Fordæmalaus sigur Macron í frönskum stjórnmálum

Kosningabandalag nýkjörins forseta Frakklands hafði stórsigur í frönsku þingkosningunum í gær. Dræm kjörsókn flækir málin fyrir 60% þingmeirihluta.

Macron, nýkjörinn forseti Frakklands, hlaut stóran sigur í þingkosningunum um helgina. Kosningabandalag hans hlaut 60 prósent þingsæta.
Macron, nýkjörinn forseti Frakklands, hlaut stóran sigur í þingkosningunum um helgina. Kosningabandalag hans hlaut 60 prósent þingsæta.
Auglýsing

Emmanuel Macron hefur tek­ist að umbreyta frönskum stjórn­málum á ótrú­lega skömmum tíma. Eftir að hafa náð kjöri sem for­seti Frakk­lands – unnið þar popúlista­öfl og steypt hefð­bundnu flokk­unum í kaos – bauð flokkur hans fram í þing­kosn­ing­unum sem lauk í gær.

­Kosn­inga­banda­lag flokks hans, En Marche!, og Lýð­ræð­is­hreyf­ing­ar­innar (f. Mou­vem­ent Democra­te) tryggði sér 350 þing­sæti af 577 á franska þing­inu í kosn­ing­un­um. Það þýðir að nýkjör­inn for­seti hefur 60 pró­sent þing­meiri­hluta yfir að ráða. Hann og sam­flokks­fólk hans hefur þess vegna frjálst umboð til þess að koma lof­orðum sínum í fram­kvæmd.

Macron hefur til dæmis lofað að bylta verka­manna­lögum í Frakk­landi, taka atvinnu­leys­is­bóta­kerfið í gegn auk þess að breyta líf­eyr­is­kerf­inu.

Það sem skyggði hins vegar á glæsi­legan sigur Macrons var ofboðs­lega dræm kosn­inga­þátt­taka. Aðeins 43 pró­sent kjör­gengra tóku þátt í kosn­ing­un­um. Í fátæk­ustu kjör­dæmum Frakk­lands skil­uðu mun fleiri auðum seðlum en ann­ars stað­ar, sem hefur vakið spurn­ingar um félags­legan ójöfnuð á nýjan leik.

Kosn­ing­arnar marka hins vegar nokkur tíma­mót í frönskum stjórn­málum fyrir margar sak­ir.

Auglýsing

Nýr flokkur á þingi með meiri­hluta

Flokkur Macrons, La Répu­blique en Marche (í laus­legri íslenskri þýð­ingu: „Lýð­veldi á hreyf­ing­u“, oft­ast kall­aður En Marche), kom nýr inn á franska þingið í kosn­ing­unum og hlaut 308 þing­sæti og hefur einn og sér 53,38 pró­sent allra þing­sæta.

Fyrir kosn­ing­arnar mynd­aði flokk­ur­inn kosn­inga­banda­lag með Lýð­ræð­is­hreyf­ing­unni sem fékk 42 full­trúa kjörna. Sam­an­lagður þing­styrkur kosn­inga­banda­lags Emmanuel Macron er þess vegna 350 sæti, rétt rúm­lega 60 pró­sent.

Skipting þingsæta á franska þinginu eftir kosningar 2017.

Næst stærsti flokk­ur­inn er rót­gróni hægri­flokk­ur­inn Les Répu­blicains sem hlaut 113 þing­menn. Sá flokk­ur, sem hét þá Union pour un mou­vem­ent popularaire, hafði meiri­hluta á þingi fyrir kosn­ing­arn­ar. Hægri­flokk­ur­inn er rót­gró­inn í frönskum stjórn­málum og úr hans röðum hafa margir for­setar og for­sæt­is­ráð­herrar kom­ið.

Það sama gildir um Sós­í­alista­flokk­inn, rót­gróna flokk­inn á vinstri væng franskra stjórn­mála. Sós­í­alistar biðu afhroð í þing­kosn­ing­unum um helg­ina og fengu aðeins 30 þing­sæti. Sá flokkur hafði hins vegar 186 sæti fyrir kosn­ing­arnar og stjórn­aði for­seta­emb­ætt­inu með Francois Hollande.

Þjóð­fylk­ingin (f. Front National), þjóð­ern­is­flokkur Mar­ine Le Pen, hlaut átta þing­sæti í kosn­ing­unum og bætti við sig sex sætum síðan fyrir fimm árum. Þjóð­fylk­ingin er jafn­framt minnsti flokk­ur­inn á þing­inu. Le Pen tekur sæti á þingi í fyrsta sinn eftir að hafa reynt fjórum sinnum að vinna sætið í Pas-de-Cala­is, kola­námu­hér­aði nyrst í Frakk­landi.

Hvaðan fékk Macron stuðn­ing?

Flokkur Macrons hlaut þing­sæti í kjör­dæmum vítt og breitt um Frakk­land. Kosn­inga­spár gerðu hins vegar ráð fyrir að flokk­ur­inn fengi enn fleiri þing­sæti en komu upp úr kjör­köss­un­um.

Þingkosningar í Frakklandi, kjördæmi.

Vest­ur­-Frakk­land gaf Macron sér­stak­lega mörg þing­sæti eins og stærstu borgir Frakk­lands. Flokkur Macrons fékk góða kosn­ingu í Par­ís, Nantes og Tou­lou­se. Kjós­endur erlendis höfðu einnig mestar mætur á En Marche.

Hægri­flokk­ur­inn Les Répu­blicains hlaut góða kosn­ingu í norð­aust­an­verðu og aust­an­verðu Frakk­landi.

Marine Le Pen, leiðtogi Þjóðfylkingarinnar, náði kjöri í kosningunum.

Hvað ætlar Macron að gera?

Edouard Philippe.For­sæt­is­ráð­herr­ann í rík­is­stjórn Emmanuel Macron, Edou­ard Phil­ippe, lét hafa eftir sér þegar úrslitin væru ljós að franska þjóðin hefði sýnt að hún kýs „von fram yfir reiði“ og „bjart­sýni yfir böl­sýn­i“. Phil­ippe mun biðj­ast lausnar fyrir ráðu­neyti sitt í dag og Macron mun svo skipa nýtt ráðu­neyti á næstu dög­um. Lík­legt þykir að Phil­ippe verði áfram for­sæt­is­ráð­herra.

Christophe Castaner, tals­maður rík­is­stjórn­ar­innar og nýkjör­inn þing­mað­ur, sagði fjöl­miðlum að „franska þjóðin hefur gefið okkur skýran meiri­hluta, en hún hefur ekki viljað gefa okkur lausan taum­inn. Því fylgir ábyrgð. Hinn raun­veru­legi sigur verður eftir fimm ár þegar hlut­irnir hafa raun­veru­lega breyst“.

Í kosn­inga­bar­áttu sinni fyrir for­seta­kosn­ing­arnar í vor hét Macron því að ráð­ist yrði í breyt­ingar á grunn­kerfi franskra stjórn­mála. Hann hygg­ist breyta atvinnu­lög­gjöf­inni áður en hann ræðst á fyr­ir­ferða­mikið líf­eyr­is­kerfið á næsta ári.

Hann ætlar að lækka fyr­ir­tækja­skatta úr 33% í 25% og fjár­festa 50 millj­örðum evra úr almanna­sjóðum í orku­inn­viði, starfs- og iðn­þjálfun Frakka og sam­göngu­inn­viði.

Macron þarf hins vegar einnig að huga að rekstr­ar­halla franska rík­is­sjóðs­ins. Seðla­banki Frakk­lands spáir því að tekju­hall­inn fari enn og aftur fram úr þriggja pró­senta hámark­inu sem Evr­ópu­sam­bandið setur á aðild­ar­ríki sín.

Dræm kjör­sókn gerir það flókn­ara fyrir Macron að fylgja stefnu­málum sín­um. Hann mun þurfa að stíga var­lega til jarðar í end­ur­bótum á rót­grónum kerf­um. Í Frakk­landi eru mörg dæmi um að fjölda­mót­mæli hafi leitt til þess að stjórn­völd þynni út nýja og rót­tæka lög­gjöf.

