Mæla með samstarfi við EFTA í kjölfar Brexit

Höfundar skýrslu á vegum svissnesku hugveitunnar Foraus mæla með því að Bretland sæki um samstarfsaðild við EFTA í kjölfar útgöngu þeirra úr Evrópusambandinu.

Samstarfsaðild við EFTA gæti verið besta viðbragð Bretlands við úrsögn þeirra úr ESB.
Samstarfsaðild við EFTA gæti verið besta viðbragð Bretlands við úrsögn þeirra úr ESB.
Auglýsing

Bretar ættu að íhuga sam­starfs­að­ild við EFTA í stað þess að ganga í sam­tök­in, en þannig gætu þeir við­haldið sjálf­stæða inn­flytj­enda­stefnu ásamt því að þurfa ekki að semja frí­versl­un­ar­samn­inga við mörg lönd upp á nýtt. Þetta eru nið­ur­stöður úr skýrslu á vegum sviss­nesku hug­veit­unn­ar Foraus. Fari bresk stjórn­völd eftir ráð­legg­ingum skýrslu­höf­unda er lík­legt að Íslend­ingar sleppi við kostn­að­ar­samt samn­inga­ferli.

Hug­veit­an Foraus, sem sér­hæfir sig í utan­rík­is­málum Sviss­lend­inga, gaf út skýrsl­una The Option of Associ­ation í júní síð­ast­liðn­um. Í skýrsl­unni eru lagðar fram ástæður hvers vegna Bret­land ætti að sækja um sér­staka sam­starfs­að­ild (Associ­ate mem­bers­hip) að EFTA í stað þess að ganga í sam­tök­in, en Sviss og Nor­egur hafa lagst gegn fullri aðild Bret­lands að þeim. Skýrslu­höf­undar eru Dav­id Phinnemore, pró­fessor við Belfast-há­skóla, og Cenni Najy, stjórn­mála­fræð­ingur og stefnu­mót­un­ar­ráð­gjafi Foraus.

EFTA-­sam­starf myndi eyða óvissu

David Phinnemore.Cenni NajyÍ skýrsl­unni segir að mikil óvissa hafi komið upp í kjöl­far úrsagnar Bret­lands úr Evr­ópu­sam­band­inu. Að öllu öðru óbreytu mun úrsögnin leiða til þess að Bretar missa frí­versl­un­ar­samn­inga við 45 lönd utan ESB.

Með sam­starfi við EFTA gæti Bret­land hins vegar náð að tryggja frí­versl­un­ar­samn­inga milli fjölda landa utan Evr­ópu, en meðal þeirra 37 landa sem EFTA hefur gert samn­ing við eru mik­il­væg við­skipta­lönd Bret­lands, eins og Singapúr og Suð­ur­-Kór­ea. 

Enn frem­ur, ef Bret­land vill fá aðgang að innri markað Evr­ópu­sam­bands­ins, þá er EFTA-­sam­starf nauð­syn­legur und­an­fari. Í skýrsl­unni eru einnig færð rök fyrir því að sam­starfið hún myndi efla þátt­töku Bret­lands í alþjóða­sam­fé­lag­in­u. 

Helsti kostur EFTA-að­ild­ar er þó að mati skýrslu­höf­unda að þeirri óvissu sem ríkt hefur í Englandi vegna fyr­ir­hug­aðrar útgöngu úr Evr­ópu­sam­band­inu verði eytt. 

Auglýsing

Byrjum á sam­starfs­að­ild

Þrátt fyrir áður­nefnda kosti við EFTA-að­ild mæla höf­undar skýrsl­unnar ekki með fullri inn­göngu inn í EFTA-­sam­band­ið. Hins vegar telja þeir svo­kall­aða sam­starfs­að­ild við EFTA, líkri þeirri sem Finn­land hafði á árunum 1961-1986, vera heppi­legri. 

Einn af kost­um sam­starfs­að­ildar er sá að með henni gætu Bretar stjórnað eigin landa­mærum og þyrftu ekki að standa við skuld­bind­ingar EFTA-­ríkj­anna um frjálst flæði vinnu­afls. Sam­starfs­að­ildin er einnig sveigj­an­legri, en þannig hefðu Bretar frelsi til þess að velja frí­versl­un­ar­samn­inga EFTA-­ríkj­anna við þriðja aðila. 

Án fullrar aðildar hefðu Bretar þó ekki atkvæða­rétt í sam­tök­um, en myndu hins vegar öðl­ast þátt­töku­rétt í stofn­anir þeirra. Að mati skýrslu­höf­unda er sam­starfs­að­ild ákjós­an­legt byrj­un­ar­stig, en sveigj­an­leiki fyr­ir­komu­lags­ins býður upp á mögu­leika á fullri aðild að EFTA eða inn­göngu í Evr­ópska efna­hags­svæðið seinna. Með sam­starfs­að­ild gæti dregið úr núver­andi and­stöðu EFTA-að­ild­ar, en norsk og sviss­nesk yfir­völd hafa bæði lýst yfir áhyggjum þess efnis að Bret­land verði full­gildur með­limur sam­tak­anna.

Meiri hags­munir en í Ices­ave

Kjarn­inn greindi frá ummælum Heiðrúnar Lind Mart­eins­dótt­ur, fram­kvæmda­stjóra SFS, á dög­unum þar sem hún sagði hags­muni Íslands í Brexit vera meiri en í Ices­ave. Hags­mun­irnir eru fólgnir í sterku við­skipta­sam­bandi land­anna tveggja, en 11% af öllum vöru- og þjón­ustu­við­skiptum Íslands er við Bret­land. Verði Bret­land ekki partur af Evr­ópska efna­hags­svæð­inu, EFTA eða ESB mun núver­andi frí­versl­un­ar­samn­ingur falla úr gildi. Fari rík­is­stjórn Bret­lands hins vegar að til­lögum skýrslu­höf­unda er mögu­leiki á að hann haldi og að engin þörf verði á nýjum samn­ingi með hugs­an­lega kostn­að­ar­sömu samn­inga­ferli. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Að sjá hið ósýnilega og þekkja hið hversdagslega
Kjarninn 30. nóvember 2021
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra kynnir nýtt fjárlagafrumvarp í morgun.
Stóru breytingarnar snúast um gjöldin af bílunum og akstrinum
Fjármálaráðherra segir að það stefni að óbreyttu í óefni hvað varðar tekjuöflun hins opinbera af ökutækjum og akstri. Jafna þurfi byrðar og láta rafbílaeigendur greiða meira. Hækkun kolefnisgjalds kemur til greina, en gæta þarf að jafnræði.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, við kynningu á fjárlagafrumvarpi ársins 2022 í morgun
Afkoma ríkissjóðs batnar um 120 milljarða króna milli ára
Bjartari sviðsmyndir um afkomu ríkissjóðs eru að raungerast. Peningar verða settir í viðbótarhækkun á bótum örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega og framlög til heilbrigðismála aukast mest. Ef markaðsástæður eru góðar verður ráðist í frekari sölu á banka.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Frá gjörgæsludeildinni á Landspítalanum.
Gjörgæsluálagið vegna COVID-19 með því mesta á Norðurlöndunum
Ísland hefur færri gjörgæslurými á höfðatölu en öll hin Norðurlöndin. Vegna þess var mun hærra hlutfall þeirra undirlagt af COVID-19 sjúklingum hérlendis þegar faraldurinn var í hæstu hæðum heldur en í Noregi, Danmörku og Finnlandi.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Ísland raðgreinir mest í heimi
Í Suður-Afríku, þar sem hið nýja afbrigði kórónuveirunnar Ómíkron greindist fyrst í síðustu viku, eru innan við 1 prósent jákvæðra sýna raðgreind. Hlutfallið er langhæst á Íslandi.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Jóhanna gagnrýnir ríkisstjórn undir forystu Vinstri grænna fyrir að fjölga ráðuneytum
Fyrrverandi forsætisráðherra segir það vekja furðu að Vinstri græn ætli að „afhenda íhaldinu“ umhverfis-og loftslagsmálin. Það hafi barist kröftulega gegn rammaáætlun í áratug.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Orri Páll Jóhannesson er nýr þingflokksformaður Vinstri grænna.
Orri Páll þingflokksformaður Vinstri grænna
Orri Páll Jóhannsson var í dag valinn þingflokksformaður Vinstri grænna. Bjarni Jónsson verður ritari þingflokksins.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
„Umhverfismálin eiga að vera alls staðar“
Katrín Jakobsdóttir segist horfa á boðaða stækkun Vatnajökulsþjóðgarðar sem áfanga í átt að þjóðgarði á borð við hálendisþjóðgarðinn, sem bakkað er með í nýja stjórnarsáttmálanum. Kjarninn ræddi umhverfismál við Katrínu í gær.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar