7DM_1821_raw_1547.JPG
Auglýsing

Guðni Th. Jóhann­es­son var kjör­inn for­seti Íslands í for­seta­kosn­ing­unum sem fram fóru í gær, laug­ar­dag­inn 25. júní. Síðan Guðni til­kynnti um fram­boð sitt um mán­aða­mótin apr­íl-maí hafði hann notið lang­mests fylgis í skoð­ana­könn­unum og borið höfuð og herðar yfir aðra fra­mjóð­end­ur. Þangað til í kosn­ing­unum sjálf­um.

Guðni sigr­aði í kosn­ing­unum með 39,1 pró­sent greiddra atkvæða, nokkru minna en hann hafði mælst með í kosn­inga­spá Kjarn­ans og Bald­urs Héð­ins­sonar í aðdrag­anda kosn­inga. Halla Tóm­as­dóttir hlaut aftur á móti mun fleiri atkvæði en kosn­inga­spáin hafði gert ráð fyrir föstu­dag­inn fyrir kosn­ing­ar, eins og sjá má á súlu­rit­inu hér að neð­an.

Kosn­inga­spáin er reikni­líkan sem ætlað er að birta sem raun­hæf­asta mynd af fylgi fram­bjóð­enda á hverjum tíma­punkti fyrir sig í aðdrag­anda kosn­inga. Í reikni­líkanið voru færðar nýj­ustu kann­anir á fylgi fram­bjóð­enda í emb­ætti for­seta og þeim gefið vægi eftir fyr­ir­fram ákveðnum regl­um. Til að taka ein­falt dæmi þá fær ný könnun meira vægi en eldri könnun og fjöl­menn­ari könnun fær meira vægi en fámenn­ari. Þá hefur sögu­leg for­spár­geta könn­un­ar­að­ila einnig sitt að segja. Nánar má lesa um kosn­inga­spána hér. 

Auglýsing

Kosn­inga­spáin tekur þannig saman allar þær fyr­ir­liggj­andi kann­anir sem hafa nægi­lega mikið vægi til að spá fyrir um fylgi hvers fram­bjóð­enda meðal almenn­ings. Í kosn­inga­spánni eru áhrif svo­kall­aðra útlaga demp­uð, það eru kann­anir sem lýsa ekki þýð­inu nógu vel. Sveifl­urnar á milli kosn­inga­spáa verða minni fyrir vik­ið.

Það var þess vegna nokkuð óvænt að sjá stuðn­ing við fram­boð Höllu Tóm­as­dóttur aukast hratt í síð­ustu kosn­inga­spám fyrir kosn­ing­ar. Nokkrir dagar höfðu liðið þar til Frétta­blað­ið, Félags­vís­inda­stofnun og Gallup birtu kann­anir á fimmtu­dag og föstu­dag fyrir kosn­ing­ar. Halla hafði á þeim tíma fengið meiri byr undir báða vængi en hún hafði áður gert og var á föstu­dag komin með upp undir 20 pró­sent fylgi í kosn­inga­spánni, nokkuð meira en Davíð Odds­son og Andri Snær Magna­son, sem bit­ist höfðu um „annað sæt­ið“ vik­urnar á und­an.

Á sama tíma og fylgið við Höllu óx féll fylgið við Guðna Th. Jóhann­es­son. Erfitt er að full­yrða um að hér hafi fólk orðið afhuga Guðna og ákveðið að velja Höllu í stað­inn, því að þeim und­an­skildum var um sjö aðra fram­bjóð­endur að velja. Þau Guðni, Halla, Davíð og Andri Snær skiptu hins vegar nær allan tíman með sér um og yfir 90 pró­sent fylg­is­ins.

Nið­ur­stöður kosn­ing­anna voru því rök­rétt fram­hald af þeim fylg­is­sveiflum sem lesa má úr línu­rit­inu. Halla bætti við sig tölu­vert og tók mest af sínu auka­fylgi af Guðna, Andra og Dav­íð.

