Auglýsing

Þær eru slá­andi frá­sagnir kvenna af erlendum upp­runa sem Kjarn­inn birti í dag í tengslum við #metoo-­bylt­ing­una.

Raunar hafa þær allar verið slá­andi frá­sagnir mis­mun­andi kvenna­stétta sem birst hafa þjóð­inni jafnt og þétt frá því stjórn­mála­konur riðu á vaðið í lok nóv­em­ber. Frá­sagnir sem hafa lagst eins og snjó­flóð yfir það sem talið var vera það sam­fé­lag heims­ins sem lengst er komið í jafn­rétt­is­mál­um. Það var og.

Sögur kvenn­anna sem birt­ust í dag skera sig þó úr að því leiti að við hin, sem erum íslensk að upp­runa, flest ljós á hör­und og þétt­vafin okkar fjöl­skyldu- og vina­neti, getum ekki tengt við þær með sama hætti og hinar frá­sagn­irn­ar.

Auglýsing

Sögur stjórn­mála­kvenna, íþrótta­kvenna og kvenna í atvinn­u-, fræða- og lista­sam­fé­lag­inu, voru hörmu­leg­ar. En þær voru þannig að við lestur þeirra gat hver ein­asta kona á land­inu séð sjálfa sig, vin­konur sínar eða fjöl­skyldu sína í hlut­verki per­sóna frá­sagn­anna. Það sem hefur einmitt helst komið út úr bylt­ing­unni er sam­hug­ur­inn, sam­stað­an, skiln­ingur á umfang og víð­feðmi vand­ans. Hvað hann hefur orðið hvers­dags­legur og því miður eðli­legur hluti af veru­leika íslenskra kvenna. Við höfum allar verið þarna.

Ekki aðeins ofríki karla heldur ras­ismi

En við skiljum ekki ein­semd­ina, von­leysið og varn­ar­leysið sem felst í því að verða undir í sam­fé­lagi þar sem tengsla­netið er veikt. Þar sem tungu­málið er fram­andi. Þar sem menn­ingin er fram­andi. Þar sem allir hinir virð­ast vera ein fjöl­skylda sem þú stendur utan við. Við getum ekki tengt með sama hætti við frá­sagnir kvenna af erlendum upp­runa af því þær eru ekki okkar sög­ur. Þær eru verri en okkar sög­ur.

Frá­sagnir kvenn­anna lýsa mansali, nauðg­un­um, and­legu og lík­am­legu ofbeldi, nauð­ung, mis­munun og nið­ur­læg­ingu. Þær sýna fram á algjöran van­mátt, varn­ar­leysi og úrræða­leysi.

Í þeim er ekki aðeins sýnt fram á vanda kvenna sem eru beittar ofríki af karl­mönn­um, þó sann­ar­lega sé það þannig í frá­sögnum kvenn­anna. Í þeim krist­all­ast ekki síður hreinn og beinn ras­ismi íslensku þjóð­ar­inn­ar. Þess vegna eru þær verri en það sem við höfum séð hingað til.

Kon­urnar á bak við yfir­lýs­ing­una og frá­sagn­irnar sem birtar voru í dag lýsa kerf­is­bundnum for­dóm­um. Upp­lifun sinni af því að leita sér aðstoðar stjórn­sýslu sem sýnir þeim van­virð­ingu. Upp­lifun af vinnu­stöðum þar sem komið er fram við þær eins og þriðja flokks borg­ara. Þær lýsa sam­fé­lagi þar sem eng­inn leggur sig fram við að kynn­ast þeim, hjálpa þeim, vernda þær. Eng­inn. Ekki nágrann­ar, ekki vinnu­fé­lag­ar, ekki neinn.

Á ekki að koma á óvart

Eins sárt og það er að lesa frá­sagn­irnar þá koma þær ekki á óvart. Þótt fæst séum við að beita konur af erlendum upp­runa ofbeldi eða níð­ast á þeim í leik og starfi þá þekkjum við sann­ar­lega for­dómana. Alltof oft heyrum við gömlu tugg­urnar um að konur af erlendum upp­runa hafi verið keyptar, séu svart vinnu­afl eða vænd­is­kon­ur. Alltof oft lesum við kvart­anir um konur af erlendum upp­runa sem eru búnar að vera hér það lengi að þær eigi bara að hunskast til að læra almenni­lega íslensku. Slíkar athuga­semdir um stöðu eða getu þess­ara kvenna eru aldrei settar fram af umhyggju eða áhyggjum af hlut­skipti þeirra. Svona athuga­semdir eru upp­hafn­ing á eigin stöðu og yfir­burð­um. Dæmin eru ótelj­andi og eflaust oft sett fram í hugs­ana­leysi. En núna, þegar við vitum að þessir for­dómar kynda undir ótrú­legt mis­rétti, hvað ætlum við eig­in­lega að gera?

Eitt af því sem #metoo-­bylt­ingin hefur áorkað er almenn vit­und­ar­vakn­ing meðal karl­manna um klúrt orð­færi og nið­ur­lægj­andi athuga­semdir í garð kvenna. Flestir karl­menn kann­ast við að hafa heyrt slíkar athuga­semdir frá kyn­bræðrum sínum án þess að hafa gripið inn í eða gert nokk­uð. Margir þeirra skilja núna að þessi létt­væga með­virkni var lík­lega til þess fall­inn að styrkja þá skoðun skemmdu eplanna í þeirra hópi að þessi hegðun væri ásætt­an­leg.

Í til­felli kvenna af erlendum upp­runa þá snýst þetta ekki um vit­und­ar­vakn­ingu á meðal hins þögla meiri­hluta „góðra“ karl­manna heldur okkar allra.  Ef við höldum áfram að sam­þykkja athuga­semda­laust þessa for­dóma, þetta orð­færi, þessa nið­ur­læg­ingu og förum ekki að koma fram við kon­ur, hvaðan sem þær kunna að koma, af þeirri virð­ingu sem þær eiga skilið þá erum við hluti af vand­an­um, ekki lausn­inni.

Hvað ætlum við að gera?

Síðan er það stóra spurn­ing­in. Hvernig ætlum við að verja þessar kon­ur? Það að við horf­umst í augu við eigin for­dóma og hættum allri með­virkni gagn­vart for­dómum ann­arra er vissu­lega skref í rétta átt.

En við þurfum einnig atbeini stjórn­valda. Allar stofn­an­ir, hvort sem um er að ræða í lög­gæslu, vinnu­eft­ir­liti, verka­lýðs­hreyf­ingum eða öðru, þurfa - rétt eins og við - að horfast í augu við eigin for­dóma og veita þessum konum vernd. Það þarf að grípa utan um þær og gera full­nægj­andi ráð­staf­anir svo þær þekki hver ein og ein­asta allan þann rétt sem þær eiga hér á landi, hvert þær og börn þeirra geti leitað lendi þau í hvers kyns vanda og að þar sé fólk sem trúir þeim og treyst­ir.

Sam­fé­lög eru dæmd af því hvernig þau koma fram við þá sem minnst mega sín, þá sem eru varn­ar­lausir og þá sem þurfa skjól. Hvernig sam­fé­lagi vilt þú búa í?

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Úlfar Þormóðsson
Uppvakningar
Kjarninn 25. júní 2022
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira úr sama flokkiLeiðari