Ardern vill fresta lokun álvers Rio Tinto með ríkisstuðningi

Forsætisráðherra Nýja-Sjálands er tilbúin að niðurgreiða rafmagn til Rio Tinto til þess að seinka lokun álvers á þeirra vegum þar í landi, nái hún kjöri í næstu kosningum.

Jacinda Ardern, forsætisráðherra Nýja-Sjálands.
Jacinda Ardern, forsætisráðherra Nýja-Sjálands.
Auglýsing

Jacinda Ardern for­sæt­is­ráð­herra Nýja-­Sjá­lands hyggst fresta lokun álvers Rio Tinto á Tiwai Point um þrjú til fimm ár og er til­búin að veita rík­is­stuðn­ing til álfyr­ir­tæk­is­ins til að ná fram lægra raf­orku­verði ef hún nær end­ur­kjöri í næstu þing­kosn­ingum í land­in­u. 

Sam­kvæmt frétt Reuters um málið hefur lokun álvers­ins orðið að bit­beini fyrir kom­andi kosn­ingar í Nýja-­Sjá­landi, sem munu fara fram þann 17. októ­ber. Rio Tinto hefur áður lýst því yfir að fyr­ir­hugað væri að loka álver­inu í Tiwai Point í ágúst á næsta ári vegna hás raf­orku­kostn­aðar og erf­iðra aðstæðna á álmark­aðn­um. 

Á blaða­manna­fundi Verka­manna­flokks­ins, sem Ardern er í for­svari fyr­ir, til­kynnti hún svo fyrr í dag að hún hygð­ist sjá til þess að lok­un­inni yrði frestað. 

Auglýsing

„Við erum að stefna að því að lengja líf álvers­ins um þrjú til fimm ár,“ sagði Ardern á fund­in­um, sem fór fram í nágrenni álvers­ins í bænum Inverncar­g­ill. „Með því að veita lengri tímara­mma fyrir lokun álvers­ins verndum við störf núna og gefum sam­fé­lag­inu tíma til að meta og skipu­leggja áætlun til fram­tíð­ar­“. 

Sam­kvæmt Ardern myndi rík­is­stjórn hennar vinna með Rio Tinto og opin­bera raf­orku­sal­anum Tran­spower til þess að ná „sann­gjörnu verði“ á næstu árum, svo að áhrif lok­un­ar­innar á almennt raf­orku­verð verði sem minnst. Í frétta­til­kynn­ingu frá Verka­manna­flokknum í kjöl­far blaða­manna­fund­ar­ins kemur einnig fram að rík­is­stjórnin gæti veitt Tran­spower stuðn­ing til þess að lækka raf­orku­verð Rio Tinto. 

Stór­kaup­andi á orku­mark­aði

Rio Tinto er stór­kaup­andi á orku­mark­aði Nýja-­Sjá­lands og nemur árleg notkun álvers­ins um fimm þús­und gíga­vatt­stund­um, sem eru tólf pró­sent af allri orku­notkun lands­ins. Um þús­und manns vinna í álver­inu, en sam­kvæmt umfjöllun Reuters um málið skapar starf­semi þess um 1600 afleidd störf til við­bótar í kjör­dæm­in­u. 

Að sögn Kellie Park­er, starf­andi for­stjóra Rio Tinto á Kyrra­hafs­svæð­inu, er álfyr­ir­tækið opið fyrir sam­ræður við nýsjá­lensk stjórn­völd ef þær gætu leitt til „sann­gjarn­ari verðs“ fyrir álver­ið.

Kunn­ug­legt stef

Rio Tinto er móð­ur­fé­lag ÍSAL sem rekur álverið í Straums­vík. Í febr­úar síð­ast­liðnum til­kynnti álfyr­ir­tækið að það íhug­aði lokun álvers­ins vegna hás raf­orku­verðs og krefj­andi mark­aðs­að­stæðna. Í júlí hót­aði Rio Tinto einnig því að loka álver­inu í Straums­vík vegna „­sam­keppn­is­hamlandi hátt­semi“ Lands­virkj­un­ar, sem selur þeim ork­una hér á landi. Mán­uði seinna sótti álfyr­ir­tækið svo um nýtt starfs­leyfi fyrir álver­ið. 

Um 400 manns starfa hjá álver­inu í Straums­vík, en sam­kvæmt Sam­tökum iðn­að­ar­ins eru um 800 störf til við­bótar háð starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins á óbeinan hátt. Orku­notkun ÍSAL nam tæp­lega þrjú þús­und gíga­vatt­stundum í fyrra, en það jafn­gildir um 15 pró­sentum af heild­ar­raforku­notkun Íslands árið 2019.

Frá álverinu í Straumsvík. Mynd: ÍSAL

Hörður Árna­son for­stjóri Lands­virkj­unar hefur sagt að fleiri þættir en raf­orku­verð hafi áhrif á stöðu álver­anna og vill meina að núvernadi raf­orku­samn­ingur þeirra við Rio Tinto sé sann­gjarn. Bjarni Bene­dikts­son fjár­mála­ráð­herra og Þór­dís Kol­brún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir iðn­að­ar­ráð­herra hafa bæði sagst ekki ætla að skipta sér að verð­lagn­ingu Lands­virkj­un­ar, þar sem það væri fyr­ir­tæki á sam­keppn­is­mark­aði með sjálf­stæða stjórn.

Líkt og Kjarn­inn hefur áður fjallað um eru hót­anir Rio Tinto um að loka álver­inu í Straums­vík ekki nýjar af nál­inni, en verk­falli var aflýst þar árið 2015 eftir að tals­menn álvers­ins sögðu það vera óvíst hvort álverið hæfi aftur starf­semi sína ef starfs­menn þess legðu tíma­bundið niður störf. 

Sam­kvæmt Reuters hefur Rio Tinto einnig hótað lokun álvers­ins á Nýja-­Sjá­landi oft á síð­ustu árum, sam­hliða því að fyr­ir­tækið krefj­ist auk­ins stuðn­ings frá hinu opin­bera. Jacinda Ardern bætti þó við á blaða­manna­fund­inum í morgun að engra frek­ari opin­berra nið­ur­greiðslna sé að vænta til álfyr­ir­tæk­is­ins, er frá er tal­inn fyr­ir­hug­aður samn­ingur um lægra raf­orku­verð. 

Keppi­naut­ur­inn sama sinnis

Sam­kvæmt nið­ur­stöðum skoð­ana­kann­ana hefur flokkur Ardern verið í öruggri for­ystu síð­ustu mán­uð­ina. Helsti keppi­nautur þess er Þjóð­ar­flokkur Nýsjá­lend­inga með Judith Coll­ins í far­ar­broddi. Coll­ins virð­ist þó vera nokkuð sam­stíga Ardern í málum sem varða álverið og lofar einnig að efna til samn­inga­við­ræðna við Rio Tinto nái hún kjöri. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristbjörn Árnason
Þetta er ekki bara harka og grimmd, heldur einnig heimska.
Leslistinn 26. október 2020
Heiðar Guðjónsson forstjóri Sýnar
Sýn vill ekki upplýsa um hugsanlega kaupendur farsímainnviða
Fjarskiptafyrirtækið segir að trúnaður ríki yfir samningaviðræðum um kaup á óvirkum farsímainnviðum kerfisins en að frekari upplýsingar verði gefnar fljótlega.
Kjarninn 26. október 2020
Þórður Snær Júlíusson
Þegar samfélagslegt skaðræði skreytir sig með samfélagslegri ábyrgð
Kjarninn 26. október 2020
Arnar Gunnar Hilmarsson, háseti á Júlíusi Geirmundssyni, sagði frá aðbúnaðinum um borð í viðtali við RÚV.
Frásögn hásetans „alveg í takt“ við upplifun annarra háseta
Varaformaður Verkalýðsfélags Vestfirðinga segist ekki vita hvað yfirvélstjóranum á Júlíusi Geirmundssyni gangi til með því að segja það „bull“ sem hásetarnir upplifðu um borð.
Kjarninn 26. október 2020
Framlag úr fortíðinni skipti sköpum í baráttunni fyrir nýrri stjórnarskrá
Stjórnarskrárfélagið safnaði nýverið yfir 43 þúsund undirskriftum þar sem Alþingi var hvatt til að klára samþykkt á nýju stjórnarskránni. Átakið vakti víða athygli og var mjög sýnilegt. Kjarninn hefur fengið aðgang að bókhaldi þess.
Kjarninn 26. október 2020
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Guðni Th.: Armbeygjur eru ekki verri á grasi en plastdýnu
Í síðustu viku braut Guðni Th. Jóhannesson forseti þá reglu sína um að læka ekki efni á samfélagsmiðlum. Það var líksamræktarstöðin Hress í Hafnarfirði sem fékk lækið.
Kjarninn 26. október 2020
Daði Már Kristófersson
Enn til varnar málamiðlun í gjaldeyrismálum
Kjarninn 26. október 2020
Bankastjórar þriggja stærstu banka landsins.
Ný lán til fyrirtækja í ár minna en tíu prósent af því sem var lánað 2018
Aðgengi íslenskra fyrirtækja að lánsfjármagni hjá bönkum virðist vera torveldara en áður. Ástæðan er aukin áhætta sem endurspeglast í hækkandi vaxtaálagi fyrirtækjaútlána bankanna.
Kjarninn 26. október 2020
Meira úr sama flokkiErlent