Var of væru­kær

Þegar litið er á kosn­inga­bar­áttu Guðna Th. Jóhann­es­sonar má segja að hún hafi verið nokk­urn­veg­inn eftir bók­inni. Guðni náði strax athygli kjós­enda, þrátt fyrir að kanónur á borð við Ólaf Ragnar Gríms­son, sitj­andi for­seta, og Davíð Odds­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, hefðu lýst yfir fram­boði. Guðni mæld­ist þrátt fyrir það með um 70 pró­sent fylgi, rúmum mán­uði fyrir kjör­dag.

Í þeim aðstæð­um, þegar helstu skila­boðum og bar­áttu­málum hefur verið komið á fram­færi, munu flestir almanna­tenglar og kosn­inga­stjórar benda fram­bjóð­anda sínum á að halda sig frekar til hlés og halda fyr­ir­fram ákveð­inni dag­skrá. Óþarfi er að grípa til nokk­urra aðgerða. Fréttir af könn­un­um, sem alltaf eru að fara að verða tölu­vert marg­ar, munu sjá til þess að kynna fram­bjóð­and­ann. Ekk­ert er vin­sælla en vin­sæll fram­bjóð­andi.

En eins og Guðni hafði sjálfur spáð fyrir um þá tók fylgið að dala. Það féll ekki hratt í fyrstu og var lengst af yfir 60 pró­sent. En það hélt áfram að minnka og var komið undir 50 pró­sent í upp­hafi síð­ustu viku. „Ég hugsa að ég hafi orðið of væru­kær,“ sagði Guðni í kosn­inga­sjón­varpi RÚV um mið­nætti á kosn­inga­nótt þegar lín­urnar voru farnar að skýr­ast. Það kann að vera rétt grein­ing hjá Guðna en mestu fylg­is­sveifl­urnar mæld­ust hugs­an­lega of seint fyrir fram­boð hans að bregð­ast við.

Facebook tekur auglýsingu Orkunnar okkar úr birtingu
Aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar Reykfjörð Gylfadóttur, segir að Facebook hafi bannað notkun á auglýsingum Orkunnar okkar.
Kjarninn 21. maí 2019
Árshækkun fasteignaverðs nú 1,3 prósent
Verulega hefur dregið úr hækkunum á fasteignamarkaði að undanförnu.
Kjarninn 21. maí 2019
Viðar: Ég vona innilega að þú fyrir hönd Hörpu aflýsir viðburðinum
Framkvæmdastjóri Eflingar vill að Harpan aflýsi viðburði sem á að fara fram 23. maí þar sem þekktur hægri öfgamaður á að koma fram.
Kjarninn 21. maí 2019
Ingibjörg Ýr Jóhannsdóttir
Að borða fíl
Kjarninn 21. maí 2019
Meirihluti landsmanna telur að vel hafi tekist til við gerð kjarasamninga
Rúmlega 60 prósent landsmanna telur að vel hafi tekist til við gerð kjarasamninga VR og Eflingar við Samtök atvinnulífsins. Þá telja sjö af hverjum tíu að stéttarfélögunum sé að þakka að vel hafi tekist til við gerð samningana.
Kjarninn 21. maí 2019
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Björn Leví: Rökstuddur grunur um að Ásmundur hafi dregið sér fé
Þingmaður Pírata endurtók orð Þórhildar Sunnu sem siðanefnd Alþingis þóttu brotleg í pontu Alþingis í dag. Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis, taldi þau ekki við hæfi.
Kjarninn 21. maí 2019
Píratar ekki alltaf vinsælustu krakkarnir á kaffistofu Alþingis
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir segist telja að eftirlitsstofnanir séu mögulega viljandi undirfjármagnaðar. Það sé erfitt að vera að slást í því að auka gagnsæi og traust, en láta svo slá á puttana á sér þegar bent sé á að rannsaka þurfi meint misferli.
Kjarninn 21. maí 2019
Kynntu aðgerðir stjórnvalda gegn mansali og félagslegu undirboði
Forsætisráðherra, dómsmálaráðherra og félags- og barnamálaráðherra kynntu sameiginlega aðgerðir stjórnvalda gegn mansali og félagslegu undirboði á ríkisstjórnarfundi í morgun.
Kjarninn 21. maí 2019
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None