Þingstyrkurinn mun gera verkefnið auðveldara fyrir Emmanuel Macron. Hann verður samt sem áður að stíga varlega til jarðar til þess að geta fullnýtt styrk sinn.

75 pró­sent nýir þing­menn

Í þessum kosn­ingum til lög­gjaf­ar­valds­ins í Frakk­landi varð gríð­ar­lega mikil end­ur­nýjun á þing­inu. 75 pró­sent kjör­inna full­trúa taka þar sæti í fyrsta sinn eftir kosn­ing­arn­ar.

Þetta er nýtt met í frönskum stjórn­mál­um, sam­kvæmt franska dag­blað­inu Le Monde. Af þeim 577 full­trúum sem kjörnir voru í kosn­ing­unum um helg­ina, voru 432 ekki í kjöri árið 2012. Það þýðir að aðeins 145 þing­menn voru end­ur­kjörn­ir. Í kosn­ing­unum 2012 var end­ur­nýj­unin aðeins 40 pró­sent og árið 2007 var hún enn minni, eða 25 pró­sent.

Til sam­an­burðar má rifja upp Alþing­is­kosn­ing­arnar hér á landi síð­ast­liðið haust þegar met­fjöldi nýrra þing­manna tók sæti á þingi. Af 63 þing­mönnum náðu 32 full­trúar kjöri sem aldrei höfðu tekið sæti áður. Það er rétt rúm­lega helm­ingur þing­manna, um 51 pró­sent.

Aldrei fleiri konur

Aldrei hafa fleiri konur tekið sæti á franska þing­inu. Nú eru þær 223 eða 38,65 pró­sent þing­manna. Flestir kven­kyns full­trúar koma úr röðum miðju­flokka og vinstri­flokka.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fiskurinn úr sjónum skilar tæpum 20 milljörðum krónum meira
Frá byrjun október í fyrra og út september síðastliðinn jókst aflaverðmæti íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja um 15,4 prósent miðað við sama tímabil árið áður. Virði þess afla sem fluttur var til útlanda til verkunar jókst um 40 prósent.
Kjarninn 8. desember 2019
Jólahryllingssögur
Ingi Þór Tryggvason hefur skrifað bókaseríu um jólahrylling. Fyrsta sagan fjallar um strák sem horfir á Grýlu taka kærustu sýna og ákveður fara á eftir tröllinu og reyna bjarga stelpunni. Hann safnar fyrir útgáfunni á Karolina Fund.
Kjarninn 8. desember 2019
Þórarinn Hjaltason.
Endurskoðuð áhrif Borgarlínu á umferð
Kjarninn 8. desember 2019
Stefnir í áframhaldandi samdrátt fjórflokksins
Fylgi fjórflokksins, bakbeinsins í íslenskum stjórnmálum, hefur dregist hratt saman á skömmum tíma. Fylgið hefur minnkað umtalsvert í síðustu þremur kosningum og kannanir sýna að sú þróun virðist ekki á undanhaldi. Þvert á móti.
Kjarninn 8. desember 2019
Sjávarútvegsfyrirtæki áttu 709 milljarða um síðustu áramót
Frá hruni hefur hagur allra sjávarútvegsfyrirtækja landsins batnað um hátt í 500 milljarða króna. Eigið fé þeirra hefur tífaldast frá árinu 2010 og það jókst um 28,8 milljarða króna í fyrra. Veiðigjöld hafa hins vegar lækkað.
Kjarninn 8. desember 2019
Færeyingar og fréttin sem ekki mátti segja
Færeyingar eru milli steins og sleggju vegna fyrirhugaðs samnings við kínverska fjarskiptafyrirtækið Huawei um nýtt 5G háhraðanet. Bandaríkjamenn þrýsta á Færeyinga að semja ekki við Huawei og óttast að kínversk stjórnvöld nýti sér Huawei til njósna.
Kjarninn 8. desember 2019
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiErlent