Auglýsing

Í gær birti forsætis­nefnd Alþingis þá nið­ur­stöðu sína að ekk­ert sé athuga­vert við það þegar þing­menn fái end­ur­greiðslu úr sam­eig­in­legum sjóðum vegna keyrslu sem þeir ráð­ast í þegar þeir sinna próf­kjörs­bar­áttu. Það er líka nið­ur­staða for­sætis­nefndar að þeir megi rukka Alþingi fyrir kostnað vegna keyrslu í kosn­inga­bar­áttu. Svo ekki sé minnst á það ef þeir þurfi að sækja afmæli eða jarð­ar­far­ir. Þangað má líka keyra á kostnað skatt­greið­enda. Að hluta til skatt­frjálst.

Nið­ur­staða for­sætis­nefndar er sú að gild­andi reglur um akst­urs­kostnað þing­manna séu svo víðar að þær veiti „um­tals­vert svig­rúm, við mat á því hvað skuli telj­ast til starfa þing­manns.“ Með öðrum orðum þá má þing­maður í raun krefj­ast end­ur­greiðslu fyrir hvaða akstur sem er, svo lengi sem hann sjálf­ur, í eigin höfði, skil­greinir akst­ur­inn sem hluta af þing­manna­störfum sín­um.

Auglýsing
Jafnvel þótt að þing­maður við­ur­kenni sjálf­ur, í bréfi til for­sætis­nefndar, að end­ur­greiðslur vegna kostn­aðar af því að rúnta um kjör­dæmið sitt með tökulið frá póli­tískt hlið­hollri sjón­varps­stöð, í þeim til­gangi að vekja athygli á sjálfum sér og búa til áróð­ursefni, „orki tví­mæl­is“ þá er ekk­ert athuga­vert við þá end­ur­greiðslu. Og jafn­vel þótt þing­mann­inum finn­ist þetta orka svo mik­ils tví­mælis að hann ákveður að end­ur­greiða Alþingi það fé sem hann fékk end­ur­greitt þegar hann bland­aði saman ferðum sínum „um kjör­­dæmið og ferðum á sama tíma með töku­­fólki ÍNN“ þá felur það víst ekki í sér við­ur­kenn­ingu á því að við­kom­andi hafi haft rangt við. Það bendir ekki einu sinni til þess að hátt­ernið hafi verið and­stætt siða­reglum þing­manna.

Þvert á móti er það nið­ur­staða for­sætis­nefndar Alþingis að engin skil­yrði séu til staðar fyrir því að fram fari almenn rann­­sókn á end­­ur­greiddum akst­­ur­s­­kostn­aði þing­­manna. Nefndin telur einnig að ekki hafi komið fram neinar upp­­lýs­ingar eða gögn sem sýni að til staðar sé grunur um að refsi­verð hátt­­semi hafi átt sér stað við fram settar kröfur um end­­ur­greiðslur vegna akst­­ur­s­­kostn­aðar sem kæra beri sem meint brot til lög­­­reglu.

Undir þessa nið­ur­stöðu skrifar for­seti Alþing­is, Stein­grímur J. Sig­fús­son.

Kerf­is­legt for­skot á hina

Þetta er aðeins önnur nálgun en Stein­grímur setti fram í við­tali í sjón­varps­þætti Kjarn­ans í febr­ú­ar, þegar umræða um ótrú­lega háan akst­urs­kostnað þing­manna var í hámæli. Þar sagði hann að þing­­menn væru komnir „djúpt inn á grátt svæði“ þegar þeir væru að láta Alþingi greiða fyrir akst­­ur­s­­kostnað sinn í próf­­kjörum eða í aðdrag­anda kosn­­inga. „Próf­­kjör í flokki er svo langt í burtu frá þing­­manns­­starf­inu að það að mínu mati ætti ekki að vera full­gilt ferða­til­efni. Ekki nema að þú ættir önnur erindi með,“ sagði Stein­grím­ur. „Eigum við bara að hafa það skýrt að þátt­­taka í próf­­kjörum er ekki til­­efni til að senda inn eigin reikn­ing?,“ bætti hann við.

Auglýsing
En nú er staðan sú að það er bara allt í lagi að senda þjóð­inni reikn­ing fyrir þátt­töku í próf­kjörs­bar­áttu. Og því er stað­fest að sitj­andi þing­menn hafa fjár­hags­legt for­skot á aðra sem hafa hug á því að skora þá á hólm í slík­um, sökum aðgengis þeirra að sam­eig­in­legum sjóðum til að greiða fyrir akst­ur.

Þá er líka stað­fest að sitj­andi þing­menn mega, í krafti þess svig­rúms sem reglur um end­ur­greiðslu kostn­aðar veitir þeim, nýta sér slíka pen­inga í kosn­inga­bar­áttu flokka sinna. Það eru pen­ingar sem flokkar utan þings hafa ekki aðgengi að.

Sam­trygg­ingin er sterk

Póli­tískt sam­trygg­ing er eitt ömur­leg­asta birt­ing­ar­form hinnar kerf­is­lægu stroku­spill­ingar sem ein­kennir sam­fé­lagið okk­ar. Þar sem með­virkni og hags­munir láta hið besta fólk líta fram hjá van­hæfni, lög­brot­um, svindli og sjálftöku vegna þess að það er ekki hluti af póli­tískri menn­ingu að láta fólk bera ábyrgð á gjörðum sín­um.

Þetta hefur birst aftur og aftur í málum þar sem skýrar og eðli­legar kröfur eru uppi um afsögn ráða­manna sem hafa t.d. orðið upp­vísir af því að brjóta lög og valda um leið marg­hátt­uðum sam­fé­lags­legum skaða.

Þetta hefur birst í því að ber­sýni­lega hefur verið svindlað í kosn­ingum, með ólög­legum SMS-­send­ingum á og við kjör­dag, án þess að það hafi nokkrar afleið­ing­ar. Þetta hefur birst þegar stjórn­mála­fólk velur að nýta nafn­laus hlið­ar­sjálf við flokka til að taka við fjár­munum í and­stöðu við anda laga svo hægt sé að stunda póli­tískt níð og áróður án þess að tengslin við borg­un­ar­menn­ina og flokk­ana sem þeir til­heyra verði gerð opin­ber. Þá tekur sam­trygg­ingin sig bara sam­an, lætur vinna mála­mynda­skýrslu um að það sé ekk­ert hægt að gera í þessu, og hið óeðli­lega, og mögu­lega ólög­lega, inn­grip í hið lýð­ræð­is­lega ferli látið óáreitt. Þetta var nið­ur­staða þrátt fyrir að Örygg­is- og sam­vinnu­stofnun Evr­ópu (ÖSE) hefði sagt í skýrslu sinni sem birt var eftir þing­kosn­ing­arnar 2017 að „um­boð eft­ir­lits­að­ila til eft­ir­lits með ólög­­­mætum og nafn­­­lausum kosn­­­inga­á­róðri á net­miðlum væri ófull­nægj­andi. Athuga­­­semdir ÖSE eru alvar­­­legar og renna stoðum undir mik­il­vægi þess­­­arar skýrslu­beiðn­­­i.“

Vond póli­tísk menn­ing er ekki föst og óbreyt­an­leg breyta

Sam­trygg­ingin birt­ist þegar nán­ast allir flokk­arnir sam­þykkja að auka fram­lög til síns sjálfs um 127 pró­sent, líka til þeirra flokka sem svindl­uðu eða brutu lög. Og rök­studdur grunur er um að hafi haft hag af hinum nafn­lausa áróðri. Með því voru send út þau skýru skila­boð að það marg­borgi sig að hafa rangt við. Raunar eru flokkar sér­stak­lega verð­laun­aðir fyrir það.

Það eina jákvæða sem hægt er að taka úr svona fram­ferði er að það opin­berar hræsni þeirra stjórn­mála­manna sem telja sig sið­lega og umbóta­sinn­aða í orði, en láta ímynd­aðan póli­tískan ómögu­leika þess að láta fólk og flokka sem hafa rangt við sæta ábyrgð ráða ákvörð­unum sínum á borði.

Það er vert að hafa í huga að ekk­ert kerfi er betra en fólkið sem stýrir því. Og vond póli­tísk menn­ing er ekki föst og óbreyt­an­leg breyta. Hún er bara til vegna þess að fólk ákveður að halda henni við.

Það er hægt að taka á spill­ingu, svind­li, vondu sið­ferði, leynd­ar­hyggju og ólseigri frænd­hygli. Það er hægt að inn­leiða póli­tíska ábyrgð. Það er hægt að koma í veg fyrir mis­notkun á opin­beru fé.

Það er hins vegar ekki gert. Vegna þess að stjórn­mála­menn ákveða að gera það ekki.

Og það heitir að taka sér­hags­muni, til dæmis rík­is­stjórn­ar­sam­starf, langt fram yfir almanna­hags­muni.

Höskuldur H. Ólafsson hringir bjöllunni frægu við upphaf viðskipta með bréf í Arion banka fyrir einu ári.
Fyrir einu ári síðan: Arion banki skráður á markað
Á þessum degi fyrir einu ári síðan, þann 15. júní 2018, voru bréf í Arion banka tekin til viðskipta í Kauphöll Íslands. Hann varð þar með fyrsti íslenski bankinn til að verða skráður á markað eftir bankahrunið í október 2008.
Kjarninn 15. júní 2019
Sigurður Hlöðversson
Makríll á leið í kvóta – Eftir höfðinu dansa limirnir
Kjarninn 15. júní 2019
Margrét Tryggvadóttir
Hver skapaði skrímslið?
Leslistinn 15. júní 2019
Tíðavörur loks viðurkenndar sem nauðsyn
Alþingi samþykkti á dögunum að lækka virðisaukaskatt á tíðavörum úr efra skattþrepi í neðra. Ákvörðunin kemur í kjölfar þess að konur hafa á síðustu árum vakið athygli á því að það skjóti skökku við að skattleggja ekki tíðavörur sem nauðsynjavörur.
Kjarninn 15. júní 2019
Órói í stjórnmálum haggar varla fylgi stjórnmálablokka
Meirihluti stjórnarandstöðunnar mælist nú með meira fylgi en stjórnarflokkarnir þrír, frjálslyndu miðjuflokkarnir hafa sýnt mikinn stöðugleika í könnunum um langt skeið og fylgi Miðflokksins haggast varla þrátt fyrir mikla fyrirferð.
Kjarninn 15. júní 2019
Wikileaks: Blaðamennska í almannaþágu eða glæpur?
Julian Assange, stofnandi Wikileaks, á í hættu á að vera framseldur til Bandaríkjanna þar sem hann gæti átt yfir höfði sér 175 ár í fangelsi verði hann fundinn sekur.
Kjarninn 15. júní 2019
Segir forystu Sjálfstæðisflokksins vera sama um vilja flokksmanna
Stríð Davíðs Oddssonar og Morgunblaðsins sem hann stýrir við Sjálfstæðisflokkinn heldur áfram á síðum blaðsins í dag. Þar gagnrýnir hann forystu flokksins harkalega og bætir í gagnrýni sína vegna þriðja orkupakkans.
Kjarninn 15. júní 2019
Nýliðunarbrestur veldur Hafró áhyggjum
Hlýnun sjávar í íslenskri lögsögu er einn áhrifaþátturinn sem Hafró fylgist grannt með.
Kjarninn 14. júní 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari