Dýrasta málverk í heimi fundið

Hver er rétti staðurinn fyrir dýrasta málverk sem selt hefur verið á uppboði? Flestir myndu kannski svara: safn. Kaupandinn, sem borgaði jafngildi 56 milljarða íslenskra króna fyrir verkið, valdi annan stað fyrir þetta verðmæta skilirí.

da vinci.jpg
Auglýsing

15. nóv­em­ber árið 2017 seldi Christi­e‘s upp­boðs­húsið í New York mál­verkið Sal­vator Mundi, Frels­ari heims­ins, sem, að sögn upp­boðs­húss­ins, var málað af Leon­ardo da Vinci (1452 – 1519). Mynd­in, por­trett af Jesú, hefur iðu­lega verið kölluð trú­ar­leg útgáfa Monu Lisu, sem er eitt þekktasta mál­verk allra tíma. Höf­undur þess, Ítal­inn Leon­ardo da Vinci, er einn merkasti snill­ingur mynd­list­ar­sög­unnar þrátt fyrir að til séu ein­ungis um 20 verk (frum­mynd­ir) frá hans hendi. Sal­vator Mundi er reyndar eina verk­ið, eignað Leon­ardo da Vinci, sem er í einka­eigu.

Talið er að myndin Sal­vator Mundi hafi verið máluð í kringum árið 1500, lík­lega að beiðni Loð­víks XII Frakka­kon­ungs, sem varð óvænt kon­ungur árið 1498. Mál­verkið hefur síðan farið víða, meðal ann­ars verið í eigu þriggja breskra kon­unga, en sú margra alda ferða­saga verður ekki rakin hér. Á upp­boði í New Orleans árið 2005 var því slegið föstu að höf­undur verks­ins væri Leon­ardo da Vinci. Þá hafði myndin verið hreinsuð „enda ekki van­þörf á“ eins og sér­fræð­ingur í mál­verka­við­gerðum komst að orði. Árið 2011 var myndin á sýn­ingu um Leon­ardo da Vinci og verk hans í breska lista­safn­inu (National Gall­ery) í London. Tveimur árum síðar keypti Dmitrij Rybo­level, rúss­neskur auð­mað­ur, verkið og hann seldi það svo á áður­nefndu upp­boði árið 2017, fyrir þre­falda þá upp­hæð sem hann hafði greitt fyrir það fjórum árum fyrr, jafn­gildi 56 millj­arða íslenskra króna.  

Oft deilt um hver hafi málað Sal­vator Mundi

Sér­fræð­ingar hafa löngum deilt um, og velt fyrir sér, hvort Sal­vator Mundi sé verk Leon­ardo da Vinci. Lengi vel var haldið að myndin sem seld var á upp­boð­inu 2017 væri eft­ir­mynd þeirrar upp­haf­legu og hefði verið yfir­máluð og jafn­vel breytt. Vitað er um að minnsta kosti tutt­ugu „eft­ir­lík­ing­ar“ og álitið að myndin sem eignuð er Leon­ardo da Vinci (sú sem seld var fyrir tveimur árum) hefði senni­lega glat­ast um miðja átj­ándu öld. Þegar myndin dúkk­aði á ný upp árið 1900 vissi eng­inn hver hefði málað hana. 

Auglýsing
Við und­ir­bún­ing Leon­ardo da Vinci sýn­ing­ar­innar í London árið 2011 fékk breska lista­safnið fimm sér­fræð­inga til að meta hvort Sal­vator Mundi væri verk Leon­ardo da Vinci. Tveir sér­fræð­ing­anna töldu engan vafa á að svo væri, einn taldi að Leon­ardo da Vinci hefði ekki málað mynd­ina en tveir töldu sig ekki geta met­ið, með vissu, hvort Leon­ardo da Vinci eða ein­hver annar hefði staðið við trön­urn­ar. Líka hafa verið settar fram kenn­ingar um að Berna­d­ino Luini og jafn­vel fleiri nem­endur Leon­ardo da Vinci hafi málað mynd­ina, með aðstoð meist­ar­ans. Margir mik­ils metnir sér­fræð­ingar hafa eytt miklum tíma í að skoða mynd­ina, efnin sem notuð voru við gerð henn­ar, hand­bragðið o.s.frv. Þótt breska lista­safnið hafi slegið því föstu árið 2011 að Leon­ardo da Vinci hafi málað Sal­vator Mundi eru þó ýmsir sem ekki eru sann­færð­ir. Hið him­in­háa verð sem fékkst fyrir mynd­ina á upp­boð­inu í hitteð­fyrra bendir óneit­an­lega til að flestir hall­ist að því að meist­ar­inn mikli, Leon­ardo da Vinci hafi haldið á pensl­inum en ekki ein­hver óþekktur „Jón úti í bæ“ eins og blaða­maður breska blaðs­ins Guar­dian komst að orði.

Verkið er málað með olíu á tré­plötu og 45,4 senti­metrar á breidd­ina og 65,6 senti­metrar á hæð­ina.   

Hver keypti mynd­ina árið 2017?

