Mæla með samstarfi við EFTA í kjölfar Brexit

Höfundar skýrslu á vegum svissnesku hugveitunnar Foraus mæla með því að Bretland sæki um samstarfsaðild við EFTA í kjölfar útgöngu þeirra úr Evrópusambandinu.

Samstarfsaðild við EFTA gæti verið besta viðbragð Bretlands við úrsögn þeirra úr ESB.
Samstarfsaðild við EFTA gæti verið besta viðbragð Bretlands við úrsögn þeirra úr ESB.
Auglýsing

Bretar ættu að íhuga sam­starfs­að­ild við EFTA í stað þess að ganga í sam­tök­in, en þannig gætu þeir við­haldið sjálf­stæða inn­flytj­enda­stefnu ásamt því að þurfa ekki að semja frí­versl­un­ar­samn­inga við mörg lönd upp á nýtt. Þetta eru nið­ur­stöður úr skýrslu á vegum sviss­nesku hug­veit­unn­ar Foraus. Fari bresk stjórn­völd eftir ráð­legg­ingum skýrslu­höf­unda er lík­legt að Íslend­ingar sleppi við kostn­að­ar­samt samn­inga­ferli.

Hug­veit­an Foraus, sem sér­hæfir sig í utan­rík­is­málum Sviss­lend­inga, gaf út skýrsl­una The Option of Associ­ation í júní síð­ast­liðn­um. Í skýrsl­unni eru lagðar fram ástæður hvers vegna Bret­land ætti að sækja um sér­staka sam­starfs­að­ild (Associ­ate mem­bers­hip) að EFTA í stað þess að ganga í sam­tök­in, en Sviss og Nor­egur hafa lagst gegn fullri aðild Bret­lands að þeim. Skýrslu­höf­undar eru Dav­id Phinnemore, pró­fessor við Belfast-há­skóla, og Cenni Najy, stjórn­mála­fræð­ingur og stefnu­mót­un­ar­ráð­gjafi Foraus.

EFTA-­sam­starf myndi eyða óvissu

David Phinnemore.Cenni NajyÍ skýrsl­unni segir að mikil óvissa hafi komið upp í kjöl­far úrsagnar Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu. Að öllu öðru óbreytu mun úrsögnin leiða til þess að Bretar missa frí­versl­un­ar­samn­inga við 45 lönd utan ESB.

Með sam­starfi við EFTA gæti Bret­land hins vegar náð að tryggja frí­versl­un­ar­samn­inga milli fjölda landa utan Evr­ópu, en meðal þeirra 37 landa sem EFTA hefur gert samn­ing við eru mik­il­væg við­skipta­lönd Bret­lands, eins og Singapúr og Suð­ur­-Kór­ea. 

Enn frem­ur, ef Bret­land vill fá aðgang að innri markað Evr­ópu­sam­bands­ins, þá er EFTA-­sam­starf nauð­syn­legur und­an­fari. Í skýrsl­unni eru einnig færð rök fyrir því að sam­starfið hún myndi efla þátt­töku Bret­lands í alþjóða­sam­fé­lag­in­u. 

Helsti kostur EFTA-að­ild­ar er þó að mati skýrslu­höf­unda að þeirri óvissu sem ríkt hefur í Englandi vegna fyr­ir­hug­aðrar útgöngu úr Evr­ópu­sam­band­inu verði eytt. 

Auglýsing

Byrjum á sam­starfs­að­ild

Þrátt fyrir áður­nefnda kosti við EFTA-að­ild mæla höf­undar skýrsl­unnar ekki með fullri inn­göngu inn í EFTA-­sam­band­ið. Hins vegar telja þeir svo­kall­aða sam­starfs­að­ild við EFTA, líkri þeirri sem Finn­land hafði á árunum 1961-1986, vera heppi­legri. 

Einn af kost­um sam­starfs­að­ildar er sá að með henni gætu Bretar stjórnað eigin landa­mærum og þyrftu ekki að standa við skuld­bind­ingar EFTA-­ríkj­anna um frjálst flæði vinnu­afls. Sam­starfs­að­ildin er einnig sveigj­an­legri, en þannig hefðu Bretar frelsi til þess að velja frí­versl­un­ar­samn­inga EFTA-­ríkj­anna við þriðja aðila. 

Án fullrar aðildar hefðu Bretar þó ekki atkvæða­rétt í sam­tök­um, en myndu hins vegar öðl­ast þátt­töku­rétt í stofn­anir þeirra. Að mati skýrslu­höf­unda er sam­starfs­að­ild ákjós­an­legt byrj­un­ar­stig, en sveigj­an­leiki fyr­ir­komu­lags­ins býður upp á mögu­leika á fullri aðild að EFTA eða inn­göngu í Evr­ópska efna­hags­svæðið seinna. Með sam­starfs­að­ild gæti dregið úr núver­andi and­stöðu EFTA-að­ild­ar, en norsk og sviss­nesk yfir­völd hafa bæði lýst yfir áhyggjum þess efnis að Bret­land verði full­gildur með­limur sam­tak­anna.

Meiri hags­munir en í Ices­ave

Kjarn­inn greindi frá ummælum Heiðrúnar Lind Mart­eins­dótt­ur, fram­kvæmda­stjóra SFS, á dög­unum þar sem hún sagði hags­muni Íslands í Brexit vera meiri en í Ices­ave. Hags­mun­irnir eru fólgnir í sterku við­skipta­sam­bandi land­anna tveggja, en 11% af öllum vöru- og þjón­ustu­við­skiptum Íslands er við Bret­land. Verði Bret­land ekki partur af Evr­ópska efna­hags­svæð­inu, EFTA eða ESB mun núver­andi frí­versl­un­ar­samn­ingur falla úr gildi. Fari rík­is­stjórn Bret­lands hins vegar að til­lögum skýrslu­höf­unda er mögu­leiki á að hann haldi og að engin þörf verði á nýjum samn­ingi með hugs­an­lega kostn­að­ar­sömu samn­inga­ferli. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Armin Laschet er nýr leiðtogi flokks Kristilegra demókrata, sem hefur tögl og haldir í þýskum stjórnmálum. Kannski tekur hann við af Merkel sem kanslari í haust.
Stormasöm vika í evrópskum stjórnmálum
Mögulegt áframhald „Merkelisma“ í Þýskalandi, barnabótaskandall hjá „teflon Mark“ í Hollandi og stjórnarkreppa af völdum smáflokks á Ítalíu er á meðal þess sem var efst á baugi í evrópskum stjórnmálum í vikunni.
Kjarninn 16. janúar 2021
Birgir Birgisson
Að finna upp hjólið
Kjarninn 16. janúar 2021
Óendurvinnanlegur úrgangur á bilinu 40 til 100 þúsund tonn á ári fram til ársins 2045
Skýrsla um þörf fyrir sorpbrennslustöðvar á Íslandi hefur litið dagsins ljós. Umhverfis- og auðlindaráðherra fagnar úttektinni og segir að nú sé hægt að stíga næstu skref.
Kjarninn 16. janúar 2021
Gauti Jóhannesson er forseti bæjarstjórnar í Múlaþingi og fyrrverandi sveitarstjóri Djúpavogshrepps.
Forseti bæjarstjórnar Múlaþings íhugar alvarlega að sækjast eftir þingsæti
Gauti Jóhannesson fyrrverandi sveitarstjóri á Djúpavogi segir tímabært að Sjálfstæðisflokkurinn eignist þingmann frá Austurlandi og íhugar framboð til Alþingis. Kjarninn skoðaði framboðsmál Sjálfstæðisflokks í Norðausturkjördæmi.
Kjarninn 16. janúar 2021
Guðjón S. Brjánsson sá þingmaður sem keyrði mest allra árið 2020
Í fyrsta sinn í mörgu ár er Ásmundur Friðriksson ekki sá þingmaður sem keyrði mest. Hann dettur niður í annað sætið á þeim lista. Kostnaður vegna aksturs þingmanna dróst saman um fimmtung milli ára.
Kjarninn 16. janúar 2021
Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra.
Könnun: Fleiri andvíg en fylgjandi frumvarpi Guðmundar Inga um Hálendisþjóðgarð
Samkvæmt könnun frá Gallup segjast 43 prósent andvíg frumvarpi umhverfis- og auðlindaráðherra um stofnun Hálendisþjóðgarðs, en 31 prósent fylgjandi. Rúmlega fjórir af tíu segjast hafa litla þekkingu á frumvarpinu.
Kjarninn 16. janúar 2021
Örn Bárður Jónsson
Má hefta tjáningarfrelsi og var rétt að loka á Trump?
Kjarninn 16. janúar 2021
Bræðraborgarstígur 1 brann í sumar. Þorpið hefur keypt rústirnar og húsið við hliðina, Bræðraborgarstíg 3.
Keyptu hús og rústir á Bræðraborgarstíg á 270 milljónir og sækja um niðurrif eftir helgi
Loks hillir undir að brunarústirnar á Bræðraborgarstíg 1 verði rifnar. Nýir eigendur, sem gengið hafa frá kaupsamningi, vilja gera eitthvað gott og fallegt á staðnum í kjölfar harmleiksins sem kostaði þrjár ungar manneskjur lífið síðasta sumar.
Kjarninn 16. janúar 2021
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar