7DM_1821_raw_1547.JPG
Auglýsing

Guðni Th. Jóhann­es­son var kjör­inn for­seti Íslands í for­seta­kosn­ing­unum sem fram fóru í gær, laug­ar­dag­inn 25. júní. Síðan Guðni til­kynnti um fram­boð sitt um mán­aða­mótin apr­íl-maí hafði hann notið lang­mests fylgis í skoð­ana­könn­unum og borið höfuð og herðar yfir aðra fra­mjóð­end­ur. Þangað til í kosn­ing­unum sjálf­um.

Guðni sigr­aði í kosn­ing­unum með 39,1 pró­sent greiddra atkvæða, nokkru minna en hann hafði mælst með í kosn­inga­spá Kjarn­ans og Bald­urs Héð­ins­sonar í aðdrag­anda kosn­inga. Halla Tóm­as­dóttir hlaut aftur á móti mun fleiri atkvæði en kosn­inga­spáin hafði gert ráð fyrir föstu­dag­inn fyrir kosn­ing­ar, eins og sjá má á súlu­rit­inu hér að neð­an.

Kosn­inga­spáin er reikni­líkan sem ætlað er að birta sem raun­hæf­asta mynd af fylgi fram­bjóð­enda á hverjum tíma­punkti fyrir sig í aðdrag­anda kosn­inga. Í reikni­líkanið voru færðar nýj­ustu kann­anir á fylgi fram­bjóð­enda í emb­ætti for­seta og þeim gefið vægi eftir fyr­ir­fram ákveðnum regl­um. Til að taka ein­falt dæmi þá fær ný könnun meira vægi en eldri könnun og fjöl­menn­ari könnun fær meira vægi en fámenn­ari. Þá hefur sögu­leg for­spár­geta könn­un­ar­að­ila einnig sitt að segja. Nánar má lesa um kosn­inga­spána hér. 

Auglýsing

Kosn­inga­spáin tekur þannig saman allar þær fyr­ir­liggj­andi kann­anir sem hafa nægi­lega mikið vægi til að spá fyrir um fylgi hvers fram­bjóð­enda meðal almenn­ings. Í kosn­inga­spánni eru áhrif svo­kall­aðra útlaga demp­uð, það eru kann­anir sem lýsa ekki þýð­inu nógu vel. Sveifl­urnar á milli kosn­inga­spáa verða minni fyrir vik­ið.

Það var þess vegna nokkuð óvænt að sjá stuðn­ing við fram­boð Höllu Tóm­as­dóttur aukast hratt í síð­ustu kosn­inga­spám fyrir kosn­ing­ar. Nokkrir dagar höfðu liðið þar til Frétta­blað­ið, Félags­vís­inda­stofnun og Gallup birtu kann­anir á fimmtu­dag og föstu­dag fyrir kosn­ing­ar. Halla hafði á þeim tíma fengið meiri byr undir báða vængi en hún hafði áður gert og var á föstu­dag komin með upp undir 20 pró­sent fylgi í kosn­inga­spánni, nokkuð meira en Davíð Odds­son og Andri Snær Magna­son, sem bit­ist höfðu um „annað sæt­ið“ vik­urnar á und­an.

Á sama tíma og fylgið við Höllu óx féll fylgið við Guðna Th. Jóhann­es­son. Erfitt er að full­yrða um að hér hafi fólk orðið afhuga Guðna og ákveðið að velja Höllu í stað­inn, því að þeim und­an­skildum var um sjö aðra fram­bjóð­endur að velja. Þau Guðni, Halla, Davíð og Andri Snær skiptu hins vegar nær allan tíman með sér um og yfir 90 pró­sent fylg­is­ins.

Nið­ur­stöður kosn­ing­anna voru því rök­rétt fram­hald af þeim fylg­is­sveiflum sem lesa má úr línu­rit­inu. Halla bætti við sig tölu­vert og tók mest af sínu auka­fylgi af Guðna, Andra og Dav­íð.

Var of væru­kær

Þegar litið er á kosn­inga­bar­áttu Guðna Th. Jóhann­es­sonar má segja að hún hafi verið nokk­urn­veg­inn eftir bók­inni. Guðni náði strax athygli kjós­enda, þrátt fyrir að kanónur á borð við Ólaf Ragnar Gríms­son, sitj­andi for­seta, og Davíð Odds­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, hefðu lýst yfir fram­boði. Guðni mæld­ist þrátt fyrir það með um 70 pró­sent fylgi, rúmum mán­uði fyrir kjör­dag.

Í þeim aðstæð­um, þegar helstu skila­boðum og bar­áttu­málum hefur verið komið á fram­færi, munu flestir almanna­tenglar og kosn­inga­stjórar benda fram­bjóð­anda sínum á að halda sig frekar til hlés og halda fyr­ir­fram ákveð­inni dag­skrá. Óþarfi er að grípa til nokk­urra aðgerða. Fréttir af könn­un­um, sem alltaf eru að fara að verða tölu­vert marg­ar, munu sjá til þess að kynna fram­bjóð­and­ann. Ekk­ert er vin­sælla en vin­sæll fram­bjóð­andi.

En eins og Guðni hafði sjálfur spáð fyrir um þá tók fylgið að dala. Það féll ekki hratt í fyrstu og var lengst af yfir 60 pró­sent. En það hélt áfram að minnka og var komið undir 50 pró­sent í upp­hafi síð­ustu viku. „Ég hugsa að ég hafi orðið of væru­kær,“ sagði Guðni í kosn­inga­sjón­varpi RÚV um mið­nætti á kosn­inga­nótt þegar lín­urnar voru farnar að skýr­ast. Það kann að vera rétt grein­ing hjá Guðna en mestu fylg­is­sveifl­urnar mæld­ust hugs­an­lega of seint fyrir fram­boð hans að bregð­ast við.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jair Bolsonaro hefur verið forseti Braslilíu frá árinu 2019.
Bolsonaro ásakaður um glæpi gegn mannkyni vegna viðbragða sinna við COVID-19
Rekja má dauða um 300 þúsund Brasilíumanna til stefnu forsetans í faraldrinum. Ríkisstjórnin hunsaði yfir 100 tölvupósta frá Pfizer, leyfði veirunni að breiðast út meðal frumbyggja og forsetinn hvatti til fjöldasamkoma er sjúkrahúsin voru að fyllast.
Kjarninn 20. október 2021
Heilt yfir myndi stöðugildum presta fækka um 10,7, samkvæmt þeirri tillögu sem liggur fyrir kirkjuþingi.
Lagt til að prestum landsbyggðar verði fækkað í hagræðingaraðgerðum
Í hagræðingartillögum sem liggja fyrir kirkjuþingi er gengið út frá því að prestum á landsbyggðinni fækki um tíu, en að stöðugildum fjölgi hins vegar um 3,5 í prestaköllum á höfuðborgarsvæðinu.
Kjarninn 20. október 2021
Hrafn Magnússon
Slæmur viðsnúningur í lífeyriskerfinu
Kjarninn 20. október 2021
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Aukin samskipti Íslands við Kína: Skjól eða gildra?
Kjarninn 20. október 2021
Nýtt deiliskipulag fyrir reitinn í Sigtúni var samþykkt árið 2015. Síðan þá hefur ekkert hreyfst á svæðinu.
Vonast til að uppbygging á Blómavalsreit geti hafist snemma á næsta ári
Framkvæmdastjóri Íslandshótela vonast til þess að hægt verði að hefjast handa við uppbyggingu á svokölluðum Blómavalsreit bak við Grand Hótel snemma á næsta ári. Þar stendur til að byggja 109 íbúðir í sex fjölbýlishúsum, auk viðbyggingar við hótelið.
Kjarninn 20. október 2021
Allir stóru bankarnir búnir að hækka íbúðalánavexti og heimilin borga meira
Rúmlega helmingur allra sem eru með íbúðalán á Íslandi eru með óverðtryggð lán. Stór hluti þeirra lána er á breytilegum vöxtum og afborganir þeirra hafa hækkað í takti við stýrivaxtahækkanir Seðlabankans undanfarna mánuði.
Kjarninn 20. október 2021
Myndir af kjörgögnum sem starfsmaður Hótels Borgarness birti á Instagram.
Fólk gekk inn og út úr talningarsal á meðan yfirkjörstjórn „brá sér frá“
Á öryggismyndavélum, sem vakta tvo innganga þar sem kjörgögn Norðvesturkjördæmis voru varðveitt í sal í Hótel Borgarnesi, sést hótelstarfsfólk ganga inn og út frá klukkan 7:30 til 11:46 sunnudagsmorguninn 26. september.
Kjarninn 20. október 2021
Kolbeinn Marteinsson
Af hverju skipulag skiptir máli
Kjarninn 20. október 2021
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None