Skotar og Norður-Írar hafa ekkert með utanríkismálin að segja

Brexit þarf að fara í gegnum breska þingið áður en Theresa May getur óskað eftir útgöngu úr ESB. Ýmsar kröfur um breytingu á stefnu stjórnvalda hafa verið boðaðar við þinglega meðferð.

Skopmyndateiknarinn Kaya Mar heldur á teikningu sinni af Theresu May fyrir utan hæstarétt í London.
Skopmyndateiknarinn Kaya Mar heldur á teikningu sinni af Theresu May fyrir utan hæstarétt í London.
Auglýsing

Þjóð­þing Skotlands, Norð­ur­-Ír­lands og Wales hafa ekk­ert um utan­rík­is­mál Bret­lands að segja. Þetta er mat hæsta­réttar Bret­lands sem kemur fram í úrskurði rétt­ar­ins um að breska þingið þurfi að fjalla um útgöngu Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu áður en stjórn­völd geti óskað eftir Brexit við ráða­menn í Brus­sel. Við þing­lega með­ferð mun stjórn­ar­and­staðan fara fram á að ýmsar breyt­ingar verði gerðar við stefnu breskra stjórn­valda í Brex­it-­mál­inu.

Stjórn­­völd í Bret­landi mega sem sagt ekki hefja for­m­­legt útgöng­u­­ferli úr Evr­­ópu­­sam­­band­inu án þess að um það séu greidd atkvæði í breska þing­inu fyrst. Þetta er nið­­ur­­staða hæsta­réttar í Bret­land­i. Dóm­ur­inn var klof­inn í mál­inu.

Málið snýst um grein 50 í Lissa­­bon-sátt­­mála ESB, en greinin fjallar um útgöngu ríkja úr sam­­band­inu. Átta hæsta­rétt­­ar­­dóm­­arar voru sam­­mála um að stjórn­­völd megi ekki virkja þessa grein án þess að bera það undir þingið fyrst, en þrír voru í minn­i­hluta og töldu sam­­þykki þings­ins ekki þurfa.

Auglýsing

Rík­is­stjórn Ther­esu May for­sæt­is­ráð­herra mun nú þurfa að leggja fram frum­varp fyrir breska þingið þar sem Brex­it-­málin munu hljóta þing­lega með­ferð og þing­menn greiða atkvæði um hvort Bretar eigi að óska eftir útgöngu úr ESB. Þing­flokkar á breska þing­inu voru klofnir í afstöðu sinni til Brexit í aðdrag­anda þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unnar í fyrra og börð­ust margir flokks­fé­lagar hat­ram­lega fyrir sitt hvorum mál­staðn­um.

Rík­­is­­stjórn Bret­lands er „von­svik­in“ yfir nið­­ur­­stöð­unni, segir rík­­is­sak­­sókn­­ar­inn Jer­emy Wright, sem fór með málið fyrir hönd stjórn­­­valda. Hann sagði að engu að síður þurfi allir að fara eftir lög­­unum og það muni rík­­is­­stjórnin einnig ger­a. Í yfir­lýs­ingu frá for­sæt­is­ráðu­neyt­inu segir að breska rík­is­stjórnin muni fram­fylgja nið­ur­stöðu almenn­ings úr þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni síð­asta sum­ar. Sam­kvæmt áætl­unum breskra stjórn­valda er ráð­gert að hefja útgöngu­ferlið með því að virkja 50. grein­ina í lok mars­mán­að­ar.

Gina Mill­er, lög­mað­ur­inn sem flutti málið gegn stjórn­völd­um, segir að rík­is­stjórnin getur þá haldið áfram í vissu eftir að breska þingið hafi kveðið upp sinn dóm. Hún segir að Brexit sé stærsta ákvörðun Breta í margar kyn­slóð­ir, en að þetta mál fyrir hæsta­rétti hafi fjallað um verk­ferla en ekki stefnu­mót­un.

Gina Miller talar fyrir utan hæsta­rétt



Þó að megin nið­ur­staða dóms­ins sé sú að breksa þingið verði að fá að fjalla um málið áður en stjórn­völd geti aðhafst þá eru fleiri greinar dóms­ins leið­bein­andi fyrir stjórn­völd í því ferli sem mun þurfa að fara fram þegar kemur að samn­inga­við­ræðum við Evr­ópu­sam­bandið og afteng­ingu breskra laga við Evr­ópu­lög.

Eftir að nið­ur­staða hæsta­réttar í Bret­landi varð ljós um næstu skref í útgöngu Breta úr Evr­ópu­sam­band­inu, Brex­it, hafa stjórn­mála­leið­togar og stjórn­mála­menn lýst afstöðu sinni.

Þing Skotlands, Norð­ur­-Ír­lands og Wales fá ekki ákvörð­un­ar­rétt

Hæsta­rétt­ar­dóm­ar­arnir í mál­inu komust enn fremur að þeirri nið­ur­stöðu að ráð­herrar Bret­lands þurfi ekki að ráð­færa sig við þjóð­þing Skota, Íra og Wales­verja þegar kemur að útgöngu Bret­lands úr ESB. Í nið­ur­stöð­unni er það und­ir­strikað að utan­rík­is­mál Bret­lands, hvort sem það er gagn­vart Evr­ópu­sam­band­inu eða öðrum ríkj­um, séu á hendi breska þings­ins í London og rík­is­stjórnar Bret­lands. Enn fremur hafa þessi sér­stöku þjóð­þing ekki neit­un­ar­vald í ákvörðun Bret­lands um að ganga úr ESB.

Í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni síð­asta sumar greiddu Skotar atkvæði með áfram­hald­andi veru í Evr­ópu­sam­band­inu, með yfir­gnæf­andi meiri­hluta. Nicola Stur­ge­on, fyrsti ráð­herra Skotlands, hefur sagt að Skotland muni leita leiða til þess að Skotar hafi áfram aðild að Evr­ópu­sam­band­inu jafn­vel þó Bret­land gangi út. Þegar hefur und­ir­bún­ingur fyrir nýja þjóða­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði Skotlands verið haf­inn. Í haust var sagt frá því að rík­is­stjórn Skotlands ætli að leggja fram nýtt frum­varp um slíka atkvæða­greiðslu.

Fyrstu við­brögð Þjóð­ar­flokks Skotlands (SNP) komu frá Alex Salmond, fyrr­ver­andi leið­toga flokks­ins og núver­andi tals­manni flokks­ins um utan­rík­is­mál. Hann segir að flokk­ur­inn, sem á 54 af 59 þing­mönnum frá Skotlandi í breska þing­inu, muni leggja til ítar­legar breyt­ingar á frum­varpi rík­is­stjórnar Ther­esu May og fara fram á að þjóð­þing Skota, Norð­ur­-Íra og Wales­verja fái einnig að fjalla um málið áður en 50. grein Lisa­bon-sátt­mál­ans verður virkj­uð.

Bret­land verði ekki mið­stöð skatta­skjóla fyrir Evr­ópu

Við­brögð Jer­emy Cor­byn, leið­toga Verka­manna­flokks­ins í Bret­landi, við nið­ur­stöðu hæsta­réttar eru að flokkur hans muni virða nið­ur­stöðu þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unnar og mun ekki standa í vegi fyrir útgöng­unni og virkjun 50. grein­ar­inn­ar.

Í yfir­lýs­ingu frá Cor­byn segir að Verka­manna­flokk­ur­inn muni hins vegar reyna að koma í veg fyrir að íhalds­menn noti Brexit til að gera „samn­inga­mið­stöð fyrir skatta­skjól, rétt undan ströndum Evr­ópu“. Verka­manna­flokk­ur­inn muni heldur reyna að byggja á lög­málum toll­frjálsra við­skipta við sam­eig­in­lega mark­að­inn og leggja áherslu á að rétt­indum verka­fólks verði við­hald­ið.

Skil­yrt afstaða frjáls­lyndra

Tim Far­ron, leið­togi frjáls­lyndra demókrata, segir þing­flokk sinn ætla að greiða atkvæði gegn því að Bretar virki 50. grein Lisa­bon-sátt­mál­ans. Hann segir Brex­it-­stjórn íhalds­flokks­ins beita rökum lýð­ræð­is­ins þegar það hentar þeim, „en ætlar ekki að gefa þjóð­inni tæki­færi til þess að hafa nokkuð um loka­nið­ur­stöð­una að segja,“ segir Far­ron. Án þess að útgöngu­samn­ing­ur­inn við Evr­ópu­sam­bandið fari í þjóð­ar­at­kvæði munu frjáls­lyndir demókratar ekki greiða atkvæði með 50. grein­inni.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fjölmargir erlendir ríkisborgarar starfa  við mannvirkjagerð á Íslandi.
Erlendum ríkisborgurum heldur áfram að fjölga þrátt fyrir samdrátt og atvinnuleysi
Á málþingi fyrir ári sagði ráðuneytisstjóri í félagsmálaráðuneytinu að það væri einfalt fyrir Ísland að „losa sig“ erlent vinnuafl þegar samdráttur yrði í efnahagslífinu. Erlendum ríkisborgurum hefur fjölgað það sem af er ári þrátt fyrir metsamdrátt.
Kjarninn 27. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir, dómsmálaráðherra, Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, nýsköpunarráðherra og Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, við undirritun reglugerðanna í dag.
Opnað á hálfs árs fjarvinnu erlendra sérfræðinga með reglugerðarbreytingum
Ráðherrar í ríkisstjórninni undirrituðu í dag breytingar á reglugerðum sem gefa ríkisborgurum utan EES færi á að koma hingað til lands með fjölskyldur sínar og vinna í fjarvinnu til sex mánaða.
Kjarninn 27. október 2020
Lögreglustjórinn á Suðurnesjum segist ekki hafa veitt upplýsingar um fjölda hælisleitenda
Upplýsingar um komu hælisleitenda á Keflavíkurflugvöll, sem þingmaður Sjálfstæðisflokksins hefur birt á samfélagsmiðlum, komu ekki frá lögreglunni á Suðurnesjum, samkvæmt embættinu.
Kjarninn 27. október 2020
Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair
Bætur frá Boeing vega þungt
Afkoma Icelandair fyrir vaxtagreiðslur og skatta var jákvæð um hálfan milljarð íslenskra króna á nýliðnum ársfjórðungi, þökk sé bótagreiðslum frá Boeing.
Kjarninn 27. október 2020
Milljónir hektara af regnskógum í Indónesíu og Malasíu hafa verið ruddir síðustu ár til vinnslu pálmaolíu.
Vilja takmarka notkun pálmaolíu í íslenskri framleiðslu
Pálmaolía er þrisvar sinnum verri en jarðefnaeldsneyti þegar kemur að losun gróðurhúsalofttegunda. Notkun hennar sem eldsneyti hefur aukist síðustu ár og hópur þingmanna vill banna hana í lífdísil og takmarka í allri framleiðslu á Íslandi.
Kjarninn 27. október 2020
Óróinn kokkaður upp inni á skrifstofu SA
„Sú hætta er raunverulega fyrir hendi að ungt fólk finni ekkert að gera eftir nám. Við getum þá siglt inn í aðstæður sem eru svipaðar og í sunnanverðri Evrópu þar sem atvinnuleysi ungs fólks er gríðarlegt.“ Þetta segir Þórunn Sveinbjarnardóttir.
Kjarninn 27. október 2020
Lilja Alfreðsdóttir
Fjárfesting í fólki og nýsköpun ræður úrslitum
Kjarninn 27. október 2020
Nær helmingur atvinnulausra er undir 35 ára
Atvinnuleysi yngri aldurshópa er töluvert meira en þeirra eldri, samkvæmt tölum Vinnumálastofnunar og Hagstofu. Munurinn er enn meiri þegar tekið er tillit til atvinnulausra námsmanna.
Kjarninn 27. október 2020
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None