Mest lesnu fréttaskýringar ársins 2018

Hvað eiga ketó-mataræði, valdatafl í Sjálfstæðisflokknum, Skeljungsmálið, skattar og metoo sameiginlegt? Allt voru þetta viðfangsefni mest lesnu fréttaskýringa ársins á Kjarnanum.

Mest lesnu fréttaskýringar 2018
Auglýsing

5. Valda­tafl í Sjálf­stæð­is­flokknum í Reykja­vík

„Nýj­ustu átökin sem átt hefur sér stað á milli þess­ara fylk­inga hófust í fyrra. Nánar til­tekið í fyrra­sum­ar, áður en að rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar sprakk, leit fyrir að næstu stór­á­tök á hinu póli­tíska sviði yrðu borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arnar sem fram fara í lok maí 2018.

Fyrsta alvöru orustan var háð á fundi Varð­ar, full­trúa­ráðs Sjálf­stæð­is­fé­lag­anna í Reykja­vík, 9. ágúst 2017. Í aðdrag­anda fund­ar­ins var ekk­ert sem benti til þess að til stæði að fjalla um val á lista fyrir sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­arn­ar. Þar af leið­andi var ekki full­mætt á fund­inn. Engin dag­skrá var send til stjórn­ar­manna áður en að hann fór fram. Á fund­inum ákvað Gísli Kr. Björns­son, for­maður Varð­ar, hins vegar að halda umræðu og atkvæða­greiðslu um að leið­toga­kjör yrði haldið í aðdrag­anda borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­anna. Sú til­laga var sam­þykkt.

Það að farið yrði í leið­toga­kjör en stillt upp í önnur sæti á lista var fjarri því sem tíðkast hefur innan Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þar sem próf­kjör þykja lýð­ræð­is­leg­asta leiðin til að velja á lista og allar hömlur á slíku, líkt og til að mynda kynja­kvótar þótt til óþurft­ar.“

Auglýsing

Lesið frétta­skýr­ing­una í heild sinni hér.

4. Af hverju eru allir að tala um ketó?

„Ketó er stytt­ing á hug­tak­inu ketósa (e. ketos­is) sem er ekki megr­­un­­ar­kúr, heldur ástands sem lík­­am­inn kemst í þegar hann skiptir orku­­bú­­skap lík­­am­ans úr glúkósa (sykri) í fitu.

Þannig verður lík­­am­inn nán­­ast alveg laus við kol­vetni og afleið­ing þess verður sú að lifrin fer að fram­­leiða ketóna sem lík­­am­inn notar sem orku­gjafa í stað glúkós­ans. Til að kalla fram þetta ástand þarf sem sagt að tak­­marka kol­vetni veru­­lega í mat­ar­­æði en neyta þess í stað mik­illar fitu, svo­­kall­aðrar „góðr­­ar“ fitu, og hóf­­legs magns af kol­vetn­­um.

Þegar lík­­am­inn hefur ekki glúkósa til að vinna úr nýtir hann ketón­ana sem orku­gjafa og brennir fit­u­­forða sem elds­­neyt­i.“

Lesið frétta­skýr­ing­una í heild sinni hér.

3. Sagan öll: Þetta er það sem verið er að rann­saka í Skelj­ungs­mál­inu

„Næstu árin virt­ist allt hafa gengið upp hjá Skelj­ungi. Félagið hagn­að­ist um tæpan 1,5 millj­­arð króna á árunum 2010 og 2011. Í febr­­úar 2012 end­­ur­fjár­­­magn­aði Arion banki allar skuldir móð­­ur­­fé­lags Skelj­ungs sem greiddi með því upp allar skuldir sínar við Íslands­­­banka. Þar með var slitið á tengslin við for­­tíð­ina. Heild­­ar­skuldir voru enn háar, um 10,6 millj­­arðar króna í lok árs 2011, en eig­in­fjár­­­staðan var jákvæð um 3,7 millj­­arða króna.

Í til­­kynn­ingu frá félag­inu vegna þess­­arar afkomu sagði að mark­miðið með þessum við­­skiptum hefði verið að stuðla „að vexti félags­­ins, auka verð­­gildi þess og jafn­­framt að gera það að áhuga­verð­­ari fjár­­­fest­ing­­ar­­kost­i". Þar sagði enn fremur að „mikil umbreyt­ing [hefði] átt sér stað á rekstri og efna­hag Skelj­ungs á und­an­­förnum árum […] Nettó vaxta­ber­andi skuldir þess eru kr. 4.882 millj. og hafa lækkað um kr. 6.980 millj. síðan núver­andi eig­endur komu að rekstr­inum haustið 2008".

Skýr­ingar á þess­­ari lækkun á skuldum voru nokkr­­ar. Sú sem mestu skipti var svokölluð höf­uð­stólsleið­rétt­ing á skuldum sem Íslands­­­banki bauð fyr­ir­tækjum upp á. Við hana voru erlend lán Skelj­ungs færð yfir í krón­­ur. Í öðru lagi hafði hagn­aður félags­­ins verið ágætur auk þess sem það seldi höf­uð­­stöðvar sínar árið 2011. Það gerði Skelj­ungi kleift að greiða hraðar niður skuld­­ir.“

Lesið frétta­skýr­ing­una í heild sinni hér.

2. Tekju­hæstu Íslend­ing­arnir borga ekki endi­lega hæstu skatt­ana

„Einar Frið­rik Sig­urðs­son og Ármann Ein­ars­son voru báðir á meðal eig­enda útgerð­ar­fyr­ir­tæk­is­ins Auð­bjarg­ar, sem selt var til Skinn­eyjar Þinga­ness á árinu 2016. Einar Frið­rik var með rúm­lega 1,9 millj­arða króna í fjár­magnstekjur vegna þeirrar sölu og Ármann fékk um 794 millj­ónir króna í sinn hlut vegna henn­ar. Þetta gerði þá að fjórða og sjö­unda tekju­hæsta Íslend­ingnum á árinu 2016.

Það vekur raunar athygli að þorri tekju­hæsta fólks lands­ins gefur upp mjög lágar launa­tekjur í flestu eðli­legu sam­hengi. Sá sem situr til dæmis í níunda sæti yfir tekju­hæstu lands­menn árs­ins 2016, Grímur Garð­ars­son, var með 52.789 krónur á mán­uði í laun en 744 millj­ónir króna í fjár­magnstekj­ur.

Eini ein­stak­ling­ur­inn á topp tíu yfir tekju­hæstu lands­menn­ina sem gefur upp laun sem eru yfir einni milljón króna er Guð­mundur Krist­jáns­son, oft­ast kenndur við Brim en í dag for­stjóri og aðal­eig­andi HB Granda. Hann var með launa­tekjur upp á 2.830 þús­und krónur á mán­uði á árinu 2016 en þén­aði fjár­magnstekjur upp á tæp­lega 1,1 millj­arð króna á því ári. Fyr­ir­tæki Guð­mund­ar, sem þá hét Brim en heitir nú Útgerð­ar­fé­lag Reykja­vík­ur, var auð­vitað kaup­and­inn að Ögur­vík, við­skiptum sem skil­aði þeim sem sitja í efstu sætum tekju­list­ans. Áhrif Guð­mundar á tekjur Íslend­inga eru því veru­leg.“

Lesið frétta­skýr­ing­una í heild sinni hér.

1. #Metoo: Konur af erlendum upp­runa stíga fram

„Frá­sagnir þeirra eru átak­an­leg­ar. Ein fjallar um það að eig­in­maður hafi litið á eig­in­konu sína sem hlut sem hann gat notað þegar hann vildi. Nán­ast alltaf var um að ræða kyn­ferð­is­legt athæfi og mað­ur­inn kom fram vilja sínum þrátt fyrir kona hans segði skýrt nei.

Önnur frá­sögn er af því þegar kona sem ráðin var til að þrífa heima hjá auð­ugum íslenskum hjónum verður fyrir kyn­ferð­is­of­beldi af hendi vinnu­veit­anda síns sem hélt henni nauð­u­gri, sleikti í framan og niður að brjóstum henn­ar. Í kjöl­farið sagði mað­ur­inn að honum hafi alltaf langað til að vita hvernig lituð kona bragð­að­ist. Tveimur dögum síðar var konan rekin úr starfi af eig­in­konu manns­ins.

Ein konan segir frá því að hún hafi þurft að „borga“ fyrir að kom­ast til Íslands með því að stunda kyn­líf með mann­inum sem flutti hana hing­að. Hún var einnig neydd til þess að stunda kyn­líf með tveimur vinum hans. Þetta ástand hafi staðið yfir í þrjú ár, eða þar til að kval­ari hennar fann sér yngri inn­flytj­anda í hennar stað. Hún seg­ist hata karl­menn í dag og að hún muni aldrei geta notið kyn­lífs eftir reynslu sína. „Ég vil aldrei fæða barn inn í heim þar sem svona hlutir geta átt sér stað,“ segir konan í frá­sögn sinn­i.“

Lesið frétta­skýr­ing­una í heild sinni hér.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Málsmeðferð kærunefndar fær falleinkunn hjá Héraðsdómi Reykjavíkur
Kærunefnd útboðsmála er sögð hafa farið á svig við lög og stuðst við vafasama útreikninga er hún komst að þeirri niðurstöðu að rétt væri að óvirkja samning Orku náttúrunnar við Reykjavíkurborg um hraðhleðslustöðvar.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra hefur undirritað reglugerð sem markar fyrstu viðbrögð íslenskra stjórnvalda við hinu svokallað Ómíkrón-afbrigði veirunnar.
Síðasta kórónuveiruverk Svandísar að bregðast við „Ómíkrón“
Á sunnudag tekur gildi reglugerð sem felur í sér að þeir sem koma til landsins frá skilgreindum hááhættusvæðum þurfa að fara í tvö PCR-próf með sóttkví á milli. Ómíkrón-afbrigðið veldur áhyggjum víða um heim og líka hjá sóttvarnalækni.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Vinstri græn fá sjávarútvegsmálin og Framsókn sest í heilbrigðisráðuneytið
Miklar breytingar verða gerðar á stjórnarráði Íslands, ný ráðuneyti verða til og málaflokkar færðir. Ráðherrarnir verða tólf og sá sem bætist við fellur Framsóknarflokknum í skaut. Vinstri græn stýra sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Hjalti Hrafn Hafþórsson
Það sem ekki var talað um á COP26
Kjarninn 27. nóvember 2021
Bankastjórar þriggja stærstu banka landsins.
Útlán til heimila hafa aukist en útlán til fyrirtækja dregist saman það sem af er ári
Bankarnir nýttu svigrúm sem var gefið til að takast á við efnahagslegar afleiðingar kórónuveirunnar til að stórauka útlán til íbúðarkaupa. Útlán til fyrirtækja hafa hins vegar dregist saman.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Lerbjergskógurinn er nú kominn í eigu og umsjá Danska náttúrusjóðsins.
Danir gripnir kaupæði – „Við stöndum frammi fyrir krísu“
Lerbjergskógurinn mun héðan í frá fá að dafna án mannlegra athafna. Hann er hluti þess lands sem Danir hafa keypt saman til að auka líffræðilegan fjölbreytileika og draga úr áhrifum loftslagsbreytinga.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Þolendur kynfæralimlestinga, nauðgana, ofbeldis og fordóma sendir til baka til Grikklands
Tvær sómalskar konur standa nú frammi fyrir því að verða sendar til Grikklands af íslenskum stjórnvöldum og bíða þær brottfarardags. Þær eru báðar þolendur grimmilegs ofbeldis og þarfnast sárlega aðstoðar fagfólks til að vinna í sínum málum.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Undirbúa sókn fjárfesta í flesta innviði samfélagsins „til að létta undir með hinu opinbera“
Í nýlegri kynningu vegna fyrirhugaðrar stofnunar á 20 milljarða innviðasjóði er lagt upp með að fjölmörg tækifæri séu í fjárfestingu á innviðum á Íslandi. Það eru ekki einungis hagrænir innviðir heldur líka félagslegir.
Kjarninn 27. nóvember 2021
Meira úr sama flokkiFólk