Hvað er „the queen's speech“ og hvers vegna eru allir að tala um það?

Theresa May er sögð ætla að fresta stefnuræðu stjórnvalda. Stefnumótunin með norðurírska sambandsflokknum gengur ver en búist var við.

Elísabet II Englandsdrottning flytur vanalega stefnuræðu stjórnvalda í upphafi hvers þings. Hún hefur tvisvar þurft að fá staðgengil þegar hún var ólétt af börnum sínum.
Elísabet II Englandsdrottning flytur vanalega stefnuræðu stjórnvalda í upphafi hvers þings. Hún hefur tvisvar þurft að fá staðgengil þegar hún var ólétt af börnum sínum.
Auglýsing

Það kemst fátt annað að í breskum fjöl­miðlum í dag annað en orðrómur um að for­sæt­is­ráðu­neytið breska ætli að fresta drottn­ing­ar­ræð­unni, „the queen's speech“, um óákveð­inn tima. Ráð­gert hafði verið að halda drottn­ing­ar­ræð­una eftir rétta viku, mánu­dag­inn 19. júní en það verður æ ólík­legra eftir því sem nær dreg­ur.

En hvað er drottn­ing­ar­ræðan og hvers vegna er hún mik­il­væg? Á vef breska rík­is­út­varps­ins má lesa eft­ir­far­andi um ræð­una.

Drottn­ingin flytur ræðu

Drottn­ing­ar­ræðan er ekk­ert annað en stefnuræða rík­is­stjórn­ar­innar sem vana­lega er flutt í upp­hafi hvers nýs þings í West­min­ster í London. Á Alþingi Íslend­inga flytja ráða­menn einnig slíka stefnu­ræðu, en þá er það æðsti maður rík­is­stjórn­ar­innar sem flytur ræð­una. Nú síð­ast var það Bjarni Bene­dikts­son sem flutti slíka ræðu sem for­sæt­is­ráð­herra.

Í Bret­landi er hins vegar hefð fyrir því að drottn­ingin – eða eftir atvikum kóng­ur­inn – flytji þessa ræðu. Um er að ræða ofboðs­lega form­fastan við­burð þar sem hver tákn­ræna athöfnin rekur aðra. Hefð­ina fyrir því að þjóð­höfð­ing­inn kynni stefnu stjórn­valda í upp­hafi þings er hægt að rekja aftur til sext­ándu ald­ar.

Allt heila gillið hefst á því að drottn­ingin fær stefnu­ræð­una senda til stað­fest­ing­ar. Ræðan er oftar en ekki stutt, aðeins um 10 mín­útna löng. Drottn­ing­unni er svo ekið í fylgd ridd­ara­liðs­sveita úr hirð drottn­ing­ar­innar úr Buck­ing­ham-höll í þing­húsið í West­min­st­er. Gríð­ar­legur fjöldi almenn­ings fylgist vana­lega með skrúð­göng­unni úr höll­inni.

Drottningin flytur stefnuræðuna úr hásæti sínu.

Þegar drottn­ingin hefur gengið inn um sér­stakan lands­herra­inn­gang þing­húss­ins, klædd skikkju og með kór­ónu á höfði, gengur hún sér­staka leið í þing­sal efri deild­ar­inn­ar.

Áður en full­trúum úr lávarða­deild breska þings­ins er hleypt í þing­sal neðri deild­ar­innar er hurð­unum skellt á trýnið á þeim. Það er tákn­ræn athöfn sem á að und­ir­strika sjálf­stæði neðri deild­ar­inn­ar. Lávörð­unum er svo hleypt inn þar sem þeir boða þing­menn til fundar í sölum efri deild­ar­inn­ar.

Þingmennirnir eru klæddir í hempur við tilefnið.

Um hvað er ræð­an?

Ræðan er vana­lega í grunn­inn upp­taln­ing á þeim lögum og mál­efnum sem stjórn­völd hyggj­ast koma til leiðar á nýju þingi. Ræðan hefur yfir­leitt meira vægi eftir að ný rík­is­stjórn hefur tekið við völd­um, enda eru þar sett fram helstu stefnu­mál nýrra stjórn­valda.

Athöfnin er gríðarlega formföst og hlaðin tákrænum hefðum og reglum.Það er ekki þar með sagt að allt sem lofað er í stefnu­ræð­unni verði að veru­leika. Það þekk­ist í Bret­landi eins og á Íslandi að stjórn­mála­menn lofa yfir­leitt meira en þeir geta á end­anum efnt.

Ræðan sem Elísa­bet II Eng­lands­drottn­ing mun flytja fyrir nýja rík­is­stjórn Ther­esu May verður mjög áhuga­verð fyrir magar sak­ir. Þar verða áherslu­mál minni­hluta­stjórn­ar­innar lögð fram. Þar verða einnig vís­bend­ingar um hversu mik­inn þrýst­ing norð­ur­írski flokkur lýð­ræð­is­legra sam­bands­sinna hefur sett á íhalds­flokk Ther­esu May í sam­starfsvið­ræðum í kjöl­far kosn­ing­anna.

Hvers vegna er ræð­unni frestað?

Það geta sjálf­sagt verið margar skýr­ingar á því hvers vegna drottn­ing­ar­ræð­unni verður frestað. Ástæða þess að næsti mánu­dagur var val­inn fyrir ræð­una er til marks um hversu von­góð Ther­esa May hefur verið um að við­ræð­urnar við norð­ur­írska flokk­inn myndu ganga vel.

Nú er hins vegar sterkur orðrómur um að við­ræð­urnar gangi ekki nógu vel og að lýð­ræð­is­legi sam­bands­flokk­ur­inn setji strang­ari skil­yrði fyrir stuðn­ingi sínum við minni­hluta­stjórn íhalds­manna en gefið hafði verið í skyn.

