Tíu athyglisverðir punktar úr skýrslu um íbúðamarkaðinn

Íslandsbanki gaf í gær út skýrslu um íbúðamarkaðinn, þar sem fjallað er um alla landshluta og þróun á markaðnum. Útlit er fyrir áframhaldandi skarpar hækkanir á fasteignaverði víðast hvar.

Fasteignir hús
Auglýsing

Íslands­banki kynnti í gær nýja ítar­lega skýrslu um ­í­búða­mark­að­inn. Í henni er farið yfir horfur á mark­aðn­um, hvernig hann hef­ur ­þró­ast á und­an­förnum árum og hvaða þættir það eru helst sem eru að hafa áhrif á hann.

1.       Í spá sem birt­ist í skýrsl­unni er gert ráð fyr­ir­ að fast­eigna­verð muni halda áfram að hækka. Á þessu ári verði raun­verðs­hækk­un­in 7,8 pró­sent á næsta ári 9,4 pró­sent og árið 2018 verði hækk­unin 3,4 pró­sent.

2.       Ástæðan fyrir áfram­hald­andi hækk­unum er vax­and­i ­kaup­geta á mark­aðn­um, meðal ann­ars vegna batandi stöðu í efna­hags­mál­u­m ­þjóð­ar­inn­ar, mikil og vax­andi eft­ir­spurn á meðan fram­boð hefur ekki fylgt henn­i eft­ir, og síðan mikil áhrif af vexti í ferða­þjón­ust­unni.

Auglýsing

3.       Í spánni er gert ráð fyrir að kaup­máttur launa muni aukast um tíu pró­sent á þessu ári, 5,2 pró­sent á því næsta og 2,3 pró­sent á árinu 2018. Auk­inn kaup­máttur launa mun því áfram skapa þrýst­ing til hækk­un­ar á verði íbúða.

4.       Eftir hrun fjár­mála­kerf­is­ins, haustið 2008, má ­segja að fast­eigna­mark­að­ur­inn hafi fros­ið. Hús­bygg­ingar stöðv­uð­ust einnig. ­Segja má að mark­að­ur­inn sé nú að súpa seyðið af þessu. Árleg end­ur­nýj­un­ar­þörf á mark­aðnum er talin vera um 1.800 íbúð­ir, en bygg­ingar voru tölu­vert undir því á ár­unum eftir hrun. Þrýst­ingur á nýbygg­ingar varð því meiri fyrir vik­ið, með­ þeim áhrifum að fast­eigna­verð hækk­aði.

Bygging íbúðarhúsa hefur ekki náð þeim hæðum sem þörf er á.

5.       Í mars 2016 voru 2.278 íbúðir í eig­u fjár­mála­stofn­ana, en tæp 60 pró­sent af þeim voru í útleigu. Meira en helm­ing­ur ­í­búða er í eigu Íbúða­lána­sjóðs (56 pró­sent) en sjóð­ur­inn átti 1.287 íbúðir í mars 2016. Fjöldi íbúða í eigu fjár­mála­stofn­ana hefur minnkað síð­ustu ár, en árið 2013 áttu fjár­mála­stofn­anir að með­al­tali 3.500 íbúð­ir. Í júlí 2016 átt­i ­Í­búða­lána­sjóður 809 eignir og um 41 pró­sent þeirra voru í sölu­ferli en sala á í­búðum sjóðs­ins hefur gengið vel á árinu en seldar hafa verið um 698 íbúð­ir. ­Í­búða­lána­sjóður stefnir á að vera búinn að ljúka sölu á flest­öllum sínum íbúð­u­m undir árs­lok 2016.

6.       Þrátt fyrir að hlut­fall smærri íbúða (íbúð­ir undir 110 fer­metrum) sé hæst á höf­uð­borg­ar­svæð­inu (55 pró­sent) af öll­u­m lands­hlutum bendir verð­þróun á slíkum íbúðum til þess að um sé að ræða skort á þeim og að hlut­fall smærri íbúða þurfi því að vera enn hærra. „Hefur verð s­mærri íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækkað umfram þeirra sem stærri eru. Þannig hefur verð íbúða í stærð­ar­flokk­unum 0-70m2 hækkað um 42 pró­sent og 70-110m2 um 32 pró­sent frá árinu 2010. Til sam­an­burðar hefur íbúða­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­in­u í heild hækkað um 29% yfir sama tíma­bil,“ segir í skýrsl­unni.

7.       Í skýrsl­unni er vitnað til rann­sóknar sem gerð­ar­ hafa verið á við­horfi fólks til leigu og kaups. Flestir myndu vilja búa í eig­in hús­næði, sam­kvæmt þeim. „Tvær viða­miklar kann­anir á hús­næð­is­málum vor­u fram­kvæmdar á meðal eig­enda og leigj­enda á hús­næð­is­mark­að­inum af Gallup fyr­ir­ vel­ferð­ar­ráðu­neytið á tíma­bil­inu 19. nóv­em­ber til 9. des­em­ber 2015. Kom þar m.a. í ljós að um 90% leigj­enda töldu að óhag­stætt væri að leigja íbúð­ar­hús­næð­i á Íslandi um þessar mund­ir. Ef nægi­legt fram­boð væri á bæði öruggu leigu­hús­næð­i og hús­næði til kaups myndu 77% leigj­enda og 95% eig­enda frekar vilja eiga hús­næði sitt.“

Af Norðurlöndunum, er einna stærsti leigumarkaðurinn í Danmörku.

8.       Útlit er fyrir að á höf­uð­borg­ar­svæð­inu verð­i flestar íbúðir byggðar í Reykja­vík, eða 3.305 tals­ins, og fæstar á Sel­tjarn­ar­nesi, eða 104. Þetta kemur fram í skýrsl­unni. Sér­stak­lega er þó tek­ið fram að hlut­falls­leg aukn­ing íbúða verði mest í Mos­fellsbæ (25,1%) og minnst í Reykja­vík (6,5%) og á Sel­tjarn­ar­nesi (6,2%) yfir tíma­bil­ið.

9.       Hlut­fall leigj­enda á Ísland er 22,2 pró­sent. Það er fremur lágt í alþjóð­legum sam­an­burði en þó hærra en í Nor­egi, þar sem hlut­fallið er 17,2 pró­sent. Í Dan­mörku er hlut­fallið 37,3 pró­sent.

10.   Íbúða­verð á land­inu hóf að taka við sér eft­ir árið 2010 og síðan þá hefur með­al­verð á hvern fer­metra hækkað mest á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, eða um 29 pró­sent. Þar á eftir koma Norð­ur­land eystra (22 ­pró­sent), Suð­ur­land (14 pró­sent) og Vest­ur­land (9 pró­sent). Minnsta hækk­un­in hefur svo átt sér stað á Vest­fjörðum (6 pró­sent).

Kristbjörn Árnason
Sóun
Leslistinn 19. ágúst 2019
Sigursteinn Másson
Hver á að gera hvað?
Kjarninn 19. ágúst 2019
Skúli segist ekki hafa fengið milljarða greiðslur út úr WOW air
Skúli Mogensen segist aldrei fallast á að hann og hans fólk hafi ekki unnið að heilindum við uppbyggingu WOW air og neitar því að hafa fengið háar greiðslur út úr félaginu en sjálfur hafi hann tapað átta milljörðum.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Nýtt biðskýli við Kringlumýrarbraut
Stafræn strætóskýli tekin í gagnið
Vinna við að setja LED skjái í 210 biðskýli Strætó er hafin í Reykjavík. Í nýju skýlunum verður hægt að nálgast rauntímaupplýsingar um komutíma næstu strætóvagna.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Boeing 737 MAX vélar Icelandair hafa ekki flogið frá því í mars.
MAX-vélar Icelandair fljúga ekki á þessu ári
Icelandair reiknar ekki lengur með MAX-vélunum í flugáætlun sinni á þessu ári. Þær áttu að fljúga 27 prósent allra ferða sem félagið myndi fljúga 2019. Icelandair tapaði ellefu milljörðum á fyrri hluta árs.
Kjarninn 19. ágúst 2019
Upphafið - Árstíðaljóð
Safnað fyrir fimmtu ljóðarbók Gunnhildar Þórðardóttur.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson
Rúmar 16 milljónir í aðkeypta ráðgjöf og álit vegna þriðja orkupakkans
Kostnaður vegna innlendrar ráðgjafar og álita nemur rúmlega 7,6 milljónum króna og erlends tæpum 8,5 milljónum króna.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Sex ríkisforstjórar með hærri laun en forsætisráðherra
Laun bankastjóra Landsbankans hafa hækkað mest allra ríkisforstjóra, eða um 82 prósent, frá því að bankaráð bankans tók yfir ákvörðun um launakjör hans. Átta ríkisforstjórar eru með hærri laun en flestir ráðherrar.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None