Settu markið hátt – eða ekki

Eikonomics rifjar upp þegar móðir hans og maður á áttræðisaldri voru á undan honum í mark í fyrsta maraþoninu sem hann hljóp. Nú gerir hann sér grein fyrir því að markmið í slíkum hlaupum eru bara tilbúningur.

Auglýsing

Árið 2010, fljót­lega eftir að ég smit­að­ist af lang­hlaupa­bólunni, hljóp ég mitt fyrsta mara­þon. Á þeim tíma átti ég heima á Nýja Sjá­landi og gerði móðir mín sér leið hálfa leið í kringum hnött­inn til að hlaupa með mér. Ég æfði þokka­lega, fylgdi prógrammi eftir henti­semi og sýndi þessum mikla við­burði ekki mikla virð­ingu. Ég lagði af stað af miklu öryggi og lét gam­al­menni, móður mína, horfa á eftir mér og leyfði henni að gæða sér á ryk­inu sem ég spólaði upp á hlaupn­um. Eftir 10 kíló­metra var ég í flottum mál­um. 3:30:00 mark­miðið var vel innan seil­ing­ar. 11. kíló­metrum síð­ar, þegar hlaupið var hálfn­að, var ég enn bara nokkuð örugg­ur, alla­vega yrði ég ekki yfir fjórum tím­um. 

Snemma á seinni helm­ingnum fékk ég að kynn­ast hinum svo­kall­aða „vegg“. Vegg­ur­inn virkar þannig að allt í einu tvö­fald­ast þyngd hlauparans. Lím mynd­ast undir skóm hans og skref­in, verða þyngri en sov­ésk skrif­finnska. Hægt og rólega fóru hlaupararn­ir, sem ég hafði þotið fram hjá fyrr í hlaup­inu, að taka fram úr mér. Þó sárt væri, gat ég samt með því lif­að. Þangað til í kringum 30 kíló­metra. Þá tók háöldruð móður mín (komin vel á fimm­tugs­ald­ur­inn) fram úr mér. Vor­kunnin í augum mömmu, þegar hún horfði á eftir þessum auma syni sín­um, sást frá tungl­inu. Ég hélt að nið­ur­læg­ingin gæti ekki orðið meiri. Ekki fyrr en ég datt inn á kíló­metra númer 36. Á þeim tíma­punkti var ég ekki hættur að hlaupa, en erfitt er að segja hvort hrað­inn hafi verið meiri en ef ég hefði labb­að. Ég fann að klappað var á bakið á mér, ég leit við og við hlið­ina á mér skokk­aði vina­legur maður – á átt­ræð­is­aldri. Kall­inn pepp­aði aum­ingja mig og þó svo að ég hafi þurft að horfa á eftir honum í markið á undan mér, þá var þessi auð­mýkj­andi upp­lifun einnig til þess að ég hélt áfram. Guð blessi hann.

Auglýsing

Mara­þon­hlaup er und­ar­legt sport. Eftir að hafa hlaupið 42,2 kíló­metra var ég ekk­ert sér­stak­lega glað­ur. Mér þótti það ótrú­lega fúlt að hafa hlaupið 42,2 kíló­metra á rúm­lega fjórum klukku­tímum og 19 mín­út­um, en ekki undir fjórum tím­um, eins og upp­haf­lega mark­mið mitt var. Sem er fárán­legt. Og þeim mun meira sem ég hugsa um það, þeim mun vit­laus­ari þykir mér ég vera. En þegar manni líður eins og asna er oft huggun í því að vita að maður sé ekki eini vit­leys­ing­ur­inn. Því hlóð ég niður úrslitum frá tæp­lega 10.000 hlaup­urum úr Reykja­vík­ur­mara­þon­inu, frá árinu 2010. Og eftir smá töl­fræði­vinnu fékk ég svarið sem hjálp­aði mér að kom­ast yfir eigin vit­leysu. Þessir hlauparar virð­ast vera alveg jafn vit­lausir og ég. Það er að segja, þeir berj­ast um það að kom­ast í mark undir ein­hvers­konar handa­hófs­kenndu mark­miði, eins og fjórum tím­um. Þetta sést vel á mynd­inni hér að neð­an. Það sýnir að mikið stökk verður í fjölda hlaupara í Reykja­víkur sem koma í mark rétt fyrir næsta hálf­tíma. Og hlauparar for­tíð­ar­innar eru alveg jafn vit­lausir í það og ég að klára undir fjórum tímum og ég. Þegar það mark­mið er glat­að, trítla þeir meira minna bara ein­hvern veg­in, á ein­hverjum hraða, í mark. Það er þá ekki bara ég sem set mér til­gangs­laus mark­mið og rembist svo við að reyna að ná þeim af engri sér­stakri ástæðu. Flestir gera það.

Mynd: Rétt fyrir handa­hófs­kennd hálf­tíma mark­mið koma mun fleiri í mark en þar á undan og þar á eftir koma færri í mark.

Ath: Hver súla sýnir fjölda hlaupara sem komu í mark yfir þriggja mínútna tímabil. Gulu súlurnar sýna síðustu 3 mínúturnar áður en klukkan náði næsta hálftíma. Þannig sýnir fyrsta súlan þann fjölda sem kom í mark á tímanum 2:57:00 – 2:59:59; önnur súlan sýnir fjöldann sem kom í mark á tímanum 3:27:00 – 3:29:59; og svo koll af kolli. Heimild: hlaup.is, rmi.is og útreikningar eikonomics

Tæp­lega tveimur árum síðar jafn­aði ég mig á nið­ur­læg­ing­unni sem mitt fyrsta mara­þon var. Ég fylgdi, í auð­mýkt minni, góðu prógrammi sem lof­aði því að ég myndi hlaupa mitt næsta mara­þon undir 3:30:00. Ég útbjó plan fyrir hlaup­ið, fylgdi því og pass­aði mig að drekka vel og troða í mig orkugeli áður en að veggnum kæmi. Þegar ég sá mark­klukk­una í fjarska þótti mér hún ganga óþægi­lega nálægt næsta hálf­tíma (3:30:00). Ég ákvað að taka ekki neinn séns og gaf í, eins og ég gat. Þegar ég kom í mark vant­aði klukk­una um það bil 20 sek­úndur upp á 3:30:00 og náði ég mark­miði mínu. Það var fínt. Þó ekki eins fínt og það var sárt að missa af mark­mið­inu tæpum tveimur árum áður. 

En það er und­ar­legt, af því að þessi mark­mið eru bara til­bún­ing­ur. Ef ég hefði skriðið yfir marklín­una á 3:30:10, þá hefði það líka verið alveg geggjað afrek. Ekki eins og að hafa farið undir þremur þrjá­tíu hafi gert mig að sig­ur­veg­ara hlaups­ins, 41 hlauparar voru á undan mér. Að sama skapi eru álíka mark­mið alls staðar í kringum okk­ur: Ná fyrstu ein­kunn, ganga viss mörg skref, fá stöðu­hækk­un. Allt er þetta gott og bless­að, þangað til við reynum að ná mark­miðum okkar í blindni. Fólk æfir fyrir mara­þon og til að ná mark­mið­inu ham­ast fólk oft á meiðsl­um, sem getur leitt til lang­tíma­skaða. Þegar fólk reynir að næla sér í stöðu­hækkun oln­bogar það oft sam­starfs­mönnum frá sér og van­rækir fjöl­skyldu sína. Því geta mark­mið, eins ágæt og þau eru oft, einnig verið manni til ama. Að klára 3, 10, 21, eða 42 kíló­metra hlaup er afrek. Ekki láta mark­miðin ykkar eyði­leggja það. Það kemur hlaup á eftir þessu hlaupi.

Þetta er fyrsti af þremur pistlum sem ekki beint tengj­ast hag­fræði, en aðeins með aðferðir úr töl­fræði að gera. Til­efnið er að sjálf­sögðu Reykja­vík­ur­mara­þonið sem haldið er á menn­ing­arnótt. Höf­undur biður les­endur sem ekki eru hlauparar vel­virð­ing­ar, en eikonomics snýr aftur í sýnu hefð­bundna horfi í sept­em­ber.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samherji Holding hefur enn ekki skilað ársreikningi fyrir árið 2019
Hálfu ári eftir að lögboðinn frestur til að skila inn ársreikningum rann út þá hefur félagið sem heldur utan um erlenda starfsemi Samherja, meðal annars allt sem snýr að Namibíuumsvifum þess, ekki skilað inn sínum fyrir árið 2019.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Langflest hagsmunagæslusamtök landsins, sem reyna að hafa áhrif á hvernig löggjöf og aðrar ákvarðanir innan stjórnmála og stjórnsýslu þróast, eru til heimilis í Hús atvinnulífsins við Borgartún 35.
Búið að skrá 27 hagsmunaverði og birta vefsvæði með upplýsingum um þá
Tilkynningum á hagsmunaverði sem reyna að hafa áhrif á stjórnmál og stjórnsýslu í starfi sínu, og áttu samkvæmt lögum að berast um áramót, hefur rignt inn síðustu daga eftir að forsætisráðuneytið sendi ítrekun.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Ásthildur Lóa Þórsdóttir, formaður Hagsmunasamtaka heimilanna, er ein þeirra sem skráð voru sem hagsmunaverðir á vegum samtakanna.
Hagsmunasamtök heimilanna þau einu sem hafa tilkynnt hagsmunaverði
Ekkert stóru hagsmunasamtakanna í landinu hefur tilkynnt starfsmenn sína sem vinna við að hafa áhrif á ákvarðanir stjórnvalda sem hagsmunaverði, þrátt fyrir að lög sem krefjist þess hafi tekið gildi fyrir tveimur mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Þorsteinn Vilhjálmsson
Sprautur, siður og réttur
Kjarninn 26. febrúar 2021
Símon Sigvaldason
Dómsmálaráðherra gerir tillögu um að skipa Símon Sigvaldason í Landsrétt
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir vill að Símon Sigvaldason verði skipaður í eina lausa stöðu við Landsrétt. Það þýðir að Jón Finnbjörnsson, sem er í leyfi og sótti um endurskipun, fær hana ekki.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum.
Býst við að Viaplay hækki verðið þegar íþróttapakkinn stækkar
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum býst við því að Viaplay hækki verðið á áskriftum sínum þegar íþróttapakkinn þeirra stækkar. „Annað væri bara skaðleg undirverðlagning,“ sagði Magnús í nýjum þætti af Tæknivarpinu.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Sambærilegum smáhýsum hefur þegar verið komið upp í Gufunesi.
Smáhýsi fyrir heimilislausa í Laugardalnum þokast nær
Áform um smáhýsi fyrir heimilislausa á borgarlandi milli Suðurlandsbrautar og Fjölskyldu- og húsdýragarðsins hafa verið samþykkt í skipulags- og samgönguráði. Íþróttafélög, fasteignafélagið Reitir og fleiri lögðust gegn þessari staðsetningu smáhýsanna.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Einkaneysla Íslendinga dróst lítið saman, þrátt fyrir samkomutakmarkanir
Minni samdráttur í fyrra en áður var áætlað
Landsframleiðsla dróst saman um 6,6 prósent í fyrra samkvæmt nýútgefnum þjóðhagsreikningum Hagstofu. Þetta er nokkuð minni samdráttur en Seðlabankinn og Íslandsbankinn höfðu áætlað.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiEikonomics