Strætó er bjargvættur bílsins

Eiríkur Ragnarsson segir að strætó eigi eftir að koma til með bæta líf farþega, létta líf fjölda annara ökumanna og þar með vera bjargvættur bílsins. Hann er einfaldlega búinn að reikna það út.

Auglýsing

Spár spakra manna segja okkur það að árið 2040 verði íbúar höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins tæp­lega 300 þús­und tals­ins. Sem þýðir það að þegar ég er orð­inn eins gam­all og móðir mín er í dag, þá verður höf­uð­borg­ar­svæðið búið að bæta við sig um 70 þús­und manns, mann­fjölda sem jafn­ast á við bæði Kópa­vog og Hafn­ar­fjörð í dag. 

Sam­hliða þess­ari fólks­fjölgun á Reykja­vík eftir að taka miklum breyt­ing­um. Blokka­hverfin eiga eftir að halda áfram að vaxa og ný verða til. Aukin sam­keppni í verslun og þjón­ustu og sú skala­hag­kvæmni sem á eftir að eiga sér stað í fram­leiðslu og verslun á eftir að bæta úrval, gæði og lækka verð á hinum ýmsu neyt­enda­vör­um. Sem sagt, ég á eftir að hafa það ágætt sem mið­aldra kall  í Reykja­vík.

Og þó. Þetta verður ekki allt einn dans á rós­um. Smá­bæj­ar­stemmar­inn á smám saman eftir að drag­ast saman og það sem auð­velt var að gera áður á traustinu einu á verður erf­ið­ara og háð frekara veði. Ef fram­boð á hús­næði heldur ekki upp í eft­ir­spurn þá endum við með því að eyða ansi miklu af okkar aur í þak yfir höf­uðið og svo fram eftir göt­um. Og já, síð­ast en ekki síst, ef of lítið er gert í sam­göngu­málum eiga Reyk­vík­ingar eflaust eftir að eyða meiri tíma með mið­stöð­ina og Bylgj­una í botni á leið­inni í vinn­una.

Auglýsing

Það eru tvær mögu­legar lausnir við umferð­ar­vanda fram­tíð­ar­innar

Fyrsta leiðin sem er í boði er sú sem íhalds­fólk borg­ar­innar vilja sjá verða að veru­leika. Hún felur það í sér að leggja fleiri göt­ur, byggja bíla­stæða­hús og leyfa svo fólki í frelsi sínu að bruna á milli heim­ilis og vinnu á einka­frels­is­vagn­in­um. Kost­irnir við þessa lausn er að sjálf­sögðu sú að ef hún er valin getum við haldið áfram að lifa líf­inu eins og við höfum gert und­an­farin 40 ár – frjáls, í bíl. En ókost­ur­inn við þessa lausn er aug­ljós­lega sá að við eigum öll eftir að þurfa að búa með: þyngri umferð; meng­aðra lofti; og þeim háa kostn­aði fylgir því að reka einka­frels­is­vagn­inn.

Hin leið­in, snjó­korna­leið­in, felur í sér bættar almenn­ings­sam­göngur í hvaða formi sem er. Snjó­korn­unum virð­ist nokk sama hvort verði fyrir val­inu borg­ar­lína, lest eða tel­eport. Í stað­inn er það sem skiptir þau máli að nýja kerfið verði betra en núver­andi kerfi og geti á skil­virkan hátt losað þau undan oki einka­bíls­ins (snjó­korn tala ekki um einka­frels­is­vagna). Kost­irnir við þessa lausn eru helst þær að hún getur fækkað bílum á veg­unum og þar með dregið úr loft­mengun og stór­lækkað kostnað almenn­ings af því að kom­ast frá A til B (árskort hjá Strætó kostar minna en að reka bíl í eitt ár sam­kvæmt útreikn­ingum FÍB).

Sama hvernig litið er á það er Strætó hag­kvæmur kostur

Mynd 1.

Þó svo að eng­inn taki Strætó í dag þýðir ekki að eng­inn taki Strætó á morgun

Þegar ég bjó í Reykja­vík keyrði ég í vinn­una þrátt fyrir að skrif­stofan væri ekki nema í 5 til 6 kíló­metra fjar­lægð frá heim­il­inu mínu. Þetta þótti mér eðli­legt alveg þangað til ég flutti til London. Þar byrj­aði ég að hjóla í vinn­una og gerði ég það þrátt fyrir að leiðin væri tæp­lega 15 kíló­metr­ar. Að sjálf­sögðu hefði það verið nota­legra að sitja í bíl heldur en á blautu spand­ex­inu í bresku rign­ing­unni, en að keyra var of dýrt. Ég hefði líka alveg verið til í að lesa bók í neð­an­jarð­ar­lest, en mán­að­ar­kort í lest­ina kost­aði jafn mikið og rómans­inn rann fljótt af lesta­ferð­inni þegar raun­veru­leik­inn sökk inn (í formi hand­ar­krika ókunnra manna, þrýstum upp að nef­inu á mér).

Ástæðan fyrir því að ég hjólaði var ekki sú að mér fannst svo gaman að hjóla í gegnum þriggja akreina hring­torg, með hjartað í spand­ex­bux­un­um. Nei, það var ein­fald­lega bara sá val­kostur sem var minnst ömur­legur. Og þegar ég bjó í Reykja­vík fannst mér einka­bíll­inn líka minnst ömur­legur og svo virð­ist vera sem ég sé ekki einn um þetta við­horf þar sem aðeins fjögur pró­sent af ferðum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu eru farnar með Strætó. 

Stöldrum nú aðeins við. Fjögur pró­sent. Í úrtaki Eurostat á sam­göngu­venjum í evr­ópskum borgum kemur fram að í þýsku stór­borg­unum Berlín og München not­ast ríf­lega þriðj­ungur Borg­ar­búa við almenn­ings­sam­göng­ur. Í smærri borgum Þýska­lands (með sam­bæri­legum mann­fjölda og Reykja­vík mun hýsa árið 2040), eins og Bonn og Augs­burg, er hlut­fallið á bil­inu 14 til 18%. 

Ef Reykja­vík væri þýsk borg

Mynd 2. 

Nú fer það ekki milli mála að Þjóð­verjar eru í það minnsta eins mikil bíla­dellu­þjóð og Íslend­ingar (Schumacher, Autoba­hn, BMW og Daim­ler) og eins og við Íslend­ing­ar, þá „völdu þeir bíl­inn“, en þrátt fyrir það nota þeir samt almenn­ings­sam­göngur hægri vinstri. Í Köln og Hamburg nota á bil­inu 24% og 29% íbúa almenn­ings­sam­göng­ur. Ef við Reyk­vík­ingar bætum okkar lummu­lega 4% hlut­fall um bara eitt pró­sent á ári, þá árið 2040 verðum við í deild með þessum borgum (með 26% hlut­fall). Og það sem slík þró­un, þó ólík­leg sé, myndi þýða væri það að nán­ast engir nýir einka­bílar myndu bæt­ast við á götur Íslands. 

Stað­göngu­varan Strætó

Mynd 3.

Að sjálf­sögðu er það ólík­legt að fjórð­ungur Íslend­inga verði strætófarar eftir 22 ár og mögu­lega er það of metn­að­ar­fullt að bera okkur saman við ofur skipu­lagða og útreikn­aða Þjóð­verja. Ég geri mér engar grill­ur, en þó svo 26% sé ólík­legt þá er 12% mark­mið borg­ar­innar ekk­ert galið. Og 12% er nóg til þess að koma rúm­lega 25 þús­und ein­stak­lingum úr einka­bílnum og inn í stræt­is­vagna. Með því kemur strætó til með bæta líf far­þega og létta líf fjölda ann­ara öku­manna og þar með vera bjarg­vættur bíls­ins. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stilla úr auglýsingunni.
Ögrandi reiðhjólaauglýsing sem hnýtir í bílaframleiðendur bönnuð í Frakklandi
Auglýsing hollenska rafhjólaframleiðandans VanMoof fær ekki að birtast í frönsku sjónvarpi. Hún þykir koma óorði á bílaframleiðendur á ósanngjarnan hátt og valda kvíða hjá áhorfendum, sem er bannað þar í landi.
Kjarninn 1. júlí 2020
Gísli Sigurgeirsson
Ríkið á ekki að bjarga ferðaiðnaðinum
Kjarninn 1. júlí 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
Víðir: Glatað að þykjast sýna ábyrgð með því að kvarta
„En þetta mun auðvitað ekki virka ef við sýnum ekki ábyrgð,“ segir Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn um framkvæmd hólfaskiptingar á samkomum fleiri en 500 manna sem margar kvartanir hafa borist vegna.
Kjarninn 1. júlí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Fólk búsett hér fari í sóttkví eftir komu til landsins
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir vill að fólk búsett hér sem kemur til landsins fari áfram í sýnatöku við landamærin en fari svo í sóttkví. Því verði svo boðið upp á aðra sýnatöku eftir 4-5 daga. Hann mun leggja þetta vinnulag til við ráðherra.
Kjarninn 1. júlí 2020
Lagt er til í frumvarpsdrögum að stjórnarskrárbreytingum að forseti megi einungis sitja tvö sex ára kjörtímabil að hámarki.
Lagt til að forseti megi aðeins sitja í 12 ár á Bessastöðum
Forseti Íslands má ekki sitja lengur en tvö sex ára kjörtímabil að hámarki, verði frumvarpsdrög um stjórnarskrárbreytingar sem lögð hafa verið fram til kynningar fram að ganga. Lagt er til að mælt verði fyrir um þingræði í stjórnarskránni.
Kjarninn 1. júlí 2020
Stóru bankarnir reknir með tapi í tvö ár og virði útlána þeirra gæti rýrnað um 210 milljarða
Seðlabanki Íslands segir að kerfislega mikilvægu viðskiptabankarnir þrír séu með nægilega góða eiginfjár- og lausafjárstöðu til að geta staðist það álag sem muni fylgja yfirstandandi kreppu. Ljóst sé þó að þeir verði reknir í tapi á næstunni.
Kjarninn 1. júlí 2020
Ævar Pálmi Pálmason er yfirmaður smitrakningateymis almannavarna.
Ævar Pálmi: Búið að ná utan um hópsmitið
Yfirmaður smitrakningarteymis almannavarna segir að búið sé að ná utan um hópsmitið sem hér kom upp fyrir nokkrum dögum. Teymið telur sig hafa komið öllum sem þurfa í sóttkví, alls yfir 400 manns.
Kjarninn 1. júlí 2020
Virkum smitum fækkar – fólki í sóttkví fjölgar
Töluverð hreyfing er á fjölda þeirra sem þurfa að vera í sóttkví vegna smita sem hér hafa greinst síðustu daga. Yfir tvö þúsund sýni voru tekin á Íslandi í gær.
Kjarninn 1. júlí 2020
Meira úr sama flokkiEikonomics