Dýrasta málverk í heimi fundið

Hver er rétti staðurinn fyrir dýrasta málverk sem selt hefur verið á uppboði? Flestir myndu kannski svara: safn. Kaupandinn, sem borgaði jafngildi 56 milljarða íslenskra króna fyrir verkið, valdi annan stað fyrir þetta verðmæta skilirí.

da vinci.jpg
Auglýsing

15. nóv­em­ber árið 2017 seldi Christi­e‘s upp­boðs­húsið í New York mál­verkið Sal­vator Mundi, Frels­ari heims­ins, sem, að sögn upp­boðs­húss­ins, var málað af Leon­ardo da Vinci (1452 – 1519). Mynd­in, por­trett af Jesú, hefur iðu­lega verið kölluð trú­ar­leg útgáfa Monu Lisu, sem er eitt þekktasta mál­verk allra tíma. Höf­undur þess, Ítal­inn Leon­ardo da Vinci, er einn merkasti snill­ingur mynd­list­ar­sög­unnar þrátt fyrir að til séu ein­ungis um 20 verk (frum­mynd­ir) frá hans hendi. Sal­vator Mundi er reyndar eina verk­ið, eignað Leon­ardo da Vinci, sem er í einka­eigu.

Talið er að myndin Sal­vator Mundi hafi verið máluð í kringum árið 1500, lík­lega að beiðni Loð­víks XII Frakka­kon­ungs, sem varð óvænt kon­ungur árið 1498. Mál­verkið hefur síðan farið víða, meðal ann­ars verið í eigu þriggja breskra kon­unga, en sú margra alda ferða­saga verður ekki rakin hér. Á upp­boði í New Orleans árið 2005 var því slegið föstu að höf­undur verks­ins væri Leon­ardo da Vinci. Þá hafði myndin verið hreinsuð „enda ekki van­þörf á“ eins og sér­fræð­ingur í mál­verka­við­gerðum komst að orði. Árið 2011 var myndin á sýn­ingu um Leon­ardo da Vinci og verk hans í breska lista­safn­inu (National Gall­ery) í London. Tveimur árum síðar keypti Dmitrij Rybo­level, rúss­neskur auð­mað­ur, verkið og hann seldi það svo á áður­nefndu upp­boði árið 2017, fyrir þre­falda þá upp­hæð sem hann hafði greitt fyrir það fjórum árum fyrr, jafn­gildi 56 millj­arða íslenskra króna.  

Oft deilt um hver hafi málað Sal­vator Mundi

Sér­fræð­ingar hafa löngum deilt um, og velt fyrir sér, hvort Sal­vator Mundi sé verk Leon­ardo da Vinci. Lengi vel var haldið að myndin sem seld var á upp­boð­inu 2017 væri eft­ir­mynd þeirrar upp­haf­legu og hefði verið yfir­máluð og jafn­vel breytt. Vitað er um að minnsta kosti tutt­ugu „eft­ir­lík­ing­ar“ og álitið að myndin sem eignuð er Leon­ardo da Vinci (sú sem seld var fyrir tveimur árum) hefði senni­lega glat­ast um miðja átj­ándu öld. Þegar myndin dúkk­aði á ný upp árið 1900 vissi eng­inn hver hefði málað hana. 

Auglýsing
Við und­ir­bún­ing Leon­ardo da Vinci sýn­ing­ar­innar í London árið 2011 fékk breska lista­safnið fimm sér­fræð­inga til að meta hvort Sal­vator Mundi væri verk Leon­ardo da Vinci. Tveir sér­fræð­ing­anna töldu engan vafa á að svo væri, einn taldi að Leon­ardo da Vinci hefði ekki málað mynd­ina en tveir töldu sig ekki geta met­ið, með vissu, hvort Leon­ardo da Vinci eða ein­hver annar hefði staðið við trön­urn­ar. Líka hafa verið settar fram kenn­ingar um að Berna­d­ino Luini og jafn­vel fleiri nem­endur Leon­ardo da Vinci hafi málað mynd­ina, með aðstoð meist­ar­ans. Margir mik­ils metnir sér­fræð­ingar hafa eytt miklum tíma í að skoða mynd­ina, efnin sem notuð voru við gerð henn­ar, hand­bragðið o.s.frv. Þótt breska lista­safnið hafi slegið því föstu árið 2011 að Leon­ardo da Vinci hafi málað Sal­vator Mundi eru þó ýmsir sem ekki eru sann­færð­ir. Hið him­in­háa verð sem fékkst fyrir mynd­ina á upp­boð­inu í hitteð­fyrra bendir óneit­an­lega til að flestir hall­ist að því að meist­ar­inn mikli, Leon­ardo da Vinci hafi haldið á pensl­inum en ekki ein­hver óþekktur „Jón úti í bæ“ eins og blaða­maður breska blaðs­ins Guar­dian komst að orði.

Verkið er málað með olíu á tré­plötu og 45,4 senti­metrar á breidd­ina og 65,6 senti­metrar á hæð­ina.   

Hver keypti mynd­ina árið 2017?

Iðu­lega hvílir leynd yfir kaup­endum verð­mætra lista­verka. Fyrir því eru ýmsar ástæð­ur. Þannig var það með Sal­vator Mundi. Eng­inn vissi hver kaup­and­inn var og ekki heldur hvað varð um mynd­ina. Fljót­lega eftir upp­boðið fóru þær sögur á kreik að kaup­and­inn væri lík­lega arab­ísk­ur. Um það bil mán­uði eftir að myndin var seld til­kynnti menn­ing­ar­mála­ráðu­neytið í Abu Dhabi að það hefði keypt mynd­ina og hún yrði til sýnis á Lou­vre safn­inu þar í borg, Lou­vre Abu Dhabi eins og það heit­ir. Til­kynn­ingin um fyr­ir­hug­aða sýn­ingu á mynd­inni var síðan dregin til baka, án skýr­inga.

Auglýsing
Menningarmálaráðuneytið hefur ekki viljað segja neitt um ástæður þess að myndin hefur ekki verið sýnd eins og til stóð og starfs­fólkið í Lou­vre Abu Dhabi, sem var opnað árið 2017, seg­ist ekki vita neitt um hvar myndin sé nið­ur­kom­in. Þrátt fyrir yfir­lýs­ingar menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­is­ins í Abu Dhabi um að það hefði keypt mynd­ina kom síðar í ljós að kaup­and­inn var krón­prins Sádi -Ar­ab­íu, Mohammed bin Salm­an.

Hangir á vegg í snekkju krón­prins­ins

Fyrir nokkrum dög­um, nánar til­tekið 10. júní, greindi vefritið Art­net News frá því að myndin Sal­vator Mundi héngi á vegg í snekkj­unni Ser­ene sem er í eigu krón­prins­ins Mohammed bin Salm­an. Blaða­maður Art­net News komst í sam­band við fólk sem hafði séð um kaupin á mynd­inni og flutn­ing á henni frá New York og alla leið um borð í snekkj­una Ser­ene. Snekkjan er mikið glæsifleyi, 134 metra langt og íburð­ur­inn ólýs­an­leg­ur.

For­svars­menn Lou­vre safns­ins í París sögðu í blaða­við­tali, eftir að fregnir bár­ust af Sal­vator Mundi um borð í snekkj­unni, að þeir myndu setja sig í sam­bandi við krón­prins­inn og fal­ast eftir að fá mynd­ina lán­aða á Leon­ardo da Vinci sýn­ingu sem opnuð verður í París í haust. Til­efnið er að liðin eru 500 ár síðan Leon­ardo da Vinci lést á sveita­setr­inu Chateau du Clos í Amboise í Frakk­landi en þar dvaldi hann síð­ustu ár ævi sinn­ar.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir
Á konudaginn: Nokkur orð um vinnu-konur vegna orða borgarstjóra um heimsreisur
Kjarninn 23. febrúar 2020
Flugferðum var aflýst í stórum stíl á mörgum Kanarí-eyjanna í dag.
Hví er sandbylur á Kanarí?
Mikil röskun á flugi. Viðburðum aflýst og skólum lokað. Skyggni lítið. Hvað er eiginlega að gerast á Kanarí-eyjum?
Kjarninn 23. febrúar 2020
Eftir sex daga verkfall mátti sjá í miðbæ Reykjavíkurborgar yfirfullar ruslatunnur.
Áhrifa verkfalls farið að gæta í miðborginni – Rusl flæðir úr tunnum
Verkfall Eflingar hefur ekki einungis áhrif á velferðarþjónustu í Reykjavíkurborg heldur má sjá, eftir vikuverkfall, að sorp er farið að safnast upp á götum borgarinnar.
Kjarninn 23. febrúar 2020
Kristbjörn Árnason
Efling sýnir klærnar og boðar samúðarverkföll
Leslistinn 23. febrúar 2020
Ilmbanki íslenskra jurta
Safnað fyrir uppsetningu Ilmsýningar Nordic angan í Álafosskvos á Karolina fund.
Kjarninn 23. febrúar 2020
Auður Jónsdóttir og Auður Laxness.
Samtvinnuð örlög kynslóða
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Auður og Auður, sýningu eftir Auði Jónsdóttur sem sýnd er í Landnámssetrinu.
Kjarninn 23. febrúar 2020
Bjarni Bendiktsson, fjármálaráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Bjarni um bankasöluna: Þetta er algjörlega rakið mál
Fjármálaráðherra hefur áhyggjur af stöðu stóriðjufyrirtækja á Íslandi, flest eigi þau í miklum rekstrarvandræðum. Hann segir ekkert hafa verið rætt að selja Landsbankann enda sé talið mikilvægt að ríkið eigi kerfislega mikilvægan banka.
Kjarninn 23. febrúar 2020
Bjarni Bendiktsson, fjármálaráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Bjarni: Okkur hefur tekist stórkostlega að bæta lífskjörin á Íslandi
Formaður Sjálfstæðisflokksins segir það kosta blóð, svita og tár að komast til valda. Hann vill halda áfram að leiða flokkinn enda ekkert merkilegra eða skemmtilegra en að móta framtíð lands og þjóðar.
Kjarninn 23. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar