Það klikkar ekkert í Sýningunni sem klikkar!

Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fór að sjá Sýninguna sem klikkar í Borgarleikhúsinu.

Sýningin sem klikkar
Sýningin sem klikkar
Auglýsing

Borg­ar­leik­hús­ið: Sýn­ingin sem klikkar

Höf­und­ar: Henry Lewis, Jon­athan Sayer og Henry Shi­elds.

Þýð­ing: Karl Ágúst Úlfs­son

Leik­stjórn: Hall­dóra Geir­harðs­dóttir

Leik­mynd og bún­ing­ar: Helga I. Stef­áns­dóttir

Lýs­ing: Páll Ragn­ars­son

Hljóð: Garðar Borg­þórs­son

Leik­gerfi: Helga I. Stef­áns­dóttir og Mar­grét Bene­dikts­dótt­ir.

Leik­ar­ar: Bergur Þór Ing­ólfs­son, Davíð Þór Katrín­ar­son, Hilmar Guð­jóns­son, Þór­unn Arna Krist­jáns­dótt­ir, Birna Rún Eiríks­dótt­ir, Hjörtur Jóhann Jóns­son, Katrín Hall­dóra Sig­urð­ar­dótt­ir.

Það er martröð hvers leik­ara ef og þegar eitt­hvað fer úrskeiðis í þaul­æfðri leik­sýn­ingu. Þegar það ger­ist þarf að redda mál­unum í snatri og helst án þess að nokkur verði mis­tak­anna var. Stundum tekst það og þá er vel, en svo ger­ist það að vand­ræða­gang­ur­inn er öllum auð­sær og leik­ar­inn með allt niðrum sig (al­veg sama hverjum kenna má mis­tök­in!) og verður að aðhlát­ursefni fyrir vik­ið. Og hver vill verða aðhlát­ursefni? Það skiptir því máli í öllum óvæntum upp­á­komum og óhöppum að halda and­lit­inu og láta líta svo út að allt sé í himna­lagi og að svona eigi það bara að vera.

Auglýsing

Hvað þetta varðar er húmor­inn í Sýn­ing­unni sem klikkar svip­aður öllum húmor sem byggir á því að sá sem í klandr­inu lendir er sviptur virð­ingu sinni. Virð­ing leik­ar­ans er í því fólgin að kunna sína rullu og sam­eig­in­leg virð­ing leik­hóps­ins byggir á því að leik­sýn­ingin gangi snurðu­laust fyrir sig, áhorf­endum til gleði og ánægju. Og sé ein­hver sviptur virð­ingu sinni og þar með neyddur til að fara á óund­ir­bú­inni hrað­ferð út úr þæg­ind­ara­mm­anum sínum – hvort sem hann er venju­legar lífs­rútínur eða þaul­æfð leik­sýn­ing – þá verður sá hinn sami hlægi­leg­ur. Það er hið ófrá­víkj­an­lega og mis­kunn­ar­lausa lög­mál alls húmors.

Sýn­ingin sem klikkar byggir bein­línis á þessu, nema hér er er bætt við einni vídd og hún er sú að áhorf­endur vita auð­vitað að allt sem klikkar er í raun­inni þaul­æft. Sýn­ingin sem klikkar er ærsla­fengin sýn­ing í þeirri óvið­jafn­an­legu list leik­húss­ins að koma áhorf­and­anum á óvart en ávallt innan ramma þess und­ir­búna og vel skipu­lagða, rétt eins og loft­fim­leika­fólkið í sirku­snum heldur áhorf­endum í spennu yfir áhættu­at­rið­inu. Það er engin list­grein leik­hús­inu lík hvað þetta varðar og Sýn­ingin sem klikkar er glæsi­leg upp­á­koma fyrir alla sem unna ærslum og grínaríi sem á sér rætur í trúð­leik sirkuss­ins, Key­sto­ne-löggum þöglu mynd­anna, list Chaplins og Buster Keaton. Í Sýn­ing­unni sem klikkar kemur flestallt okkur á óvart og það er hluti af því sem kemur áhorf­anda til að iða í skinn­inu af spenn­ingi yfir því hvað muni nú klikka næst. Og þegar tekst að byggja upp stig­magn­andi spennu þannig að leik­ur­inn æsist með hverju nýju atriði þar sem eitt­hvað bregður útaf, þá er allt eins og það á að vera – og sú er raunin hér.

Sýn­ingin hefst á því að sýn­ing­ar­stjóri sýn­ing­ar­inn­ar, leik­inn af Katrínu Hall­dóru Sig­urð­ar­dótt­ur, er að und­ir­búa sviðið en það gengur ekki vel, það vantar aðstoð­ar­mann úr hópi áhorf­enda og sú upp­á­koma verður eins konar fyr­ir­boði þess sem koma skal. Það er líka greini­legt að sýn­ing­ar­stjór­inn hefur metnað umfram það að vappa um bak­sviðs, hana langar til að ger­ast leik­kona og trúið því eða ekki, en sá draumur hennar mun ræt­ast áður en yfir lýkur án þess þó að það hafi verið ætl­un­in. Leik­stjór­inn, leik­inn af Bergi Þór Ing­ólfs­syni, kynnir sýn­ing­una sem heitir því magn­aða nafni Morð á meðal vor og hefur lengi verið draumur þessa leik­hóps Borg­ar­leik­húss­ins að setja á svið. Leik­stjór­inn leikur auk þess í sýn­ing­unni og fer með hlut­verk hins ábúð­ar­fulla Carters Rann­sókn­ar­lög­reglu­manns.

Auð­vitað er kynn­ingin eins álappa­leg og efni standa til og þegar sýn­ingin hefst byrjar líka röð vand­ræða­legra atvika, mis­taka, óhappa og klúð­urs af hinu marg­vís­leg­asta tagi, sem stig­magn­ast sýn­ing­una á enda. Það er alger óþarfi að rekja sögu­þráð hér, hver sem vill bregður sér ein­fald­lega í Borg­ar­leik­húsið og nýtur vit­leysunn­ar.

Hér skal reyndar nöldrað yfir því eina atriði sem telja má aðfinnslu­vert. Það hljómar hreint ekki trú­verð­ug­lega að það séu leik­arar við sjálft Borg­ar­leik­húsið sem setja á svið þessa sýn­ingu sem klikkar eins hrapal­lega og hér er raun­in. Frá fyrsta augna­bliki Morðs á meðal vor fer allt í handa­skolum og verður að tómu rugli. Ég spyr hrein­lega: Eiga áhorf­endur í raun og veru að trúa því að slíkt hendi leik­ara og tækni­menn leik­húss sem hefur skilað sýn­ingum á borð við Billy Elliot, Rocky hor­r­or, Mary Popp­ins, Bláa hnött­inn, Matt­hildi og fleiri glæs­i­sýn­ing­um? Hefði ekki verið trú­verð­ugra að stað­færa sýn­ing­una á annan hátt og heim­færa hana upp á eitt­hvert það “ein­vala­lið” leik­ara sem lík­legra er til að klúðra hlut­unum en einmitt starfs­menn Borg­ar­leik­húss­ins. Nöldri lok­ið!

(Reyndar má í þessu sam­hengi nefna að í ágætri leik­skrá er starfs­mönnum sýn­ing­ar­innar gert að rekja eft­ir­minni­leg mis­tök og skyssur sem þeir hafa afrekað á ferli sínum og þar kennir marg­vís­legra grasa. Þraut­reyndum atvinnu­mönnum verður á í mess­unni ekki síður en þeim sem hafa minni reynslu og þjálf­un. Ekki skal látið undan freist­ing­unni að rekja það hér …)

Sýningin sem klikkar Mynd: Grímur Bjarnason

Hvað sem líður klaufa­skap leik­hóps­ins sem af van­burðum reynir að koma frá sér Morði á meðal vor, verður ekki annað sagt en að lista­menn Borg­ar­leik­húss­ins skili frá sér Sýn­ing­unni sem klikkar af yfir­burða leikni og létt­leika. Hver ein­asta hreyf­ing er gerð af öryggi og það er óhætt að segja að þótt Morð á meðal vor klikki ræki­lega þá klikkar ekk­ert í Sýn­ing­unni sem klikk­ar. Jafn­vægið á milli kauðs­legrar sýn­ing­ar­innar á Morði á meðal vor og Sýn­ing­ar­innar sem klikkar er á köflum hár­fínt, en hér gengur allt upp: leik­mynd og bún­ingar Helgu I. Stef­áns­dótt­ur, lýs­ing Páls Ragn­ars­sonar og hljóð Garð­ars Borg­þórs­sonar og leik­gerfi Helgu og Mar­grétar Bene­dikts­dótt­ur. Leik­hóp­ur­inn þarf líka að finna og leika af öryggi á skilin milli þess að vera við­van­ing­arnir sem valda mis­tök­unum og snill­ing­arnir sem bjarga sér úr þeim og þar á er hvergi mis­brest­ur! Það er auð­fundið frá upp­hafi til enda að hér hafa allir sem að sýn­ing­unni standa haft ótrú­lega gaman af og sú gleði smitar svo sann­ar­lega af sér yfir sviðs­brún­ina og til áhorf­enda. Ekki má skilja við Sýn­ing­una sem klikkar án þess að minn­ast á þýð­ingu Karls Ágústs Úlfs­son­ar, sem er vissu­lega hluti af því að allt klikkar og það er sér­stök unun að því að hlusta á sumt ruglið sem ratar útúr munni Hjartar Jóhanns Jóns­sonar – allt auð­vitað þaul­æft og spreng­hlægi­legt!

Það er í sjálfu sér óþarfi að hafa fleiri orð um Sýn­ing­una sem klikk­ar. Ein­fald­ast er bara að bregða sér í Borg­ar­leik­húsið og kæt­ast yfir óförum leik­ara og tækni­manna og veita sér þá ánægju að finna til þeirra yfir­burða sem þeir einir finnst þeir hafa sem hafa full­komna stjórn á sínu eigin lífi.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Meira úr sama flokkiFólk