Fregnir hafa borist af því að íhalds­menn í Bret­landi kvíði jafn­vel fyrir því að vinna með íhalds­sam­ara stjórn­mála­afli í breskum stjórn­málum en þeir sjálf­ir. Í sam­starfi lýð­ræð­is­lega sam­bands­flokks­ins og íhalds­flokks­ins eru þeir síð­ar­nefndu klár­lega frjáls­lynd­ara afl.

May gæti þess vegna þurft að gefa mun meira eftir af stefnu­málum íhalds­flokks­ins en hún hafði von­að. Það mun að öllum lík­indum gera stöðu hennar sem leið­togi flokks­ins erf­ið­ari. Nú þegar hafa áhrifa­menn innan íhalds­ins talað opin­ber­lega um veika stöðu for­sæt­is­ráð­herr­ans og telja hana ekki geta setið leng­ur, í það minnsta ekki mikið leng­ur.

Auglýsing

Hvað ger­ist eftir ræð­una?

Ef Ther­esu May tekst að kom­ast að end­an­legu sam­komu­lagi við norð­ur­írska flokk­inn þá er aðeins hálfur sigur unn­inn. Eftir að drottn­ingin flytur stefnu­ræðu stjórn­valda er yfir­leitt gert þing­hlé þar til þing­menn snúa aftur í þingsal­inn og takast á um nýja stefnu stjórn­valda. Sú rök­ræða tekur yfir­leitt fimm daga og lýkur með tákn­rænni atkvæða­greiðslu.

Ef May tekst að koma minni­hluta­stjórn sinni klakk­laust í gegnum þessi próf á hún eflaust mögu­leika á að sitja áfram, jafn­vel þó póli­tískir and­stæð­ingar haldi áfram að benda á tak­mark­aðan þing­styrk henn­ar.

Theresa May á hugsanlega aðeins erfiðara með að snúa upp á hendina á norðurírska lýðræðislega sambandsflokkinum en hún hafði gert ráð fyrir.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mikið var látið með HBO Max þegar streymisþjónustan var kynnt til leiks vorið 2020 og hún auglýst gríðarlega.
Bylting á HBO Max veldur því að veitan kemur seinna til Íslands og efnisframboð minnkar
Bið Íslendinga eftir HBO Max mun lengjast um rúm tvö ár. Ástæðan er sameining móðurfélags HBO við fjölmiðlarisann Discovery. Ný stjórn er í brúnni og allt virðist vera gert til að spara pening.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Kristjanía er eins konar undraland í miðri Kaupmannahöfn.
Kristjaníubúar fá tilboð
Danska ríkið hefur gert íbúum Kristjaníu tilboð sem felur í sér umtalsverðar breytingar frá núverandi skipulagi. Íbúum „fríríkisins“ myndi fjölga talsvert ef breytingarnar ganga eftir. Samningaviðræður milli íbúanna og ríkisins standa yfir.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands birti samkomulag um sátt við FX Iceland í liðinni viku.
Fékk 2,7 milljóna króna sekt fyrir margháttuð og alvarleg brot á peningaþvættislögum
Annmarkar voru á flestum þáttum starfsemi gjaldeyrisskiptamiðstöðvar sem hóf starfsemi snemma árs 2020. Fyrirtækið stundaði meðal annars áfram viðskipti við aðila eftir að peningaþvættiseftirlitið hafði sent tilkynningu um grunsamleg viðskipti þeirra.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Um er að ræða enn eitt skrefið í margþættri rannsókn á tilraunum Trump til þess að halda völdum.
Geymdi háleynileg gögn heima hjá sér
Meðal þess sem alríkislögreglan lagði hald á í húsleit á heimili Donalds Trump voru háleynileg gögn sem ekki má opna nema undir öryggisgæslu innan ríkisstofnana Bandaríkjanna.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Flest þeirra starfa sem orðið hafa til síðustu mánuði eru í ferðaþjónustu.
Færri atvinnulausir en fleiri fastir í langtímaatvinnuleysi
Í febrúar 2020, þegar atvinnulífið var enn að glíma við afleiðingar af gjaldþroti WOW air og loðnubrest, voru 21 prósent allra atvinnulausra flokkaðir langtímaatvinnulausir. Nú er það hlutfall 38 prósent.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Eggert Þór Kristófersson.
Eggert kominn með nýtt forstjórastarf tæpum tveimur vikum eftir að hann hætti hjá Festi
Fyrrverandi forstjóri Festi hefur verið ráðinn til að stýra stóru landeldisfyrirtæki á Suðurlandi sem er í þriðjungseigu Stoða. Hann fékk fimmtánföld mánaðarlaun greidd út við starfslok hjá Festi.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Jimmie Åkesson, formaður Svíþjóðardemókratanna.
Gömlu blokkirnar brotna í breyttu pólitísku landslagi
Innreið öfgahægriflokks Svíþjóðardemókrata inn í meginstraum sænskra stjórnmála hefur verið áberandi undanfarið á sama tíma og glæpatíðni vex. Lengi neituðu allir aðrir flokkar að vinna með Svíþjóðardemókrötum – þar til á síðasta ári.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Sæbrautarstokkurinn á að verða um kílómeterslangur.
Umhverfisstofnun telur að skoða eigi að grafa jarðgöng í stað Sæbrautarstokks
Á meðal umsagnaraðila um matsáætlun vegna Sæbrautarstokks voru Umhverfisstofnun, sem vill skoða gerð jarðganga á svæðinu í stað stokks og Veitur, sem segja að veitnamál muni hafa mikil áhrif á íbúa á framkvæmdatíma.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiErlent