Auglýsing

Nú þegar líður að kosn­ing­um, sem fara fram 29. októ­ber, dynja á lands­mönnum áróð­urs­herfðir flokk­anna sem í fram­boði eru.

Eitt af því sem ætti að var­ast sér­stak­lega eru ­kosn­inga­lof­orð og full­yrð­ingar um að hin og þessi stefnu­mál muni ná fram að ganga kom­ist flokk­arnir í þá stöðu að vera með þræð­ina í hendi sér.

Sér­stak­lega er þetta var­huga­vert í því mynstri sem nú er í kort­un­um, þar sem í það minnsta þrír flokkar þurfa að ná saman um stefnu­mál og rík­is­stjórn­ar­sam­starf.

Auglýsing

Það var alveg rétt hjá Guðna Th. Jóhann­essyni, for­seta Ís­lands, þegar hann minnt­ist á það í við­tali við Channel 4 í Bret­landi, að það ­myndi lík­lega reyna mikið á stjórn­mála­flokk­ana eftir kosn­ingum og að flokk­ar eins og Píratar þyrftu að vera til­búnir að gera mála­miðl­anir þegar kemur að ­stjórn­ar­mynd­unni.

Við­ræður hafnar of snemma?

Það verður að telj­ast ein­kenni­legt, að við­ræður séu hafn­ar um myndun næstu rík­is­stjórn­ar, eins og lands­lagið í stjórn­mál­unum er nún­a. Vinstri græn, Pírat­ar, Sam­fylk­ing og Björt fram­tíð hafa að und­an­förnu átt „­góðar við­ræð­ur“ sem geti orðið vísir að nýrri rík­is­stjórn flokk­anna, að sögn leið­toga flokk­anna. Mörð­ur­ Árna­son, fyrr­ver­andi þing­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, segir umbóta­stjórn­ina svo­nefndu hafa gefið von um bjart­ari tíma í stjórn­mál­un­um.

Margt bendir til þess að betra sé fyrir flokk­ana að fara sér­ hægt, því vind­ur­inn er ekki endi­lega í seglum flokk­anna núna í síð­ustu vik­unni fyrir kosn­ing­ar. Eins og mál standa nú mæl­ast flokk­arnir sam­tals með rúm­lega 50 pró­sent fylgi og óhætt að segja að staðan sé tæp.

Mikil hreyf­ing hefur verið í könn­unum á fylgi flokk­anna og ein­kenni­leg­t að for­menn stjórn­ar­and­stöðu­flokk­anna séu komnir af stað í við­ræð­ur. Pírat­ar hafa til dæmis mælst með mikið fylgi hjá fólki á aldr­inum 18 til 35 ára, og hlut­falls­lega meira en í öðrum ald­urs­hóp­um, en ­kosn­inga­þátt­taka hefur verið slök­ust í þessum hópi. Nú síð­ast stað­fest­ist það í for­seta­kosn­ing­unum en Hag­stofan hefur birt gögn sem sýna að þátt­takan í yngsta hópnum var aðeins 63 pró­sent en hjá eldra fólki var hún 10 til 20 pró­sentu­stigum hærri.

Kosningaþátttaka eftir aldri í forsetakosningunum. Eins og sést á myndinni, var hún minnst meðal yngri kjósenda, en í þeim hópi hafa Píratar mælst sterkastir.

Kosn­inga­þátt­takan getur þannig haft mikið um það að segja hvernig flokknum gengur í kosn­ing­un­um. Umboð flokks­ins til að leiða rík­is­stjórn­ hvílir vita­skuld á útkom­unni í kosn­ing­un­um.

Oddný Harð­ar­dótt­ir, for­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, á ekki öruggt þing­sæti, eins og kosn­inga­spá Kjarn­ans sýn­ir, og það er erfitt að sjá það fyr­ir­ ­sér að flokk­ur­inn verði í aðstöðu til að taka þátt í rík­is­stjórn­ar­myndun verð­i það nið­ur­stað­an.

