Mynd: Bára Huld Beck

Skipun Eiríks gæti sparað ríkinu umtalsverða fjármuni

Eiríkur Jónsson var á meðal þeirra sem var talinn hæfastur til að sitja í Landsrétti í aðdraganda þess að rétturinn tók til starfa. Hann var ekki skipaður, höfðaði mál til að fá bótaskyldu viðurkennda og vann það í héraði. Niðurstöðunni var áfrýjað og nú bíður það mál þess að vera tekið fyrir í Landsrétti. Í millitíðinni hefur Eiríkur verið skipaður í embætti Landsréttardómara og mun taka við því áður en að mál hans gegn íslenska ríkinu fer fyrir dómsstígið.

Skipun Eiríks Jónssonar í embætti dómara við Landsrétt getur sparað íslenska ríkinu umtalsverða fjármuni, vinni Eiríkur mál gegn ríkinu sem hann höfðaði vegna skipunar á upphaflegum dómurum við réttinn.

Eiríkur vann málið í héraðsdómi Reykjavíkur í október í fyrra en íslenska ríkið áfrýjaði því til Landsréttar. Samkvæmt upplýsingum frá ríkislögmanni bíður málið nú flutnings í Landsrétti og er ekki enn komið á dagskrá hans. 

Eiríkur mun taka við embætti Landsréttardómara frá og með 1. september næstkomandi og mun því vera tekinn til starfa þegar mál hans kemur fyrir Landsrétt að öllu óbreyttu. 

Var metinn á meðal þeirra hæfustu en ekki skipaður

Eiríkur var á meðal þeirra sem sóttu um stöðu lands­rétt­ar­dóm­ara þegar 15 slíkar voru aug­lýstar til umsóknar í aðdrag­anda þess að milli­dóm­stigið tók til starfa. Hæf­is­nefnd mat Eirík þá sjö­unda hæf­astan af þeim sem sóttu um. Sig­ríður Á. Andersen, þáver­andi dóms­mála­ráð­herra, ákvað hins vegar að taka út fjóra þeirra sem hæf­is­nefndin hafði metið á meðal 15 hæf­ustu og setja aðra, sem nefndin hafði metið minna hæfa, inn á lista yfir þá sem hún vildi skipa. Alþingi sam­þykkti svo lista Sig­ríð­ar. Á meðal þeirra sem fjarlægðir voru af listanum var Eiríkur.

Auglýsing

Í kjöl­farið hafa íslenskir dóm­stólar úrskurðað að Sig­ríður hafi brotið stjórnsýslulög með atferli sínu. Auk þess komst Mann­rétt­inda­dóm­stóll Evr­ópu að þeirri nið­ur­stöðu í mál­inu í mars að dóm­ar­arnir fjórir sem voru færðir upp á lista Sig­ríðar væru ólög­lega skip­að­ir, og geti þar með ekki fellt dóma yfir þeim sem fyrir þá koma, enda hafi þeir ekki hlotið rétt­láta máls­með­ferð. Sig­ríður sagði af sér emb­ætti dóms­mála­ráð­herra eftir að dómur Mannréttindadómstólsins var opinberaður. 

Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir tók við ráðuneytinu tímabundið samhliða öðrum ráðherrastörfum og gegnir starfinu enn. Nýr dómsmálaráðherra verður hins vegar skipaður á næstu vikum. Sá mun koma úr þingflokki Sjálfstæðisflokks og á meðal þeirra sem koma til greina í embættið er Sigríður Á. Andersen.

Eiríkur Jónsson, sem verður dómari við Landsrétt frá og með næstu mánaðarmótum.
Mynd: Skjáskot/Althingi

Bjarni Bene­dikts­son, for­maður Sjálf­stæð­is­flokks­ins, sagði á opnum fundi þing­flokks flokks­ins í Val­höll 10. ágúst síðastliðinn að Sigríður gæti „að sjálfsögðu“ átt end­­ur­komu í rík­­is­­stjórn­. Hann endurtók þetta í viðtali við Kastljós 21. ágúst.

Forsendur skaðabótakröfu Eiríks breytast

Ei­ríkur höfðaði mál gegn íslenska ríkinu vegna ólögmætrar skipunar á Landsréttardómurum. Í októ­ber í fyrra féllst héraðsdómur á bóta­­skyldu rík­­is­ins gagn­vart Eiríki. Hann þurfti hins vegar að höfða skaða­bóta­mál til  að inn­­heimta þá bóta­­skyldu. Eiríkur er fæddur árið 1977 og á því langa starfsævi framundan. Ljóst var að fjár­hags­legt tjón hans, þar sem laun lands­rétt­ar­dóm­ara eru mun hærri en núver­andi laun hans, gæti hafa orðið umtals­vert. 

Auglýsing

Í vor gerðist það að einn þeirra ell­efu sem voru lög­lega skip­aðir í Lands­rétt, Vil­hjálmur H. Vil­hjálms­son, sagði starfi sínu lausu og greindi frá því að hann hygð­ist setj­ast í helgan stein. Því yrði laus staða við rétt­inn frá og með kom­andi haust­i. Eiríkur var einn þeirra sem sótti um og í júlí greindi Kjarninn frá því að hæfisnefnd hefði metið hann hæfastan allra umsækjenda til að gegna stöðunni. 

Um miðjan ágúst féllst for­seti Íslands á til­lögu Þór­dísar Kol­brúnar Reyk­fjörð Gylfa­dóttur dóms­mála­ráð­herra um að Eiríkur yrði skipaður dómari frá og með 1. sept­em­ber. Við þá skipun breytast forsendur skaðabótakröfu Eiríks umtalsvert, enda tjón hans vegna mismunar á launum Landsréttardómara og núverandi launa hans nú einskorðað við tímabilið frá því að Landsréttur hóf störf, í byrjun árs 2018, og fram til 1. september næstkomandi, en ekki afganginn af starfsævi Eiríks. 

Umtalsverður kostnaður nú þegar

Í nýlegu svari dómsmálaráðherra við fyrirspurn Helgu Völu Helgadóttur, þingmanns Samfylkingarinnar, kom fram að íslenska ríkið sé þegar búið að greiða  23,3 milljónir króna vegna mála sem höfðuð voru vegna skipunar dómara í Landsrétt. Eiríkur var nefnilega ekki sá eini sem fór í mál, hinir þrír sem teknir voru af lista hæfisnefndar yfir þá 15 hæfustu gerðu það líka. 

Auglýsing

Inni í þeirri tölu er sá kostnaður sem þegar hefur verið greiddur vegna skipunar dómara við Landsrétt, meðal annars aðkeypt lögmannsþjónustu og málskostnaður vegna bótamála, en til viðbótar er ógreiddur dæmdur málskostnaður og bætur fyrir íslenskum dómstólum upp á 7,5 milljónir króna vegna mála sem sæta áfrýjun. 

Því blasir við að kostnaður hins opinbera á enn eftir að aukast. Helga Vala sagði við fréttastofu Stöðvar 2 í kjölfar þess að svarið barst að þetta væri þó ekki heildarkostnaðurinn vegna Landsréttarmálsins. Það vanti inn kostnað ríkislögmanns vegna mála á Íslandi og fyrir erlendum dómstólum. Þá vanti kostnað Landsréttar vegna þeirra fjögurra dómara sem að ekki geta sinnt dómarastörfum eftir að niðurstaða Mannréttindadómstóls Evrópu lá fyrir. „Þetta er brot af kostnaði og bara það sem er í hendi núna,“ sagði Helga Vala. Hún ætlar að fara fram á ítarlegri svör. 

Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar