„Þá féll spilaborgin alveg“

Á hjúkrunarheimilinu Bergi sjást lítil ummerki um kórónuveiruna sem tuttugu íbúar og starfsmenn sýktust af. Þau sjást helst á máðum gólfum eftir stöðuga þvotta. „Þetta var náttúrlega alvarlegt. Það dó fólk og það var mikil sorg og hræðsla.“

Gylfi Ólafsson á skrifstofu  sinni á Ísafirði.
Gylfi Ólafsson á skrifstofu sinni á Ísafirði.
Auglýsing

„Þetta var nátt­úr­lega alvar­legt. Fólk dó og það var mikil sorg og hræðsla. Hvaða afleið­ingar það mun hafa á líðan fólks til langs tíma er enn óvíst. En núna er bjart yfir öll­um, bæði starfs­fólki og íbú­um. Svona ástand getur þjappað fólki sam­an.“

Gylfi Ólafs­son, for­stjóri Heil­brigð­is­stofn­unar Vest­fjarða, heim­sótti hjúkr­un­ar­heim­ilið Berg á Bol­ung­ar­vík í vik­unni. Heim­ilið þar sem kom upp hóp­sýk­ing af kór­ónu­veirunni. Sjö íbúar af ell­efu sýkt­ust og tveir lét­ust. Þrettán starfs­menn sýkt­u­st, þar af tveir bak­verðir sem komu til aðstoð­ar. Nítján starfs­menn þurftu að fara í sótt­kví, þar af fimm bak­verð­ir. Veiran hafði því þau áhrif að 32 sem ýmist unnu eða bjuggu á heim­il­inu sýkt­ust eða þurftu að fara í sótt­kví.

Ummerki um kór­ónu­veiruna á Bergi eru nú vart sjá­an­leg. Þau sjást helst í því að veggir og gólf hafa látið á sjá eftir ítrekuð þrif með sterkum sótt­hreins­andi efnum og lím­böndum sem notuð voru til að hólfa hús­næðið nið­ur.

Auglýsing

Flestir sýkt­ust í upp­hafi apríl og tveimur vikum seinna sýkt­ust tveir starfs­menn til við­bót­ar. 

„Starfs­menn­irnir veikt­ust ekki mjög alvar­lega en hins vegar þá hafa veik­indin hjá mörgum þeirra verið lang­vinn,“ segir Gylfi. „Fólk er enn að kvarta yfir eyrna­verk, skertu starfs­þreki, höf­uð­verk eða jafn­vel gleymsku.“ Eng­inn er þó enn í veik­inda­leyfi.

Gylfa seg­ist hafa brugðið þegar ljóst var að COVID-19 hefði greinst meðal fólks­ins á Bergi. Vegna sótt­varna­ráð­staf­ana þurfti hann sjálfur að loka sig af inni á skrif­stofu og fá fréttir af gangi mála frá öðr­um.

Hann segir að á miklu hafi gengið á starfs­stöð hans á Ísa­firði á þessum tíma. Það var ekki aðeins Berg sem var undir heldur umfangs­mikil sýna­taka vegna hóp­sýk­inga í umdæm­inu, smitrakn­ing, skipu­lagn­ing á sótt­kví fjölda fólks auk sam­skipta við fjöl­miðla og þar fram eftir göt­un­um. „Svo bætt­ist við ófærð framan af,“ rifjar Gylfi upp. 

Lífið er að komast í samt horf á hjúkrunarheimilinu Bergi eftir áfall vetrarins. Mynd: Bolungarvik.is

31 starfs­maður til við­bótar við þá sem fyrir voru kom til starfa á Bergi á því tíma­bili sem ástandið var hvað verst. „Til starfa kom fólk úr bak­varða­sveit­inni en einnig fólk sem hafði ætlað að vera í fríi, sum­ar­starfs­menn komu fyrr en til stóð, nemar sem voru í háskólum erlendis komu heim og lögðu sitt af mörkum og einnig var flutt til fólk af öðrum deildum stofn­un­ar­inn­ar. Allt þetta fólk var kallað til.“

Þegar fyrsta smitið greind­ist hjá íbúa á Bergi hafði heim­sókn­ar­bann staðið í nokkrar vik­ur. Var það rakið til starfs­manns. Sá hafði verið ein­kenna­laus og engar vís­bend­ingar haft um veik­indi sín. 

Mikil van­líðan

Á þessum tíma var búið að skipta starfs­mönnum niður í teymi svo að ef upp kæmi smit væri hægt að setja allt teymið í sótt­kví og lág­marka þannig frekara smit. En á Bergi barst smit snemma í íbúa og áður en það var greint höfðu fleiri, bæði aðrir íbúar og aðrir starfs­menn, smit­ast. „Þá féll spila­borgin alveg,“ rifjar Gylfi upp. Hann segir að starfs­mað­ur­inn sem óað­vit­andi bar smitið inn á heim­ilið hafi glímt við mikla van­líðan í kjöl­far­ið. Sömu sögu sé að segja um marga aðra starfs­menn. Þeir þurftu margir að fara heim í ein­angrun eða sótt­kví og fannst þeir því ekki geta komið að gagni þegar mest þurfti á að halda. Þeir sem veikt­ust voru svo eins og aðrir sem fengu þennan nýjan sjúk­dóm í mik­illi óvissu með hvað koma skyldi. Og hver eft­ir­köstin yrðu – líkt og nú er farið að koma í ljós.

Gylfi segir allt hafa verið reynt til að halda utan um starfs­manna­hóp­inn og hlúa að honum við þessar erf­iðu aðstæð­ur. Rauði kross­inn kom þar m.a. til skjal­anna og bauð áfalla­hjálp. „Við lögum mikið upp úr því að hringja í starfs­menn og heyra í þeim hljóðið og einnig í aðstand­endur íbú­anna og heyra hvernig þeir hefðu það og halda þeim upp­lýst­u­m.“

Gæti haft áhrif til fram­tíðar

Á Bergi er lífið að kom­ast í samt horf. Heim­sókn­ar­banni hefur verið aflétt og þeir starfs­menn sem fóru í veik­inda­leyfi eru komnir til baka. Byrjað var að taka við nýjum íbúum í lok maí. 

„Þetta var nátt­úr­lega alvar­leg­t,“ segir Gylfi. „Fólk dó og það var mikil sorg og hræðsla. Hvaða afleið­ingar það mun hafa til langs tíma er enn óvíst. Það er enn svo stutt síðan þetta gekk yfir. En því miður þá er ekki úti­lokað að þetta tíma­bil og allt sem því fylgdi eigi eftir að hafa áhrif á and­lega heilsu ein­hverra síð­ar. Með því þarf að fylgj­ast vel.“

Gylfi vonar að áfallið muni ekki skilja eftir sig djúp sár til lengri tíma. „Mér fannst svaka­lega bjart yfir öll­u­m,“ segir Gylfi. „En í fyrra­dag var reyndar sér­stakur dag­ur, Guðni [Th. Jóhann­es­son] for­seti kom í heim­sókn og því hátíð­ar­bragur á öllu.“

Hefði getað farið mun verr

Þegar Gylfi er beð­inn að líta í bak­sýn­is­speg­il­inn er honum efst í huga að ekki hafi farið verr. Hann bendir á að erlendis hafi veiran víða valdið hörm­ungum á hjúkr­un­ar­heim­il­um. „Dæmin að utan sýna að þegar smit hafa komið upp á hjúkr­un­ar­heim­ilum hafi reynst mjög erfitt að ráða við ástand­ið. Dán­ar­tíðnin hefur oft verið mjög há. Við misstum tvo af þeim sjö íbúum sem sýkt­ust.“

Það sem hafi komið í veg fyrir að ekki fór enn verr má að sögn Gylfa rekja til þess að leið­bein­ingar um sótt­kví og aðrar sótt­varnir voru til staðar og hlífð­ar­fatn­aður til taks þegar á þurfti að halda. Þá hafi heil­brigð­is­stofn­an­irnar staðið vel sam­an. Nokkrir þeirra sem veikt­ust alvar­lega af COVID-19 í umdæm­inu voru sendir til aðhlynn­ingar á Akur­eyri og aðrir suður til Reykja­vík­ur. Svo hafi fólk komið alls staðar að af land­inu til aðstoðar í gegnum bak­varða­sveit­ina. Gylfi segir að her mann­anna hafi „gert og græj­að“ allt sem til þurfti. „Ég var stundum spurður hvort að við réðum við álagið og þá spurði ég á móti: Hvað mein­arðu með við? Því þetta voru svo margir sem gengu hver undir ann­ars hönd.“

Alls hafa 97 greinst með veiruna á Vest­fjörðum frá upp­hafi far­ald­urs­ins. Gylfi seg­ist vita til þess að það séu fleiri en starfs­menn Bergs sem hafi fundið fyrir lang­vinnum ein­kennum vegna sjúk­dóms­ins. „Þessi ein­kenni virð­ast sitja í mörg­um, meðal ann­ars þetta slen. Það vantar dálít­inn vind í fólk sem ekki er hægt að vinna upp með miklum fjall­göngum heldur verður fólk bara að gefa sér tíma til að jafna sig.“

Sam­fé­lagið að ná vopnum sínum

Fyrir utan það virð­ist honum sam­fé­lagið vera búið að ná vopnum sínum að mestu fyrir utan þá erf­iðu stöðu sem upp er komin í ferða­þjón­ust­unni. Skemmti­ferða­skipin hafa flutt tug­þús­undir far­þega til svæð­is­ins und­an­farin ár en ekki er von á slíku skipi í sum­ar. 

Á Heil­brigð­is­stofnun Vest­fjarða er haldið utan um sér­stakan „COVID-­reikn­ing“ í bók­hald­inu. „Við væntum þess að ríkið greiði hann þegar rykið sest,“ segir Gylfi. Reikn­ing­ur­inn er vegna aðfanga og launa starfs­manna og hljóðar upp á um hund­rað millj­ónir króna. Reikn­ing­ur­inn hefur verið sendur – en er enn ógreidd­ur. „En ég á ekki von á öðru en að það verði gert.“



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Kærunefnd jafnréttismála verði einnig stefnt en ekki bara kæranda einum
Forsætisráðherra hefur lagt fram drög að breytingum á stjórnsýslu jafnréttismála, sem fela meðal annars í sér að kærendum í jafnréttismálum verði ekki lengur stefnt einum fyrir dóm, uni gagnaðili ekki niðurstöðu kærunefndar jafnréttismála.
Kjarninn 7. júlí 2020
Jair Bolsonaro, forseti Brasilíu.
Forseti Brasilíu greinist með COVID-19 en segist ekkert óttast
Jair Bolsonaro forseti Brasilíu greindi frá því í dag að hann hefði greinst með COVID-19, en hann hefur fundið fyrir slappleika frá því á sunnudag. Forsetinn hefur kallað veiruna aumt kvef, en 65.000 Brasilíumenn liggja í valnum eftir að hafa smitast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Mikið var um að vera á COVID-19 göngudeild Landspítala í mars og apríl.
Færri alvarlega veikir – en er veiran að mildast?
Nokkrar ástæður geta verið fyrir því að alvarlegum kórónuveirutilfellum hefur fækkað verulega. Í nýju svari á Vísindavefnum er farið yfir nokkra möguleika sem kunna að útskýra hvers vegna veiran virðist vera að veikjast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
Þórólfur þakkaði Íslenskri erfðagreiningu fyrir samstarfið
Sóttvarnalæknir segir að Íslensk erfðagreining hafi „nokkuð óvænt“ lýst því yfir í gær að hún muni hætta að skima á landamærum í næstu viku. Leitað verður annarra leiða til að halda landamæraskimun áfram.
Kjarninn 7. júlí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Skrifist á Sjálfstæðisflokkinn og „hamfarakapítalismann þeirra“
Þingmaður Pírata segir að sama hvert litið er hafi Sjálfstæðisflokkurinn undanfarna áratugi notað valdastöðu sína til að moka verkefnum yfir á einkageirann en að ábyrgðin sé samt áfram hjá ríkinu. Þar vísar hann meðal annars til ástandsins í skimunum.
Kjarninn 7. júlí 2020
Lárus Sigurður Lárusson er fyrsti stjórnarformaður nýs Menntasjóðs námsmanna.
Lilja skipar Lárus sem stjórnarformann Menntasjóðs námsmanna
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra hefur skipað Lárus Sigurð Lárusson lögmann sem stjórnarformann nýs Menntasjóðs námsmanna. Hann leiddi lista Framsóknar í Reykjavík norður til síðustu alþingiskosninga.
Kjarninn 7. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Kári: Þú hreyfir þig ekki hægt í svona ástandi
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar hefur boðið forsætisráðherra að koma til hans á fund í Vatnsmýrinni þar sem fyrirtækið er til húsa.
Kjarninn 7. júlí 2020
Jakob Már Ásmundsson, forstjóri Korta.
Fjártæknifyrirtækið Rapyd kaupir Korta
Fjártæknifyrirtækið Rapyd hyggst samþætta og útvíkka starfsemi Korta í posa- og veflausnum, ásamt því að „efla starfsemina á Íslandi með áframhaldandi vexti og ráðningu starfsfólks“.
Kjarninn 7. júlí 2020
Meira úr sama flokkiViðtal