Það klikkar ekkert í Sýningunni sem klikkar!

Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fór að sjá Sýninguna sem klikkar í Borgarleikhúsinu.

Sýningin sem klikkar
Sýningin sem klikkar
Auglýsing

Borg­ar­leik­hús­ið: Sýn­ingin sem klikkar

Höf­und­ar: Henry Lewis, Jon­athan Sayer og Henry Shi­elds.

Þýð­ing: Karl Ágúst Úlfs­son

Leik­stjórn: Hall­dóra Geir­harðs­dóttir

Leik­mynd og bún­ing­ar: Helga I. Stef­áns­dóttir

Lýs­ing: Páll Ragn­ars­son

Hljóð: Garðar Borg­þórs­son

Leik­gerfi: Helga I. Stef­áns­dóttir og Mar­grét Bene­dikts­dótt­ir.

Leik­ar­ar: Bergur Þór Ing­ólfs­son, Davíð Þór Katrín­ar­son, Hilmar Guð­jóns­son, Þór­unn Arna Krist­jáns­dótt­ir, Birna Rún Eiríks­dótt­ir, Hjörtur Jóhann Jóns­son, Katrín Hall­dóra Sig­urð­ar­dótt­ir.

Það er martröð hvers leik­ara ef og þegar eitt­hvað fer úrskeiðis í þaul­æfðri leik­sýn­ingu. Þegar það ger­ist þarf að redda mál­unum í snatri og helst án þess að nokkur verði mis­tak­anna var. Stundum tekst það og þá er vel, en svo ger­ist það að vand­ræða­gang­ur­inn er öllum auð­sær og leik­ar­inn með allt niðrum sig (al­veg sama hverjum kenna má mis­tök­in!) og verður að aðhlát­ursefni fyrir vik­ið. Og hver vill verða aðhlát­ursefni? Það skiptir því máli í öllum óvæntum upp­á­komum og óhöppum að halda and­lit­inu og láta líta svo út að allt sé í himna­lagi og að svona eigi það bara að vera.

Auglýsing

Hvað þetta varðar er húmor­inn í Sýn­ing­unni sem klikkar svip­aður öllum húmor sem byggir á því að sá sem í klandr­inu lendir er sviptur virð­ingu sinni. Virð­ing leik­ar­ans er í því fólgin að kunna sína rullu og sam­eig­in­leg virð­ing leik­hóps­ins byggir á því að leik­sýn­ingin gangi snurðu­laust fyrir sig, áhorf­endum til gleði og ánægju. Og sé ein­hver sviptur virð­ingu sinni og þar með neyddur til að fara á óund­ir­bú­inni hrað­ferð út úr þæg­ind­ara­mm­anum sínum – hvort sem hann er venju­legar lífs­rútínur eða þaul­æfð leik­sýn­ing – þá verður sá hinn sami hlægi­leg­ur. Það er hið ófrá­víkj­an­lega og mis­kunn­ar­lausa lög­mál alls húmors.

Sýn­ingin sem klikkar byggir bein­línis á þessu, nema hér er er bætt við einni vídd og hún er sú að áhorf­endur vita auð­vitað að allt sem klikkar er í raun­inni þaul­æft. Sýn­ingin sem klikkar er ærsla­fengin sýn­ing í þeirri óvið­jafn­an­legu list leik­húss­ins að koma áhorf­and­anum á óvart en ávallt innan ramma þess und­ir­búna og vel skipu­lagða, rétt eins og loft­fim­leika­fólkið í sirku­snum heldur áhorf­endum í spennu yfir áhættu­at­rið­inu. Það er engin list­grein leik­hús­inu lík hvað þetta varðar og Sýn­ingin sem klikkar er glæsi­leg upp­á­koma fyrir alla sem unna ærslum og grínaríi sem á sér rætur í trúð­leik sirkuss­ins, Key­sto­ne-löggum þöglu mynd­anna, list Chaplins og Buster Keaton. Í Sýn­ing­unni sem klikkar kemur flestallt okkur á óvart og það er hluti af því sem kemur áhorf­anda til að iða í skinn­inu af spenn­ingi yfir því hvað muni nú klikka næst. Og þegar tekst að byggja upp stig­magn­andi spennu þannig að leik­ur­inn æsist með hverju nýju atriði þar sem eitt­hvað bregður útaf, þá er allt eins og það á að vera – og sú er raunin hér.

Sýn­ingin hefst á því að sýn­ing­ar­stjóri sýn­ing­ar­inn­ar, leik­inn af Katrínu Hall­dóru Sig­urð­ar­dótt­ur, er að und­ir­búa sviðið en það gengur ekki vel, það vantar aðstoð­ar­mann úr hópi áhorf­enda og sú upp­á­koma verður eins konar fyr­ir­boði þess sem koma skal. Það er líka greini­legt að sýn­ing­ar­stjór­inn hefur metnað umfram það að vappa um bak­sviðs, hana langar til að ger­ast leik­kona og trúið því eða ekki, en sá draumur hennar mun ræt­ast áður en yfir lýkur án þess þó að það hafi verið ætl­un­in. Leik­stjór­inn, leik­inn af Bergi Þór Ing­ólfs­syni, kynnir sýn­ing­una sem heitir því magn­aða nafni Morð á meðal vor og hefur lengi verið draumur þessa leik­hóps Borg­ar­leik­húss­ins að setja á svið. Leik­stjór­inn leikur auk þess í sýn­ing­unni og fer með hlut­verk hins ábúð­ar­fulla Carters Rann­sókn­ar­lög­reglu­manns.

Auð­vitað er kynn­ingin eins álappa­leg og efni standa til og þegar sýn­ingin hefst byrjar líka röð vand­ræða­legra atvika, mis­taka, óhappa og klúð­urs af hinu marg­vís­leg­asta tagi, sem stig­magn­ast sýn­ing­una á enda. Það er alger óþarfi að rekja sögu­þráð hér, hver sem vill bregður sér ein­fald­lega í Borg­ar­leik­húsið og nýtur vit­leysunn­ar.

Hér skal reyndar nöldrað yfir því eina atriði sem telja má aðfinnslu­vert. Það hljómar hreint ekki trú­verð­ug­lega að það séu leik­arar við sjálft Borg­ar­leik­húsið sem setja á svið þessa sýn­ingu sem klikkar eins hrapal­lega og hér er raun­in. Frá fyrsta augna­bliki Morðs á meðal vor fer allt í handa­skolum og verður að tómu rugli. Ég spyr hrein­lega: Eiga áhorf­endur í raun og veru að trúa því að slíkt hendi leik­ara og tækni­menn leik­húss sem hefur skilað sýn­ingum á borð við Billy Elliot, Rocky hor­r­or, Mary Popp­ins, Bláa hnött­inn, Matt­hildi og fleiri glæs­i­sýn­ing­um? Hefði ekki verið trú­verð­ugra að stað­færa sýn­ing­una á annan hátt og heim­færa hana upp á eitt­hvert það “ein­vala­lið” leik­ara sem lík­legra er til að klúðra hlut­unum en einmitt starfs­menn Borg­ar­leik­húss­ins. Nöldri lok­ið!

(Reyndar má í þessu sam­hengi nefna að í ágætri leik­skrá er starfs­mönnum sýn­ing­ar­innar gert að rekja eft­ir­minni­leg mis­tök og skyssur sem þeir hafa afrekað á ferli sínum og þar kennir marg­vís­legra grasa. Þraut­reyndum atvinnu­mönnum verður á í mess­unni ekki síður en þeim sem hafa minni reynslu og þjálf­un. Ekki skal látið undan freist­ing­unni að rekja það hér …)

Sýningin sem klikkar Mynd: Grímur Bjarnason

Hvað sem líður klaufa­skap leik­hóps­ins sem af van­burðum reynir að koma frá sér Morði á meðal vor, verður ekki annað sagt en að lista­menn Borg­ar­leik­húss­ins skili frá sér Sýn­ing­unni sem klikkar af yfir­burða leikni og létt­leika. Hver ein­asta hreyf­ing er gerð af öryggi og það er óhætt að segja að þótt Morð á meðal vor klikki ræki­lega þá klikkar ekk­ert í Sýn­ing­unni sem klikk­ar. Jafn­vægið á milli kauðs­legrar sýn­ing­ar­innar á Morði á meðal vor og Sýn­ing­ar­innar sem klikkar er á köflum hár­fínt, en hér gengur allt upp: leik­mynd og bún­ingar Helgu I. Stef­áns­dótt­ur, lýs­ing Páls Ragn­ars­sonar og hljóð Garð­ars Borg­þórs­sonar og leik­gerfi Helgu og Mar­grétar Bene­dikts­dótt­ur. Leik­hóp­ur­inn þarf líka að finna og leika af öryggi á skilin milli þess að vera við­van­ing­arnir sem valda mis­tök­unum og snill­ing­arnir sem bjarga sér úr þeim og þar á er hvergi mis­brest­ur! Það er auð­fundið frá upp­hafi til enda að hér hafa allir sem að sýn­ing­unni standa haft ótrú­lega gaman af og sú gleði smitar svo sann­ar­lega af sér yfir sviðs­brún­ina og til áhorf­enda. Ekki má skilja við Sýn­ing­una sem klikkar án þess að minn­ast á þýð­ingu Karls Ágústs Úlfs­son­ar, sem er vissu­lega hluti af því að allt klikkar og það er sér­stök unun að því að hlusta á sumt ruglið sem ratar útúr munni Hjartar Jóhanns Jóns­sonar – allt auð­vitað þaul­æft og spreng­hlægi­legt!

Það er í sjálfu sér óþarfi að hafa fleiri orð um Sýn­ing­una sem klikk­ar. Ein­fald­ast er bara að bregða sér í Borg­ar­leik­húsið og kæt­ast yfir óförum leik­ara og tækni­manna og veita sér þá ánægju að finna til þeirra yfir­burða sem þeir einir finnst þeir hafa sem hafa full­komna stjórn á sínu eigin lífi.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Verðfall á mörkuðum erlendis er lykilbreyta í þróun eignarsafns íslenskra lífeyrissjóða. Myndin tengist fréttinni ekki beint.
Eignir lífeyrissjóðanna lækkuðu um 361 milljarða á fyrri hluta ársins
Fallandi hlutabréfaverð, jafn innanlands sem erlendis, og styrking krónunnar eru lykilþættir í því að eignir íslensku lífeyrissjóðanna hafa lækkað umtalsvert það sem af er ári. Eignirnar hafa vaxið mikið á síðustu árum. Í fyrra jukust þær um 36 prósent.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Uppþornað stöðuvatn í norðurhluta Ungverjalands.
Enn ein hitabylgjan og skuggalegur vatnsskortur vofir yfir
Það er ekki aðeins brennandi heitt heldur einnig gríðarlega þurrt með tilheyrandi hættu á gróðureldum víða í Evrópu. En það er þó vatnsskorturinn sem veldur mestum áhyggjum.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Þrjár af hverjum fjórum krónum umfram skuldir bundnar í steypu
Lektor í fjármálum segir ekki ólíklegt að húsnæðisverð muni lækka hérlendis. Það hafi gerst eftir bankahrunið samhliða mikilli verðbólgu. Alls hefur hækkun á fasteignaverði aukið eigið fé heimila landsins um 3.450 milljarða króna frá 2010.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fylgistap ríkisstjórnarflokkanna minna en nær allra annarra stjórna eftir bankahrun
Einungis ein ríkisstjórn sem setið hefur frá 2009 hefur mælst með meira fylgi tíu mánuðum eftir að hún tók við völdum en hún fékk í kosningunum sem færði henni þau völd. Sú ríkisstjórn beið afhroð í kosningum rúmum þremur árum síðar.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Gylfi Zoega er annar höfundur greinar sem birtist í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
„Hægt væri að banna Airbnb í þéttbýli þegar skortur er á íbúðarhúsnæði“
Ef fleiri flytja til landsins en frá því verður til flókið samspil hagstærða sem valda breytingum á eftirspurn og/ eða framboði á húsnæði með tilheyrandi verðhækkunum eða lækkunum. Tveir hagfræðingar leggja til að kerfinu verði breytt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Arnar Jónsson leikari áformar að gefa út plötu með eigin upplestri á ljóðum úr ólíkum áttum, sem hann segist vilja veita framhaldslíf.
Landskunnur leikari gefur út ljóðaplötu
„Ljóðið hefur fylgt mér frá því ég var pjakkur fyrir norðan og allar götur síðan,“ segir Arnar Jónsson leikari, sem hefur undanfarin ár safnað saman sínum uppáhaldsljóðum og hyggst nú gefa út eigin upplestur á þeim, bæði á vínyl og rafrænt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiFólk