Auglýsing

Í gær­morgun birt­ist frétt á for­síðu Morg­un­blaðs­ins. Meg­in­mál hennar var 79 orð og hún vís­aði ekki inn á frek­ari umfjöllun inni í blað­inu, líkt og  vani er með stutt­orðar for­síðu­frétt­ir. Fyr­ir­sögn hennar var „Hæl­is­leit­andi safn­aði geyma­sýru á Ásbrú“.

Hér er meg­in­mál frétt­ar­innar í heild sinni: „Hæl­is­leit­andi í búsetu­úr­ræði Útlend­inga­stofn­unar á Ásbrú í Reykja­nesbæ var í vor stað­inn að því að safna sýru úr raf­geymum bif­reiða á brúsa. Þetta hefur Morg­un­blaðið sam­kvæmt áreið­an­legum heim­ild­um, en örygg­is­vörður á svæð­inu mun hafa fundið sýruna í fórum manns­ins. Eftir að málið komst upp var lög­reglu gert við­vart, en ekki er vitað í hvaða til­gangi sýrunni var safn­að. Þá mun hæl­is­leit­and­an­um, sam­kvæmt heim­ildum blaðs­ins, hafa verið vísað úr landi um leið og end­an­leg nið­ur­staða lá fyrir í hæl­is­um­sókn hans.“

­Mynd­skreyt­ing með frétt­inni var frá mót­mælum hæl­is­leit­enda og sýndi lög­reglu vera að beita sér. Í mynda­texta sagði að myndin tengd­ist frétt­inni óbeint. Fréttin var mest lesna fréttin á mbl.is, mest lesna vef lands­ins, í gær. Hún var tekin upp á vef RÚV, þar sem hún var einnig mest lesna fréttin um tíma, á vef Vísis og á vef DV. Þetta eru fjórir mest lesnu vefir lands­ins. 

Flaut sem valdir hópar heyra

Það er ekki sagt berum orðum í frétt­inni að hæl­is­leit­and­inn hafi ætlað sér eitt­hvað illt með sýruna. En það var ljóst að ansi margir sem eru tor­tryggnir gagn­vart hæl­is­leit­end­um, eða bera jafn­vel illan hug til þeirra, ákváðu að barna þá full­yrð­ingu í kjöl­far­ið.

Í þeim skiln­ingi var þetta klass­ískt vel heppnað hunda­flaut, óháð því hvort það hafi verið til­gang­ur­inn eða ekki. Slíkt vísar í hátíðni­hljóð sem hundar geta bara heyrt, ekki menn. Í hug­tak­inu felst að segja eitt­hvað án þess að segja það berum orð­um, og með því ná til ákveð­inna und­ir­hópa sem sjá svo um að setja upp­lýs­ing­arnar í annað og skýr­ara sam­hengi, oft byggt á engu nema til­finn­ingu.

Vert er að taka fram að sú fram­setn­ing Morg­un­blaðs­ins á frétt­inni er alfarið á ábyrgð ábyrgð­ar­manna blaðs­ins, rit­stjór­anna tveggja, en ekki blaða­manns­ins sem skrif­aði frétt­ina. Líkt og er með allt birt frétta­efni í fjöl­miðl­um. Les­and­inn getur aldrei vitað hvort að blaða­maður sé ein­ungis að fram­fylgja skipun yfir­boð­ara eða hvort að hann eigi fram­kvæmd­ina alveg sjálf­ur. Og jafn­vel þá ber rit­stjóra skylda til að tryggja að fréttin inni­haldi nægj­an­legar upp­lýs­ingar til að vera birt­ing­ar­hæf.

Auglýsing
Klukkan tíu mín­útur í sex síð­degis í gær, tólf og hálfum tíma eftir að upp­runa­lega fréttin birt­ist á mbl.is, birti vef­ur­inn fram­halds­frétt þar sem yfir­lög­reglu­þjónn á Suð­ur­nesjum sagði að aldrei hefði komið til þess að lög­regla hefði verið kölluð til með beinum hætti vegna máls­ins og að hún teldi „ólík­­­legt að hann hafi haft í hyggju að skaða aðra með henn­i.“ Hún bætti við að hæl­is­leit­endur væru lík­legri til að skaða sjálfa sig en aðra.

Í Morg­un­blað­inu í dag er svo enn ein fréttin um málið og nú kemur fram að hæl­is­leit­and­inn hafi gefið þá skýr­ingu við yfir­heyrslu að hann hafi ætlað að losa um stíflu í vaski með sýrunni.

Það má hrósa blaða­mönnum Morg­un­blaðs­ins fyrir að hafa haldið áfram með málið og náð að skýra það á end­an­um.

En skað­inn var skeð­ur.

Vona að þú verðir „fyrsti Íslend­ing­ur­inn til að fá sýru­bað“

Mbl.is dreifði frétt­inni í gegnum Face­book-­síðu sína, sem hefur 73.751 fylgj­end­ur. Fyrstu ummælin undir frétt­inni voru: „Það þarf ekk­ert að dansa í kringum hver til­gang­ur­inn var,“ og svo var tengt inn á Wikipedi­a-­síðu um sýru­árás­ir. Í kjöl­farið fylgdu tugir ummæla. Hér verður farið yfir nokk­ur.  

Karl­maður sagði: „Þeir nota það til að kasta í and­lit fólks. Þeir gera það í Sví­þjóð, Dan­mörku, Englandi. Hvers vegna ætti það að vera öðru­vísi á Ísland­i.“ Kona fylgdi á eftir og sagði: „ Bara senda ALLA þessa HÆL­IS­LEIT­ENDUR BURT úr land­inu STRAX og þeir koma !!!“ Annar bætti við: „Helsta notkun raf­geyma­sýru (fyrir utan raf­geyma) er til sprengu­gerð­ar, (eit­ur-)lyfja, áburðar (og síðan sprengju...) og til að skvetta á kven­fólk sem ekki vill hlýð­ast við­kom­and­i.“

Nær öll ummælin sem eru undir frétt­inni eru í þessum anda. Þeir sem setja þau fram eru búin að draga þá ályktun að við­kom­andi ætl­aði sér að fremja sýru­árás og að hann sé lýsandi fyrir þá hæl­is­leit­endur sem hingað leita eftir betra lífi. Um sé að ræða stór­hættu­legan hóp fólks sem ógni öryggi „al­vöru“ Íslend­inga.

Í umræðu­hópnum Þjóð­leið, þar sem útlend­inga­andúð er mjög ráð­andi, var end­ur­sögn af upp­haf­legu frétt­inni dreift. Í umræðum undir deil­ing­unni sagði kona: „Er fólk HISSA þessir hæl­is­flótta frá islam eru hér aðeins í einum til­gangi og þegar þeir verða nógu margir láta þeir til skara skríða. Hefur ekk­ert með trú að gera islam er stjórn­tæki en ekki trú.“ Annar bætti við: „Mis­ind­is­menn skvetta sýru í and­lit fólks sem afskæmir og veldur blindu - óskilj­an­leg fólska.“ Sá þriðji sagði: „Hvar er núna góða fólkið og No borders og mót­mæli þeirra? Fínt að svona liði sé hent út úr land­in­u.“ Sá sem botn­aði umræð­una sagði: „send þessa allar pöddur og skor­dýr úr land­i.“

Auglýsing
Á Twitter safn­aði not­andi saman ummælum sem hann hafði sjálfur fundið á sam­fé­lags­miðl­um. Þar sagði fólk, undir fullu nafni, meðal ann­ars: „„Þarf að draga til ábyrgðar þetta múslima sleykju­hyski,“ „Henda þessu úr land­i,“ „Bíð bara eftir að einn “flótta­mann­ana“ fremur fyrsta morð árs­ins og allir fatt a að það er bara vesen að hafa þetta fólk. Leifa þeim að vinna að laga sitt eigið land í staðin fyrir að koma með öll vanda­málin sín hingað í frið­sælasta land í heim­i,“ og „Til fjand­ans með hæl­is­leit­endur farnir að draga að sér efni til hriðju­verka,“, „Við vitum hvað muslimar gera við rageyma­sýru...þeir eru ekki að vinna við vís­inda­störf þar sem sýra nýt­ist……..­nei, ein­göngu ætluð til að skaða aðrar mann­eskj­ur. Þetta er algegnt í okkar nágranna­lönd­um,,, fleiri hund­ruð slíkar árásir á ári hverju bara í Bret­land­i...ef ekki yfir þús­und slíkar á ári…,“.

Kona tjáði sig um málið í löngu máli og sagði meðal ann­ars: „Er ekki vitað af hverju hann var að safna sýrunn­i?? Til að fokkin skvetta henni framan í ein­hvern!! Á þetta að vera þjóð­fé­lagið sem ég er að ala dóttur mína upp í, sem er kona!! Þetta hefur ekk­ert með ras­isma að gera, svona menn sem hafa verið aldir upp í ákveðnu sam­fé­lagi telja þessa verkn­aði ekk­ert annað en eðli­leg­t!“. Önnur sagði: „Stjórn­völd vilja okkur illt, í þessum efnum sem öðrum….það mætti halda að þing­menn væru and­setn­ir,,,,, haldnir illum önd­um.“

Höf­undur tísti sjálfur um málið í gær­morgun og annar mið­ill gerði frétt upp úr því. Í ummælum undir þeirri frétt skrif­aði maður undir nafni eft­ir­far­andi: „Mikið óskap­lega ætla ég að vona að þú Þórður ferði fyrsti íslend­ing­ur­inn til að fá sýru­bað. Það yrði kannski til að opna augu þín ef þau væru ekki brennd úr hausnum á þér. Það er eitt að vera veru­leika­fyrr­tur fábjáni en allt annað að verja það sem öllum hugs­andi mönnum skilst hvað hann ætl­aði að gera. Gíf­ur­leg fjölgun sýru­árása í nágranna­löndum okkar af hendi þess­ara sýruskvett­andi múslima nægir ekki til að þið skiljið fyrir hvað þetta hel­víti stend­ur.“ Annar bætti við: „Hann hefur ætlað að skvetta sýruni á ein­hvern til að fá fang­els­is­dóm. Frítt fæði og hús­næði áfram. Þórður Snær Júl­í­us­son er senni­lega með sýru í hausn­um.“

Þetta er ein­ungis brot af þeirri umræðu sem fór fram á sam­fé­lags­miðlum um frétt Morg­un­blaðs­ins.

Þing­maður mætir til leiks

Einn þing­maður tjáði sig um mál­ið, Ásmundur Frið­riks­son, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks úr Suð­ur­kjör­dæmi. Hann deildi upp­runa­legri frétt Morg­un­blaðs­ins og setti stöðu­upp­færslu á Face­book í gær­kvöldi þar sem sagði meðal ann­ars: „Það er veru­lega óþægi­legt fyrir nágranna hæl­is­leit­enda á Ásbrú, sem hafa mátt þola nafn­lausar hring­ingar og hót­anir á erlendu tungu­máli, að sjá frétt um hæl­is­leit­enda á Ásbrú sem tók upp á því að safna geyma­sýru. Ekki dettur mér það til hugar að fal­legur og góður ásetn­ingur liggi þar að baki en kann það þó að vera að ég hafi rangt fyrir mér.“

Nú er vert að rifja upp að lög­reglan var þegar búin að segja á þessum tíma opin­ber­lega að hún taldi umræddan hæl­is­leit­anda ekki lík­legan til að ætla að skaða nokkurn mann. Ásmundur hefur marg­sinnis áður borið á torg sam­bæri­legan mál­flutn­ing þar sem hæl­is­leit­endur eru tor­tryggðir og sterk­lega gefið í skyn að þeir ógni öryggi Íslend­inga. Um það má t.d. lesa hér og hér.

Auglýsing
Þekktasta dæmið er þegar hann, tveimur vikum fyrir síð­ustu kosn­ing­ar, birti aðsenda grein í Morg­un­blað­inu þar sem hann hélt ýmsu fram um hæl­­is­­leit­endur sem átti sér enga stoð í raun­veru­­leik­an­­um. Í grein­inni stillti Ásmundur hæl­­is­­leit­endum að ósekju upp sem ástæðu þess að eldri borg­­arar og öryrkjar liðu skort með afar óskamm­feilnum hætti. Hægt er að lesa ítar­­lega hrakn­ingu með vísum í stað­­reyndir á því sem hann hélt þar fram hér.

Póli­tík Ásmundar hefur orðið öðrum hvatn­ing. Í frægu sam­tali sex þing­manna á Klaustri í lok nóv­em­ber í fyrra var meðal ann­ars rætt um hversu mót­tæki­legir kjós­endur í Suð­ur­kjör­dæmi væru fyrir kyn­þátta­hyggju og útlend­inga­andúð. Ólafur Ísleifs­son sagði þar að það væri „aug­ljós mark­aður fyrir þessi sjón­ar­mið í Suð­ur­kjör­dæmi.“

Það sæist meðal ann­ars á því að Ásmundi Frið­riks­syni hefði gengið vel í próf­kjörum þar þrátt fyrir að hann hefði verið að skrifa það sem „and­stæð­ingar hans kalla ras­ista­grein­ar“.

Mik­il­vægi fjöl­miðla

Umræðan á Íslandi fer hratt versn­andi. Stað­reyndir skipta minna og minna máli og mál­flutn­ingur sem byggir ekki á raun­veru­leik­anum eins og hann er, heldur raun­veru­leika sem ákveðnir múgæs­ing­ar­menn halda fram að sé til stað­ar, fer mjög víða. Ástæð­una er að finna í því að sam­fé­lags­miðlar gera dreif­ingu á áróðri, hálf­sann­leik, ósann­indum og afbök­unum mun auð­veld­ari og þeir sem það stunda eru orðnir mun betri og bíræfn­ari í dreif­ingu slíks efn­is.

Það er hægt að kaupa raf­geyma­sýru á brúsa út í búð. Lítr­inn kostar 605 krónur. Það að safna slíkri afurð á brúsa er því ekki á neinn hátt ólög­legt. Þvert á móti. Í ofan­greindu til­felli ákvað ótrú­legur fjöldi fólks hins vegar að dæma mann fyrir hugs­un­ar­glæp. Þ.e. glæp sem hafði ekki verið fram­inn né lá nokkuð fyrir um að til stæði að fremja. Glæp­ur­inn var að vera múslími og ætla að fram­kvæma sýru­árás. Hvor­ugt kom fram í frétt­inni sem notuð var til að barna hugs­un­ar­glæp­inn.

Í þessu umhverfi er mjög mik­il­vægt fyrir fjöl­miðla að vanda til verka og sýna að þeir ætli sér ekki að verða hluti af vanda­mál­inu heldur lausn­inni. Mik­il­vægi þeirra til að greina Kjarn­ann frá hism­inu hefur lík­ast til aldrei verið meira en nú.

Til þess eru þeir, eða eiga að minnsta kosti að vera. Til þess að segja satt og upp­lýsa almenn­ing.

Það mis­fórst í gær.

Seðlabankafólk ræddi um Facebook gjaldmiðilinn
Seðlabankastjóri Bandaríkjanna, Jerome Powell, segir að rafmyntin sem Facebook ætlar að setja í loftið á næsta ári hafi komið til umræðu innan Seðlabanka Bandaríkjanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Raunhækkun fasteigna lítil sem engin þessi misserin
Vorið 2017 mældist fasteignaverðshækkun 23,5 prósent.
Kjarninn 19. júní 2019
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata.
Heildarendurskoðun lögræðislaga samþykkt
Þingsályktunartilllaga þar sem mælst er til að heild­ar­end­ur­skoðun lög­ræð­islaga fari fram og að kosin verði til þess sér­nefnd þing­manna hefur verið samþykkt á Alþingi. Þingflokksformaður Pírata getur ekki beðið eftir því að hefjast handa.
Kjarninn 19. júní 2019
Höfuðstöðvar Lífeyrissjóðs verzlunarmanna eru í Húsi verslunarinnar.
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segir vexti hafa verið orðna „óeðlilega“ lága
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segist það ekki samræmast skyldu sinni að taka hagsmuni 3.700 lántaka með breytileg verðtryggð lán fram yfir hagsmuni allra sjóðsfélaga. Hún segir yfirlýsingar um einvörðungu hækkun vaxta byggja á veikum grunni.
Kjarninn 19. júní 2019
FME minnir á kröfur sem gerðar eru til lífeyrissjóða
VR hyggst gera breytingar á skipan stjórnar Lífeyrissjóðs verslunarmanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Jafnréttisnefnd KÍ mótmælir málflutningi kennara
Jafnréttisnefnd Kennarasambands Íslands hefur sent frá sér ályktun þar sem málflutningi grunnskólakennara um falskar ásakanir nemenda um meint ofbeldi kennara er mótmælt.
Kjarninn 19. júní 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson
Að breyta samfélagi
Kjarninn 19. júní 2019
Sarkozy ákærður fyrir spillingu og mútuþægni
Fyrrum forseti Frakklands er ákærður fyrir að hafa þegið fjármagn frá Gaddafi, fyrrum forseta Líbíu.
Kjarninn 19. júní 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari