Lögregla heldur ekki sérstaklega utan um mál sem tengjast kynþáttamörkun

Kynþáttamiðuð löggæsla eða kynþáttamörkun er ekki sérstaklega skráð hjá lögreglu en hægt er að leita að slíkum málum í kerfi lögreglu þar sem öll mál eru skráð. „Ekki er hægt að fara í slíka vinnu,“ segir í svari ríkislögreglustjóra.

Lögreglan heldur ekki sérstaklega utan um mál þar sem kynþáttamörkun kemur við sögu.
Lögreglan heldur ekki sérstaklega utan um mál þar sem kynþáttamörkun kemur við sögu.
Auglýsing

Lög­reglan heldur ekki sér­stak­lega utan um mál þar sem afskipti lög­reglu má mögu­lega rekja til kyn­þátta­mörk­unar (e. racial profil­ing), það er þegar kyn­þáttur og/eða húð­litur er not­aður til þess að skil­greina ein­stak­linga eða hópa fólks og mis­munum gagn­vart þeim rétt­lætt á þeim for­send­um.

Upp­lýs­ingar um slík mál, þar sem kyn­þátta­miðuð lög­gæsla eða kyn­þátta­mörkun hafi mögu­lega komið við sögu, er þó hægt að nálg­ast með leit í kerfi lög­reglu þar sem öll verk­efni lög­reglu eru skráð, sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá emb­ætti rík­is­lög­reglu­stjóra.

Auglýsing

Það væri meðal ann­ars hægt að gera með því að leita að málum þar sem lög­regla hefur afskipti af ein­stak­lingi sem reyn­ist svo ekki vera sá ein­stak­lingur sem leitað er að, líkt og gerð­ist í apríl þegar lög­regla hafði í tvígang afskipti af ungum dreng vegna leitar að tví­tugum fanga sem strauk úr haldi lög­reglu við Hér­aðs­dóm Reykja­vík­ur.

Ekki hægt að ráð­ast í þá vinnu að leita í allri mála­skrá lög­reglu

Í svari emb­ættis rík­is­lög­reglu­stjóra við fyr­ir­spurn Kjarn­ans hvort haldið sé utan um mál þar sem kyn­þátta­mörkun komi við sögu segir að svo sé ekki. Eins og fyrr segir eru öll mál skráð í kerfi lög­reglu en upp­lýs­ingar um hör­und­s­lit þeirra sem lög­regla hefur afskipti af eru ekki mark­visst skráð­ar. Hægt er að setja slíkar upp­lýs­ingar í almennt texta­svæði „sé talin þörf á því í þeim til­vikum þar sem verið er að lýsa eftir fólki og það skiptir máli að lýs­ing á grun­uðum liggi fyr­ir,“ að því er segir í svari emb­ættis rík­is­lög­reglu­stjóra. Það er því hægt að taka saman upp­lýs­ingar þar sem grunur leikur á kyn­þátta­mörkun en í svari emb­ætt­is­ins segir að ekki sé „hægt að fara í slíka vinn­u“.

­At­hygli vakti þegar 16 ára drengur var stöðv­aður af lög­reglu í tvígang, dag eftir dag, vegna ábend­inga frá almenn­ingi um að hann væri stroku­fangi sem slapp úr haldi lög­regl­unnar um miðjan apr­íl. Dreng­ur­inn er dökkur á hör­und og með svip­aða hár­greiðslu og umræddur stroku­fangi.

Lög­regla hafði fyrst afskipti af drengnum í strætó og dag­inn eftir í bak­aríi. Móðir drengs­ins var með honum í seinna skiptið og sagði hún í sam­tali við Kjarn­ann að atvikið hefði verið nið­ur­lægj­andi og að ekki væri um neitt annað að ræða en for­dóma.

Dreng­ur­inn var sjálfur með ósk sem hann vildi koma á fram­færi eftir að lög­regla hafði í tvígang afskipti af hon­um. „Ég væri til í að geta stigið út úr mínu eigin húsi og vera með vinum mínum án þess að lög­­reglan stoppi mig fyrir það hvernig ég lít út.“

Rík­is­lög­reglu­stjóri ætlar að eiga sam­tal við sam­fé­lagið um for­dóma

Móð­irin fund­aði með Sig­ríði Björk Guð­jóns­dóttur rík­is­lög­reglu­stjóra í kjöl­farið og í yfir­lýs­ingu sem rík­is­lög­reglu­stjóri sendi frá sér eftir fund­inn sagði að í sam­tal­inu hefðu komið fram mik­il­vægar áherslur sem rík­is­lög­reglu­stjóri ætli að bregð­ast við, meðal ann­ars með því að eiga sam­tal við sam­fé­lagið um for­dóma.

Sigríður Björk Guðjónsdóttir ríkislögreglustjóri. Mynd: Skjáskot/Alþingi

Sig­ríður Björk sat fyrir svörum á opnum fundi alls­herj­ar- og mennta­mála­nefndar í maí vegna atviks­ins. Þar full­yrti hún að ekki hafi verið um kyn­þátta­mið­aða lög­gæslu að ræða í til­felli dreng­ins. „Við erum að fylgja eftir ábend­ingum frá almenn­ingi. Þannig að í þessu til­­viki á ekki við að það sé kyn­þátt­miðuð lög­­­gæsla. Þetta er ein­fald­­lega þannig að við erum að leita að hætt­u­­legum manni, það koma ábend­ingar og við þurfum að fylgja þeim eft­­ir. Við getum ekki valið úr að fylgja þeim ekki eftir vegna eðlis verk­efn­is­ins,“ sagði Sig­ríður Björk meðal ann­ars á fund­in­um.

Sam­kvæmt skil­grein­ingu rík­is­lög­reglu­stjóra er um kyn­þátta­mið­aða lög­gæslu eða kyn­þátta­mark­aða lög­gæslu að ræða þegar grunur lög­reglu um afbrota­hegðun ein­stak­lings byggir ein­göngu á húð­lit og/eða kyn­þætti. Í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans ítrekar emb­ættið að svo hafi ekki verið í til­viki drengs­ins þar sem lög­regla hafi verið að fylgja eftir vís­bend­ingum almennra borg­ara sem töldu dreng­inn líkj­ast mann­inum sem lýst var eft­ir.

Til skoð­unar að end­ur­skoða flokkun mála hjá nefnd um eft­ir­lit með lög­reglu

Líkt og fyrr segir heldur lög­regla ekki utan um fjölda mála þar sem um er að ræða kyn­þátta­mörk­un. Emb­ættið vísar hins vegar á nefnd um eft­ir­lit með lög­reglu en henni ber­ast upp­lýs­ingar frá öllum lög­reglu­emb­ættum um kvart­anir og kærur á hendur starfs­fólki lög­reglu.

Í svari frá nefnd­inni við fyr­ir­spurn Kjarn­ans kemur fram að nefndin hafi ekki flokkað mál sér­stak­lega eftir kyn­þátta­mið­aðri lög­gæslu og muni ekki eftir því að kvörtun hafi borist á síð­ustu árum sem falli undir kyn­þátta­mið­aða lög­gæslu. Hins vegar hafi nokkrum sinnum verið kvartað undan kyn­þátta­for­dómum lög­reglu­manna. Til skoð­unar er að end­ur­skoða flokkun nefnd­ar­innar á málum henn­ar.

Um 100 lög­reglu­menn lokið nám­skeiði um fjöl­breyti­leika

Sig­ríður Björk sagði á fundi alls­herj­ar­nefnd­ar- og mennta­mála­nefndar að lög­reglan verði að vera vak­andi fyrir kyn­þátta­mið­aðri lög­gæslu.

Í svari rík­is­lög­reglu­stjóra við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um hvernig fræðslu sé háttað um kyn­þátta­mörkun og kyn­þátta­mið­aða lög­gæslu kemur fram að í lög­reglu­fræði við Háskól­ann á Akur­eyri sé í boði nám­skeið um fjöl­breyti­leika og lög­gæslu sem er opið verð­andi og starf­andi lög­reglu­mönn­um.

Þá hefur fram­hald af þessu nám­skeiði verið í boði fyrir starfs­fólk lög­regl­unnar hjá mennta- og starfs­þró­un­ar­setri lög­reglu. Rúm­lega hund­rað lög­reglu­menn hafa sótt slíkt nám­skeið á síð­ustu fimm árum. Auk þess hefur dr. Eyrún Eyþórs­dóttir þróað náms­þátt um fjöl­breyti­leika og lög­gæslu í námi sem er ætlað milli­stjórn­endum í lög­gæslu.

„Í sam­ræmi við lög­gæslu­á­ætlun hefur verið lögð áhersla á að þróa síþjálfun lög­reglu (ár­leg skyldu­þjálfun) yfir í víð­ari svið en hefur verið hingað til, þar á meðal þjón­ustu við fjöl­breytt sam­fé­lag og menn­ing­ar­næmi,“ segir í svari emb­ættis rík­is­lög­reglu­stjóra.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Teitur Björn Einarsson er varaþingmaður Sjálfstæðisflokks, auk þess að starfa sem aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar, þar sem hann fæst m.a. við verkefni á sviði sjálfbærni.
„Vandfundin“ sé sú atvinnugrein sem búi við meira eftirlit á Íslandi en fiskeldi
Varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins tók til varna fyrir fiskeldi í opnum sjókvíum á Alþingi í dag og sagði hagsmunaöfl fara með staðlausa stafi um umhverfisáhrif greinarinnar. Hann minntist ekkert á nýlega slysasleppingu frá Arnarlaxi í ræðu sinni.
Kjarninn 7. desember 2022
Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, ásamt Guðna Th. Jóhannessyni, forseta Íslands, við þingsetningu Alþingis í haust.
Sóknargjöld hækkuð um 384 milljónir króna milli umræðna
Samkvæmt fjárlagafrumvarpinu áttu sóknargjöld sem ríkissjóður greiðir fyrir hvern einstakling að lækka á næsta ári. Nú hefur verið lögð til breyting þess efnis að þau hækka. Alls kosta trúmál ríkissjóð um 8,8 milljarða króna á næsta ári.
Kjarninn 7. desember 2022
Yfirlæknir á bráðadeild segir vert að íhuga skorður á sölu og notkun flugelda
Frá 2010 hafa þrettán manns orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna flugeldaáverka, eða einn um hver áramót að meðaltali. Yfirlæknir á bráðamóttöku Landspítalans segir vert að íhuga að setja frekari skorður á innflutning, sölu og notkun flugelda.
Kjarninn 7. desember 2022
Alþjóðlegu stórfyrirtækin Google og Meta taka til sín stóran hluta af því fé sem íslenskir auglýsendur nota til að koma vörum sínum og þjónustu á framfæri.
Hlutdeild erlendra miðla á auglýsingamarkaði eykst enn og nálgast helming
Verulegur hluti íslensku auglýsingakökunnar rennur til rekstraraðila Facebook og Google og ætla má að 43,2 af hverjum 100 krónum sem varið var í auglýsingar á Íslandi í fyrra hafi runnið til erlendra fyrirtækja, samkvæmt nýrri úttekt Hagstofunnar.
Kjarninn 7. desember 2022
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent