Auglýsing

Í Kali­forn­íu ­búa 38 millj­ón­ir, í Oregon rúm­lega fjórar millj­ónir og í Was­hington rík­i, ríf­lega sjö millj­ón­ir. Á þessu tæp­lega 50 millj­óna svæði vest­ur­strand­ar­innar er til­tölu­lega ung­t ­sam­fé­lag, í heims­sögu­legu sam­hengi.

Árið 1802, fyrir aðeins 214 árum, þá áttu Bretar Was­hington ­ríki. Örnefni bera þess merki. Newcast­le, Sheffi­eld, Brighton. Þetta má allt f­inna hér á svæð­inu ásamt fjölda ann­arra kenni­leita sem minna á for­tíð­ina og hið gamla breska yfir­ráða­svæði. Saga Banda­ríkj­anna er blóð­i drifin með Borg­ara­styrj­öld­ina, sem stóð frá 1861 til 1865, sem mið­punkt hrika­legra átaka.

Nágranna­ríkið í suðri, Oregon, var að mestu í eigu Spán­verja eins og Kali­forn­ía, fjöl­menn­asta ríki Banda­ríkj­anna. 

Auglýsing

Banda­ríkin mörg og mis­jöfn

Þó færa megi rök fyrir mörg þús­und ára sögu Banda­ríkj­anna þá er grunnur sam­fé­lag­anna í land­inu – sem eru ólík á alla mögu­lega vegu eftir ríkjum – merki­lega ung­ur. Efn­hags­heims­veldið Banda­ríkin er ekki ein heild, held­ur ­sam­setn­ing margra hag­kerfa sem eiga til­tölu­lega fáa hluti sam­eig­in­lega, oft á tíð­um. Strand­ríkin hafa blómstrað efna­hags­lega í seinni tíð, á meðan mið- og suð­ur­ríkin berj­ast í bökk­um. Hið póli­tíska lands­lag mót­ast af þessu og þeim aðstæðum sem alþjóða­væddur heimur efna­hags­mála hefur skap­að.

Mótmælendur gegn Trump - einkum og sér í lagi orðum hans gegn minnihlutahópum - hafa verið áberandi í Portland. Mynd: EPA

Stór­veldið í vestri

Sé litið sér­stak­lega á stöðu mála á vest­ur­strönd­inni þá er eitt sem ein­kennir þá miklu efna­hags­legu krafta sem héðan ber­ast yfir heim­inn. Það er rót­gróin inn­flytj­enda­menn­ing. Í þró­uðum ríkjum heims­ins þá finn­ast ekki ­jafn fjöl­breyttir suðu­pottar ólíkra menn­ing­ar­strauma. Þessum sam­bræð­ingi hef­ur ­fylgt mik­ill sveigj­an­leiki og stór­kost­lega mikil sam­keppn­is­hæfni, ekki síst hjá ­tækni­fyr­ir­tækj­um. Á þessu 50 millj­óna svæði eru höf­uð­stöðvar allra stærst­u ­tækni­fyr­ir­tækja heims­ins, þar á meðal Alp­habet, Microsoft, App­le, Amazon, Oracle, Face­book og Uber. Bara svo fáein séu nefnd.

Þá hefur iðn­aður einnig lengi verið með sínar helstu æðar á þessu svæði. Boeing er stærsti einka­rekni vinnu­stað­ur­inn á Seatt­le-­svæð­inu með­ 80 þús­und starfs­menn, en með marg­feld­is­á­hrifum er talið að Boein­g-hag­kerfið sé ­með 213 þús­und starfs­menn. Það er um 13 þús­und fleiri starfs­menn en eru á öll­u­m ­ís­lenska vinnu­mark­aðn­um, sem dæmi sé tek­ið.

Borg­irnar verja sig

Borg­ar­sam­fé­lögin á vest­ur­strönd­inni – Seatt­le, San Francisco, Portland og Los Ang­eles (LA) –  eiga allt undir opinni inn­flytj­enda­stefnu. Í kjöl­far sig­urs Don­alds Trump í for­seta­kosn­ing­unum – sem tal­aði gegn inn­flytj­endum og sagð­ist ætla að sjá til þess að tvær til þrjár millj­ón­ir inn­flytj­enda færu úr landi –  þá hafa sam­fé­lög­in á vest­ur­strönd­inni gripið til sér­tækra aðgerða til að verja sam­fé­lög­in. 



Seatt­le var fyrsta borgin til að lýsa því yfir að borgin myndi verja ólög­lega inn­flytj­endur fyrir þeim vilja stjórn­valda – ef hann raun­ger­ist undir stjórn­ Trumps – að senda þá úr landi. Borg­irnar hafa til þess heim­ild­ir. Fleiri borgir fylgdu í kjöl­far­ið, meðal ann­ar­s Portland og LA, og einnig New York borg á aust­ur­strönd­inni. Alveg eins og til­fellið er með borg­irnar á vest­ur­strönd­inni, þá á New York mikið undir því að inn­flytj­endum líði vel og þeir sinni störfum eins og þeir hafa gert alla tíð.

Kosningasigur Trumps - sem hann tryggði ekki síst með góðu gengi í dreifbýli víða um Bandaríkin - hefur kallað fram fjöldamótmæli víða í borgum landsins.

Upp­sprettan

Fari svo að Trump reyni stuðla að stór­kost­legum flutn­ingum á inn­flytj­endum úr landi, þá má búast við því að borg­ar­sam­fé­lögin í Banda­ríkj­un­um verji sig enn meira en þau hafa þegar gert. Fáar borgir í Banda­ríkj­unum veitt­u Trump meiri­hluta­stuðn­ing í kosn­ing­un­um, og engin á vest­ur- og aust­ur­strönd­inn­i. Gjáin á milli borg­ar­sam­fé­lag­anna og dreif­býlis varð stærri í þessum kosn­ingum en hún hefur nokkru sinni ver­ið.

Inn­flytj­enda­sam­fé­lög­unum í Banda­ríkj­unum verður ekki breytt svo glatt, og það er ekki víst að stjórn­valds­á­kvarð­anir muni gera neitt gagn þegar upp er stað­ið. Stutt saga Banda­ríkj­anna hefur einn rauðan þráð, og það er ­sam­bræð­ingur ólíkra menn­ing­ar­strauma sem hafa borist með fólki víða að. Asíu, ­Evr­ópu og Suð­ur­-Am­er­íku þar helst.

Ég held að Trump muni ekki gera neitt efna­hags­legt gagn, með­ því að tala gegn inn­flytj­endum og hvað þá reyna að stuðla að því með lög­um, og ­fólk þurfi að yfir­gefa landið í millj­ón­a­tali. Borg­irn­ar, suða­pottar nýsköp­unar og rann­sókna í land­inu, munu ekki sætta sig við það og mega ekki við því. 

„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Margrét Tryggvadóttir
Á sporbaug sem aldrei snertir jörðu
Leslistinn 20. september 2019
Icelandair gerir bráðabirgðasamning við Boeing um bætur
Kyrrsetningin á 737 Max vélunum frá Boeing hefur verið þung í skauti fyrir Icelandair.
Kjarninn 20. september 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Telur lágbrú fýsilegri kost fyrir nýja Sundabraut
Tveir val­kost­ir eru einkum tald­ir koma til greina vegna lagn­ing­ar Sunda­braut­ar, ann­ars veg­ar jarðgöng í Gufu­nes og hins veg­ar lág­brú yfir Klepps­vík. Samgöngu- og sveitastjórnarráðherra seg­ir að sér hugn­ist frek­ar lág­brú yfir Klepps­vík.
Kjarninn 20. september 2019
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari
None