Tillerson vill að hin ríkin borgi meira – Guðlaugur Þór sótti NATO-fund

Guðlaugur Þór Þórðarson var viðstaddur fund utanríkisráðherra aðildarríkja NATO. Krafa um aukin framlög til bandalagsins báru hæst. Ísland greiðir minnst allra til NATO.

Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra heilsar bandaríska kollega sínum Rex Tillerson á fundi utanríkisráðherra bandalagsins.
Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra heilsar bandaríska kollega sínum Rex Tillerson á fundi utanríkisráðherra bandalagsins.
Auglýsing

Guð­laugur Þór Þórð­ar­son utan­rík­is­ráð­herra sótti ráð­stefnu utan­rík­is­ráð­herra aðild­ar­ríkja Atl­ants­hafs­banda­lags­ins (NATO) í Berlín í dag. Á fund­inum ítrek­aði Rex Tiller­son, utan­rík­is­ráð­herra Banda­ríkj­anna, það sem Don­ald Trump, for­seti Banda­ríkj­anna, hefur sagt um að önnur aðild­ar­ríki verði að leggja meira af mörkum til banda­lags­ins.

„Mark­mið okkar ætti að vera að ákveða að í lok árs hafi öll aðild­ar­ríkin mætt skuld­bind­ingum sínum varð­andi fram­lög til varn­ar­mála eða útbúið áætl­anir sem skýra hvernig skuld­bind­ing­unum verði mætt,“ sagði Tiller­son sem sat í dag sinn fyrsta NATO-fund eftir að hafa verið gerður að utan­rík­is­ráð­herra í vet­ur.

„Banda­lags­þjóðir verða að sýna í verki að þær deili holl­ustu Banda­ríkj­anna,“ sagði Tiller­son enn frem­ur. Undir þetta tóku bresk stjórn­völd í dag.

Boris Johnson, utanríkisráðherra Bretlands, og Rex Tillerson, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, ræddu saman fyrir fundinn.Utan­rík­is­ráð­herra Þýska­lands, Sig­mar Gabriel, sagði á fund­inum að mark­miðið um að tvö pró­sent af rík­is­út­gjöldum fari til varn­ar­mála væri hvorki nokkuð sem hægt væri að upp­fylla né eft­ir­sókn­ar­vert.

„Tvö pró­sent þýða hern­að­ar­út­gjöld sem nema 70 millj­örðum evra. Ég þekki engan þýskan stjórn­mála­mann sem telur það mögu­legt eða eft­ir­sókn­ar­vert,“ sagði Gabriel.

Þýska­land hefur staðið í þeirri mein­ingu að til þess­ara tveggja pró­senta sem aðild­ar­ríki NATO hafa skuld­bundið sig til að eyða í varn­ar­mál telj­ist einnig þró­un­ar­að­stoð hvers­konar í stríðs­hrjáðum lönd­um. Jens Stol­ten­berg, fram­kvæmda­stjóri NATO, lét hins vegar hafa eftir sér í dag að slíkt gæti ekki geng­ið.

„Rík­is­er­ind­rekst­ur, þró­un­ar­að­stoð og efna­hags­legur stuðn­ingur geta verið mik­il­væg tól til þess að koma jafn­vægi á svæði í heim­in­um,“ sagði Stol­ten­berg og benti á að til væru við­mið um þró­un­ar­að­stoð, sem væru aðskilin skuld­bind­ingum um útgjöld til varn­ar­mála. „Þetta eru tveir ólíkir hlut­ir, jafn­vel þó bæði sé mik­il­vægt.“

Auglýsing

Tvö pró­sent, takk

Sam­kvæmt þeim skuld­bind­ingum sem NATO-­ríkin 28 hafa öll geng­ist við þá þurfa banda­lags­þjóðir að eyða meira en tveimur pró­sentum af vergri lands­fram­leiðslu sinni í varn­ar­mál. Þjóð­irnar hafa enn fremur frest til árs­ins 2024 til að ná þessu mark­miði.

Guðlaugur Þór og Tillerson eru báðir nýliðar í hópi utanríkisráðherra NATO-ríkjanna. Þeir tóku báðir við embættum sínum í janúar. Þeir stilltu sér upp fyrir ljósmyndara íslenska utanríkisráðuneytisins.Í frétta­til­kynn­ingu frá íslenska utan­rík­is­ráðu­neyt­inu er haft eftir Guð­laugi Þór að mik­ill sam­hljómur hafi verið á fund­inum og „ljóst banda­lagið er og verður horn­steinn í sam­starfi lýð­ræð­is­ríkja beggja vegna Atl­ants­hafs­ins“.

Í til­kynn­ing­unni er einnig tæpt á kröfum Banda­ríkj­anna og Bret­lands um aukin fram­lög til varn­ar­mála. „Nýr utan­rík­is­ráð­herra Banda­ríkj­anna, Rex Tiller­son, var skýr í þessa veru og hvatti jafn­framt önnur ríki til að leggja meira að mörk­um. Ísland hefur aukið fram­lög sín til varn­ar­mála og þátt­töku í störfum Atl­ants­hafs­banda­lags­ins og við munum halda áfram á sömu braut,“ segir Guð­laug­ur.

Banda­ríkin eyða mest, Ísland minnst

Ísland hefur aukið fram­lög til varn­ar­mála síðan í fyrra því á þessu ári er gert ráð fyrir að rík­is­sjóður greiði 400 millj­ónum meira til varn­ar­mála en í fyrra. Kjarn­inn fjall­aði um fram­lög til NATO 20. mars síð­ast­lið­inn.

Sam­­kvæmt nýjasta yfir­­lit­inu yfir útgjöld til banda­lags­ins sem gefið var út á vef NATO 13. mars síð­­ast­lið­inn kemur fram að mið­­gildi hlut­­falls­ins sem aðild­­ar­­ríkin eyða í varn­­ar­­mál árið 2016 hafi verið 1,21 pró­­sent.

Af ríkj­unum 28 þá eyða Banda­­ríkin lang mestu eða 3,61 pró­­sent af vergri lands­fram­­leiðslu. Sé hlut­­fall þess fés sem eytt er í varn­­ar­­mál meðal ríkja NATO borið saman þá sést grein­i­­lega að Banda­­ríkin eyða lang mestu.

Þau fimm ríki sem eyða meira en tveimur pró­­sent af heild­­ar­út­­­gjöldum eru Banda­­rík­­in, Bret­land, Grikk­land, Eist­land og Pól­land. Sam­an­­borið við árið 2009 þá hafa þau aðild­­ar­­ríki sem eiga landa­­mæri að Rús­s­landi aukið varn­­ar­­mála­út­­­gjöld sín mest. Það eru Pól­land, Eist­land, Lett­land og Lit­háen.

Ísland er eina aðild­­ar­­ríkið sem ekki er talið með í töflum útgjalda­yf­­ir­lits­ins enda hefur Ísland engan her. Hér á landi fer utan­­­rík­­is­ráðu­­neytið með varn­­ar­­mál og sam­­skipti við NATO. Á fjár­­lögum árs­ins 2017 er gert ráð fyrir að utan­­­rík­­is­ráðu­­neytið fái fjár­­heim­ildir til sam­­starfs um örygg­is- og varn­­ar­­mál. Heild­­ar­­gjöld rík­­is­ins vegna þeirra eru 1.549,7 millj­­ónir króna. Það er fjár­­­magnað með rekstr­­ar­­tekjum sem munu nema að upp­­hæð 109,4 millj­­ónum króna og rest­in, 1.440,3 millj­­ón­ir, koma úr rík­­is­­sjóði.

Séu fjár­lög árs­ins í ár borin saman við fjár­lög árs­ins 2016 má sjá að fram­lög úr rík­is­sjóði til varn­ar­mála hafa hækkað um rétt tæpar 400 millj­ónir króna á milli ára. Þrátt fyrir það er hlut­fall útgjalda til varn­ar­mála fjarri því að vera full­nægj­andi sam­kvæmt kröfum Banda­ríkj­anna; var um 0,006 pró­sent af vergri lands­fram­leiðslu árið 2016.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Oddný Harðardóttir þingmaður Samfylkingarinnar.
Segir ofsagróða stórútgerða hafa ruðningsáhrif – „Þjóðin fær ekki réttlátan hlut í arðinum“
Þingmaður Samfylkingarinnar spurði matvælaráðherra á þingi i dag hvort hún hygðist leggja fram frumvarp um breytingar á lögum sem vinna gegn samþjöppun í sjávarútveginum. Ráðherrann telur mikilvægt að grafast fyrir um þessi mál.
Kjarninn 16. maí 2022
Anna Sigríður Jóhannsdóttir
„Með hækkandi sól“
Kjarninn 16. maí 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Ítreka stuðning við ákvörðun Finnlands og Svíþjóðar að sækja um aðild að NATO
Forsætisráðherrar Íslands, Danmerkur og Noregs hafa sent frá sér yfirlýsingu þar sem þeir segja að ríkin muni aðstoða Finnland og Svíþjóð með öllum ráðum verði öryggi þeirra ógnað áður en aðild að Atlantshafsbandalaginu gengur í gildi.
Kjarninn 16. maí 2022
Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ fékk fjóra bæjarfulltrúa kjörna í svietarstjórnakosningum um helgina og er í lykilstöðu við myndun meirihluta.
Framsóknarflokkur sagður horfa til samstarfs með öðrum en Sjálfstæðisflokki í Mosfellsbæ
Samkvæmt heimildum Kjarnans telur Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ niðurstöður kosninganna ákall frá kjósendum um að binda enda á stjórnartíð Sjálfstæðisflokksins. Þetta er í fyrsta sinn í rúm 50 ár sem flokkurinn er ekki sá stærsti í bænum.
Kjarninn 16. maí 2022
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir er oddviti Viðreisnar.
Þórdís Lóa útilokar ekki meirihlutasamstarf við Sjálfstæðisflokk og Framsókn
Þótt þrír af flokkunum sem standa að fráfarandi meirihluta ætli að fylgjast að í komandi viðræðum útilokar oddviti Viðreisnar og eini borgarfulltrúi þess flokks ekki að mynda annars konar meirihluta. Það opnar glufu fyrir Sjálfstæðisflokkinn að völdum.
Kjarninn 16. maí 2022
BJörgunarmenn að störfum í Durban eftir gríðarleg flóð.
Hamfarir í Suður-Afríku tvöfalt líklegri vegna loftslagsbreytinga
Ef veðurfar væri svipað nú og það var fyrir iðnbyltingu myndu hamfarir á borð við þær sem kostuðu 435 manneskjur lífið í Suður-Afríku í apríl eiga sér stað á 40 ára fresti en ekki einu sinni á hverjum tuttugu árum.
Kjarninn 16. maí 2022
Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins, skrifar undir umsögnina ásamt aðalhagfræðingi samtakanna.
Samtök iðnaðarins vilja framlengja milljarða króna endurgreiðslur vegna byggingavinnu
Þegar kórónuveirufaraldurinn skall á voru endurgreiðslur vegna „Allir vinna“ átaksins hækkaðar upp í 100 prósent. Á tæpum tveimur árum kostaði það ríkissjóð 16,5 milljarða króna í tekjum sem voru ekki innheimtar.
Kjarninn 16. maí 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – iPod lagður til grafar
Kjarninn 16. maí 2022
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None