Mynd: Samsett baraáttan um borgina.jpg
Mynd: Samsett

Sjálfstæðisflokkur stefnir í sögulegt afhroð en Samfylking og Píratar með pálmann í höndunum

Baráttan um borgina virðist ekki ætla að verða sérstaklega spennandi. Núverandi meirihluti mælist með þrettán borgarfulltrúa og um 55 prósent fylgi. Stærstu flokkarnir í meirihlutanum eiga aðra kosti kjósi þeir að mynda annarskonar meirihluta. Sjálfstæðisflokkurinn á enga sýnilega leið til valda í höfuðborginni. Þetta er niðurstaða nýjustu kosningaspár Kjarnans.

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn stefnir í mesta afhroð í sögu sinni í borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­unum sem fram fara um næstu helgi. Nú, fjórum dögum áður en borg­ar­búar ganga að kjör­köss­un­um, mælist fylgi flokks­ins í höf­uð­borg­inni 18,8 pró­sent í nýj­ustu kosn­inga­spá Kjarn­ans og Dr. Bald­urs Héð­ins­son­ar. 

Verði það nið­ur­staða kosn­ing­anna á laug­ar­dag mun það verða versta nið­ur­staða Sjálf­stæð­is­flokks­ins í borg­ar­stjórn­ar­kosn­ingum frá upp­hafi slíkra. Flokk­ur­inn, sem fékk 30,8 pró­sent atkvæða í kosn­ing­unum 2018, mun tapa næstum 40 pró­sent kjós­enda sinna milli kosn­inga sam­kvæmt nið­ur­stöð­unni og þremur borg­ar­full­trú­um. Miðað við orð sumra fram­bjóð­enda Sjálf­stæð­is­flokks­ins í kjöl­far próf­kjörs hans fyrr á árinu var stefnan sett á að minnsta kosti átta borg­ar­full­trúa. Nú stefnir allt í að hann nái inn fimm, og sá síð­asti er nokkuð tæpur inn­i. 

Borgarstjórn Reykjavíkur
23 borgarfulltrúar kjörnir
FlokkarFramboðslistar
  • >99%
    Dagur B. Eggertsson
  • >99%
    Heiða Björg Hilmisdóttir
  • >99%
    Skúli Þór Helgason
  • 99%
    Sabine Leskopf
  • 92%
    Hjálmar Sveinsson
  • 68%
    Guðný Maja Riba
  • 33%
    Sara Björg Sigurðardóttir
  • >99%
    Hildur Björnsdóttir
  • >99%
    Ragnhildur Alda María Vilhjálmsdóttir
  • >99%
    Kjartan Magnússon
  • 92%
    Marta Guðjónsdóttir
  • 70%
    Björn Gíslason
  • 35%
    Friðjón R. Friðjónsson
  • >99%
    Dóra Björt Guðjónsdóttir
  • 97%
    Alexandra Briem
  • 83%
    Magnús Norðdahl
  • 47%
    Kristinn Jón Ólafsson
  • >99%
    Einar Þorsteinsson
  • 98%
    Árelía Eydís Guð­munds­dótt­ir
  • 86%
    Magnea Gná Jóhanns­dótt­ir
  • 51%
    Aðal­steinn Haukur Sverr­is­son
  • 17%
    Þorvaldur Daníelsson
  • 82%
    Þór­dís Lóa Þór­halls­dótt­ir
  • 39%
    Pawel Bartoszek
  • 87%
    Sanna Magdalena Mörtudóttir
  • 47%
    Trausti Breiðfjörð Magnússon
  • 11%
    Andrea Jóhanna Helgadóttir
  • 67%
    Líf Magneudóttir
  • 22%
    Stefán Pálsson
  • 69%
    Kolbrún Baldursdóttir
  • 18%
    Helga Þórðardóttir
  • 36%
    Ómar Már Jónsson

Flokk­arnir sem eru í lyk­il­stöðu fyrir loka­sprett kosn­inga­bar­átt­unnar eru Sam­fylk­ingin og Pírat­ar. Stefnur þeirra eru það svip­að­ar, og styrkur þeirra að mæl­ast það mik­ill, að borð­leggj­andi er að þeir muni mynda öxul í næsta meiri­hluta ef fram fer sem horf­ir.

Báðir flokkar bæta við sig fylgi milli kosn­inga­spáa og mæl­ast sam­an­lagt nú með 41,1 pró­sent fylgi, en þeir fengu sam­an­lagt 33,6 pró­sent árið 2018. Að óbreyttu verður Sam­fylk­ing­in, undir for­ystu Dags B. Egg­erts­son­ar, stærsti flokk­ur­inn í borg­inni með 24,8 pró­sent fylgi og sex borg­ar­full­trúa og Píratar þriðji stærsti flokk­ur­inn með 16,3 pró­sent og fjóra menn inni. Saman ná flokk­arnir tveir því tíu borg­ar­full­trúa eins og staðan er nú og þurfa ein­ungis tvo til við­bótar til að mynda meiri­hluta.

