Bára Huld Beck

„Við erum bara börn, framtíð okkar skiptir máli!“

Gríðarlegur fjöldi ungmenna mótmælti á Austurvelli í dag aðgerðum stjórnvalda vegna loftslagsbreytinga en þetta eru fjórðu mótmælin sem haldin eru – og langfjölmennust. Stemningin var rafmögnuð þegar hundruð barna og unglinga hrópuðu: „Aðgerðir: Núna!“

Ungmenni hvaðanæva að úr heiminum mótmæltu aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum. Íslensk börn og unglingar létu sig ekki vanta en mörg hundruð marseruðu frá Hallgrímskirkju niður Skólavörðustíg, Bankastræti, Austurstræti og niður á Austurvöll þar sem hópurinn safnaðist saman.

Mikil stemning var meðal ungmennanna og voru kröfurnar skýrar; þau vilja aðgerðir í loftslagsmálum og þau vilja þær núna. Einnig hrópuðu þau í takt: „Við erum bara börn, framtíð okkar skiptir máli!“

Á Facebook-síðu viðburðarins kemur fram að um verkfall sé að ræða og að það sé innblásið af hinni sænsku Gretu Thunberg en skólaverkfall hennar hefur vakið mikla athygli. Nú þegar hafa tugþúsundir ungmenna farið að hennar fordæmi og flykkst út á götur til að mótmæla aðgerðarleysi stjórnvalda í baráttunni við loftslagsbreytingar, meðal annars í Belgíu, Bretlandi, Bandaríkjunum, Ástralíu, Þýskalandi og Svíþjóð.

Auglýsing
Kröfugangan hófst við Hallgrímskirkju
Bára Huld Beck
Ungmenni mótmæla!
Bára Huld Beck
Gengið var niður Bankastrætið.
Bára Huld Beck

„Við viljum sýna stjórnvöldum að almenningur sé meðvitaður um alvarleika málsins og vilji róttækar aðgerðir,“ skrifa þau.

Þau benda á að stjórnvöld hafi sett sér aðgerðaráætlun í loftslagsmálum til ársins 2030 sem geri meðal annars ráð fyrir kolefnishlutleysi fyrir árið 2040. „Við viljum styðja við bakið á þeim aðgerðum, en betur má ef duga skal. Núverandi aðgerðaáætlun er ekki í samræmi við markmið um að halda hlýnun innan 1,5 gráðu á heimsvísu og við krefjumst aðgerða sem eru líklegar til að skila þeim árangri.“

Ljóst sé að stórauka þarf fjárframlög til loftslagsaðgerða. Milliríkjanefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál (IPCC) reiknast til að verja þurfi 2,5 prósent af heimsframleiðslu til loftslagsmála á ári til ársins 2035 til að halda hlýnun innan við 1,5 gráður. Núverandi áætlun er upp á 0,05 prósent af þjóðarframleiðslu á ári næstu fimm árin.

Mótmælendur
Bára Huld Beck

Þau krefjast þess að Ísland taki af skarið, hlusti á vísindamenn, lýsi yfir neyðarástandi og láti hið minnsta 2,5 prósent af þjóðarframleiðslu renna beint til loftslagsaðgerða. Þar verði atvinnulífið einnig að axla ábyrgð og til þess verði ákveðin viðhorfsbreyting að eiga sér stað.

„Við viljum afdráttarlausar aðgerðir. Núna. Fyrir komandi kynslóðir. Fyrir loftslagið!“

Mótmælendur
Bára Huld Beck

Kjarninn greindi frá því í gær að hin sextán ára Greta Thun­berg hefði verið til­nefnd til Frið­ar­verð­launa Nóbels en hún hefur öðl­ast heims­frægð fyrir bar­áttu sína og aktí­visma gegn lofts­lags­breyt­ing­um.

„Við höfum til­nefnt Gretu Thun­berg vegna þess að ef við gerum ekk­ert til að koma í veg fyrir lofts­lags­breyt­ingar þá verður það til­efni til stríða, átaka og fjölgun flótta­manna,“ sagði norski þing­mað­ur­inn Freddy André Øvstegård. „Greta Thun­berg hefur komið af stað fjölda­hreyf­ingu sem ég lít á sem mikið fram­lag til frið­ar­mála.“

Greta er fædd í Stokk­hólmi þann 3. jan­úar 2003 og er dóttir leik­ar­ans Svante Thun­berg. Í frétta­skýr­ingu RÚV um þessa athygl­is­verðu stelpu segir að afskipti hennar af lofts­lags­málum hafi byrjað fyrir alvöru í maí í fyrra þegar hún var meðal vinn­ings­hafa í rit­gerða­sam­keppni sem Svenska Dag­bla­det efndi til. Upp úr því hafi ýmsir haft sam­band við hana og næstu vikur hafi verið lagt á ráðin um aðgerðir sem skólakrakkar gætu gripið til til að vekja athygli á lofts­lags­mál­um.

Greta Thun­berg
EPA

Hún hafi hins vegar ekki séð fram á að þær aðgerðir myndu gera mikið gagn, þannig að hún ákvað að gera þetta bara ein og sjálf. Það fyrsta sem hún hafi gert var að útbúa stórt spjald á stofu­gólf­inu heima hjá sér með áletr­un­inni Skol­strejk för klima­tet eða Skóla­verk­fall fyrir lofts­lag­ið.

Þann 20. ágúst hafi hún skrópað í skól­anum og setið þess stað ein með spjaldið fyrir utan þing­húsið í Stokk­hólmi, ákveðin í að vera þar á skóla­tíma hvern ein­asta dag fram yfir sænsku þing­kosn­ing­arnar 9. sept­em­ber. Krafa hennar var ein­föld. Að rík­is­stjórn Sví­þjóðar myndi draga úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda í sam­ræmi við Par­ís­ar­sam­komu­lag­ið.

Eftir 9. sept­em­ber hafi Greta farið að mæta í skól­ann fjóra daga í viku og látið nægja að vera í verk­falli á föstu­dög­um. Og smátt og smátt hafi fleiri farið að veita þessu upp­á­tæki eft­ir­tekt, ekki bara í Stokk­hólmi og ekki bara í Sví­þjóð, heldur út um allan heim.

Athygli vakti þegar Greta ferð­að­ist með lest til Katowice í des­em­ber síð­ast­liðnum – þar sem hún ávarp­aði aðild­ar­ríkja­fund­inn COP-24 – og aftur til Davos í jan­úar til að ávarpa árlegan fund Alþjóða­við­skipta­ráðs­ins.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnBára Huld Beck
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar