Annmarkar Sigríðar ekki nægir til að breyta niðurstöðunni

Með staðfestingu Hæstaréttar á dómi Landsréttar í dag í máli þar sem tekist var á um hæfi dómara við Landsrétt er mikilli óvissu í íslensku réttarkerfi eytt - í það minnsta tímabundið.

Landsréttur og Vilhjálmur
Auglýsing

Með stað­fest­ingu Hæsta­réttar á dómi Lands­réttar í dag í máli þar sem tek­ist var á um hæfi dóm­ara við Lands­rétt er mik­illi óvissu í íslensku rétt­ar­kerfi eytt - í það minnsta tíma­bund­ið.

Vil­hjálmur Hans Vil­hjálms­son lög­maður gerði fyrir hönd skjól­stæð­ings síns, í máli sem sner­ist aðal­lega um umferð­ar­laga­brot, þá kröfu að við­kom­andi yrði sýkn­aður á þeim grund­velli að einn dóm­ara í Lands­rétti, Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir, hafi ekki verið rétt skipuð sem dóm­ari við rétt­inn.

Sig­ríður Á. And­er­sen dóms­mála­ráð­herra skip­aði Arn­fríði og þrjá aðra meðal alls fimmtán dóm­ara við nýjan Lands­rétt, þrátt fyrir að þau hefðu ekki verið meðal þeirra sem dóm­nefnd um hæfi umsækj­enda hafi talið hæf­asta.

Auglýsing

Ætlar fyrir Mann­rétt­inda­dóm­stól­inn

Vil­hjálmur segir í sam­tali við Kjarn­ann að umbjóð­andi hans hafi falið sér að skjóta mál­inu áfram til Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu. „Miðað við dóma­fram­kvæmd hans þá tel ég að það sé áfram­hald­andi stór­kost­leg réttaró­vissa á Íslandi eftir þennan dóm Hæsta­rétt­ar,“ segir Vil­hjálm­ur.

Hæsti­réttur gerir í rök­stuðn­ingi sínum skýr­ingar dóms­mála­ráð­herra  að umtals­efni.

Rétt­ur­inn segir meðal ann­ars að þegar metið sé hvort ákærði hafi vegna setu Arn­fríðar í dómnum ekki notið rétt­látrar með­ferðar fyrir óháðum og óhlut­drægum dóm­stóli í sam­ræmi við stjórn­ar­skrá og mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu, verði að gæta að tveimur dómum Hæsta­réttar frá því í fyrra. Þar var tek­ist á um skaða­bóta­skyldu rík­is­ins til handa ein­stak­linga sem ekki voru skip­aðir dóm­arar þrátt fyrir að hafa verið metnir meðal hæf­ustu umsækj­enda. Þar var því slegið föstu að slíkir ann­markar hafi verið á máls­með­ferð Sig­ríðar í aðdrag­anda skip­unar lands­rétt­ar­dóm­ar­anna fimmtán að skaða­bóta­skyldu hafi varðar úr hendi íslenska rík­is­ins. Þeir dómar hafa sönn­un­ar­gildi í þessu máli.

Áréttar að dóma­reynslurökin geta ekki stað­ist

Þá segir Hæsti­rétt­ur: „Um þetta verður jafn­framt sér­stak­lega að árétta að ekki gat það stað­ist, sem byggt var á í fyrr­nefndu minn­is­blaði dóms­mála­ráð­herra 30. maí 2017, að með því einu að auka vægi dóm­ara­reynslu frá því, sem dóm­nefnd hafði lagt til grund­vallar í stiga­töflu að baki umsögn sinni 19. sama mán­að­ar, en byggja að öðru leyti á „full­nægj­andi rann­sókn“ nefnd­ar­innar á ein­stökum mats­þátt­um, gæti feng­ist sú nið­ur­staða að fjórir til­teknir umsækj­endur um emb­ætti dóm­ara við Lands­rétt féllu all­ir, en aðrir ekki, brott úr hópi þeirra fimmtán hæf­ustu og í stað þeirra færð­ust upp í þann hóp fjórir til­teknir umsækj­endur öll með tölu öðrum frem­ur.“

Þarna ítrekar Hæsti­réttur sjón­ar­mið sín frá skaða­bóta­málum dóm­ar­anna sem ekki voru skip­aðir með því að segja að sú rök­semda­færsla ráð­herra að færa þessa fjóra dóm­ara upp á hæfn­is­list­anum með því að auka vægi dóm­ara­reynslu haldi ekki vatni.

Hins vegar segir dóm­ur­inn að líta verði til þess að skip­unin hefur ekki verið ógilt með dómi og varð að veru­leika með und­ir­ritun for­seta Íslands á skip­un­ar­bréf þeirra. Dóm­ar­arnir fjórir hafi öll full­nægt skil­yrðum laga um skipun í þessi emb­ætti, þar á meðal hæf­is­skil­yrð­um.

„Er að þessu öllu virtu ekki næg ástæða til að draga á rétt­mætan hátt í efa að ákærði hafi, þrátt fyrir ann­marka á máls­með­ferð dóms­mála­ráð­herra, fengið notið í Lands­rétti rétt­látrar með­ferðar máls síns fyrir óháðum og óhlut­drægum dóm­end­um. Verður því aðal­kröfu ákærða og vara­kröfu hafn­að.“

Allur sak­ar­kostn­aður er í dómnum felldur á rík­ið, þar á meðal málsvarn­ar­laun Vil­hjálms, 1,2 millj­ónir króna. Það er gert í ljósi þess að dóm­ur­inn veitti leyfi í mál­inu til áfrýj­unar vegna þess að nauð­syn bar til að eyða óvissu um þau atriði sem málið sner­ist um.

Nokkur ár í nið­ur­stöðu

Vil­hjálmur hyggst eins og áður segir skjóta mál­inu fyrir hönd skjól­stæð­ings síns til mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins í Strass­borg. Gera má ráð fyrir að ákveði sá dóm­stóll að taka málið fyrir má þó ekki vænta nið­ur­stöðu fyrir en eftir ein­hver ár.

Vil­hjálmur nefndi í mál­flutn­ingi sínum tölu­vert af erlendum dómafor­dæmum máli sínu til stuðn­ings. Bæði frá EFTA-­dóm­stólnum sem og mann­rétt­inda­dóm­stól Evr­ópu.

Athygli vekur að í nið­ur­stöðu Hæsta­réttar er hvergi á þau minnst. Þannig virð­ist dóma­fram­kvæmd til dæmis mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins, sem fyr­ir­séð er að muni fá það hlut­verk að skoða mál­ið, ekki hafa komið til skoð­unar rétt­ar­ins, eða að minnsta kosti ekki með þeim hætti að hann telji þörf á því að taka það fram í for­sendum fyrir niðu­stöðu sinni.

Áhrif Bláu plánetunnar láta á sér kræla
Eftir frumsýningu heimildaþátta BBC um lífríkið í hafinu hefur fólk í Bretlandi og víðar tekið við sér og ákveðin vitundarvakning virðist hafa átt sér stað. Sir David Attenborough segist vera furðulostinn yfir viðbrögðunum.
Kjarninn 23. júní 2018
Mænusótt snýr aftur
Þrátt fyrir jákvæð teikn á lofti um að mænusótt myndi brátt heyra sögunni til þá bárust þau tíðindi fyrir skömmu að veiran hefði greinst í Venesúela.
Kjarninn 23. júní 2018
Sama hver lausnin á vandamálum leigumarkaðsins er mun ekkert breytast nema að afstaða Íslendinga til húsnæðisleigu breytist.
Hvernig er hægt að gera leigumarkaðinn öruggari?
Leigumarkaðurinn á Íslandi er óstöðugur og hefur hækkað hratt á undanförnum árum. Hvaða ástæður liggja að baki því og hvernig getum við bætt hann að mati sérfræðinga?
Kjarninn 23. júní 2018
Tíu staðreyndir um strákana okkar
Strákarnir okkar hafa vakið mikla athygli á heimsmeistaramótinu í Rússlandi, hvort sem er fyrir glæsilega frammistöðu, miðað við og án höfðatölu, útlit Rúriks eða skemmtilega aðdáendur. Kjarninn tók saman tíu tölulegar staðreyndir um strákana okkar.
Kjarninn 23. júní 2018
HB Grandi
Ekkert verðmat á HB Granda í kjölfar tilboðs
Ekkert greiningarfyrirtæki í landinu hefur útbúið verðmat eða greiningu á HB Granda síðan Guðmundur Kristjánsson keypti stóran hlut í félaginu, samkvæmt fréttum Morgunblaðsins.
Kjarninn 23. júní 2018
Ahmed Musa, leikmaður nígeríska karlalandsliðsins í fótbolta
Nígeríumenn í skýjunum og Argentínubúar vongóðir
Nígerískir miðlar eru hæstánægðir með landsliðsmanninn sinn Ahmed Musa og vonarglæta hefur kviknað hjá Argentínumönnum um að komast upp úr riðlinum í eftir tap strákanna okkar fyrr í dag.
Kjarninn 22. júní 2018
Hæðir og lægðir á Twitter - Stemmningin snerist úr ofsagleði í angist
Twitter lætur sitt aldrei eftir liggja þegar þjóðin horfir saman á sjónvarpið, hvort sem um er að ræða íþróttaviðburði, söngvakeppnir eða íslenskar bíómyndir eða þáttaseríur. Mínúturnar 90 voru erfiðar þjóðarsálinni í dag.
Kjarninn 22. júní 2018
Ísland tapaði fyrir Nígeríu - Verðum að vinna Króatíu
Svekkjandi tap í Volgograd hjá strákunum okkar gegn Nígeríu 2-0. Íslenska liðið, sem náði sér aldrei á strik í leiknum, verður því að vinna Króatíu á þriðjudag. Annars er þetta búið spil.
Kjarninn 22. júní 2018
Meira eftir höfundinnFanney Birna Jónsdóttir
Meira úr sama flokkiInnlent