Nokkrar staðreyndir um Reykjavíkurmaraþonið

Reykjavíkurmaraþonið fer fram næsta laugardag. Eikonomics fer yfir nokkrar hagfræðilegar staðreyndir um það og kemst að þeirri niðurstöðu að þeim mun verr sem hlaupari stóð sig síðast, þeim mun betur mun hann standa sig nú.

Auglýsing

Reykja­vík­ur­mara­þonið var sett á lagg­irnar árið 1984 af ein­hverjum hlaupalúð­um, langt á undan sinni sam­tíð. 

T­veimur árum síðar tóku 85 hlauparar þátt. 10 árum seinna (1996) voru hlaupararnir orðnir 129 og 197 árið 2000. 

Síðan þá hefur þátt­tak­enda­fjöld­inn tæp­lega sjö­fald­ast og í fyrra hlupu 1324 ein­stak­lingar 42,2 kíló­metra í hlaup­inu.

Kynja­hlut­föllin skána

Þegar hin amer­íska Kathrine Switzer tjáði hlaupa­þjálf­ar­anum sínum það að hún ætl­aði að hlaupa Boston mara­þonið hélt þjálf­ar­inn hennar að konan væri orðin móð­ur­sjúk. Hann útskýrði fyrir henni á karl­mann­legan, lógískan og stóískan máta að 42,2 kíló­metrar væri of löng vega­lengd, fyrir „veik­geðja kon­ur“. Kathrine virti þessa for­sjár­hyggju að vettugi. Hún skráði sig undir kyn­lausu nafni (K.V. Switz­er) og varð því fyrsta konan til að form­lega klára Boston mara­þon­ið. Fimm árum seinna, árið 1972, var konum form­lega leyft að taka þátt í Boston mara­þon­inu.

Auglýsing
Það kemur því kannski ekki á óvart að mara­þon­hlaup hafi lengi vel verið karla­sport. Eftir allt var umhyggja kall­ana svo svaka­leg að þeir bönn­uðu konum að fara eins illa með lík­ama sína og þeir sjálfir gerðu, sér til gam­ans. Reykja­vík­ur­mara­þonið var þar eng­inn und­an­tekn­ing og var lengi að mestu pylsupartí. Árið 1986 tóku sex konur þátt í Reykja­vík­ur­mara­þon­inu og 79 karl­ar. En það er hægt að breytast, sem betur fer. Í fyrra voru konur um þriðj­ungur allra hlaupara - 442 tals­ins. Sem verður að telj­ast góður árang­ur, þó að sjálf­sögðu megi hlut­fallið batna í fram­tíð­inni.

Mynd 1: Konur telja nú þriðj­ung allra hlaupara í Reykja­vík­ur­mara­þon­inuHeimild: hlaup.is, rmi.is og útreikningar eikonomics.

Óvin­sælt hlaup meðal Íslend­inga

Það sem er kannski hvað und­ar­leg­ast við Reykja­vík­ur­mara­þonið er að vöxtur hlaups­ins er að mestu drif­inn af auknum vin­sældum hlaupa á heims­vísu og tísku­eyj­unnar Íslands. Árið 2010 hlupu nán­ast jafn margir Íslend­ingar og árið 2018. En á sama tíma­bili stökk fjöldi útlend­inga sem hljóp úr 369 í 1.101. Sú stað­reynd að þessi mikli vöxtur hafi að nán­ast öllu leiti komið erlendis frá kom mér á óvart. 

Ég var nefni­lega þeirrar skoð­unar að lang­hlaupa­bólu­til­fellum hafi fjölgað á Íslandi á und­an­förnum árum. Kannski er ástæðan fyrir því að raun­veru­leg­inn sem Reykja­vík­ur­mara­þonið sýnir rími ekki við þann sem ég sé í kringum mig sá að í minni sápu­kúlu hefur hlaupa­á­hugi aukist, en dregið hefur úr honum utan henn­ar. Eða, það sem mér þykir lík­legra, þá telja Íslend­ingar grasið grænna handan við haf­ið. Ólíkt útlend­ing­um, þykir þeim ekk­ert töff að hlaupa í Reykja­vík, en vilja frekar fara í flott hlaup í Boston; London; New York; og Tókýó. 

Mynd 2: Tísku­hlaupa­eyjan ÍslandHeimild: hlaup.is, rmi.is og útreikningar eikonomics

Hægum hlaup­urum gengur betur og hröðum verr

Eftir þá miklu vinnu sem fór í að safna, hreinsa og vinna hlaupa­gögnin stóðst ég að sjálf­sögðu ekki freist­ing­una að skoða fram­gang hlaupara í hlaupum for­tíð­ar­inn­ar. Það er að segja, ég var for­vit­inn að vita hvort hlaup­urum sem hlaupa í Reykja­vík í annað skipti gangi betur eða verr í sínu seinna hlaupi. Það eru góðar ástæður fyrir því af hverju manni ætti að ganga betur í næsta hlaupi en því fyrra. Reynsla skiptir þar sér­stöku máli. Einnig eru góðar ástæður fyrir því að manni gangi verr: bæði eld­ist maður á hverju ári; og sjálfs­á­litið sem maður vann sér inn í fyrra hlaupi getur orðið manni að fall­i. 

Auglýsing
Ef ekki er tekið til­lit til þess hversu hratt hlauparar hlupu fyrra Reykja­vík­ur­mara­þonið sitt, virð­ist gengi ein­stak­linga í seinna hlaup­inu vera bland í poka. Það er að segja, í nokkuð jöfnum hlut­föllum hlaupa ein­stak­lingar hraðar og hægar í seinna hlaup­inu, en því fyrra. En ef gengi hlaupara er skoðað út frá því hversu hratt ein­stak­lingar hlupu sitt fyrra hlaup kemur í ljós að hlaupin eru ekki aðskilin lög­málum hag­fræð­inn­ar. Í þessu til­felli hinu svo­kall­aða „lög­mál minnk­andi afrakst­urs“. Það er að segja, þeir sem hlupu hægt í fyrra hlaup­inu eiga það til að bæta sig tals­vert, á meðan þeir sem hlupu hratt í fyrra hlaup­inu eiga það til að bæta sig lít­ið, eða jafn­vel standa sig verr. Þetta sést skýrt ef skoð­aðir eru þeir hlaupara sem stóðu sig verst og best í fyrra hlaup­inu. Þeir sem hlupu yfir fimm tímum í fyrra hlaup­inu bættu sig að með­al­tali um 24 mín­útu. Þeir sem hlupu fyrra hlaupið undir 3:30 bættu við sig tæp­lega átta mín­út­um, að með­al­tali.

Mynd 3: Þeim mun verra sem þú stóðst þig síð­ast, þeim mun betur munt þú standa þig næstHeimild: hlaup.is, rmi.is og útreikningar eikonomics

Þetta er annar af þremur pistlum sem ekki beint tengj­ast hag­fræði, en hafa meira með aðferðir úr töl­fræði að gera. Til­efnið er að sjálf­sögðu Reykja­vík­ur­mara­þonið sem haldið er á menn­ing­arnótt. Höf­undur biður les­endur sem ekki eru hlauparar vel­virð­ing­ar, en eikonomics snýr aftur í sýnu hefð­bundna horfi í sept­em­ber.

Fáðu veitingastaðinn heim
Safnað fyrir gerð bókar sem inniheldur uppskriftir frá vinsælustu veitingastöðum landsins.
Kjarninn 22. september 2019
Kristbjörn Árnason
Áhrif járnkrossins vara enn
Leslistinn 22. september 2019
Matthildur Björnsdóttir
Lífsferli í gegnum skólagöngu
Kjarninn 22. september 2019
Líkur á fasteignakaupum hjá leigjendum ekki mælst lægri í tvö ár
Um 92 prósent leigjenda telja það öruggt eða að minnsta kosti líklegt að þau muni ekki kaupa fasteign á næstu sex mánuðum. Það er hæsta hlutfall sem mælst hefur í könnun Íbúðalánasjóðs frá september 2017.
Kjarninn 22. september 2019
Ómögulegt að fá heildstæða mynd af gjaldeyriskaupum útlendings
Sami útlendingurinn getur átt í umtalsverðum viðskiptum með gjaldeyri á Íslandi án þess að slíkt flaggist. Ástæðan er sú að allir erlendir kaupendur á gjaldeyri eru skráðir undir sömu kennitölunni hjá fjármálastofnunum. Kennitölu „ótilgreinds útlendings“.
Kjarninn 22. september 2019
Basil hassan
Drónar og skattsvik
Í fyrsta skipti í sögunni eru danskir ríkisborgarar ákærðir fyrir að taka beinan þátt í hryðjuverkum. Fimm menn eru taldir hafa útvegað dróna sem notaðir voru í árásum á herstöð í Sýrlandi árið 2014. Ennfremur tengjast málinu umfangsmikil skattsvik.
Kjarninn 22. september 2019
Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Meira úr sama flokkiEikonomics