti þess vegna þurft að gefa mun meira eftir af stefnu­málum íhalds­flokks­ins en hún hafði von­að. Það mun að öllum lík­indum gera stöðu hennar sem leið­togi flokks­ins erf­ið­ari. Nú þegar hafa áhrifa­menn innan íhalds­ins talað opin­ber­lega um veika stöðu for­sæt­is­ráð­herr­ans og telja hana ekki geta setið leng­ur, í það minnsta ekki mikið leng­ur.

Auglýsing

Hvað ger­ist eftir ræð­una?

Ef Ther­esu May tekst að kom­ast að end­an­legu sam­komu­lagi við norð­ur­írska flokk­inn þá er aðeins hálfur sigur unn­inn. Eftir að drottn­ingin flytur stefnu­ræðu stjórn­valda er yfir­leitt gert þing­hlé þar til þing­menn snúa aftur í þingsal­inn og takast á um nýja stefnu stjórn­valda. Sú rök­ræða tekur yfir­leitt fimm daga og lýkur með tákn­rænni atkvæða­greiðslu.

Ef May tekst að koma minni­hluta­stjórn sinni klakk­laust í gegnum þessi próf á hún eflaust mögu­leika á að sitja áfram, jafn­vel þó póli­tískir and­stæð­ingar haldi áfram að benda á tak­mark­aðan þing­styrk henn­ar.

Theresa May á hugsanlega aðeins erfiðara með að snúa upp á hendina á norðurírska lýðræðislega sambandsflokkinum en hún hafði gert ráð fyrir.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Daimler, framleiðandi Mercedes Benz-bílanna, hefur fundið fyrir mikilli eftirspurnaraukningu frá Kína
Framleiðslugreinar ná sér aftur á strik
Minni framleiðslutakmarkanir og meiri einkaneysla í Kína virðist hafa leitt til þess að framleiðslufyrirtæki í Evrópu eru á svipuðu róli og í fyrra. Einnig má sjá viðspyrnu á Íslandi, ef horft er á vöruútflutning iðnaðarvara.
Kjarninn 22. október 2020
Sara Stef. Hildardóttir
Covid, opinn aðgangur og ekki-hringrásarhagkerfi
Kjarninn 22. október 2020
Ólga er innan bæjarstjórnarinnar í Hafnarfirði vegna málsins.
Vilja að Hafnfirðingar fái að segja hug sinn um fyrirhugaða sölu á HS Veitum
Meirihlutinn í bæjarstjórn Hafnarfjarðar áformar sölu á 15,42 prósenta hlut í HS Veitum til HSV eignarhaldsfélags á um það bil 3,5 milljarða króna. Samtök í bænum eru tilbúin að reyna aftur að knýja fram íbúakosningu um málið.
Kjarninn 22. október 2020
Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra.
Kolefnisgjaldið þyrfti að vera mun hærra til þess að bíta betur
Umhverfis- og auðlindaráðherra og þingmaður Miðflokksins tókust á um kolefnisgjöld á þingi í dag.
Kjarninn 22. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Kúrfan áfram á niðurleið en „sigurinn er hvergi nærri í höfn“
„Allar tölur benda til þess að við séum raunverulega að sjá fækkun á tilfellum eins og staðan er núna,“ segir Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir. Mögulega er hægt að hefja afléttingu aðgerða eftir 1-2 vikur.
Kjarninn 22. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
Áslaug Arna: „Haturstákn og sjónarmið verða ekki liðin innan lögreglunnar“
Dómsmálaráðherra segir „alveg skýrt“ að haturstákn og sjónarmið verði ekki liðin innan lögreglunnar, hvorki nú né framvegis.
Kjarninn 22. október 2020
Ellefu sóttu um stöðu framkvæmdastjóra á skrifstofu bankastjóra Seðlabankans
Seðlabankinn auglýsti nýverið lausar til umsóknar tvær nýjar stöður við bankann. Alls sóttu 22 um stöðurnar.
Kjarninn 22. október 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 24. þáttur: Murasaki Shikibu
Kjarninn 22. október 2020
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiErlent