Enn önnur netbyltingin skekur heimsbyggðina

Eftir að leikkonur í Hollywood stigu fram og greindu frá kynferðisáreiti af hendi valdamikils framleiðanda þar í bæ hafa samfélagsmiðlar verið undirlagðir af frásögnum kvenna hvaðanæva að undir myllumerkinu #metoo.

Hundruðir þúsunda kvenna hafa skrifað undir myllumerkinu #metoo og lýst kynferðisáreiti eða -ofbeldi af einhverju tagi.
Hundruðir þúsunda kvenna hafa skrifað undir myllumerkinu #metoo og lýst kynferðisáreiti eða -ofbeldi af einhverju tagi.
Auglýsing

Þögg­un­ar­menn­ing og leynd­ar­hyggja eru hug­tök sem hafa verið í deigl­unni síð­ustu mán­uði. Ástæðan er ekki sú að umræða sé þögguð sér­stak­lega mikið niður núna heldur eru hlutir að koma upp á yfir­borðið sem alltaf hafa verið til staðar en fyrst núna er fólk að stíga fram og tala um þá. 

Hreyf­ingar spretta út frá ein­stökum atvikum og sam­ein­ast fólk bak við myllu­merki á sam­fé­lags­miðl­um. Þar má nefna sem dæmi #freethenipp­le, #höf­um­hátt, #metoo, #þögg­un, #éger­ekkitabú og #kæra­Eygló. Allar þessar bylt­ingar eiga það sam­eig­in­legt að ein­angrað til­vik hrindi af stað atburða­rás sem leiðir af sér sam­stöðu þús­unda kvenna og karl­manna. 

Nú pósta konur víðs­vegar um heim sögur af kyn­ferð­is­áreiti og -of­beldi undir myllu­merk­inu #metoo. Flestar konur þekkja það að búa í heimi þar sem áreiti er talið óhjá­kvæmi­legur hluti af til­ver­unni og í gegnum þær þús­undir frá­sagna sem nú ganga á sam­fé­lags­miðlum opin­ber­ast hversu algengt þetta er. 

Auglýsing

Stjórn­málin ná ekki að takast á við þessi vanda­mál því breyt­ing­arnar verða þegar fólk lætur í sér heyra. Í krafti fjöld­ans stíga konur fram undir myllu­merkjum og greina frá reynslu sinni og upp­lif­unum en oft er um að ræða þöggun gegn kyn­ferð­is­brotum eða minni­hluta­hóp­um. 

#metoo á rætur sínar að rekja til árs­ins 2006

Kyn­ferð­is­legt áreiti og kyn­bundið ofbeldi er veru­leiki sem fjöldi kvenna þarf að takast á við. Dóms­kerfið og stjórn­málin hafa ekki náð að vernda þolendur og þau sam­fé­lags­norm sem við­gang­ast ýta undir skömm og þögg­un. 

Eins og fyrr segir er myllu­merkið #metoo mjög áber­andi á sam­fé­lags­miðlum um þessar mund­ir. Ástæðan er fall og brot fram­leið­and­ans Har­vey Wein­stein. Hann hefur verið ásak­aður um að áreita fjölda kvenna en margar leikkonur hafa stigið fram og greint frá sinni reynslu af hon­um. 

Leik­konan Alyssa Mila­no, sem er fræg fyrir leik sinn í þátt­unum Mel­rose Place, Who´s the Boss og Charmed, var áhrifa­valdur þess að #metoo náði slíkri útbreiðslu sem raun ber vitni eftir að hún hvatti á Twitter þann 15. októ­ber síð­ast­lið­inn konur að stíga fram og segja frá reynslu sinn­i. 







Myllu­merkið á upp­runa sinn í gras­rót­ar­sam­tökum árið 2006 þegar aðgerðasinn­inn Tar­ana Burke bjó það til á sam­fé­lags­miðl­inum MySpace. Hug­myndin var sú að tengja saman svartar konur sem orðið höfðu fyrir kyn­ferð­is­of­beldi og að nota sam­kennd til að styrkja konur og efla þær. 

Mót­mælin gáfu öðrum rödd

Leynd, spill­ing og vald­níðsla eru hug­tök sem ein­kenna orð­ræðu síð­ustu miss­era. Kerfið bregst hvað eftir annað en í krafti fjöld­ans þorir fólk að tjá sig um obeldi eða áreiti sem það hefði ann­ars aldrei gert. 

Fjöldi myllu­merkja sem fá útbreiðslu eykst ár frá ári en að baki þeim eru þús­undir mann­eskja sem tjá sig, mót­mæla og greina frá veru­leika sínum sem áður þótti ekki við­eig­andi að tala um. Þegar fólk stígur fram þá gefur það öðrum rödd og snjó­bolta­á­hrifin sem fylgja í kjöl­farið eru óneit­an­leg.

Gríð­ar­leg fjöl­miðlaum­fjöllun ein­kenndi síð­ast­liðið sumar eftir að upp komst að dæmdur kyn­ferð­is­af­brota­mað­ur, Robert Dow­ney, hefði fengið upp­reist æru á síð­asta ári. Róbert Dow­ney hlaut þriggja ára fang­els­is­dóm árið 2008 fyrir kyn­ferð­is­brot gegn fjórum barn­ungum stúlk­um. 

Eljan skil­aði breyt­ingum

Í kjöl­farið mót­mælti fólk á net­inu undir myllu­merk­inu #höf­um­hátt og létu við­brögðin ekki á sér standa. Úrskurð­ar­nefnd um upp­lýs­inga­mál úrskurð­aði þann 11. sept­em­ber síð­ast­lið­inn að dóms­mála­ráðu­neyt­inu bæri að gefa upp allar þær upp­lýs­ingar sem tengd­ust máli Roberts. Í fram­hald­inu var upp­­lýst að faðir Bjarna Bene­dikts­sonar for­sæt­is­ráð­herra hefði verið einn með­­­mæl­anda fyrir því að Hjalti Sig­­ur­jón Hauks­­son, dæmdur barn­a­­níð­ing­­ur, fengi upp­­reist æru. Sig­ríður And­er­­sen dóms­­mála­ráð­herra við­­ur­­kenndi að hafa upp­­lýst Bjarna um aðkomu föður hans í júlí. Björt fram­tíð sleit rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu í kjöl­farið eins og títt­nefnt er orð­ið. 

En hverju hefur myllu­merkið #höf­um­hátt áork­að? Það sam­ein­aði fólk í mót­mælum sem á end­anum felldi heila rík­is­stjórn eftir að þolendur kyn­ferð­is­of­beldis mót­mæltu þeirri leynd sem fylgdi gögnum varð­andi upp­reist æru. Ljóst þykir að elja þeirra hafði þau áhrif að almenn­ingur vakn­aði og stjórn­sýslan í leið­inn­i. 

Kallað var eftir betra kerfi og enda­lokum þögg­un­ar. Fólk tjáði sig og krafa þess sner­ist um aukna virð­ingu fyrir fólki. Að skila megi skömminni þangað sem hún eigi heima.  

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nýtt merki þjóðkirkjunnar sem var komið fyrir á nýjum húsakynnum Biskupsstofu að Katrínatúni 4 síðastliðinn miðvikudag.
Um 132 þúsund landsmenn standa utan þjóðkirkjunnar
Þeim landsmönnum sem skráðir eru í þjóðkirkjuna hefur fækkað umtalsvert síðastliðinn áratug. Auk þess hefur henni ekki tekist að ná inn þeim tæplega 44 þúsund nýju Íslendingum sem hafa anna hvort fæðst eða flutt hafa til landsins á tímabilinu.
Kjarninn 7. desember 2019
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum afhendir sendiherra Íslands þar í landi yfirlýsingu sína.
Vilja að Samherji skili peningunum til namibísku þjóðarinnar
Samfélag Namibíumanna í Bandaríkjunum gera verulega athugasemd við ummæli Bjarna Benediktssonar um hver ástæðan fyrir Samherjamálinu sé. Þau vilja að Ísland biðji Namibíu afsökunar og að Samherji skili peningum til namibísku þjóðarinnar.
Kjarninn 7. desember 2019
Matthildur Björnsdóttir
Of mikil rómantík í kringum barneignir
Kjarninn 7. desember 2019
Mótmælendur á Möltu í lok nóvember 2019
„Við megum ekki hægja á okkur“
Íslensk kona búsett á Möltu til margra ára segir að ekki megi hægja á mótmælum þar í landi en margir krefjast þess að forsætisráherrann segi af sér nú þegar vegna spillingar.
Kjarninn 7. desember 2019
Þrír flokkar leggja til þrjár leiðir sem brjóta upp tangarhald á sjávarútvegi
Verði nýtt frumvarp að lögum verður tangarhald nokkurra hópa á íslenskum sjávarútvegi brotið upp. Allar útgerðir sem halda á meira en eitt prósent kvóta verða að skrá sig á markað og skilyrði um hvað teljist tengdir aðilar þrengd mjög.
Kjarninn 7. desember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Það hagnast enginn á ógagnsæi nema sá sem hefur eitthvað að fela
Kjarninn 7. desember 2019
Zúistar til rannsóknar hjá héraðssaksóknara
Fjárreiður Zuism, trúfélags sem ríkið telur að sé málamyndafélagsskapur með þann tilgang að komast yfir skattfé, eru til rannsóknar hjá embætti sem rannsakar efnahagsbrot. Félagsmenn eru nú um helmingi færri en þeir voru 2016.
Kjarninn 7. desember 2019
Mikill samdráttur í innflutningi milli ára
Vöruviðskipti þjóðarbússins við útlönd eru hagstæðari nú en fyrir ári. Sé rýnt í tölurnar, sést að ástæðan er einfaldlega minni neysla heima fyrir.
Kjarninn 7. desember 2019
Meira eftir höfundinnBára Huld Beck
Meira úr sama flokkiInnlent