IKEA endurgreiddi Vinnumálastofnun 65 milljónir vegna hlutabótaleiðarinnar

Þrátt fyrir tekjufall þegar kórónuveirufaraldurinn var sem verstur varð um 500 milljóna króna hagnaður af rekstri IKEA í fyrra. Framkvæmdastjóri segir ákvörðun hafa verið tekna um að nýta ekki úrræði stjórnvalda vegna þess hve góður reksturinn var.

Verslun IKEA hefur verið í Kauptúni í Garðabæ frá árinu 2006.
Verslun IKEA hefur verið í Kauptúni í Garðabæ frá árinu 2006.
Auglýsing

Hluta­starfa­leiðin var nýtt fyrir 180 starfs­menn Mikla­torgs hf. í um fjórar vikur á síð­asta ári, við upp­haf kór­ónu­veiru­far­ald­urs, en félagið heldur utan um rekstur IKEA í Kaup­túni. Á tíma­bil­inu voru 65 millj­ónir greiddar í hluta­bætur af Vinnu­mála­stofnun til starfs­manna félags­ins og var Mikla­torg meðal þeirra félaga sem hæstar greiðslur fengu í gegnum úrræðið í mars og apríl í fyrra, líkt og lesa má í skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar um hluta­starfa­leið­ina. Sú fjár­hæð var end­ur­greidd nokkrum vikum síðar að sögn Stef­áns Rún­ars Dags­son­ar, fram­kvæmda­stjóra IKEA.

„Við fórum inn í þetta þar sem að stjórn­völd hvöttu okkur til þess, fyr­ir­tækin í land­inu, til þess að nýta þessa leið því það voru óvissu­tímar og ann­að. Við nýttum okkur þetta í örugg­lega fjórar vik­ur,“ segir Stefán í sam­tali við Kjarn­ann. Í kjöl­farið hafi skap­ast nei­kvæð umræða um fyr­ir­tæki sem nýttu sér úrræðið auk þess sem for­sendur breytt­ust. „Við sáum fram á það að við myndum geta kom­ist í gegnum þetta án hjálp­ar, þannig að við end­ur­greiddum strax.“

Starfs­fólk fyr­ir­tæk­is­ins hafi á þessum fjórum vikum fengið greiðslur frá Vinnu­mála­stofnun en fyr­ir­tækið svo greitt stofn­un­inni til baka. „Við vorum ekk­ert að aug­lýsa það eða berja okkur á brjóst út af því að við vorum að gera það. Við ákváðum bara að þegja yfir því,“ segir Stefán um end­ur­greiðsl­una.

Auglýsing

Úrræðið ekki ætlað stönd­ugum fyr­ir­tækjum

Hluta­starfa­leiðin var umfangs­mesta efna­hags­að­gerð rík­is­stjórn­ar­innar vegna kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins. Líkt og fram kemur í frétt RÚV um úrræðið þá nýttu yfir 36.500 launa­menn sér bóta­leið­ina og rúm­lega 6.700 atvinnu­rek­end­ur. 28 millj­arðar króna voru greiddir í formi hluta­bóta frá mars 2020 þar til úrræðið rann sitt skeið á enda í lok maí á þessu ári.

Sam­kvæmt skýrslu fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra um nýt­ingu efna­hagsúr­ræða voru flestir á hluta­starfa­leið í mars og apríl í fyrra. Veru­lega fækk­aði í hópi þeirra sem fengu greiddar hluta­bætur þegar fyr­ir­tækjum voru settar þrengri skorður fyrir nýt­ingu úrræð­is­ins í fyrra­vor. Þá var gerð rík­ari krafa um tekju­skerð­ingu auk þess sem girt var fyrir það að atvinnu­rek­endur gætu greitt sér arð, lækkað hluta­fé, greitt óum­samda kaupauka eða keypt eigin bréf fyrr en í fyrsta lagi í júlí 2023.

Rík­is­end­ur­skoðun fjall­aði ítar­lega um hluta­starfa­leið­ina í skýrslu sinni sem kom út í maí í fyrra og áður hefur verið minnst á hér að ofan. Í nið­ur­stöðukafla skýrsl­unnar er sagt að af lög­unum og lög­skýr­ing­ar­gögnum hafi mátt ráða að úrræðið hefði ekki verið ætlað stönd­ugum fyr­ir­tækj­um.

Í skýrsl­unni segir einnig að nokkuð frjáls­ræði hafi verið á túlkun lag­anna. „Í hópi þeirra aðila sem hafa nýtt sér hluta­starfa­leið­ina eru fyr­ir­tæki og fyr­ir­tækja­sam­stæður sem búa að öfl­ugum rekstri og traustum efna­hag en ekki verður séð af lög­unum og lög­skýr­ing­ar­gögnum að slíkt hafi verið ætl­un­in,“ segir meðal ann­ars í skýrsl­unni. Þar kom einnig fram að sum fyr­ir­tæki hefðu boðað end­ur­greiðslu á hluta­bót­um. Að minnsta kosti 88 fyr­ir­tæki hafa end­ur­greitt hluta­bæt­ur.

Hafa end­ur­greitt opin­beran stuðn­ing

Rekstur IKEA var með fín­asta móti í fyrra en félagið Mikla­torg hagn­að­ist um rétt tæpar 500 millj­ónir króna. 99,9 pró­sent af hlutafé Mikla­torgs er í eigu eign­ar­halds­fé­lags­ins Hofs sem er í eigu bræðr­anna Jóns og Sig­urðar Gísla Pálma­son­ar. Sam­kvæmt skýrslu stjórnar í árs­reikn­ingi Mikla­torgs er lagt til að 500 millj­ónir króna verði greiddar í arð til eig­enda vegna síð­asta rekstr­ar­árs.

Þrátt fyrir hund­ruð millj­óna hagnað á árinu varð félagið engu að síður fyrir tekju­tapi þegar far­ald­ur­inn var sem verst­ur, salan féll um 15 pró­sent frá mars til júlí í fyrra, sam­kvæmt árs­reikn­ingi.

„Við urðum fyrir alveg gíf­ur­legu tekju­falli þessar sex vikur sem við lok­uðum og þessa mán­uði þegar COVID var sem ver­st, bæði í mars og apríl og síðan aftur í nóv­em­ber, des­em­ber. En við sáum fram á það að við gætum staðið þetta af okkur og við gerðum það. Síðan komu bara mjög góðir tímar þar sem fólk var ekki að ferð­ast og var bara að laga til og breyta heim­ilum sínum og eyddi pen­ingum inn­an­lands og við fengum hluta af því,“ segir Stef­án.

Spurður að því hvort fyr­ir­tækið hafi nýtt sér önnur úrræði stjórn­valda, líkt og ráðn­ing­ar­styrki sem í boði eru í tengslum við átakið Allir vinna, segir Stefán svo ekki vera. „En við höfum verið að ráða mikið af fólki og við réðum mikið af fólki bara í gegnum COVID til þess að ná að anna öllum þessum net­pönt­unum og öðru.“

Að sögn Stef­áns hafi eitt annað úrræði verið nýtt, frestun á opin­berum gjöld­um. „Ég held að við höfum mátt fresta því til árs­ins 2022 en við erum líka búin að greiða það til bak­a.“

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent