Annmarkar Sigríðar ekki nægir til að breyta niðurstöðunni

Með staðfestingu Hæstaréttar á dómi Landsréttar í dag í máli þar sem tekist var á um hæfi dómara við Landsrétt er mikilli óvissu í íslensku réttarkerfi eytt - í það minnsta tímabundið.

Landsréttur og Vilhjálmur
Auglýsing

Með stað­fest­ingu Hæsta­réttar á dómi Lands­réttar í dag í máli þar sem tek­ist var á um hæfi dóm­ara við Lands­rétt er mik­illi óvissu í íslensku rétt­ar­kerfi eytt - í það minnsta tíma­bund­ið.

Vil­hjálmur Hans Vil­hjálms­son lög­maður gerði fyrir hönd skjól­stæð­ings síns, í máli sem sner­ist aðal­lega um umferð­ar­laga­brot, þá kröfu að við­kom­andi yrði sýkn­aður á þeim grund­velli að einn dóm­ara í Lands­rétti, Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir, hafi ekki verið rétt skipuð sem dóm­ari við rétt­inn.

Sig­ríður Á. And­er­sen dóms­mála­ráð­herra skip­aði Arn­fríði og þrjá aðra meðal alls fimmtán dóm­ara við nýjan Lands­rétt, þrátt fyrir að þau hefðu ekki verið meðal þeirra sem dóm­nefnd um hæfi umsækj­enda hafi talið hæf­asta.

Auglýsing

Ætlar fyrir Mann­rétt­inda­dóm­stól­inn

Vil­hjálmur segir í sam­tali við Kjarn­ann að umbjóð­andi hans hafi falið sér að skjóta mál­inu áfram til Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu. „Miðað við dóma­fram­kvæmd hans þá tel ég að það sé áfram­hald­andi stór­kost­leg réttaró­vissa á Íslandi eftir þennan dóm Hæsta­rétt­ar,“ segir Vil­hjálm­ur.

Hæsti­réttur gerir í rök­stuðn­ingi sínum skýr­ingar dóms­mála­ráð­herra  að umtals­efni.

Rétt­ur­inn segir meðal ann­ars að þegar metið sé hvort ákærði hafi vegna setu Arn­fríðar í dómnum ekki notið rétt­látrar með­ferðar fyrir óháðum og óhlut­drægum dóm­stóli í sam­ræmi við stjórn­ar­skrá og mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu, verði að gæta að tveimur dómum Hæsta­réttar frá því í fyrra. Þar var tek­ist á um skaða­bóta­skyldu rík­is­ins til handa ein­stak­linga sem ekki voru skip­aðir dóm­arar þrátt fyrir að hafa verið metnir meðal hæf­ustu umsækj­enda. Þar var því slegið föstu að slíkir ann­markar hafi verið á máls­með­ferð Sig­ríðar í aðdrag­anda skip­unar lands­rétt­ar­dóm­ar­anna fimmtán að skaða­bóta­skyldu hafi varðar úr hendi íslenska rík­is­ins. Þeir dómar hafa sönn­un­ar­gildi í þessu máli.

Áréttar að dóma­reynslurökin geta ekki stað­ist

Þá segir Hæsti­rétt­ur: „Um þetta verður jafn­framt sér­stak­lega að árétta að ekki gat það stað­ist, sem byggt var á í fyrr­nefndu minn­is­blaði dóms­mála­ráð­herra 30. maí 2017, að með því einu að auka vægi dóm­ara­reynslu frá því, sem dóm­nefnd hafði lagt til grund­vallar í stiga­töflu að baki umsögn sinni 19. sama mán­að­ar, en byggja að öðru leyti á „full­nægj­andi rann­sókn“ nefnd­ar­innar á ein­stökum mats­þátt­um, gæti feng­ist sú nið­ur­staða að fjórir til­teknir umsækj­endur um emb­ætti dóm­ara við Lands­rétt féllu all­ir, en aðrir ekki, brott úr hópi þeirra fimmtán hæf­ustu og í stað þeirra færð­ust upp í þann hóp fjórir til­teknir umsækj­endur öll með tölu öðrum frem­ur.“

Þarna ítrekar Hæsti­réttur sjón­ar­mið sín frá skaða­bóta­málum dóm­ar­anna sem ekki voru skip­aðir með því að segja að sú rök­semda­færsla ráð­herra að færa þessa fjóra dóm­ara upp á hæfn­is­list­anum með því að auka vægi dóm­ara­reynslu haldi ekki vatni.

Hins vegar segir dóm­ur­inn að líta verði til þess að skip­unin hefur ekki verið ógilt með dómi og varð að veru­leika með und­ir­ritun for­seta Íslands á skip­un­ar­bréf þeirra. Dóm­ar­arnir fjórir hafi öll full­nægt skil­yrðum laga um skipun í þessi emb­ætti, þar á meðal hæf­is­skil­yrð­um.

„Er að þessu öllu virtu ekki næg ástæða til að draga á rétt­mætan hátt í efa að ákærði hafi, þrátt fyrir ann­marka á máls­með­ferð dóms­mála­ráð­herra, fengið notið í Lands­rétti rétt­látrar með­ferðar máls síns fyrir óháðum og óhlut­drægum dóm­end­um. Verður því aðal­kröfu ákærða og vara­kröfu hafn­að.“

Allur sak­ar­kostn­aður er í dómnum felldur á rík­ið, þar á meðal málsvarn­ar­laun Vil­hjálms, 1,2 millj­ónir króna. Það er gert í ljósi þess að dóm­ur­inn veitti leyfi í mál­inu til áfrýj­unar vegna þess að nauð­syn bar til að eyða óvissu um þau atriði sem málið sner­ist um.

Nokkur ár í nið­ur­stöðu

Vil­hjálmur hyggst eins og áður segir skjóta mál­inu fyrir hönd skjól­stæð­ings síns til mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins í Strass­borg. Gera má ráð fyrir að ákveði sá dóm­stóll að taka málið fyrir má þó ekki vænta nið­ur­stöðu fyrir en eftir ein­hver ár.

Vil­hjálmur nefndi í mál­flutn­ingi sínum tölu­vert af erlendum dómafor­dæmum máli sínu til stuðn­ings. Bæði frá EFTA-­dóm­stólnum sem og mann­rétt­inda­dóm­stól Evr­ópu.

Athygli vekur að í nið­ur­stöðu Hæsta­réttar er hvergi á þau minnst. Þannig virð­ist dóma­fram­kvæmd til dæmis mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins, sem fyr­ir­séð er að muni fá það hlut­verk að skoða mál­ið, ekki hafa komið til skoð­unar rétt­ar­ins, eða að minnsta kosti ekki með þeim hætti að hann telji þörf á því að taka það fram í for­sendum fyrir niðu­stöðu sinni.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Með öllu óvíst er hversu hratt ferðaþjónustan mun geta tekið við sér eftir þetta áfall og stutt við efnahagsbatann.
Vísbendingar um að botninum sé náð
Heimili á Íslandi hafa sótt um að taka 13 milljarða króna út úr séreignarsparnaði og um 6.000 heimili hafa fengið greiðslufrest af lánum. Þá hafa vaxtalækkanir skilað sér í lægri afborgunum af lánum, ekki síst til heimila.
Kjarninn 2. júní 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Sóttvarnalæknir: Áhættan virðist ekki vera mikil
PCR-mæling hjá einkennalausum einstaklingum er ekki óyggjandi próf til að greina SARS-CoV-2 veiruna, segir sóttvarnalæknir. 0-4 dögum eftir smit geti niðurstaða úr sýnatöku verið neikvæð hjá þeim sem er smitaður.
Kjarninn 2. júní 2020
Komufarþegum býðst að fara í sýnatöku frá og með 15. júní.
Staðfest: Komufarþegum mun standa sýnataka til boða
Bráðabirgðamat bendir til þess að kostnaður við sýnatöku á Keflavíkurflugvelli fyrstu tvær vikurnar frá rýmkun reglna um komu ferðamanna til landsins yrði um 160 milljónir króna ef 500 manns koma til landsins.
Kjarninn 2. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Lilja braut jafnréttislög þegar hún skipaði Pál í embætti ráðuneytisstjóra
Mennta- og menningarmálaráðherra braut jafnréttislög við skipun Páls Magnússonar í embætti ráðuneytisstjóra í nóvember síðastliðnum. Verulega skorti á efnislegan rökstuðning ráðherra fyrir ráðningunni, segir í úrskurði kærunefndar jafnréttismála.
Kjarninn 2. júní 2020
Slökkviliðsmaður berst við skógarelda í Brasilíu á síðasta ári.
Regnskógar minnkuðu um einn fótboltavöll á sex sekúndna fresti
Um tólf milljónir hektara af skóglendi töpuðust í hitabeltinu í fyrra. Skógareldar af náttúrunnar og mannavöldum áttu þar sinn þátt en einnig skógareyðing vegna landbúnaðar.
Kjarninn 2. júní 2020
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna.
Tæpur þriðjungur Miðflokksmanna myndi kjósa Trump
Prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands segir að hátt hlutfall Miðflokksmanna sem styður Trump fylgi ákveðnu mynstri viðhorfa sem hafi mikið fylgi meðal kjósenda lýðflokka Vestur-Evrópu.
Kjarninn 2. júní 2020
Vaxtabótakerfið var einu sinni stórt millifærslukerfi. Þannig er það ekki lengur.
Vaxtabætur halda áfram að lækka og sífellt færri fá þær
Á örfáum árum hefur fjöldi þeirra fjölskyldna sem fær vaxtabætur helmingast og upphæði sem ríkissjóður greiðir vegna þeirra dregist saman um milljarða. Þetta er vegna betri eiginfjárstöðu. En hærra eignarverð leiðir líka til hærri fasteignagjalda.
Kjarninn 2. júní 2020
Óskar Steinn Jónínuson Ómarsson
Tengsl bæjarstjórahjóna við Kviku banka vekja spurningar
Leslistinn 2. júní 2020
Meira eftir höfundinnFanney Birna Jónsdóttir
Meira úr sama flokkiInnlent