#þýskaland#stjórnmál#kosningar

Bandalag Merkel stærst en stuðningurinn minni

Angela Merkel leiðir enn stærsta stjórnmálaaflið í Þýskalandi eftir þingkosningar. Stuðningurinn hefur hins vegar minnkað og öfgahægriflokkur hefur náð góðri fótfestu.

Angela Merkel, kanslari Þýskalands, verður eflaust áfram kanslari en stuðningurinn hefur minnkað.
Angela Merkel, kanslari Þýskalands, verður eflaust áfram kanslari en stuðningurinn hefur minnkað.

Flokka­banda­lag Kristi­legra demókrata og syst­ur­flokks­ins í Bæj­ara­landi fékk 33 pró­sent atkvæða í kosn­ingum til þýska sam­bands­þings­ins í gær. Ang­ela Merkel, kansl­ari Þýska­lands og leið­togi banda­lags­ins, seg­ist ætla að mynda nýja rík­is­stjórn fyrir jól.

Banda­lagið hlaut verri kosn­ingu en í kosn­ing­unum árið 2013 þegar það hlaut 41,5 pró­sent atkvæða eða 9,5 pró­sentu­stigum minna. Sós­íal demókrat­ar, sam­starfs­flokkur Banda­lags­ins í rík­is­stjórn síð­ustu fjögur árin, hlaut einnig verri kosn­ingu en síð­ast, og fékk nú 20,4 pró­sent atkvæða.

Bæði Banda­lagið og Sós­íal demókratar fengu verstu kosn­ingu í þing­kosn­ingum í gær síðan um miðja síð­ustu öld. Miðað við skoð­ana­kann­anir þá hefur fylgis­tapið verið tölu­vert á und­an­förnum vik­um, á kostnað öfga­hægri­flokks­ins Val­kostur fyrir Þýska­land (þ. Alt­ernative für Deutschland) sem er nú þriðji stærsti flokk­ur­inn á Sam­bands­þing­inu.

Auglýsing

Martin Schulz, for­maður Sós­íal demókrata, seg­ist ekki ætla að starfa með Merkel í rík­is­stjórn að nýju og stillir flokki sínum upp í stjórn­ar­and­stöðu á því kjör­tíma­bili sem nú fer í hönd.

Það er því ljóst að Merkel þarf að mynda nýja sam­steypu­stjórn í Þýska­landi. Tak­ist Merkel að mynda stjórn verður það fjórða kjör­tíma­bilið í röð sem hún gegnir stöðu kansl­ara í Þýska­landi.

Kosninganiðurstöður í Þýskalandi 2017.

Öfga­flokkur fékk góða kosn­ingu

Á vef þýska dag­blaðs­ins Südd­eutsche Zeit­ung eru taldir til fjögur meg­in­at­riði sem lesa má úr kosn­inga­nið­ur­stöð­un­um.

  1. Banda­lagið hefur tapað miklu, en það er enn nógu sterkt gagn­vart öðrum stjórn­mála­öflum að Ang­ela Merkel getur myndað nýja rík­is­stjórn og verið kansl­ari fjórða kjör­tíma­bilið í röð.
  2. Það er ekki hægt að mynda meiri­hluta á vinstri væng þýskra stjórn­mála. Það helg­ast ekki aðeins af slæmri nið­ur­stöðu Sós­íal demókrata, því bæði Vinstri­flokk­ur­inn og Græn­ingjar fengu alls ekki nóg.
  3. Það er heldur ekki hægt að mynda meiri­hluta í íhalds­sama- og frjáls­lynda armi þýskra stjórn­mála.
  4. Rót­tæka and­spyrnan gegn Merkel er svo sterk að „skelfi­leg­ur“ fjöldi fólks kaus öfga­hægriöfl á þýska sam­bands­þing­ið.

Þetta eru því nokkur tíma­mót í þýskri stjórn­mála­sögu. Þó allar líkur séu á að Merkel verði áfram kansl­ari, þá er staða hennar veik­ari en áður.

Sú stað­reynd að öfga­hægri­flokk­ur­inn Val­kostur fyrir Þýska­land sé nú þriðji stærsti flokk­ur­inn á þýska þing­inu er einnig sögu­leg, enda hafa rót­tækar stjórn­mála­hreyf­ingar á hægri­vængnum ekki náð fót­festu í Þýska­landi eftir lok seinni heim­styrj­ald­ar­inn­ar.

Öfga­öflin eru hins vegar enn ein­angruð í þýskum stjórn­mál­um. Enn er stór meiri­hluti Þjóð­verja sem telur Val­kost fyrir Þýska­land vera skammar­legan fyrir þing­ið. Það má geta þess að þó kosn­ing öfga­afl­ana hafi verið góð þá eru enn fjórir fimmtu hlutar kjós­enda sem völdu ekki Val­kost fyrir Þýska­land. Ólík­legt þykir að aðrir stjórn­mála­flokkar vilji starfa með Val­kosti fyrir Þýska­land.

Margir Þjóð­verjar líta á að ris öfga­afl­anna í kosn­ing­unum sé af sama popúl­íska meiði og í Bret­landi og Banda­ríkj­unum þar sem kjós­endur ákváðu að hafna við­var­andi ástandi með því að kjósa gegn því hefð­bundna. Þýska stjórn­mála­kerfið stóð storm­inn betur af sér en breska eða banda­ríska kerf­ið. Hinn almenni kjós­andi í Þýska­landi hefur haft hag af auk­inni hnatt­væð­ingu og mörgum þykja öfgar í stjórn­málum ekki heill­andi, í sögu­legu til­liti.

Frauke Petry hefur verið andlit Valkosts fyrir Þýskaland. Hún ætlar ekki að taka sæti með flokknum á þýska þinginu.

Það virð­ist þó vera grunnt á sam­stöð­unni innan flokks­ins Val­kostur fyrir Þýska­land. Eftir að nið­ur­stöður kosn­ing­anna lágu fyrir var fögn­uð­ur­inn fljótur að breyt­ast í inn­an­flokksá­tök. Frauke Petry, einn leið­toga flokks­ins og and­lit flokks­ins útá­við, sagð­ist ekki ætla að taka sæti á þing­inu undir merkjum flokks­ins. Ekki er enn á hreinu hvers vegna hún ákvað að gera þetta.

Merkel reynir við smærri flokka

Sú rík­is­stjórn sem Merkel mun að öllum lík­indum reyna að mynda verður sam­steypu­stjórn þriggja flokka, Banda­lags­ins, Frjálsra demókrata og Græn­ingja. Slíkt stjórn­ar­sam­starf hefur þegar fengið nafnið „Jamaíka“ enda eru litir flokk­ana þeir sömu og í jama­íska fán­an­um; Svart­ur, gulur og grænn.

Við­bragðið við nið­ur­stöðum kosn­ing­anna á mörk­uðum var að mestu nei­kvætt, enda er búist við því að stjórn­ar­myndun muni taka tölu­verðan tíma. Þá ótt­ast mark­að­ur­inn að langt stjórn­ar­mynd­un­ar­ferli muni flytja ein­beit­ing­una frá samn­inga­við­ræðum Evr­ópu­sam­bands­ins um útgöngu Breta úr sam­band­inu til samn­inga­við­ræðna í Berlín.

Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar