Annmarkar Sigríðar ekki nægir til að breyta niðurstöðunni

Með staðfestingu Hæstaréttar á dómi Landsréttar í dag í máli þar sem tekist var á um hæfi dómara við Landsrétt er mikilli óvissu í íslensku réttarkerfi eytt - í það minnsta tímabundið.

Landsréttur og Vilhjálmur
Auglýsing

Með stað­fest­ingu Hæsta­réttar á dómi Lands­réttar í dag í máli þar sem tek­ist var á um hæfi dóm­ara við Lands­rétt er mik­illi óvissu í íslensku rétt­ar­kerfi eytt - í það minnsta tíma­bund­ið.

Vil­hjálmur Hans Vil­hjálms­son lög­maður gerði fyrir hönd skjól­stæð­ings síns, í máli sem sner­ist aðal­lega um umferð­ar­laga­brot, þá kröfu að við­kom­andi yrði sýkn­aður á þeim grund­velli að einn dóm­ara í Lands­rétti, Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir, hafi ekki verið rétt skipuð sem dóm­ari við rétt­inn.

Sig­ríður Á. And­er­sen dóms­mála­ráð­herra skip­aði Arn­fríði og þrjá aðra meðal alls fimmtán dóm­ara við nýjan Lands­rétt, þrátt fyrir að þau hefðu ekki verið meðal þeirra sem dóm­nefnd um hæfi umsækj­enda hafi talið hæf­asta.

Auglýsing

Ætlar fyrir Mann­rétt­inda­dóm­stól­inn

Vil­hjálmur segir í sam­tali við Kjarn­ann að umbjóð­andi hans hafi falið sér að skjóta mál­inu áfram til Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu. „Miðað við dóma­fram­kvæmd hans þá tel ég að það sé áfram­hald­andi stór­kost­leg réttaró­vissa á Íslandi eftir þennan dóm Hæsta­rétt­ar,“ segir Vil­hjálm­ur.

Hæsti­réttur gerir í rök­stuðn­ingi sínum skýr­ingar dóms­mála­ráð­herra  að umtals­efni.

Rétt­ur­inn segir meðal ann­ars að þegar metið sé hvort ákærði hafi vegna setu Arn­fríðar í dómnum ekki notið rétt­látrar með­ferðar fyrir óháðum og óhlut­drægum dóm­stóli í sam­ræmi við stjórn­ar­skrá og mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu, verði að gæta að tveimur dómum Hæsta­réttar frá því í fyrra. Þar var tek­ist á um skaða­bóta­skyldu rík­is­ins til handa ein­stak­linga sem ekki voru skip­aðir dóm­arar þrátt fyrir að hafa verið metnir meðal hæf­ustu umsækj­enda. Þar var því slegið föstu að slíkir ann­markar hafi verið á máls­með­ferð Sig­ríðar í aðdrag­anda skip­unar lands­rétt­ar­dóm­ar­anna fimmtán að skaða­bóta­skyldu hafi varðar úr hendi íslenska rík­is­ins. Þeir dómar hafa sönn­un­ar­gildi í þessu máli.

Áréttar að dóma­reynslurökin geta ekki stað­ist

Þá segir Hæsti­rétt­ur: „Um þetta verður jafn­framt sér­stak­lega að árétta að ekki gat það stað­ist, sem byggt var á í fyrr­nefndu minn­is­blaði dóms­mála­ráð­herra 30. maí 2017, að með því einu að auka vægi dóm­ara­reynslu frá því, sem dóm­nefnd hafði lagt til grund­vallar í stiga­töflu að baki umsögn sinni 19. sama mán­að­ar, en byggja að öðru leyti á „full­nægj­andi rann­sókn“ nefnd­ar­innar á ein­stökum mats­þátt­um, gæti feng­ist sú nið­ur­staða að fjórir til­teknir umsækj­endur um emb­ætti dóm­ara við Lands­rétt féllu all­ir, en aðrir ekki, brott úr hópi þeirra fimmtán hæf­ustu og í stað þeirra færð­ust upp í þann hóp fjórir til­teknir umsækj­endur öll með tölu öðrum frem­ur.“

Þarna ítrekar Hæsti­réttur sjón­ar­mið sín frá skaða­bóta­málum dóm­ar­anna sem ekki voru skip­aðir með því að segja að sú rök­semda­færsla ráð­herra að færa þessa fjóra dóm­ara upp á hæfn­is­list­anum með því að auka vægi dóm­ara­reynslu haldi ekki vatni.

Hins vegar segir dóm­ur­inn að líta verði til þess að skip­unin hefur ekki verið ógilt með dómi og varð að veru­leika með und­ir­ritun for­seta Íslands á skip­un­ar­bréf þeirra. Dóm­ar­arnir fjórir hafi öll full­nægt skil­yrðum laga um skipun í þessi emb­ætti, þar á meðal hæf­is­skil­yrð­um.

„Er að þessu öllu virtu ekki næg ástæða til að draga á rétt­mætan hátt í efa að ákærði hafi, þrátt fyrir ann­marka á máls­með­ferð dóms­mála­ráð­herra, fengið notið í Lands­rétti rétt­látrar með­ferðar máls síns fyrir óháðum og óhlut­drægum dóm­end­um. Verður því aðal­kröfu ákærða og vara­kröfu hafn­að.“

Allur sak­ar­kostn­aður er í dómnum felldur á rík­ið, þar á meðal málsvarn­ar­laun Vil­hjálms, 1,2 millj­ónir króna. Það er gert í ljósi þess að dóm­ur­inn veitti leyfi í mál­inu til áfrýj­unar vegna þess að nauð­syn bar til að eyða óvissu um þau atriði sem málið sner­ist um.

Nokkur ár í nið­ur­stöðu

Vil­hjálmur hyggst eins og áður segir skjóta mál­inu fyrir hönd skjól­stæð­ings síns til mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins í Strass­borg. Gera má ráð fyrir að ákveði sá dóm­stóll að taka málið fyrir má þó ekki vænta nið­ur­stöðu fyrir en eftir ein­hver ár.

Vil­hjálmur nefndi í mál­flutn­ingi sínum tölu­vert af erlendum dómafor­dæmum máli sínu til stuðn­ings. Bæði frá EFTA-­dóm­stólnum sem og mann­rétt­inda­dóm­stól Evr­ópu.

Athygli vekur að í nið­ur­stöðu Hæsta­réttar er hvergi á þau minnst. Þannig virð­ist dóma­fram­kvæmd til dæmis mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins, sem fyr­ir­séð er að muni fá það hlut­verk að skoða mál­ið, ekki hafa komið til skoð­unar rétt­ar­ins, eða að minnsta kosti ekki með þeim hætti að hann telji þörf á því að taka það fram í for­sendum fyrir niðu­stöðu sinni.

Vill ekki að það verði spekileki frá landinu
Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, vill fá upplýsingar um hver menntun þeirra Íslendinga sem flytja frá landinu sé til að meta það hvort að þar sé um að ræða fólk sem samfélagið hefur fjárfest í menntun hjá.
Kjarninn 24. mars 2019
WOW vill selja lánadrottnum hluti í félaginu
WOW air hefur hafið samningaviðræður við skuldabréfaeigendur sína um að breyta skuldum í hlutafé.
Kjarninn 24. mars 2019
Icelandair slítur viðræðum við WOW air
Samningaviðræðum milli flugfélaganna er formlega slitið.
Kjarninn 24. mars 2019
Viðræðum lokið hjá WOW air og Icelandair - Fundað með stjórnvöldum
Tilkynningar er að vænta um niðurstöðu í viðræðum milli WOW air og Icelandair um mögulega sameiningu félaganna.
Kjarninn 24. mars 2019
Karolina Fund: Hlynur Ben gefur út II Úlfar
Tónlistarmaðurinn Hlynur Ben er nú í óða önn að klára sína þriðju breiðskífu og vonast hann til að geta gefið hana út á afmælisdaginn sinn, þann 30. ágúst næstkomandi.
Kjarninn 24. mars 2019
Fimm vopn sem fyrst litu dagsins ljós í fyrri heimsstyrjöld
Fyrri heimstyrjöldin færði okkur miklar hörmungar. Ný vopn litu dagsins ljós, sem höfðu mikil áhrif á stríðið.
Kjarninn 24. mars 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra
Telur mikla sátt ríkja innan Sjálfstæðisflokksins um Þriðja orkupakkann
Utanríkisráðherra kallar rannsóknarvinnu síðustu mánaða um hugsanlegar hættur orkupakkans sigur fyrir efasemdarmenn innan Sjálfstæðisflokksins, en telur nú góða sátt ríkja um innleiðingu hans.
Kjarninn 24. mars 2019
Silvio Berlusconi, fyrrum forsætisráðherra Ítalíu.
Farsinn sem breyttist í harmleik
Skrautlegar sögur af „bunga bunga“ kynlífsveislum Silvio Berlusconi fyrrum forsætisráðherra Ítalíu falla í skuggann af ásökunum um vændi við ólögráða stúlku og dómsmáli þar sem eitt lykilvitnið lést á grunsamlegan hátt.
Kjarninn 24. mars 2019
Meira eftir höfundinnFanney Birna Jónsdóttir
Meira úr sama flokkiInnlent