Iðu­lega hvílir leynd yfir kaup­endum verð­mætra lista­verka. Fyrir því eru ýmsar ástæð­ur. Þannig var það með Sal­vator Mundi. Eng­inn vissi hver kaup­and­inn var og ekki heldur hvað varð um mynd­ina. Fljót­lega eftir upp­boðið fóru þær sögur á kreik að kaup­and­inn væri lík­lega arab­ísk­ur. Um það bil mán­uði eftir að myndin var seld til­kynnti menn­ing­ar­mála­ráðu­neytið í Abu Dhabi að það hefði keypt mynd­ina og hún yrði til sýnis á Lou­vre safn­inu þar í borg, Lou­vre Abu Dhabi eins og það heit­ir. Til­kynn­ingin um fyr­ir­hug­aða sýn­ingu á mynd­inni var síðan dregin til baka, án skýr­inga.

Auglýsing
Menningarmálaráðuneytið hefur ekki viljað segja neitt um ástæður þess að myndin hefur ekki verið sýnd eins og til stóð og starfs­fólkið í Lou­vre Abu Dhabi, sem var opnað árið 2017, seg­ist ekki vita neitt um hvar myndin sé nið­ur­kom­in. Þrátt fyrir yfir­lýs­ingar menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­is­ins í Abu Dhabi um að það hefði keypt mynd­ina kom síðar í ljós að kaup­and­inn var krón­prins Sádi -Ar­ab­íu, Mohammed bin Salm­an.

Hangir á vegg í snekkju krón­prins­ins

Fyrir nokkrum dög­um, nánar til­tekið 10. júní, greindi vefritið Art­net News frá því að myndin Sal­vator Mundi héngi á vegg í snekkj­unni Ser­ene sem er í eigu krón­prins­ins Mohammed bin Salm­an. Blaða­maður Art­net News komst í sam­band við fólk sem hafði séð um kaupin á mynd­inni og flutn­ing á henni frá New York og alla leið um borð í snekkj­una Ser­ene. Snekkjan er mikið glæsifleyi, 134 metra langt og íburð­ur­inn ólýs­an­leg­ur.

For­svars­menn Lou­vre safns­ins í París sögðu í blaða­við­tali, eftir að fregnir bár­ust af Sal­vator Mundi um borð í snekkj­unni, að þeir myndu setja sig í sam­bandi við krón­prins­inn og fal­ast eftir að fá mynd­ina lán­aða á Leon­ardo da Vinci sýn­ingu sem opnuð verður í París í haust. Til­efnið er að liðin eru 500 ár síðan Leon­ardo da Vinci lést á sveita­setr­inu Chateau du Clos í Amboise í Frakk­landi en þar dvaldi hann síð­ustu ár ævi sinn­ar.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þrátt fyrir samdrátt í efnahagslífinu er húsnæðismarkaðurinn á fleygiferð. Og skuldsetning heimila hefur verið að aukast.
Eigið fé Íslendinga í fasteignum hefur tvöfaldast á fimm árum
Íslendingar að skuldsetja sig hraðar og hærra fasteignaverð drífur áfram aukna eignamyndun. Alls eru tæplega átta af hverjum tíu krónum sem heimili landsins eiga í hreinni eign bundin í fasteignum.
Kjarninn 24. september 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 20. þáttur: Dagbækur, drusluskömmun og ódáinsdrykkir
Kjarninn 24. september 2020
Gosið í Eyjum notað til þess að sýna áhrif fólksflótta
Börnum sem fluttu frá Vestmannaeyjum vegna gossins árið 1973 og afkomendum þeirra vegnaði að meðaltali betur vegna flutninganna, samkvæmt rannsókn íslenskra hagfræðinga.
Kjarninn 24. september 2020
Rúmlega þrjátíu ný smit í gær – Minnihluti í sóttkví
Alls greindust þrjátíu og þrír einstaklingar með COVID-19 hér á landi í gær. Nítján þeirra voru ekki í sóttkví við greiningu.
Kjarninn 24. september 2020
Aðstæður dýra sem búa við þauleldi „eru forkastanlegar“
Að hafa varphænur í búrum er slæmt en að bregðast við með því að stafla þeim á palla í sama þrönga rýminu er „aumkunarverð tilraun til málamynda,“ segir í athugasemd um áformaða framleiðsluaukningu Stjörnueggja. Sex þauleldibú eru starfrækt á Kjalarnesi.
Kjarninn 24. september 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Foreldralaust partý: Leikjatölvur og Facebook-hótanir
Kjarninn 24. september 2020
Magnús Hrafn Magnússon
Síðustu dómar Ruth Bader Ginsburg
Kjarninn 24. september 2020
Yfir 25 þúsund manns hafa ritað undir kröfu um nýja stjórnarskrá – Markmiðinu náð
Markmið undirskriftasöfnunar, þar sem þess er krafist að niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort tillögur stjórnlagaráðs eigi að liggja til grundvallar nýrri stjórnarskrá, hefur náðst tæpum mánuði áður en söfnuninni lýkur.
Kjarninn 24. september 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar