Hvetur ríki til að gefa eftir sæti sitt í biðröðinni að bóluefnum

Ýmislegt hefur áunnist frá því að COVAX-samstarfinu var ýtt úr vör með það að markmiði að tryggja öllum jarðarbúum aðgang að bóluefni gegn COVID-19. En staðan er þó enn algjörlega óásættanleg.

Fólk á Indlandi bíða í röð eftir að fá bóluefni.
Fólk á Indlandi bíða í röð eftir að fá bóluefni.
Auglýsing

Fyrir tólf mán­uðum síðan sam­ein­að­ist heims­byggðin um það að styðja COVAX, alþjóð­legan vett­vang með það að mark­miði að tryggja öllum jarð­ar­búum aðgang að lífs­nauð­syn­legum bólu­efnum gegn COVID-19.

Þrátt fyrir að margt hafi áunn­ist með sam­starf­inu er mis­skipt­ingin enn gríð­ar­leg: 80 pró­sent íbúa hátekju­þjóða hafa fengið að minnsta kosti einn skammt bólu­efnis en aðeins 20 pró­sent lág­tekju­þjóða.

Þetta kemur fram í yfir­lýs­ingu frá Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­un­inni (WHO) sem gefin var út í dag. Ísland hefur nú þegar gefið 125.726 umfram­skammta af bólu­efni Astr­aZeneca inn í COVAX og þegar vett­vang­ur­inn fer að taka við bólu­efni Jans­sen verða sam­kvæmt upp­lýs­ingum úr utan­rík­is­ráðu­neyt­inu 153.500 skammtar af því gefn­ir. Ísland hefur auk þess varið rúmum millj­arði króna til að tryggja þró­un­ar­ríkjum aðgang að bólu­efnum og til að flýta þró­un, fram­leiðslu og jöfnum aðgangi að skimun­ar­bún­aði og með­ferðum við COVID-19.

Heil­brigð­is­ráðu­neytið sagði nýverið við Kjarn­ann að frek­ari „geta Íslands“ til að gefa bólu­efni inn í sam­starfið verði metin á þeim grunni að hér séu hafnar örv­un­ar­bólu­setn­ingar og bólu­setn­ingar barna.

Auglýsing

Um leið og sam­starfs­grund­völlur ríkja heims var tryggður fyrir ári síðan hóf COVAX að tryggja fjár­mögnun verk­efn­is­ins og að semja við bólu­efna­fram­leið­end­ur. Árangur af þeirri vinnu er aug­ljós, segir í yfir­lýs­ingu WHO: COVAX hefur tryggt sér 10 millj­arða Banda­ríkja­dala, samið um afhend­ingu 4,5 millj­arða bólu­efna­skammta og þegar afhent 240 millj­ónir þeirra til 139 ríkja á síð­ustu sex mán­uð­um.

„En þrátt fyrir þetta er heims­myndin hvað aðgang að bólu­efni gegnum COVID-19 óásætt­an­leg,“ segir í yfir­lýs­ing­unni.

Eitt af því sem staðið hefur COVAX fyrir þrifum er sú stað­reynd að þegar vett­vang­ur­inn hóf að semja um kaup bólu­efna af fram­leið­endum höfðu rík­ari þjóðir þegar keypt meiri­hlut­ann af því sem stóð til boða. „Enn þann dag í dag er geta COVAX til að vernda við­kvæm­asta fólk heims­ins tak­mörkuð vegna útflutn­ings­banna, for­gangs­röð­unar tví­hliða samn­inga milli fram­leið­enda og ákveð­inna ríkja, áfram­hald­andi hind­r­ana lykil hrá­efna­fram­leið­enda svo auka megi fram­leiðslu bólu­efna og töfum á sam­þykki eft­ir­lits­stofn­ana.“

Auglýsing

COVAX stefnir á að hafa yfir 1,4 millj­arði bólu­efna­skammta að ráða á þessu ári. Þetta myndi duga til að verja 20 pró­sent íbúa 92 fátæk­ustu þjóða heims ef Ind­land er und­an­skil­ið.

Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­unin skorar á alla sem taka þátt í COVAX, stjórn­völd ríkja sem og fram­leið­endur bólu­efna, að stað­festa að nýju stuðn­ing sinn og koma í veg fyrir frek­ari tafir á fram­gangi sam­starfs­ins með því að tryggja eft­ir­far­andi:

  • Í þeim til­fellum þar sem ríki, sem þegar eru langt komin með bólu­setn­ing­ar, eru framar en COVAX í for­gangs­röð­inni við kaup á bólu­efnum hjá fram­leið­end­um, gefi þau sæti sitt eftir svo að hægt sé að koma bólu­efnum fljótt og vel í gegnum COVAX til þeirra sem þurfa mest á því að halda.
  • Ríki sem þegar eru vel á veg komin í bólu­setn­ingum auki við og hraði afhend­ingu gjafa­skammta. Þetta þurfi að gera skipu­lega, með fyr­ir­sjá­an­leika og það tryggt að skammtar séu aðgengi­legir í meira magni og bólu­efnið nálgist ekki fyrn­ing­ar­tíma sinn.

„Á sama tíma og far­aldur COVID-19 heldur áfram að heimta manns­líf, eyði­leggja lífs­við­ur­væri fólks og tefja efna­hags­legan bata, höldum við áfram að leggja áherslu á að eng­inn er öruggur fyrr en allir eru örugg­ir. Sam­vinna er eina leiðin til að stöðva far­ald­ur­inn og koma í veg fyrir að ný og skæð afbrigði komi fram,“ segir í yfir­lýs­ingu WHO vegna COVAX-­sam­starfs­ins.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Djúpu sporin hennar Merkel
Heil kynslóð hefur alist upp með Angelu Merkel á valdastóli. Á sextán ára valdatíma hefur hún fengist við risavaxin vandamál og leyst þau flest en ein krísan stendur eftir og það er einmitt sú sem Merkel-kynslóðin hefur mestar áhyggjur af.
Kjarninn 26. september 2021
Fyrstu tölur á landsvísu, eins og þær voru settar fram í kosningasjónvarpi Stöðvar 2 árið 1991, sýndu mikla yfirburði fjórflokksins. Rótgrónu flokkarnir hafa síðan gefið eftir.
„Fjórflokkurinn“ hefur aðeins einu sinni fengið minna fylgi í alþingiskosningum
Samanlagt fylgi rótgrónustu stjórnmálaafla landsins, fjórflokksins, var 64,2 prósent í kosningunum í gær. Það er ögn lægra hlutfall greiddra atkvæða en í kosningunum 2017, en hærra en árið 2016.
Kjarninn 26. september 2021
Sigurður Ingi Jóhannsson formaður Framsóknar og Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokks ræða saman aður en kappræður hefjast á RÚV. Mögulega um jafnt vægi atkvæða á milli flokka, en þó ólíklega.
Framsókn græddi þingmann á kostnað Sjálfstæðisflokks vegna atkvæðamisvægis
Vegna misvægis atkvæða á milli flokka fékk Framsóknarflokkurinn einn auka þingmann á kostnað Sjálfstæðisflokksins, ef horft er til fylgis flokkanna á landsvísu. Þetta er í þriðja sinn frá árinu 2013 sem þessi skekkja kemur Framsókn til góða.
Kjarninn 26. september 2021
Formenn flokka sem náðu manni inn á þing, fyrir utan formann Miðflokksins, ræddust við í Silfrinu í morgun.
Bjarni: Ekki mitt fyrsta útspil að gera kröfu um stól forsætisráðherra
Formenn ríkisstjórnarflokkanna þriggja ætla að ræða saman strax í dag enda eðlilegt að hefja samtalið þar, við fólkið „sem við höfum vaðið skafla með og farið í gegnum ólgusjó,“ líkt og formaður Sjálfstæðisflokksins orðaði það.
Kjarninn 26. september 2021
Lenya Rún Tha Karim, frambjóðandi Pírata, er yngsti þingmaður sögunnar sem nær kjöri. Hún verður 22 ára í desember
26 nýliðar taka sæti á þingi
Um þriðjungur þingmanna sem taka sæti á Alþingi eru nýliðar. Stór hluti þeirra býr hins vegar yfir talsverðri þingreynslu en yngsti þingmaður Íslandssögunnar tekur einnig sæti á þingi.
Kjarninn 26. september 2021
Þær voru víst 30 en ekki 33, konurnar sem náðu kjöri. Píratar missa eina konu, Samfylking eina og Vinstri græn eina.
Konur enn færri en karlar á Alþingi
Í morgun leit út fyrir að Alþingi Íslendinga yrði í fyrsta skipti í sögunni skipað fleiri konum en körlum á því kjörtímabili sem nú fer í hönd. Eftir endurtalningu er staðan allt önnur: 30 konur náðu kjöri en 33 karlar.
Kjarninn 26. september 2021
Kosningum lokið: Sigurður Ingi í lykilstöðu til að mynda ríkisstjórn og á nokkra möguleika
Ríkisstjórnin ríghélt í kosningunum í gær og fjölgaði þingmönnum sínum, þrátt fyrir að samanlagt heildarfylgi hennar hafi ekki vaxið mikið. Framsókn og Flokkur fólksins unnu stórsigra en frjálslynda miðjan beið skipbrot.
Kjarninn 26. september 2021
Friðrik Jónsson
Níu áskoranir á nýju kjörtímabili
Kjarninn 26. september 2021
Meira úr sama flokkiErlent