Þessi staða felur í sér að lang­mestar líkur eru á því eins og er að Dag­ur, sem hefur verið borg­ar­stjóri síð­ast­lið­inn átta ár og setið í borg­ar­stjórn í tvo ára­tugi, verði áfram borg­ar­stjóri Reykja­vík­ur. 

Fram­sókn stefnir í end­ur­upp­risu

Sá flokkur sem mun bæta mestu við sig frá síð­ustu kosn­ingum er óum­flýj­an­lega Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn. Hann hef­ur, undir for­ystu Ein­ars Þor­steins­son­ar, mælst nokkuð stöðugt með yfir tólf pró­sent fylgi síð­ustu vikur og er nú með 12,4 pró­sent.

Niðurstöður kosningaspárinnar 10. maí 2022
Kosningaspáin er unnin í aðdraganda borgarstjórnarkosninga 2022.

Það myndi skila þremur borg­ar­full­trúum og áfram­hald­andi upp­risu Fram­sóknar á möl­inni eftir ágætt gengi þar í þing­kosn­ing­unum í fyrra­haust, en Fram­sókn fékk ein­ungis 1.870 atkvæði í borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­unum fyrir fjórum árum, eða 3,2 pró­sent greiddra atkvæða. 

Við­reisn, sem setið hefur í meiri­hluta í borg­ar­stjórn á kjör­tíma­bil­inu, er sá meiri­hluta­flokk­anna sem gengur senni­lega einna síst kátur frá borði að óbreyttu. Flokk­ur­inn fékk 8,2 pró­sent atkvæða árið 2018 en mælist nú með 7,4 pró­sent og hefur ekki farið yfir átta pró­sent í kosn­inga­spá síðan um miðjan mars. Sem stendur myndi nið­ur­staðan duga til að halda báðum borg­ar­full­trúum Við­reisnar inni en Pawel Bar­toszek er síð­asti maður inn sem stend­ur, og sára­litlu munar á honum og öðrum manni Sós­í­alista­flokks Íslands. 

Vinstri græn eru líka í miklum vanda í Reykja­vík. Í þing­kosn­ing­unum í haust fékk flokk­ur­inn 14,7 og 15,9 pró­sent atkvæða í Reykja­vík­ur­kjör­dæm­unum tveim­ur. Þegar kemur að borg­ar­stjórn­ar­málum mælist fylgi flokks­ins, sem leiddur er af Líf Magneu­dótt­ur, með 6,1 pró­sent fylgi og er langt frá því að ná öðrum manni á lista inn. Það er vissu­lega skárri nið­ur­staða en Vinstri græn fengu 2018, þegar ein­ungis 4.6 pró­sent kjós­enda kusu flokk­inn, en langt frá því sem stefnt var að. 

Annar maður Sós­í­alista­flokks­ins næstur inn

Af smærri flokk­unum í minni­hluta borg­ar­stjórnar getur Sós­í­alista­flokkur Íslands best við unað. Sam­kvæmt nýj­ustu kosn­inga­spánni fengi hann 7,2 pró­sent atkvæða sem yrði bæt­ing frá þeim 6,4 pró­sent sem hann fékk fyrir fjórum árum. Sanna Magda­lena Mörtu­dóttir er örugg inni og Trausti Breið­fjörð Magn­ús­son, annar maður á lista, er næsti maður inn sam­kvæmt spánni. Hann er far­inn að anda all­veru­lega ofan í háls­málið á öðrum manni Við­reisnar og fimmta manni Sjálf­stæð­is­flokks. 

Flokkur fólks­ins siglir nokkuð lygnan sjó með 4,9 pró­sent fylgi. Það er aðeins meira en hann fékk 2018, þegar 4,3 pró­sent kusu flokk­inn, og myndi að óbreyttu tryggja Kol­brúnu Bald­urs­dóttur áfram­hald­andi veru í borg­ar­stjórn. Mið­flokk­ur­inn virð­ist hins vegar heillum horf­inn og með 1,9 pró­sent fylgi fjórum dögum fyrir kosn­ingar virð­ast líkur hans á að ná inn manni nán­ast eng­ar. 

Alls segj­ast 0,2 pró­sent kjósa önnur fram­boð en ofan­greind. Þau tvö sem eru óupp­talin en verða á kjör­seðl­inum heita Reykja­vík, besta borgin og Ábyrg fram­tíð.

Góðar líkur á þriggja flokka meiri­hluta

Kosn­inga­spáin reiknar líka út lík­urnar á meiri­hlutum í borg­inni. Lík­­­­­urnar eru fengnar með því að fram­­­kvæma 100 þús­und sýnd­­­ar­­­kosn­­­ing­­­ar. Í hverri sýnd­­­ar­­­kosn­­­ingu er vegið með­­­al­­­tal þeirra skoð­ana­kann­ana sem kosn­­­inga­­­spáin nær yfir hverju sinni lík­­­­­leg­asta nið­­­ur­­­staðan en sýnd­­­ar­n­ið­­­ur­­­staðan getur verið hærri eða lægri en þetta með­­­al­­­tal og hversu mikið byggir á sög­u­­­legu frá­­­viki skoð­ana­kann­ana frá úrslitum kosn­­­inga.

Endar Einar Þorsteinsson í meirihluta með einhverjum þeirra flokka sem nú stýra Reykjavík?
Mynd: Bára Huld Beck

Lík­urnar á því að sitj­andi meiri­hluti haldi mæl­ast nú 83 pró­sent og hafa ekki mælst meiri í kosn­inga­spám í aðdrag­anda kom­andi kosn­inga. Til sam­an­burðar voru lík­urnar á því að meiri­hlut­inn héldi 47 pró­sent um miðjan mar­s. 

Ef vilji er til þess að fá meiri vinstri­á­hrif á meiri­hlut­ann væri hægt að skipta út Við­reisn fyrir Sós­í­alista­flokk Íslands án þess að lík­urnar á því að hægt yrði að mynda meiri­hluta breytt­ust neitt. Þær yrðu áfram 83 pró­sent. 

Ef Vinstri grænum yrði skipt út fyrir Fram­sókn fara lík­urnar hins vegar upp í 97 pró­sent. Athygl­is­vert er að sá mögu­leiki er orð­inn afar raun­hæfur að hægt verði að mynda þriggja flokka stjórn Sam­fylk­ing­ar, Pírata og Fram­sókn­ar­flokks sem hefði þrettán borg­ar­full­trúa á móti tíu full­trúum hinna flokk­anna. Lík­urnar á því að hægt veðri að mynda þann meiri­hluta eru nú 85 pró­sent. Litlar lík­ur, 17 pró­sent, eru á því að Sam­fylk­ingin og Píratar nái nægj­an­legu fylgi til að mynda tveggja flokka meiri­hluta. 

Þróun fylgis framboða í kosningaspánni
Kosningaspáin er unnin í aðdraganda borgarstjórnarkosninga 2022.
B C D F M P S V Aðrir

Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn batt mestar vonir við að hann gæti myndað meiri­hluta með Fram­sókn­ar­flokki og einum til eftir kosn­ing­arn­ar. Lík­urnar á því að þessir tveir flokkar gætu tekið Mið­flokk­inn með sér í meiri­hluta­sam­starf mæl­ast nú núll pró­sent og lík­urnar á því að þeir næðu meiri­hluta með Flokki fólks­ins mæl­ast eitt pró­sent. Ef Við­reisn færi með þeim í stað­inn fara lík­urnar upp í fjögur pró­sent.

Vert er að taka fram að odd­vita­kapp­ræður í Reykja­vík fara fram næst­kom­andi föstu­dag á RÚV. Þar fá odd­vit­arnir loka tæki­færi til að breyta stöð­unn­i. 

Kann­­­anir í nýj­­­ustu kosn­­­inga­­­spá fyrir borg­­­ar­­­stjórn­­­­­ar­­­kosn­­­ingar 14. maí:

  • Þjóð­­­ar­púls Gallup 14. mars. – 10. apríl (11,0 pró­­­sent)
  • Skoð­ana­könnun Pró­­sents 13. - 26. apríl (21,0 pró­­sent)
  • Skoð­ana­könnun Mask­ínu 8. apríl – 2. maí (21,6 pró­­­sent)
  • Skoð­ana­könnun Pró­­sents 4. - 9. maí (46,4 pró­­sent)

Hvað er kosn­­­­­inga­­­­­spá­in?

Fyrir hverjar kosn­­­­ingar um allan heim birta fjöl­miðlar gríð­­­­ar­­­­legt magn af upp­­­­lýs­ing­­­­um. Þessar upp­­­­lýs­ingar eru oftar en ekki töl­fræð­i­­­­leg­­­­ar, byggðar á skoð­ana­könn­unum þar sem fólk hefur verið spurt hvernig það upp­­­­lifir stjórn­­­­­­­málin og hvað það getur ímyndað sér að kjósa. Stjórn­­­­­­­mála­fræð­ingar og fjöl­miðlar kepp­­­­ast svo við að túlka nið­­­­ur­­­­stöð­­­­urnar og veita almenn­ingi enn meiri upp­­­­lýs­ingar um stöð­una í heimi stjórn­­­­­­­mál­anna.

Allar þessar kann­­­anir og allar mög­u­­­legar túlk­­­anir á nið­­­ur­­­stöðum þeirra kunna að vera rugl­andi fyrir hinn almenna neyt­anda. Einn kannar skoð­­­anir fólks yfir ákveðið tíma­bil og annar kannar sömu skoð­­­anir á öðrum tíma og með öðrum aðferð­­­um. Hvor könn­unin er nákvæm­­­ari? Hverri skal treysta bet­­­ur? Svarið er oftar en ekki óljóst því vand­inn er að hinn almenni kjós­­­andi hefur ekki for­­­sendur til að meta áreið­an­­­leika hverrar könn­un­­­ar.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar