7DM_1821_raw_1547.JPG
Auglýsing

Guðni Th. Jóhann­es­son var kjör­inn for­seti Íslands í for­seta­kosn­ing­unum sem fram fóru í gær, laug­ar­dag­inn 25. júní. Síðan Guðni til­kynnti um fram­boð sitt um mán­aða­mótin apr­íl-maí hafði hann notið lang­mests fylgis í skoð­ana­könn­unum og borið höfuð og herðar yfir aðra fra­mjóð­end­ur. Þangað til í kosn­ing­unum sjálf­um.

Guðni sigr­aði í kosn­ing­unum með 39,1 pró­sent greiddra atkvæða, nokkru minna en hann hafði mælst með í kosn­inga­spá Kjarn­ans og Bald­urs Héð­ins­sonar í aðdrag­anda kosn­inga. Halla Tóm­as­dóttir hlaut aftur á móti mun fleiri atkvæði en kosn­inga­spáin hafði gert ráð fyrir föstu­dag­inn fyrir kosn­ing­ar, eins og sjá má á súlu­rit­inu hér að neð­an.

Kosn­inga­spáin er reikni­líkan sem ætlað er að birta sem raun­hæf­asta mynd af fylgi fram­bjóð­enda á hverjum tíma­punkti fyrir sig í aðdrag­anda kosn­inga. Í reikni­líkanið voru færðar nýj­ustu kann­anir á fylgi fram­bjóð­enda í emb­ætti for­seta og þeim gefið vægi eftir fyr­ir­fram ákveðnum regl­um. Til að taka ein­falt dæmi þá fær ný könnun meira vægi en eldri könnun og fjöl­menn­ari könnun fær meira vægi en fámenn­ari. Þá hefur sögu­leg for­spár­geta könn­un­ar­að­ila einnig sitt að segja. Nánar má lesa um kosn­inga­spána hér. 

Auglýsing

Kosn­inga­spáin tekur þannig saman allar þær fyr­ir­liggj­andi kann­anir sem hafa nægi­lega mikið vægi til að spá fyrir um fylgi hvers fram­bjóð­enda meðal almenn­ings. Í kosn­inga­spánni eru áhrif svo­kall­aðra útlaga demp­uð, það eru kann­anir sem lýsa ekki þýð­inu nógu vel. Sveifl­urnar á milli kosn­inga­spáa verða minni fyrir vik­ið.

Það var þess vegna nokkuð óvænt að sjá stuðn­ing við fram­boð Höllu Tóm­as­dóttur aukast hratt í síð­ustu kosn­inga­spám fyrir kosn­ing­ar. Nokkrir dagar höfðu liðið þar til Frétta­blað­ið, Félags­vís­inda­stofnun og Gallup birtu kann­anir á fimmtu­dag og föstu­dag fyrir kosn­ing­ar. Halla hafði á þeim tíma fengið meiri byr undir báða vængi en hún hafði áður gert og var á föstu­dag komin með upp undir 20 pró­sent fylgi í kosn­inga­spánni, nokkuð meira en Davíð Odds­son og Andri Snær Magna­son, sem bit­ist höfðu um „annað sæt­ið“ vik­urnar á und­an.

Á sama tíma og fylgið við Höllu óx féll fylgið við Guðna Th. Jóhann­es­son. Erfitt er að full­yrða um að hér hafi fólk orðið afhuga Guðna og ákveðið að velja Höllu í stað­inn, því að þeim und­an­skildum var um sjö aðra fram­bjóð­endur að velja. Þau Guðni, Halla, Davíð og Andri Snær skiptu hins vegar nær allan tíman með sér um og yfir 90 pró­sent fylg­is­ins.

Nið­ur­stöður kosn­ing­anna voru því rök­rétt fram­hald af þeim fylg­is­sveiflum sem lesa má úr línu­rit­inu. Halla bætti við sig tölu­vert og tók mest af sínu auka­fylgi af Guðna, Andra og Dav­íð.

Var of væru­kær

Þegar litið er á kosn­inga­bar­áttu Guðna Th. Jóhann­es­sonar má segja að hún hafi verið nokk­urn­veg­inn eftir bók­inni. Guðni náði strax athygli kjós­enda, þrátt fyrir að kanónur á borð við Ólaf Ragnar Gríms­son, sitj­andi for­seta, og Davíð Odds­son, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, hefðu lýst yfir fram­boði. Guðni mæld­ist þrátt fyrir það með um 70 pró­sent fylgi, rúmum mán­uði fyrir kjör­dag.

Í þeim aðstæð­um, þegar helstu skila­boðum og bar­áttu­málum hefur verið komið á fram­færi, munu flestir almanna­tenglar og kosn­inga­stjórar benda fram­bjóð­anda sínum á að halda sig frekar til hlés og halda fyr­ir­fram ákveð­inni dag­skrá. Óþarfi er að grípa til nokk­urra aðgerða. Fréttir af könn­un­um, sem alltaf eru að fara að verða tölu­vert marg­ar, munu sjá til þess að kynna fram­bjóð­and­ann. Ekk­ert er vin­sælla en vin­sæll fram­bjóð­andi.

En eins og Guðni hafði sjálfur spáð fyrir um þá tók fylgið að dala. Það féll ekki hratt í fyrstu og var lengst af yfir 60 pró­sent. En það hélt áfram að minnka og var komið undir 50 pró­sent í upp­hafi síð­ustu viku. „Ég hugsa að ég hafi orðið of væru­kær,“ sagði Guðni í kosn­inga­sjón­varpi RÚV um mið­nætti á kosn­inga­nótt þegar lín­urnar voru farnar að skýr­ast. Það kann að vera rétt grein­ing hjá Guðna en mestu fylg­is­sveifl­urnar mæld­ust hugs­an­lega of seint fyrir fram­boð hans að bregð­ast við.

Karolina Fund: Upptökur og útgáfa á breiðskífu!
Linda Hartmanns safnar fyrir fyrstu breiðskífu sinni með frumsömdum lögum.
Kjarninn 11. desember 2018
Sanna lækkar laun sín til styrktar Maístjörnunni
Sósíalistar stofna sérstakan styrktarsjóð sem kallast Maístjarnan. Framkvæmdastjórn flokksins hefur ákveðið að setja framlag Reykjavíkurborgar til flokksins í sjóðinn. Sanna Magdalena ætlar að styrkja sjóðinn um 100 þúsund krónur á mánuði.
Kjarninn 11. desember 2018
Ágúst Ólafur: Ætlun mín var aldrei sú að rengja hennar frásögn
Í yfirlýsingu sem Ágúst Ólafur sendi frá sér, vegna svars Báru Huld við yfirlýsingu hans sem birtist síðastliðið föstudagskvöld, segir að hann hafi ekki ætlað að rengja frásögn Báru né draga úr sínum hlut.
Kjarninn 11. desember 2018
Eiríkur Ragnarsson
Bækur og hagfræðin: Hvers vegna kosta langar skáldsögur jafn mikið og stuttar?
Kjarninn 11. desember 2018
Yfirlýsing frá Kjarnanum miðlum
None
Kjarninn 11. desember 2018
Bára Huld Beck
Svar við yfirlýsingu Ágústs Ólafs Ágústssonar
Kjarninn 11. desember 2018
Ríkisstjórnin hefur greitt 20,3 milljónir króna til að laga orðspor landsins erlendis
Burston-Marsteller er sá einstaki aðila sem fær langmest greitt frá utanríkisráðuneytinu fyrir ráðgjöf. Það hefur unnið fyrir ríkisstjórnina í málum eins og Icesave, losun hafta, makríldeilunni og vegna umfjöllunar erlendra miðla um uppreist æru-málið.
Kjarninn 11. desember 2018
Mikil aukning í óverðtryggðum íbúðalánum
Í október voru óverðtryggð lán um 94 prósent hreinna íbúðalána. Í heildina eru íbúðalán heimilanna um 79 prósent verðtryggð á móti 21 prósent óverðtryggðra. Vextir á óverðtryggðum lánum hafa hækkað um 0,5 prósentustig síðan í september.
Kjarninn 11. desember 2018
Meira eftir höfundinnBirgir Þór Harðarson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None