Auglýsing

Í Kali­forn­íu ­búa 38 millj­ón­ir, í Oregon rúm­lega fjórar millj­ónir og í Was­hington rík­i, ríf­lega sjö millj­ón­ir. Á þessu tæp­lega 50 millj­óna svæði vest­ur­strand­ar­innar er til­tölu­lega ung­t ­sam­fé­lag, í heims­sögu­legu sam­hengi.

Árið 1802, fyrir aðeins 214 árum, þá áttu Bretar Was­hington ­ríki. Örnefni bera þess merki. Newcast­le, Sheffi­eld, Brighton. Þetta má allt f­inna hér á svæð­inu ásamt fjölda ann­arra kenni­leita sem minna á for­tíð­ina og hið gamla breska yfir­ráða­svæði. Saga Banda­ríkj­anna er blóð­i drifin með Borg­ara­styrj­öld­ina, sem stóð frá 1861 til 1865, sem mið­punkt hrika­legra átaka.

Nágranna­ríkið í suðri, Oregon, var að mestu í eigu Spán­verja eins og Kali­forn­ía, fjöl­menn­asta ríki Banda­ríkj­anna. 

Auglýsing

Banda­ríkin mörg og mis­jöfn

Þó færa megi rök fyrir mörg þús­und ára sögu Banda­ríkj­anna þá er grunnur sam­fé­lag­anna í land­inu – sem eru ólík á alla mögu­lega vegu eftir ríkjum – merki­lega ung­ur. Efn­hags­heims­veldið Banda­ríkin er ekki ein heild, held­ur ­sam­setn­ing margra hag­kerfa sem eiga til­tölu­lega fáa hluti sam­eig­in­lega, oft á tíð­um. Strand­ríkin hafa blómstrað efna­hags­lega í seinni tíð, á meðan mið- og suð­ur­ríkin berj­ast í bökk­um. Hið póli­tíska lands­lag mót­ast af þessu og þeim aðstæðum sem alþjóða­væddur heimur efna­hags­mála hefur skap­að.

Mótmælendur gegn Trump - einkum og sér í lagi orðum hans gegn minnihlutahópum - hafa verið áberandi í Portland. Mynd: EPA

Stór­veldið í vestri

Sé litið sér­stak­lega á stöðu mála á vest­ur­strönd­inni þá er eitt sem ein­kennir þá miklu efna­hags­legu krafta sem héðan ber­ast yfir heim­inn. Það er rót­gróin inn­flytj­enda­menn­ing. Í þró­uðum ríkjum heims­ins þá finn­ast ekki ­jafn fjöl­breyttir suðu­pottar ólíkra menn­ing­ar­strauma. Þessum sam­bræð­ingi hef­ur ­fylgt mik­ill sveigj­an­leiki og stór­kost­lega mikil sam­keppn­is­hæfni, ekki síst hjá ­tækni­fyr­ir­tækj­um. Á þessu 50 millj­óna svæði eru höf­uð­stöðvar allra stærst­u ­tækni­fyr­ir­tækja heims­ins, þar á meðal Alp­habet, Microsoft, App­le, Amazon, Oracle, Face­book og Uber. Bara svo fáein séu nefnd.

Þá hefur iðn­aður einnig lengi verið með sínar helstu æðar á þessu svæði. Boeing er stærsti einka­rekni vinnu­stað­ur­inn á Seatt­le-­svæð­inu með­ 80 þús­und starfs­menn, en með marg­feld­is­á­hrifum er talið að Boein­g-hag­kerfið sé ­með 213 þús­und starfs­menn. Það er um 13 þús­und fleiri starfs­menn en eru á öll­u­m ­ís­lenska vinnu­mark­aðn­um, sem dæmi sé tek­ið.

Borg­irnar verja sig

Borg­ar­sam­fé­lögin á vest­ur­strönd­inni – Seatt­le, San Francisco, Portland og Los Ang­eles (LA) –  eiga allt undir opinni inn­flytj­enda­stefnu. Í kjöl­far sig­urs Don­alds Trump í for­seta­kosn­ing­unum – sem tal­aði gegn inn­flytj­endum og sagð­ist ætla að sjá til þess að tvær til þrjár millj­ón­ir inn­flytj­enda færu úr landi –  þá hafa sam­fé­lög­in á vest­ur­strönd­inni gripið til sér­tækra aðgerða til að verja sam­fé­lög­in. 



Seatt­le var fyrsta borgin til að lýsa því yfir að borgin myndi verja ólög­lega inn­flytj­endur fyrir þeim vilja stjórn­valda – ef hann raun­ger­ist undir stjórn­ Trumps – að senda þá úr landi. Borg­irnar hafa til þess heim­ild­ir. Fleiri borgir fylgdu í kjöl­far­ið, meðal ann­ar­s Portland og LA, og einnig New York borg á aust­ur­strönd­inni. Alveg eins og til­fellið er með borg­irnar á vest­ur­strönd­inni, þá á New York mikið undir því að inn­flytj­endum líði vel og þeir sinni störfum eins og þeir hafa gert alla tíð.

Kosningasigur Trumps - sem hann tryggði ekki síst með góðu gengi í dreifbýli víða um Bandaríkin - hefur kallað fram fjöldamótmæli víða í borgum landsins.

Upp­sprettan

Fari svo að Trump reyni stuðla að stór­kost­legum flutn­ingum á inn­flytj­endum úr landi, þá má búast við því að borg­ar­sam­fé­lögin í Banda­ríkj­un­um verji sig enn meira en þau hafa þegar gert. Fáar borgir í Banda­ríkj­unum veitt­u Trump meiri­hluta­stuðn­ing í kosn­ing­un­um, og engin á vest­ur- og aust­ur­strönd­inn­i. Gjáin á milli borg­ar­sam­fé­lag­anna og dreif­býlis varð stærri í þessum kosn­ingum en hún hefur nokkru sinni ver­ið.

Inn­flytj­enda­sam­fé­lög­unum í Banda­ríkj­unum verður ekki breytt svo glatt, og það er ekki víst að stjórn­valds­á­kvarð­anir muni gera neitt gagn þegar upp er stað­ið. Stutt saga Banda­ríkj­anna hefur einn rauðan þráð, og það er ­sam­bræð­ingur ólíkra menn­ing­ar­strauma sem hafa borist með fólki víða að. Asíu, ­Evr­ópu og Suð­ur­-Am­er­íku þar helst.

Ég held að Trump muni ekki gera neitt efna­hags­legt gagn, með­ því að tala gegn inn­flytj­endum og hvað þá reyna að stuðla að því með lög­um, og ­fólk þurfi að yfir­gefa landið í millj­ón­a­tali. Borg­irn­ar, suða­pottar nýsköp­unar og rann­sókna í land­inu, munu ekki sætta sig við það og mega ekki við því. 

Innleiðingarhalli EES-gerða innan við eitt prósent þriðja árið í röð
Innleiðingarhalli EES-gerða á Íslandi stendur í 0,7 prósentum. Hallinn náði hámarki árið 2013 þegar hann nam 3,2 prósentum.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín Baldursdóttir
Flokksskírteini leið til frama
Kjarninn 16. júlí 2019
Lífeyrisjóður verzlunarmanna lækkar óverðtryggða vexti
Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur lækkað fasta vexti á óverðtryggðum lánum úr 6,12 prósentum í 5,14 prósent. Í kjölfar breytingarinnar eru þetta lægstu föstu vextir óverðtryggðra lána sem í boði eru.
Kjarninn 16. júlí 2019
Íslenska ríkið braut gegn Styrmi og Júlíusi
Mannréttindadómstóll Evrópu telur íslenska ríkið hafa brotið gegn Styrmi Þór Bragasyni, fyrrum forstjóra MP banka, og Júlíusi Sigurþórssyni, fyrrum framkvæmdastjóra vörustýringasviðs Húsasmiðjunnar.
Kjarninn 16. júlí 2019
Duterte íhugar að slíta stjórnmálasambandi við Ísland
Rodrigo Duterte, forseti Filippseyja, íhugar alvarlega að slíta stjórnmálasambandi við Ísland í kjölfar ályktunar Íslands í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna.
Kjarninn 16. júlí 2019
Píratar greiddu gegn tilnefningu Birgittu í trúnaðarráð flokksins
Birgitta Jónsdóttir mun ekki sitja í trúnaðarráði Pírata eftir að tilnefningu hennar í ráðið var hafnað í atkvæðagreiðslu á félagsfundi Pírata. Alls kusu 55 gegn og 13 með tilnefningu Birgittu í trúnaðarráð Pírata.
Kjarninn 16. júlí 2019
Persónuvernd annar ekki eftirspurn
Eftir að ný persónuverndarlöggjöf tók gildi síðasta sumar hefur kvörtunum til Persónuverndar fjölgað um 70 prósent en löggjöfin gerir fólki kleift að stýra sínum persónuupplýsingum betur. Persónuvernd hefur ekki náð að sinna eftirspurn að öllu leyti.
Kjarninn 16. júlí 2019
Ástþór Ólafsson
Styrkjandi áhrif til eftirbreytni
Kjarninn 15. júlí 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None