Hvað er „the queen's speech“ og hvers vegna eru allir að tala um það?

Theresa May er sögð ætla að fresta stefnuræðu stjórnvalda. Stefnumótunin með norðurírska sambandsflokknum gengur ver en búist var við.

Elísabet II Englandsdrottning flytur vanalega stefnuræðu stjórnvalda í upphafi hvers þings. Hún hefur tvisvar þurft að fá staðgengil þegar hún var ólétt af börnum sínum.
Elísabet II Englandsdrottning flytur vanalega stefnuræðu stjórnvalda í upphafi hvers þings. Hún hefur tvisvar þurft að fá staðgengil þegar hún var ólétt af börnum sínum.
Auglýsing

Það kemst fátt annað að í breskum fjöl­miðlum í dag annað en orðrómur um að for­sæt­is­ráðu­neytið breska ætli að fresta drottn­ing­ar­ræð­unni, „the queen's speech“, um óákveð­inn tima. Ráð­gert hafði verið að halda drottn­ing­ar­ræð­una eftir rétta viku, mánu­dag­inn 19. júní en það verður æ ólík­legra eftir því sem nær dreg­ur.

En hvað er drottn­ing­ar­ræðan og hvers vegna er hún mik­il­væg? Á vef breska rík­is­út­varps­ins má lesa eft­ir­far­andi um ræð­una.

Drottn­ingin flytur ræðu

Drottn­ing­ar­ræðan er ekk­ert annað en stefnuræða rík­is­stjórn­ar­innar sem vana­lega er flutt í upp­hafi hvers nýs þings í West­min­ster í London. Á Alþingi Íslend­inga flytja ráða­menn einnig slíka stefnu­ræðu, en þá er það æðsti maður rík­is­stjórn­ar­innar sem flytur ræð­una. Nú síð­ast var það Bjarni Bene­dikts­son sem flutti slíka ræðu sem for­sæt­is­ráð­herra.

Í Bret­landi er hins vegar hefð fyrir því að drottn­ingin – eða eftir atvikum kóng­ur­inn – flytji þessa ræðu. Um er að ræða ofboðs­lega form­fastan við­burð þar sem hver tákn­ræna athöfnin rekur aðra. Hefð­ina fyrir því að þjóð­höfð­ing­inn kynni stefnu stjórn­valda í upp­hafi þings er hægt að rekja aftur til sext­ándu ald­ar.

Allt heila gillið hefst á því að drottn­ingin fær stefnu­ræð­una senda til stað­fest­ing­ar. Ræðan er oftar en ekki stutt, aðeins um 10 mín­útna löng. Drottn­ing­unni er svo ekið í fylgd ridd­ara­liðs­sveita úr hirð drottn­ing­ar­innar úr Buck­ing­ham-höll í þing­húsið í West­min­st­er. Gríð­ar­legur fjöldi almenn­ings fylgist vana­lega með skrúð­göng­unni úr höll­inni.

Drottningin flytur stefnuræðuna úr hásæti sínu.

Þegar drottn­ingin hefur gengið inn um sér­stakan lands­herra­inn­gang þing­húss­ins, klædd skikkju og með kór­ónu á höfði, gengur hún sér­staka leið í þing­sal efri deild­ar­inn­ar.

Áður en full­trúum úr lávarða­deild breska þings­ins er hleypt í þing­sal neðri deild­ar­innar er hurð­unum skellt á trýnið á þeim. Það er tákn­ræn athöfn sem á að und­ir­strika sjálf­stæði neðri deild­ar­inn­ar. Lávörð­unum er svo hleypt inn þar sem þeir boða þing­menn til fundar í sölum efri deild­ar­inn­ar.

Þingmennirnir eru klæddir í hempur við tilefnið.

Um hvað er ræð­an?

Ræðan er vana­lega í grunn­inn upp­taln­ing á þeim lögum og mál­efnum sem stjórn­völd hyggj­ast koma til leiðar á nýju þingi. Ræðan hefur yfir­leitt meira vægi eftir að ný rík­is­stjórn hefur tekið við völd­um, enda eru þar sett fram helstu stefnu­mál nýrra stjórn­valda.

Athöfnin er gríðarlega formföst og hlaðin tákrænum hefðum og reglum.Það er ekki þar með sagt að allt sem lofað er í stefnu­ræð­unni verði að veru­leika. Það þekk­ist í Bret­landi eins og á Íslandi að stjórn­mála­menn lofa yfir­leitt meira en þeir geta á end­anum efnt.

Ræðan sem Elísa­bet II Eng­lands­drottn­ing mun flytja fyrir nýja rík­is­stjórn Ther­esu May verður mjög áhuga­verð fyrir magar sak­ir. Þar verða áherslu­mál minni­hluta­stjórn­ar­innar lögð fram. Þar verða einnig vís­bend­ingar um hversu mik­inn þrýst­ing norð­ur­írski flokkur lýð­ræð­is­legra sam­bands­sinna hefur sett á íhalds­flokk Ther­esu May í sam­starfsvið­ræðum í kjöl­far kosn­ing­anna.

Hvers vegna er ræð­unni frestað?

Það geta sjálf­sagt verið margar skýr­ingar á því hvers vegna drottn­ing­ar­ræð­unni verður frestað. Ástæða þess að næsti mánu­dagur var val­inn fyrir ræð­una er til marks um hversu von­góð Ther­esa May hefur verið um að við­ræð­urnar við norð­ur­írska flokk­inn myndu ganga vel.

Nú er hins vegar sterkur orðrómur um að við­ræð­urnar gangi ekki nógu vel og að lýð­ræð­is­legi sam­bands­flokk­ur­inn setji strang­ari skil­yrði fyrir stuðn­ingi sínum við minni­hluta­stjórn íhalds­manna en gefið hafði verið í skyn.

Fregnir hafa borist af því að íhalds­menn í Bret­landi kvíði jafn­vel fyrir því að vinna með íhalds­sam­ara stjórn­mála­afli í breskum stjórn­málum en þeir sjálf­ir. Í sam­starfi lýð­ræð­is­lega sam­bands­flokks­ins og íhalds­flokks­ins eru þeir síð­ar­nefndu klár­lega frjáls­lynd­ara afl.

May gæti þess vegna þurft að gefa mun meira eftir af stefnu­málum íhalds­flokks­ins en hún hafði von­að. Það mun að öllum lík­indum gera stöðu hennar sem leið­togi flokks­ins erf­ið­ari. Nú þegar hafa áhrifa­menn innan íhalds­ins talað opin­ber­lega um veika stöðu for­sæt­is­ráð­herr­ans og telja hana ekki geta setið leng­ur, í það minnsta ekki mikið leng­ur.

Auglýsing

Hvað ger­ist eftir ræð­una?

Ef Ther­esu May tekst að kom­ast að end­an­legu sam­komu­lagi við norð­ur­írska flokk­inn þá er aðeins hálfur sigur unn­inn. Eftir að drottn­ingin flytur stefnu­ræðu stjórn­valda er yfir­leitt gert þing­hlé þar til þing­menn snúa aftur í þingsal­inn og takast á um nýja stefnu stjórn­valda. Sú rök­ræða tekur yfir­leitt fimm daga og lýkur með tákn­rænni atkvæða­greiðslu.

Ef May tekst að koma minni­hluta­stjórn sinni klakk­laust í gegnum þessi próf á hún eflaust mögu­leika á að sitja áfram, jafn­vel þó póli­tískir and­stæð­ingar haldi áfram að benda á tak­mark­aðan þing­styrk henn­ar.

Theresa May á hugsanlega aðeins erfiðara með að snúa upp á hendina á norðurírska lýðræðislega sambandsflokkinum en hún hafði gert ráð fyrir.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorsteinn Már Baldvinsson, annar forstjóra Samherja.
Samherji segir namibísku lögregluna ekki leita sinna manna
Í yfirlýsingu frá Samherja segir að namibísk yfirvöld hafi ekki reynt að hafa afskipti af núverandi né fyrrverandi starfsmönnum fyrirtækisins. Hvorki fyrrverandi stjórnendur félagsins í Namibíu né aðrir séu á flótta undan réttvísinni.
Kjarninn 3. desember 2020
Halldór Gunnarsson
Mismunun og ranglæti gagnvart lífeyrisþegum
Kjarninn 3. desember 2020
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
„Misnotkun á valdi og bolabrögð hafa verið einkenni Sjálfstæðisflokksins í langan tíma“
Þingmaður Pírata segir að koma þurfi í veg fyrir að Sjálfstæðisflokkurinn fái að koma nálægt völdum en hann fjallaði um landsréttarmálið á þingi í morgun. Þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins segir að horfa verði á málið í ákveðnu samhengi.
Kjarninn 3. desember 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalags Íslands.
Öryrkjabandalagið fagnar hugmynd Brynjars um rannsókn á bótasvikum
Þingmaður Sjálfstæðisflokks vill láta rannsaka hvor öryrkjar og bótaþegar sigli undir fölsku flaggi. ÖBÍ fagnar þeirri hugmynd en segja rannsókn ekki nauðsynlega til að staðfesta ríkjandi fordóma og andúð gegn fötluðu fólki í samfélaginu.
Kjarninn 3. desember 2020
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Stjórnvöld vona að hjarðónæmi verði náð á fyrsta ársfjórðungi
Í tilkynningu frá heilbrigðisráðuneytinu segir að vonir standi til þess að markmiðum bólusetningar verði náð á fyrsta ársfjórðungi. Búið er að ná samkomulagi um bóluefni fyrir 200.000 manns, en ólíklegt er að það komi allt til landsins á sama tíma.
Kjarninn 3. desember 2020
Þórólfur: Ekki hægt að ganga að því vísu að bólusetning hefjist fljótlega eftir áramót
Sóttvarnalæknir hvetur til raunhæfrar bjartsýni þegar kemur að tímasetningu bólusetningar við COVID-19 á Íslandi. Það megi ekki láta jákvæðar fréttir leiða til þess að landsmenn passi sig ekki í sóttvörnum.
Kjarninn 3. desember 2020
Þorsteinn Vilhjálmsson
Lítil eru geð guma – Um Landsrétt og Sjálfstæðisflokkinn
Kjarninn 3. desember 2020
Borgarfulltrúi vill ráðningarbann hjá Reykjavíkurborg
Reykjavíkurborg ætlar að verja milljarði króna til að búa til ný störf fyrir fólk sem annars þyrfti fjárhagsaðstoð eða færi á atvinnuleysisbætur. Hildur Björnsdóttir, borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokks, vill ráðningarbann í borginni.
Kjarninn 3. desember 2020
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiErlent