Brúðkaupseyjan

Íbúar dönsku smáeyjunnar Ærø þekkja líklega ekki íslenska máltækið „það dugir ekki að deyja ráðalaus“. Þeir hafa hins vegar ákveðið að deyja ekki ráðalausir og óvenjuleg „atvinnugrein“ skapar eyjarskeggjum umtalsverðar tekjur, og atvinnu.

Giftingarhringar
Auglýsing

Danska smá­eyjan Ærø, sunnan við Fjón flokk­ast undir það sem Danir nefna „ud­kants­dan­mark“ sem mætti kannski á íslensku kalla jað­ar­svæði. Íbú­arnir eru rúm­lega sex þús­und og lengst af voru land­bún­aður og útgerð smá­báta helsta lifi­brauð­ið. Smá­báta­út­gerðin hefur átt undir högg að sækja und­an­farin ár, atvinna dróst saman og margir, einkum ungt fólk, fluttu á brott.

Mörg jað­ar­svæði glíma við þennan vanda, litlu svæðin eiga erfitt með að bjóða upp á margs konar þjón­ustu sem þó þykir sjálf­sögð: skóla, heil­brigð­is­þjón­ustu, dægradvöl, umönnun aldr­aðra og margt fleira mætti nefna. Þrátt fyrir yfir­lýs­ingar stjórn­valda og ýmiss konar aðgerðir virð­ist erfitt að snúa tafl­inu við og íbúum hinna dreifðu byggða fækkar ár frá ári. Fátt virð­ist fá stöðvað tím­ans rás í þessum efn­um.

Aðgöngu­mið­inn að Evr­ópu­sam­band­inu

Fátt hefur verið meira í fréttum mörg und­an­farin miss­eri en hinn stríði straumur fólks sem reynir að flýja stríð og ótryggt ástand í heima­löndum og leitar norður á bóg­inn, til landa Evr­ópu­sam­bands­ins. Óskin um betra og örugg­ara líf er drif­kraftur þessa fólks sem sér enga fram­tíð í heima­land­inu, þótt draumur flestra sé lík­lega að geta búið í sínu föð­ur­landi og þurfa hvergi að fara. En að setj­ast að, fá land­vist­ar­leyfi, í ein­hverju Evr­ópu­sam­bands­ríkj­anna er ekki sjálf­gef­ið.

Auglýsing

Fjöldi þeirra sem óskar land­vist­ar­leyfis er meiri en mörg ESB löndin telja sig ráða við og mál­efni inn­flytj­enda eru víð­ast hvar hita­mál. Mörg ESB ríki hafa sett strangar reglur varð­andi land­vist­ar­leyfi og fara ekki leynt með að þeim sé ætlað að tak­marka fjölda þeirra sem „sleppa í gegnum nál­ar­aug­að“. En líkt og vatn­ið, sem ætíð finnur sér far­veg, leitar mann­fólkið leiða gegnum „nál­ar­aug­að.“

Gift­ing er aðgöngu­mið­inn

Innan ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins gilda þær reglur að ef kona eða maður frá landi utan ESB (t.d. Níger­íu) gift­ist manni eða konu frá einu aðild­ar­ríkja Evr­ópu­sam­bands­ins (t.d. Dan­mörku) fær sú, eða sá, með níger­íska vega­bréfið sjálf­krafa land­vist­ar­leyfi. Það leyfi gildir ekki bara í Dan­mörku, það gildir í öllum aðild­ar­ríkjum ESB.

Þær kröfur sem upp­fylla þarf til að fá hjóna­vígslu eru hins vegar mjög mis­mun­andi eftir ríkj­um. Einna minnstar í Dan­mörku og þess vegna sækja margir þangað til að kom­ast gegnum „nál­ar­auga“ og til að láta pússa sig sam­an. Þótt hinar form­legu kröfur sé auð­velt að upp­fylla fylgir gift­ingu óhjá­kvæmi­lega ýmis­legt og það er þetta „ým­is­lega“ sem skapar atvinnu og tekj­ur.

Brúð­kaups­eyjan Ærø

Sveit­ar­stjórn­ar­menn á Ærø voru meðal þeirra fyrstu í Dan­mörku til að koma auga á að „brúð­kaups­bransinn“ (eins og einn þeirra komst að orði í við­tali) væri tekju­lind. Sveit­ar­fé­lagið Ærø eyddi tals­verðu fé í að kynna eyj­una „brúð­kaups­eyj­una“, gerði meðal ann­ars sam­komu­lag við þýskar ferða­skrif­stofur sem aug­lýsa sér­stakar „gift­ing­ar­ferð­ir“ til Ærø. Ein slík heitir Speed­wedd­ing, sem verður að telj­ast lýsandi heiti fyrir starf­sem­ina.

For­stjór­inn sagði í við­tali við þýska Flens­borg­ar­blaðið að hjá Dön­unum væri það ein­fald­lega svo ein­falt að gift­ast. „Í sumum löndum krefj­ast yfir­völd ýmiss konar vott­orða, t.d. fæð­ing­ar­vott­orðs, Dan­irnir vilja bara sjá vega­bréfið og þar stendur nátt­úr­lega fæð­ing­ar­dag­ur­inn og ártalið,“ sagði ferða­skrif­stofu­for­stjór­inn kank­vís á svip (að sögn blaðs­ins). Þegar hann var spurður hvort hann teldi að þau pör sem kaupa gift­ing­ar­ferð til Dan­merkur væru ást­fangin og stað­ráðin í að eyða ævinni saman sagð­ist for­stjór­inn barasta gera ráð fyrir því en ann­ars kæmi sér það ekki við.

Ærø í Danmörku Mynd: Aeroeisland.com

Búhnykkur

Fyrir lítið sveit­ar­fé­lag eins og Ærø er það sann­kall­aður búhnykkur að svo margir skuli leggja leið sína þangað til að láta gefa sig sam­an. Í fyrra voru tæp­lega fimm þús­und pör gefin saman á Ærø. Flest pörin kaupa mál­tíðir og gist­ingu á eynni, það þarf í mörgum til­fellum að fara akandi til kirkj­unn­ar, það þarf að borga prest­in­um, eða fóget­an­um, gift­ing­ar­vott­orðið kostar sitt, það þarf vígslu­votta og svo fram­veg­is.

Á síð­asta ári námu tekjur eyj­ar­skeggja vegna gift­ing­anna, var­lega áætl­að; um það bil 30 millj­ónum króna (um það bil 500 millj­ónir íslenskar) og það munar um minna. Mörg sveit­ar­fé­lög í Dan­mörku líta Ærø­bú­ana öfund­ar­augum og sum hafa lagt í tals­verðan aug­lýs­inga­kostnað til að ná athygli fólks í gift­ing­ar­hug­leið­ing­um. Ærø hefur þar, að minnsta kosti enn sem komið er, afger­andi for­ystu.

Mála­mynda­gift­ingar

Í langri umfjöllun dag­blaðs­ins Berl­ingske var starfs­maður fógeta á Ærø spurður hvort reynt væri að ganga úr skugga um að hugur fylgdi máli hjá þeim pörum sem gefin væru sam­an. Starfs­mað­ur­inn sagð­ist ekki hafa neitt leyfi til að reyna að kanna slíkt, ef vega­bréfin sem fólk fram­vís­aði væru gild gæti hann ekki neitað að gifta. Svar prests sem blaða­menn Berl­ingske ræddu við var á sömu leið. Blaða­menn­irn­ir, sem dvöldu í nokkra daga á Ærø, töldu aug­ljóst að í sumum til­vik­um, kannski mörg­um, væru gift­ing­arnar svo­kall­aðar „mála­mynda­gift­ing­ar“ þar sem t.d. þýsk kona gift­ist manni frá Bangla­dess og fengi borgað fyr­ir.

Hjá dönsku lög­regl­unni fengu blaða­menn Berl­ingske stað­fest að lög­reglan hefði að und­an­förnu fengið margar ábend­ingar um að sumar þeirra hjóna­vígslna sem fram fara í Dan­mörku séu skipu­lagðar af ein­stak­lingum sem stunda man­sal. Hjá Evr­ópu­lög­regl­unni, Europol, kvað starfs­maður fastar að orði, þar á bæ hefðu menn vissu fyrir að glæpa­flokkar hefðu not­fært sér mála­mynda­gift­ing­ar, oft­ast í þeim til­gangi að neyða konur til vænd­is. Þegar þessi ummæli voru borin undir ferða­mála­full­trúa Ærø svar­aði hann því til að þótt prest eða fógeta grun­aði eitt­hvað mis­jafnt væri ekk­ert hægt að gera. „Við kærum okkur ekki um að leggja glæpa­mönnum lið en það er lög­gjafans að búa um hnút­ana.“

280 þúsund manns dáið úr of stórum skammti á 5 árum
Gífurleg aukning hefur verið á dauðsföllum úr of stórum skammti vímuefna. Tölur um dauðsföll á Íslandi hjá ungum fíklum þykja „ógnvekjandi“.
20. janúar 2018
Greiðslustöðvun ríkisins á ársafmæli forsetatíðar Trumps
Trump ætlaði sér að fagna árs dvöl sinni í Hvíta húsinu í dag, en fagnaðarviðburði með fjárhagslegum bakhjörlum hefur verið frestað.
20. janúar 2018
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Kjósum um Borgarlínuna
20. janúar 2018
Kísilmálmverksmiðja United Silicon í Helguvík.
Falsaðir reikningar, breyttir samningar og gervilén í fjárdráttarmáli Magnúsar
Fyrrverandi forstjóri United Silicon er talinn hafa látið leggja greiðslur inn á reikninga í Danmörku og Ítalíu og síðan notað þær í eigin þágu. Alls er grunur um 605 milljóna króna fjárdrátt.
20. janúar 2018
Eyþór á fyrirtæki úti á Granda og vill byggja í Örfirisey
Eyþór Arnalds frambjóðandi í oddvitakjöri Sjálfstæðisflokksins vill að borgin reisi íbúabyggð í Örfirisey. Hann á sjálfur fyrirtæki í rekstri svæðinu en telur hagsmunatengslin ekki þannig að honum sé ókleift að vera talsmaður uppbyggingar á svæðinu.
20. janúar 2018
Stóru málin
Stóru málin
Stóru Málin 19 - Viðar Guðhjonsen, Davíð Oddsson og Donald Trump
20. janúar 2018
Á tímabilinu 2000-2016 voru byggðar um 1.800 íbúðir að meðaltali á hverju ári á Íslandi. Miðað við vænta mannfjölgun þá þarf að byggja rúmlega 2.200 á ári til að mæta þörf.
Þörf á að byggja um 2.200 íbúðir á ári til að mæta eftirspurn
Íbúðalánasjóður vinnur að gerð líkans til að meta undirliggjandi þörf fyrir nýjar íbúðir. Fyrstu niðurstöður benda til þess að mikil mannfjölgun leiði til þess að skortur á nýjum íbúðum hafi verið vanmetinn.
20. janúar 2018
Áreiðanlegir fjölmiðlar munu fá aukið vægi
Mark Zuckerberg heldur áfram að boða miklar breytingar á fréttastraumi notenda Facebook.
20. janúar 2018
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar