Skotar og Norður-Írar hafa ekkert með utanríkismálin að segja

Brexit þarf að fara í gegnum breska þingið áður en Theresa May getur óskað eftir útgöngu úr ESB. Ýmsar kröfur um breytingu á stefnu stjórnvalda hafa verið boðaðar við þinglega meðferð.

Skopmyndateiknarinn Kaya Mar heldur á teikningu sinni af Theresu May fyrir utan hæstarétt í London.
Skopmyndateiknarinn Kaya Mar heldur á teikningu sinni af Theresu May fyrir utan hæstarétt í London.
Auglýsing

Þjóð­þing Skotlands, Norð­ur­-Ír­lands og Wales hafa ekk­ert um utan­rík­is­mál Bret­lands að segja. Þetta er mat hæsta­réttar Bret­lands sem kemur fram í úrskurði rétt­ar­ins um að breska þingið þurfi að fjalla um útgöngu Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu áður en stjórn­völd geti óskað eftir Brexit við ráða­menn í Brus­sel. Við þing­lega með­ferð mun stjórn­ar­and­staðan fara fram á að ýmsar breyt­ingar verði gerðar við stefnu breskra stjórn­valda í Brex­it-­mál­inu.

Stjórn­­völd í Bret­landi mega sem sagt ekki hefja for­m­­legt útgöng­u­­ferli úr Evr­­ópu­­sam­­band­inu án þess að um það séu greidd atkvæði í breska þing­inu fyrst. Þetta er nið­­ur­­staða hæsta­réttar í Bret­land­i. Dóm­ur­inn var klof­inn í mál­inu.

Málið snýst um grein 50 í Lissa­­bon-sátt­­mála ESB, en greinin fjallar um útgöngu ríkja úr sam­­band­inu. Átta hæsta­rétt­­ar­­dóm­­arar voru sam­­mála um að stjórn­­völd megi ekki virkja þessa grein án þess að bera það undir þingið fyrst, en þrír voru í minn­i­hluta og töldu sam­­þykki þings­ins ekki þurfa.

Auglýsing

Rík­is­stjórn Ther­esu May for­sæt­is­ráð­herra mun nú þurfa að leggja fram frum­varp fyrir breska þingið þar sem Brex­it-­málin munu hljóta þing­lega með­ferð og þing­menn greiða atkvæði um hvort Bretar eigi að óska eftir útgöngu úr ESB. Þing­flokkar á breska þing­inu voru klofnir í afstöðu sinni til Brexit í aðdrag­anda þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unnar í fyrra og börð­ust margir flokks­fé­lagar hat­ram­lega fyrir sitt hvorum mál­staðn­um.

Rík­­is­­stjórn Bret­lands er „von­svik­in“ yfir nið­­ur­­stöð­unni, segir rík­­is­sak­­sókn­­ar­inn Jer­emy Wright, sem fór með málið fyrir hönd stjórn­­­valda. Hann sagði að engu að síður þurfi allir að fara eftir lög­­unum og það muni rík­­is­­stjórnin einnig ger­a. Í yfir­lýs­ingu frá for­sæt­is­ráðu­neyt­inu segir að breska rík­is­stjórnin muni fram­fylgja nið­ur­stöðu almenn­ings úr þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni síð­asta sum­ar. Sam­kvæmt áætl­unum breskra stjórn­valda er ráð­gert að hefja útgöngu­ferlið með því að virkja 50. grein­ina í lok mars­mán­að­ar.

Gina Mill­er, lög­mað­ur­inn sem flutti málið gegn stjórn­völd­um, segir að rík­is­stjórnin getur þá haldið áfram í vissu eftir að breska þingið hafi kveðið upp sinn dóm. Hún segir að Brexit sé stærsta ákvörðun Breta í margar kyn­slóð­ir, en að þetta mál fyrir hæsta­rétti hafi fjallað um verk­ferla en ekki stefnu­mót­un.

Gina Miller talar fyrir utan hæsta­rétt



Þó að megin nið­ur­staða dóms­ins sé sú að breksa þingið verði að fá að fjalla um málið áður en stjórn­völd geti aðhafst þá eru fleiri greinar dóms­ins leið­bein­andi fyrir stjórn­völd í því ferli sem mun þurfa að fara fram þegar kemur að samn­inga­við­ræðum við Evr­ópu­sam­bandið og afteng­ingu breskra laga við Evr­ópu­lög.

Eftir að nið­ur­staða hæsta­réttar í Bret­landi varð ljós um næstu skref í útgöngu Breta úr Evr­ópu­sam­band­inu, Brex­it, hafa stjórn­mála­leið­togar og stjórn­mála­menn lýst afstöðu sinni.

Þing Skotlands, Norð­ur­-Ír­lands og Wales fá ekki ákvörð­un­ar­rétt

Hæsta­rétt­ar­dóm­ar­arnir í mál­inu komust enn fremur að þeirri nið­ur­stöðu að ráð­herrar Bret­lands þurfi ekki að ráð­færa sig við þjóð­þing Skota, Íra og Wales­verja þegar kemur að útgöngu Bret­lands úr ESB. Í nið­ur­stöð­unni er það und­ir­strikað að utan­rík­is­mál Bret­lands, hvort sem það er gagn­vart Evr­ópu­sam­band­inu eða öðrum ríkj­um, séu á hendi breska þings­ins í London og rík­is­stjórnar Bret­lands. Enn fremur hafa þessi sér­stöku þjóð­þing ekki neit­un­ar­vald í ákvörðun Bret­lands um að ganga úr ESB.

Í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni síð­asta sumar greiddu Skotar atkvæði með áfram­hald­andi veru í Evr­ópu­sam­band­inu, með yfir­gnæf­andi meiri­hluta. Nicola Stur­ge­on, fyrsti ráð­herra Skotlands, hefur sagt að Skotland muni leita leiða til þess að Skotar hafi áfram aðild að Evr­ópu­sam­band­inu jafn­vel þó Bret­land gangi út. Þegar hefur und­ir­bún­ingur fyrir nýja þjóða­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði Skotlands verið haf­inn. Í haust var sagt frá því að rík­is­stjórn Skotlands ætli að leggja fram nýtt frum­varp um slíka atkvæða­greiðslu.

Fyrstu við­brögð Þjóð­ar­flokks Skotlands (SNP) komu frá Alex Salmond, fyrr­ver­andi leið­toga flokks­ins og núver­andi tals­manni flokks­ins um utan­rík­is­mál. Hann segir að flokk­ur­inn, sem á 54 af 59 þing­mönnum frá Skotlandi í breska þing­inu, muni leggja til ítar­legar breyt­ingar á frum­varpi rík­is­stjórnar Ther­esu May og fara fram á að þjóð­þing Skota, Norð­ur­-Íra og Wales­verja fái einnig að fjalla um málið áður en 50. grein Lisa­bon-sátt­mál­ans verður virkj­uð.

Bret­land verði ekki mið­stöð skatta­skjóla fyrir Evr­ópu

Við­brögð Jer­emy Cor­byn, leið­toga Verka­manna­flokks­ins í Bret­landi, við nið­ur­stöðu hæsta­réttar eru að flokkur hans muni virða nið­ur­stöðu þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unnar og mun ekki standa í vegi fyrir útgöng­unni og virkjun 50. grein­ar­inn­ar.

Í yfir­lýs­ingu frá Cor­byn segir að Verka­manna­flokk­ur­inn muni hins vegar reyna að koma í veg fyrir að íhalds­menn noti Brexit til að gera „samn­inga­mið­stöð fyrir skatta­skjól, rétt undan ströndum Evr­ópu“. Verka­manna­flokk­ur­inn muni heldur reyna að byggja á lög­málum toll­frjálsra við­skipta við sam­eig­in­lega mark­að­inn og leggja áherslu á að rétt­indum verka­fólks verði við­hald­ið.

Skil­yrt afstaða frjáls­lyndra

Tim Far­ron, leið­togi frjáls­lyndra demókrata, segir þing­flokk sinn ætla að greiða atkvæði gegn því að Bretar virki 50. grein Lisa­bon-sátt­mál­ans. Hann segir Brex­it-­stjórn íhalds­flokks­ins beita rökum lýð­ræð­is­ins þegar það hentar þeim, „en ætlar ekki að gefa þjóð­inni tæki­færi til þess að hafa nokkuð um loka­nið­ur­stöð­una að segja,“ segir Far­ron. Án þess að útgöngu­samn­ing­ur­inn við Evr­ópu­sam­bandið fari í þjóð­ar­at­kvæði munu frjáls­lyndir demókratar ekki greiða atkvæði með 50. grein­inni.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Segir það enga skoðun standast að tala um að stúdentar hafi verið skildir eftir
Þingmaður Flokks fólksins spurði forsætisráðherra út í málefni námsmanna á Alþingi í dag. „Er ekki kom­inn tími til að grípa alla sem hafa orðið fyrir þessum hörm­ung­um, atvinnu­leysi, og eiga jafn­vel ekki fyrir húsa­leigu og ekki fyrir mat?“
Kjarninn 26. janúar 2021
Lilja D. Alfreðsdóttir stendur frammi fyrir brekku til að halda sér inni á þingi samkvæmt könnunum.
Hvorki Miðflokkur né Framsókn mælast með mann inni í Reykjavík
Samfylkingin, Sósíalistaflokkur Íslands og Viðreisn mælast á góðri siglingu í Reykjavíkurkjördæmunum tveimur. Staða stjórnarflokkanna í höfuðborginni veikist mikið og Framsóknarflokkurinn myndi ekki ná inn manni þar að óbreyttu.
Kjarninn 26. janúar 2021
Verkefnisstjórn 4. áfanga rammaáætlunar fékk 34 vindorkukosti inn á sitt borð í fyrra.
Vindorkukostir sem eru 10 MW eða meira heyri undir rammaáætlun
Lagt er til að land verði flokkað með tilliti til vindorkuvera í tengslum við breytingar á frumvarpi um rammaáætlun. „Telja verður að vindorkuver geti haft í för með sér minna óafturkræft rask en hefðbundnari orkukostir,“ segir í greinargerð.
Kjarninn 26. janúar 2021
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Loðnukvótinn aukinn – Fá að veiða 61 þúsund tonn
Tekist hefur að afstýra loðnubresti þriðja árið í röð. Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra segir að mikið sé í húfi fyrir viðspyrnu efnahagslífsins að loðnuvertíðin verði eins öflug og kostur sé.
Kjarninn 26. janúar 2021
Hámarksálag á reikisímtöl verður lækkað um tæp fjögur prósent
Evrópusambandið hefur sett reglugerð sem lækkar þá upphæð sem fjarskiptafyrirtæki mega rukka fyrir umframnotkun reikisímtala. Til stendur að taka reglugerðina upp í EES-samningnum og þar með hérlendis.
Kjarninn 26. janúar 2021
Tólf gefa kost á sér í forvali um fimm efstu sætin fyrir VG í Norðausturkjördæmi
Framboðsfrestur Vinstri grænna í Norðausturkjördæmi er runninn út.
Kjarninn 26. janúar 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Fatnaður, geimferðir og sjálfbærni: Þjóðfræðirannsóknir fyrir framtíðina
Kjarninn 26. janúar 2021
Einná ferð á alþjóðaflugvellinum í Aþenu í Grikklandi.
Ísland fyrst Schengen-ríkja til að gefa út rafræn bólusetningarvottorð
Lönd sunnarlega í Evrópu vilja svör við því hvort að samræmd bólusetningarvottorð séu væntanleg á næstunni. Annað sumar án ferðamanna myndi hafa skelfilegar afleiðingar.
Kjarninn 26. janúar 2021
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None