Píratar hafa sér­stak­lega lagt á það áherslu að þeir get­i ­sýnt kjós­endum fyrir hvað þeir standa, áður en það er kos­ið. Og ef það þurfi að ­gera mála­miðl­an­ir, þá liggi fyrir hverjar þær eru. Þetta er góð stefna og mein­ingin góð. En vand­inn við þessa sýn á málin er sá að aðrir flokkar hafa einnig áhrif á hvaða mál það verða, sem þarf að ná saman um. 

Veru­leik­inn bankar á dyrn­ar um leið og kosn­ingum lýkur og þá reynir á ábyrgð stjórn­mála­manna um að mynda ­starf­hæfa og ábyrga rík­is­stjórn, eins og for­set­inn benti á. Alþekkt er að stjórn­mála­flokkar þurfa gefa afslátt á eigin stefnu í slíku ferli eða í það minnsta sætt­ast á að stefna sam­starfs­flokka ráði ferð­inni í til­teknum mála­flokk­um.

Breyt­ingar óum­flýj­an­legar

Rík­is­stjórn Sig­urðar Inga Jóhanns­sonar mun falla, það er svo til alveg öruggt. Á síð­ustu fjórum dög­unum þarf hún að bæta við sig 15 til 19 ­pró­sentu­stigum í fylgi til þess að halda velli og það verður að telj­ast afar ólík­legt að það takist, jafn­vel þó Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn sé þekktur fyrir að ná að hækka sig á loka­metr­unum miðað við kann­an­ir.

En það er ekki ljóst enn hvað mun taka við og það er ekki víst að umbóta­stjórnin svo­nefnda verði með nægi­legan byr í seglum til að geta ­starf­að. Það ætti að gefa flokk­unum ástæðu til að þess að anda rólega, lof­a engu sem þeir mögu­lega geta ekki staðið við og ekki heldur loka nein­um ­mögu­leikum þegar kemur að því að mynda starf­hæfa stjórn. Það er ekki hægt að mynda rík­is­stjórn fyrir kosn­ing­ar, allra síst þegar jafn mikil óvissa er uppi um hver útkoman verður og hver mun fá umboð til að mynda rík­is­stjórn.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
SFS: Alvarlegar ásakanir og allir verða að fara að lögum
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi segja að það sé sjálfsögð krafa að öll fyrirtæki fari að lögum.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Eimskip lækkaði um tæp fimm prósent – Samherji stærsti hluthafinn
Félög í Kauphöllinni þar sem Samherji er stór hluthafi lækkuðu í virði í dag.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
Spyr hvort greiðslur lögaðila til stjórnmálaflokka eigi að vera heimilaðar
Formaður Viðreisnar segir að það sé engin tilviljun að ríkisstjórnin hafi beitt sér fyrir milljarða lækkun á veiðigjaldi.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Samherjamálið og afleiðingar þess í erlendum fjölmiðlum
Meintar mútugreiðslur Samherjamanna til áhrifamanna í namibísku stjórnkerfi til þess að fá eftirsóttan kvóta þar í landi og afleiðingar þess hafa ratað í erlenda fjölmiðla.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið - Disney+ byrjar að streyma
Kjarninn 13. nóvember 2019
Þórður Snær Júlíusson
Íslenska kerfið sem bjó til skipulagða glæpastarfsemi
Kjarninn 13. nóvember 2019
Vill að Kristján Þór stigi til hliðar og að eignir Samherja verði frystar
Þingmaður vill að sjávarútvegsráðherra Íslands víki og að eignir Samherja verði frystar af þar til bærum yfirvöldum. Samherji átti 111 milljarða í eigið fé í lok síðasta árs.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Katrín Jakosbsdóttir, forsætsiráðherra.
Fannst þetta minna óþægilega á gamaldags nýlenduherra
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, segir að ef það sem kom fram í fréttaskýringaþætti Kveiks í gærkvöldi reynist rétt þá sé þetta mál hið versta og til skammar fyrir Samherja.
Kjarninn 13. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None