Skotar og Norður-Írar hafa ekkert með utanríkismálin að segja

Brexit þarf að fara í gegnum breska þingið áður en Theresa May getur óskað eftir útgöngu úr ESB. Ýmsar kröfur um breytingu á stefnu stjórnvalda hafa verið boðaðar við þinglega meðferð.

Skopmyndateiknarinn Kaya Mar heldur á teikningu sinni af Theresu May fyrir utan hæstarétt í London.
Skopmyndateiknarinn Kaya Mar heldur á teikningu sinni af Theresu May fyrir utan hæstarétt í London.
Auglýsing

Þjóð­þing Skotlands, Norð­ur­-Ír­lands og Wales hafa ekk­ert um utan­rík­is­mál Bret­lands að segja. Þetta er mat hæsta­réttar Bret­lands sem kemur fram í úrskurði rétt­ar­ins um að breska þingið þurfi að fjalla um útgöngu Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu áður en stjórn­völd geti óskað eftir Brexit við ráða­menn í Brus­sel. Við þing­lega með­ferð mun stjórn­ar­and­staðan fara fram á að ýmsar breyt­ingar verði gerðar við stefnu breskra stjórn­valda í Brex­it-­mál­inu.

Stjórn­­völd í Bret­landi mega sem sagt ekki hefja for­m­­legt útgöng­u­­ferli úr Evr­­ópu­­sam­­band­inu án þess að um það séu greidd atkvæði í breska þing­inu fyrst. Þetta er nið­­ur­­staða hæsta­réttar í Bret­land­i. Dóm­ur­inn var klof­inn í mál­inu.

Málið snýst um grein 50 í Lissa­­bon-sátt­­mála ESB, en greinin fjallar um útgöngu ríkja úr sam­­band­inu. Átta hæsta­rétt­­ar­­dóm­­arar voru sam­­mála um að stjórn­­völd megi ekki virkja þessa grein án þess að bera það undir þingið fyrst, en þrír voru í minn­i­hluta og töldu sam­­þykki þings­ins ekki þurfa.

Auglýsing

Rík­is­stjórn Ther­esu May for­sæt­is­ráð­herra mun nú þurfa að leggja fram frum­varp fyrir breska þingið þar sem Brex­it-­málin munu hljóta þing­lega með­ferð og þing­menn greiða atkvæði um hvort Bretar eigi að óska eftir útgöngu úr ESB. Þing­flokkar á breska þing­inu voru klofnir í afstöðu sinni til Brexit í aðdrag­anda þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unnar í fyrra og börð­ust margir flokks­fé­lagar hat­ram­lega fyrir sitt hvorum mál­staðn­um.

Rík­­is­­stjórn Bret­lands er „von­svik­in“ yfir nið­­ur­­stöð­unni, segir rík­­is­sak­­sókn­­ar­inn Jer­emy Wright, sem fór með málið fyrir hönd stjórn­­­valda. Hann sagði að engu að síður þurfi allir að fara eftir lög­­unum og það muni rík­­is­­stjórnin einnig ger­a. Í yfir­lýs­ingu frá for­sæt­is­ráðu­neyt­inu segir að breska rík­is­stjórnin muni fram­fylgja nið­ur­stöðu almenn­ings úr þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni síð­asta sum­ar. Sam­kvæmt áætl­unum breskra stjórn­valda er ráð­gert að hefja útgöngu­ferlið með því að virkja 50. grein­ina í lok mars­mán­að­ar.

Gina Mill­er, lög­mað­ur­inn sem flutti málið gegn stjórn­völd­um, segir að rík­is­stjórnin getur þá haldið áfram í vissu eftir að breska þingið hafi kveðið upp sinn dóm. Hún segir að Brexit sé stærsta ákvörðun Breta í margar kyn­slóð­ir, en að þetta mál fyrir hæsta­rétti hafi fjallað um verk­ferla en ekki stefnu­mót­un.

Gina Miller talar fyrir utan hæsta­rétt



Þó að megin nið­ur­staða dóms­ins sé sú að breksa þingið verði að fá að fjalla um málið áður en stjórn­völd geti aðhafst þá eru fleiri greinar dóms­ins leið­bein­andi fyrir stjórn­völd í því ferli sem mun þurfa að fara fram þegar kemur að samn­inga­við­ræðum við Evr­ópu­sam­bandið og afteng­ingu breskra laga við Evr­ópu­lög.

Eftir að nið­ur­staða hæsta­réttar í Bret­landi varð ljós um næstu skref í útgöngu Breta úr Evr­ópu­sam­band­inu, Brex­it, hafa stjórn­mála­leið­togar og stjórn­mála­menn lýst afstöðu sinni.

Þing Skotlands, Norð­ur­-Ír­lands og Wales fá ekki ákvörð­un­ar­rétt

Hæsta­rétt­ar­dóm­ar­arnir í mál­inu komust enn fremur að þeirri nið­ur­stöðu að ráð­herrar Bret­lands þurfi ekki að ráð­færa sig við þjóð­þing Skota, Íra og Wales­verja þegar kemur að útgöngu Bret­lands úr ESB. Í nið­ur­stöð­unni er það und­ir­strikað að utan­rík­is­mál Bret­lands, hvort sem það er gagn­vart Evr­ópu­sam­band­inu eða öðrum ríkj­um, séu á hendi breska þings­ins í London og rík­is­stjórnar Bret­lands. Enn fremur hafa þessi sér­stöku þjóð­þing ekki neit­un­ar­vald í ákvörðun Bret­lands um að ganga úr ESB.

Í þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unni síð­asta sumar greiddu Skotar atkvæði með áfram­hald­andi veru í Evr­ópu­sam­band­inu, með yfir­gnæf­andi meiri­hluta. Nicola Stur­ge­on, fyrsti ráð­herra Skotlands, hefur sagt að Skotland muni leita leiða til þess að Skotar hafi áfram aðild að Evr­ópu­sam­band­inu jafn­vel þó Bret­land gangi út. Þegar hefur und­ir­bún­ingur fyrir nýja þjóða­at­kvæða­greiðslu um sjálf­stæði Skotlands verið haf­inn. Í haust var sagt frá því að rík­is­stjórn Skotlands ætli að leggja fram nýtt frum­varp um slíka atkvæða­greiðslu.

Fyrstu við­brögð Þjóð­ar­flokks Skotlands (SNP) komu frá Alex Salmond, fyrr­ver­andi leið­toga flokks­ins og núver­andi tals­manni flokks­ins um utan­rík­is­mál. Hann segir að flokk­ur­inn, sem á 54 af 59 þing­mönnum frá Skotlandi í breska þing­inu, muni leggja til ítar­legar breyt­ingar á frum­varpi rík­is­stjórnar Ther­esu May og fara fram á að þjóð­þing Skota, Norð­ur­-Íra og Wales­verja fái einnig að fjalla um málið áður en 50. grein Lisa­bon-sátt­mál­ans verður virkj­uð.

Bret­land verði ekki mið­stöð skatta­skjóla fyrir Evr­ópu

Við­brögð Jer­emy Cor­byn, leið­toga Verka­manna­flokks­ins í Bret­landi, við nið­ur­stöðu hæsta­réttar eru að flokkur hans muni virða nið­ur­stöðu þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­unnar og mun ekki standa í vegi fyrir útgöng­unni og virkjun 50. grein­ar­inn­ar.

Í yfir­lýs­ingu frá Cor­byn segir að Verka­manna­flokk­ur­inn muni hins vegar reyna að koma í veg fyrir að íhalds­menn noti Brexit til að gera „samn­inga­mið­stöð fyrir skatta­skjól, rétt undan ströndum Evr­ópu“. Verka­manna­flokk­ur­inn muni heldur reyna að byggja á lög­málum toll­frjálsra við­skipta við sam­eig­in­lega mark­að­inn og leggja áherslu á að rétt­indum verka­fólks verði við­hald­ið.

Skil­yrt afstaða frjáls­lyndra

Tim Far­ron, leið­togi frjáls­lyndra demókrata, segir þing­flokk sinn ætla að greiða atkvæði gegn því að Bretar virki 50. grein Lisa­bon-sátt­mál­ans. Hann segir Brex­it-­stjórn íhalds­flokks­ins beita rökum lýð­ræð­is­ins þegar það hentar þeim, „en ætlar ekki að gefa þjóð­inni tæki­færi til þess að hafa nokkuð um loka­nið­ur­stöð­una að segja,“ segir Far­ron. Án þess að útgöngu­samn­ing­ur­inn við Evr­ópu­sam­bandið fari í þjóð­ar­at­kvæði munu frjáls­lyndir demókratar ekki greiða atkvæði með 50. grein­inni.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Vindmyllurnar sem yrðu notaðar í vindorkuverið í Hvalfirði yrðu um 250 metrar á hæð. Þær yrðu á fjalli sem er 647 metrar á hæð og því sjást mjög víða að.
Vindorkuverið hefði „veruleg áhrif á ásýnd“ Hvalfjarðar og nágrennis
Hvalfjörður er þekktur fyrir fjölbreytt og fallegt landslag. Stofnanir segja „mjög vandasamt“ að skipuleggja svo stórt inngrip sem vindorkuver er á slíku svæði og að það yrði „mikil áskorun“ að ná sátt um byggingu þess.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Mikið var látið með HBO Max þegar streymisþjónustan var kynnt til leiks vorið 2020 og hún auglýst gríðarlega.
Bylting á HBO Max veldur því að veitan kemur seinna til Íslands og efnisframboð minnkar
Bið Íslendinga eftir HBO Max mun lengjast um rúm tvö ár. Ástæðan er sameining móðurfélags HBO við fjölmiðlarisann Discovery. Ný stjórn er í brúnni og allt virðist vera gert til að spara pening.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Kristjanía er eins konar undraland í miðri Kaupmannahöfn.
Kristjaníubúar fá tilboð
Danska ríkið hefur gert íbúum Kristjaníu tilboð sem felur í sér umtalsverðar breytingar frá núverandi skipulagi. Íbúum „fríríkisins“ myndi fjölga talsvert ef breytingarnar ganga eftir. Samningaviðræður milli íbúanna og ríkisins standa yfir.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Fjármálaeftirlit Seðlabanka Íslands birti samkomulag um sátt við FX Iceland í liðinni viku.
Fékk 2,7 milljóna króna sekt fyrir margháttuð og alvarleg brot á peningaþvættislögum
Annmarkar voru á flestum þáttum starfsemi gjaldeyrisskiptamiðstöðvar sem hóf starfsemi snemma árs 2020. Fyrirtækið stundaði meðal annars áfram viðskipti við aðila eftir að peningaþvættiseftirlitið hafði sent tilkynningu um grunsamleg viðskipti þeirra.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Um er að ræða enn eitt skrefið í margþættri rannsókn á tilraunum Trump til þess að halda völdum.
Geymdi háleynileg gögn heima hjá sér
Meðal þess sem alríkislögreglan lagði hald á í húsleit á heimili Donalds Trump voru háleynileg gögn sem ekki má opna nema undir öryggisgæslu innan ríkisstofnana Bandaríkjanna.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Flest þeirra starfa sem orðið hafa til síðustu mánuði eru í ferðaþjónustu.
Færri atvinnulausir en fleiri fastir í langtímaatvinnuleysi
Í febrúar 2020, þegar atvinnulífið var enn að glíma við afleiðingar af gjaldþroti WOW air og loðnubrest, voru 21 prósent allra atvinnulausra flokkaðir langtímaatvinnulausir. Nú er það hlutfall 38 prósent.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Eggert Þór Kristófersson.
Eggert kominn með nýtt forstjórastarf tæpum tveimur vikum eftir að hann hætti hjá Festi
Fyrrverandi forstjóri Festi hefur verið ráðinn til að stýra stóru landeldisfyrirtæki á Suðurlandi sem er í þriðjungseigu Stoða. Hann fékk fimmtánföld mánaðarlaun greidd út við starfslok hjá Festi.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Jimmie Åkesson, formaður Svíþjóðardemókratanna.
Gömlu blokkirnar brotna í breyttu pólitísku landslagi
Innreið öfgahægriflokks Svíþjóðardemókrata inn í meginstraum sænskra stjórnmála hefur verið áberandi undanfarið á sama tíma og glæpatíðni vex. Lengi neituðu allir aðrir flokkar að vinna með Svíþjóðardemókrötum – þar til á síðasta ári.
Kjarninn 13. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None