Nornahár og nornatár

Eigendur Icelandic Lava Show í Vík í Mýrdal skrifa reglulega hraunmola á Kjarnann. Þetta er sá fimmti. Markmiðið er að útskýra hin ýmsu fyrirbæri íslenskrar eldvirkni á einfaldan og áhugaverðan hátt.

eldfjallagyðjan.jpeg
Auglýsing

Í ald­anna rás hafa íslenskar þjóð­sögur og munn­mæla­sögur verið sagðar fólki til skemmt­un­ar. Þjóð­sög­urnar voru upp­fullar af kynja­verum sem stundum voru not­aðar til að útskýra hin ýmsu fyr­ir­bæri nátt­úr­unnar sem fólk átti erfitt með að skýra út með öðrum hætti.

Þannig voru jarð­skjálftar ark­andi tröll­karlar og kyn­legir klettar á borð við Reyn­is­dranga stein­gerðar tröllskessur sem stirðn­uðu þegar sólin gægð­ist yfir sjón­deild­ar­hring­inn. 

En Ísland er ekki eina landið þar sem nátt­úru­fyr­ir­bæri voru skýrð með yfir­nátt­úru­legum ver­um. Á Havaí­eyjum í Kyrra­hafi eru eld­gos afar tíð og þar trúðu frum­byggjar eyj­anna á eld­fjalla­gyðj­una Pele. Öfugt við það sem margir hefðu haldið var þessi gyðja elds og eld­gosa ekki tákn­mynd eyði­legg­ingar heldur sköp­unar þar sem hún var ábyrg fyrir stöðugri sköpun nýs lands á eyja­kla­s­an­um.

Auglýsing

Pele var því dýrkuð og dáð af eyja­skeggjum en aðdá­unin var ótta­blandin því Pele var einnig ástríðu­full og skap­mikil og átti til að skeyta skapi sínu á nær­stadda. Og merki­legt nokk, þá skírðu frum­byggjar Havaí ýmis eld­fjalla­fyr­ir­bæri eftir hinni mátt­ugu eld­fjalla­gyðju og má þar nefna hár Pele og tár Pele.

Nornahár og nornatár. Mynd frá Icelandic Lava Show.

Norna­hár

Hár Pele (e. Pel­e‘s hair) eru örfínir hraun­þræðir sem finn­ast afar sjaldan í nátt­úr­unni. Þessi hár­fínu þræð­ir, sem á íslensku kall­ast norna­hár, mynd­ast í hraun­flæði­gosum þegar þunn­fljót­andi basalt­kvika þeyt­ist upp úr gígn­um, splundr­ast og fýkur með vind­inum (eða fram af brún) og dregst út í örfína þræði, um 0,0001-0,01 mm í þver­mál. Erfitt er að meta lengd norna­hára enda eru þau afar brot­hætt og við­kvæm og molna fljótt. Af þeim sökum þykir jarð- og eld­fjalla­fræð­ingum yfir­leitt mikið til þess koma þegar þeir finna norna­hár.

Norna­tár

Tár Pele (e. Pel­e‘s tear­s), sem á íslensku nefn­ast norna­tár, eru hraun­dropar sem stundum mynd­ast í öðrum enda norna­hár­anna. Norna­tárn eru enn sjald­gæfari en norna­hár en hins vegar ekki jafn við­kvæm og því finn­ast þau stundum ein og sér þó norna­hárin hafi þegar veðr­ast og moln­að.

Nornatár, eins konar hraundropi. Mynd: Icelandic Lava Show.

Merki­legt nokk hafa norna­hár fund­ist í námunda við gosið á Fagra­dals­fjalli. Þau eiga það til að fjúka um all­langan veg frá gíg­börm­unum og því hvetjum við fólk til að hafa augun opin þegar gengið er upp að og í kringum gos­s­töðv­arn­ar. Hver veit nema þú getir orðið hepp­inn eig­andi norna­hárs úr Fagra­dals­hrauni. Og ef það bregst er alltaf hægt að kom­ast í tæri við norna­hár og norna­tár hjá Icelandic Lava Show í Vík í Mýr­dal.

Hér má sjá nornahár verða til í höndunum á sýningarstjóra Icelandic Lava Show

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Spilamiðstöð sem eflir félagsleg tengsl og sköpunarkraft
Framkvæmdaglaðir Norðlendingar safna fyrir rekstri spilasalarins Goblin á Akureyri þar sem þau vilja bjóða upp á aðstöðu fyrir skapandi spilamennsku þar sem lögð er áhersla á skjálausa skemmtun.
Kjarninn 4. desember 2022
Signý Sigurðardóttir
Vinnumarkaður hins sterka
Kjarninn 4. desember 2022
Fólk sem ann Siglunesi
Áfram Siglunes – ævintýrið er þarna úti!
Kjarninn 4. desember 2022
Stefán Jón Hafstein
Árásin á vistkerfin
Kjarninn 4. desember 2022
Sigurður Ingi Friðleifsson, sviðsstjóri loftslagsmála, orkuskipta og nýsköpunar hjá Orkustofnun
Loftslagsmarkmið Íslands nást með „norsku leiðinni“
Markmið um samdrátt í losun frá vegasamgöngum á Íslandi nást ef við förum sömu leið og Norðmenn þegar kemur að rafbílavæðingu. „Við státum okkur af silfurverðlaunum, sem ég er orðinn hundleiður á,“ segir sviðsstjóri loftslagsmála hjá Orkustofnun.
Kjarninn 4. desember 2022
Fjölskyldustund í uppnámi?
Í 31 ár hafa danskar fjölskyldur sest saman við sjónvarpið á föstudagskvöldum og horft á dagskrárliðinn Disney Sjov og borðað vikuskammtinn af sælgæti. Nú hverfa Disney myndirnar af skjánum en nýr þáttur kemur í staðinn. Ekki eru allir jafn spenntir.
Kjarninn 4. desember 2022
Frá undirritun samninganna í dag.
Samningar SGS og SA í höfn: Kauptaxtar hækka um að lágmarki 35 þúsund
Kauptaxtar hækka frá 1. nóvember í ár um að lágmarki 35.000 krónur á mánuði. Hagvaxtarauka sem átti að koma til greiðslu 1. maí verður flýtt. Samningar hafa náðst milli Starfsgreinasambandsins og Samtaka atvinnulífsins.
Kjarninn 3. desember 2022
Sigrún Guðmundsdóttir
Leyfið okkur að njóta jarðhitans áhyggjulaus
Kjarninn 3. desember 2022
Meira úr sama flokkiÁlit