Peningabólan, það sem gerist í glóandi hrauni og deilur um hvort tilgangurinn helgi meðalið

Kjarninn rekur einn dýnamískasta umræðuvettvang landsins þar sem ýmiskonar pistlar og skoðanagreinar birtast á hverju ári. Hér eru þeir tíu sem voru mest lesnir á árinu 2021.

pistlar2021old.jpg
Auglýsing

10. Hækkum rána: Rýnt í rök Við­ars

„Grein Við­ars, fræði­manns á sínu sviði, virð­ist því miður ekki upp­fylla þessa kröfu. Þannig má finna vís­bend­ingu um afstöðu Við­ars til þjálf­ar­ans strax í fyrstu máls­greinum greinar hans, þar sem hann líkir þjálf­ar­anum við trú­ar­leið­toga sem hafi vafið bæði leik­mönnum og for­eldrum þeirra um fingur sér. Slíkir sleggju­dómar eiga ekki heima í grein fræði­manns um sam­fé­lags­leg mál­efni sem varða sér­svið hans.”  

Eiríkur Ari Eiríks­son svar­aði grein Við­ars Hall­dórs­sonar birt­ist í Kjarn­anum í febr­ú­ar.

Lestu grein­ina í heild sinni hér.

9. Rang­færslur Áslaugar Örnu um skatta

„Nið­­ur­­staðan er öll á sama veg og verið hafði frá 1993 til 2015. Skatt­­byrði lægstu og milli tekju­hópa stórjókst en skatt­­byrði þeirra allra tekju­hæstu lækk­­aði. [...] Þetta er hin raun­veru­­lega skatta­­stefna Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins í fram­­kvæmd. Skatta­­lækkun fyrir hina ríku og skatta­hækkun hjá öllum þorra almenn­ings – mest hjá þeim tekju­lægst­u.“

Stefán Ólafs­son skrif­aði í sept­em­ber að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hafi ein­ungis lækkað skatta á hátekju­fólk á árunum 1990 til 2019.

Lestu grein­ina í heild sinni hér. 

8. Ein­vera barns – ómann­úð­leg fram­koma við barn

„Mikið væri nú ágætt ef for­eldrar eða starfs­­fólk sem ekki vill láta svona verk­lag yfir börnin ganga þyrfti ekki að heyja bar­áttur við skóla­yf­­ir­völd. Við viljum geta treyst því að sér­­­kennslu­­stjór­­ar, skóla­­stjór­­ar, deild­­ar­­stjórar og allir sem koma að því að fræða for­eldra og starfs­­fólk leik­­skóla og skóla til að styrkj­­ast í hlut­verki sínu leiti ávallt að virð­ing­­ar­­rík­­­ustu og best rann­­sök­uðu leið­inni sem fær er hverju sinni. Við erum nú þegar búin að ákveða með lögum að börn eiga að njóta vafans. Tökum það alla leið, sem sam­­fé­lag sem hlúir að og gætir hags­muna barna á mik­il­væg­­ustu ævi­árum þeirra.“

Auglýsing
Guðrún Inga Torfa­dóttir og Perla Haf­þórs­dóttir skrif­uðu við­bragð við áætl­unum sér­kennslu­stjóra í fleiri en einum leik­skóla á höf­uð­borg­ar­svæð­inu um með­höndlun nafn­greinds barns í júní.

Lestu grein­ina í heild sinni hér.

7. … uns sek er sönnuð

„Al­menn­ings­á­litið og opin­ber umræða um ein­­stök mál er sann­­ar­­lega ekki heppi­­leg máls­­með­­­ferð en nú er svo komið að margir brota­þolar og aðstand­endur þeirra sjá ekki aðra leið færa. #metoo frá­­sagnir eru í raun neyð­­ar­­réttur fólks sem kerfið og sam­­fé­lagið allt hefur brugð­ist.“

Mar­grét Tryggva­dóttir sagð­ist í júlí vilja lifa í sam­fé­lagi þar sem eng­inn sé fund­inn sekur uns sekt er sönnuð en þá verði líka að taka kyn­ferð­is­brot alvar­lega.

Lestu grein­ina í heild sinni hér. 

6. Leigj­andi er sá sem kaupir íbúð fyrir annað fólk

„Leig­u­­mark­að­­ur­inn hefur þannig öll ein­­kenni okur­lána­­mark­að­­ar. Þetta er vett­vangur þar sem fólk auð­g­­ast á veikri stöðu með­­bræðra sinna. Og hið opin­bera blessar ástandið með því að vernda kerf­ið. Helstu aðgerðir þess eru að gefa leig­u­­sölum helm­ings afslátt af fjár­­­magnstekju­skatti og að greiða út hús­næð­is­bætur sem í reynd nið­­ur­greiða okur­­leig­una. Það eru hins vegar engin tak­­mörk á því hversu há leigan má vera, hversu mikið okrið er og hversu hart er gengið að lífs­af­komu leigj­enda.“

Guð­mundur Hrafn Arn­gríms­son og Yngvi Ómar Sig­hvats­son skrif­uðu grein í nóv­em­ber um hvað það þýðir að vera leigj­andi á Íslandi í dag.

Lestu grein­ina í heild sinni hér. 

5. Af gervi­-­ör­yrkjum

„„Fjár­mála­ráð­herra veit nátt­úr­lega alveg af þessum gervi­-­ör­yrkjum og hefur því varað fólk við þeim sí og æ enda við­sjár­verð­ir,“ skrifar María Pét­urs­dóttir sem skiptar fyrsta sæti á lista Sós­í­alista­flokks­ins í Suð­vest­ur­kjör­dæmi. „Fólk getur verið á örorku en samt labbað upp að eld­fjall­inu, jafn­vel uppá Esj­una! Sumir benda meira að segja á þetta á Face­book en átta sig þó ekki á því endi­lega að það sé kannski allt í lagi með fæt­urna á fólki með geð­hvörf.“

María Pét­urs­dóttir skrif­aði grein í júlí um flókna stöðu öryrkja við þær aðstæður sem núver­andi kerfi skap­ar.

Lestu grein­ina í heild sinni hér.

4. Svar við bréfi Við­ars

„Við­­ar, þér urðu á mis­­tök. Öllum verða á mis­­tök. Í þess­­ari grein viljum við bara benda þér á þessi mis­­tök sem þú gerðir sem fræð­i­­mað­­ur. Stundum er hægt að leið­rétta þau en það er alltaf hægt að læra af þeim. Dóttir okkar er sér­­fræð­ingur í mis­­tök­um, hún veit að næsta skrefið er að við­­ur­­kenna þau fyrir sjálfum sér.“

Auglýsing
Enn var grein Við­ars Hall­dórs­son­ar, pró­fess­ors í félags­fræði, um heim­ild­ar­mynd­ina Hækkum rána, til­efni skrifa. For­eldrar stúlku sem æfði körfu­bolta hjá Brynj­ari Karli Sig­urðs­syni í nokkur ár svör­uðu henni í febr­ú­ar.

Lestu grein­ina í heild sinni hér. 

3. Hvað ger­ist ef þú fellur í gló­andi hraun?

„​​En þó gló­andi hraunið gleypi þig ekki með húð og hári er harla ólík­­­legt að þú sleppir frá því lif­andi. Í stað þess að sökkva í hraunið kviknar ein­fald­­lega í þér. Gló­andi hraun er allt að 1250° heitt – meira en 10 sinnum heit­­ara en sjóð­andi vatn - og því munu vít­iseldar umvefja þig á örskots­stundu með þeim afleið­ingum að þú fuðrar upp. Það eina sem eftir stendur verður aska sem svo bráðnar og rennur saman við gló­andi hraun­ið. Game over.“

Eig­endur Icelandic Lava Show skrif­uðu hraun­mola á Kjarn­ann í kjöl­far þess að eld­gos hófst við Fagra­dals­fjall. 

Lestu grein­ina í heild sinni hér. 

2. Helgar til­gang­ur­inn með­al­ið? 

„Það eru sumir sem eru þeirrar skoð­unar að börn í nútíma­­sam­­fé­lagi lifi í of mik­illi bómull, séu veik­­geðja og það þurfi að herða þau upp. Þrátt fyrir að sú skoðun geti verið rétt­­mæt þá er úrsér­­­gengin hug­­mynda­fræði um ein­hverja töffara­hörku og gam­al­­dags karl­­mennsku ekki rétta svar­ið. Það er vafa­­samt að gera til­­raunir á við­­kvæmum hópum eins og börn­­um. Börn eiga ekki að vera til­­rauna­­dýr fyrir slíkar hug­­mynd­­ir. Að taka upp þessar gömlu og úreltu þjálf­un­­ar­að­­ferðir í íþrótta­­þjálfun barna er í mínum huga eins og að for­eldrar myndu byrja að rass­skella börnin sín á nýjan leik til að halda uppi aga. Er þetta virki­­lega stefnan sem við viljum taka?“ 

Ein umdeildasta grein árs­ins á Kjarn­anum var skrifuð af Við­ari Hall­dórs­syni, pró­fessor í félags­fræði, um heim­ild­ar­mynd­ina Hækkum rána.

Lestu grein­ina í heild sinni hér. 

1. Er stærsta pen­inga­bóla allra tíma að springa?

„Stóra spurn­ingin er ekki hvort heldur hvenær nið­­ur­­sveiflan kem­­ur. Verður hún lítil eða mikil eða mesta hrun allra tíma? Hversu lengi mun vöru­skort­­ur, umfram­eft­ir­­spurn og aðgerðir rík­­is­­stjórna og seðla­­banka duga til að halda þessu gang­andi og hvað þýðir þetta fyrir almenn­ing á Ísland­i. 

Þurfum við að verja okkur og getum við varið okk­­ur? 

Eða eigum við bara að sitja á hlið­­ar­lín­unni og bíða og sjá hvað ger­ist og vona það besta þegar kemur að því að deila út björg­un­­ar­bát­um, spenna greipar og vona að hags­muna­tengd stjórn­­völd setji fólkið í fyrsta sæti, í fyrsta sinn í sög­unni?

Eigum við að bíða og vera svo jafn jar­m­andi hissa á þessu öllu sam­an, jafn hissa og stjórn­­­mála­­fólkið og sér­­fræð­ingar fjár­­­mála­­kerf­is­ins verða þegar yfir­­vof­andi skellur dynur yfir? Og sætta okkur enn og aftur við að vera sett aft­­ast í röð­ina eftir björg­un­­ar­vestum sem verða allt of fá þegar frekasti og rík­­­asti minn­i­hlut­inn hefur tekið sitt?“

Mest lesna aðsenda grein árs­ins á Kjarn­anum var skrifuð af Ragn­ari Þór Ing­ólfs­syni, for­manni VR, og birt­ist í byrjun nóv­em­ber. 

Lestu grein­ina í heild sinni hér.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Hér sést annar mannanna vera leiddur inn í héraðsdóm eftir handtöku í september.
Búið að birta ákæru gegn tveimur mönnum fyrir að skipuleggja hryðjuverk
Í september voru tveir menn handteknir grunaðir um að hafa ætlað að fremja hryðjuverk á Íslandi. Þeir eru taldir hafa ætlað að ráðast að Alþingi og nafngreindum stjórnmálamönnum. Búið er að birta lögmönnum þeirra ákæru.
Kjarninn 9. desember 2022
Litla-Sandfell stendur um 95 metra upp úr Leitahrauni í Þrengslunum.
Náma í Litla-Sandfelli veldur „miklum neikvæðum umhverfisáhrifum“
Skipulagsstofnun telur Eden Mining vanmeta umhverfisáhrif námu í Litla-Sandfelli. Að fjarlægja fjall velti upp þeirri hugmynd „hvort verið sé að opna á þá framtíðarsýn að íslenskar jarðmyndanir verði í stórfelldum mæli fluttar út til sementsframleiðslu“.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fullyrt að stjórnvöld hafi breytt reglugerð til að aðstoða Pussy Riot eftir beiðni Ragnars
Mikil leynd hefur ríkt yfir því hverjir hafa fengið útgefin sérstök íslensk vegabréf á grundvelli reglugerðarbreytingar sem undirrituð var í vor. Nú er fullyrt að hennii hafi verið breytt eftir að Ragnar Kjartansson leitaði til Katrínar Jakobsdóttur.
Kjarninn 9. desember 2022
Guðbjörg Matthíasdóttir, er stærsti einstaki eigandi Þórsmerkur og Árvakurs ásamt börnum sínum. Hún settist í stjórn félaganna fyrir skemmstu.
Prentsmiðjan og skuldir Árvakurs við hana færðar úr útgáfufélagi Morgunblaðsins
Í lok september var ákveðið að færa prentsmiðjuna Landsprent út úr Árvakri og til móðurfélagsins Þórsmerkur. Með fylgdu skuldir Árvakurs við tengdan aðila, Landsprent, upp á 721 milljón króna. Hlutafé í móðurfélaginu var aukið um 400 milljónir króna.
Kjarninn 9. desember 2022
Aðgerðirnar sem lagðar eru til af ríkisstjórninni til þess að hafa auknar tekjur af umferð bera vott um úrræðaleysi og skammsýni, segja hagsmunasamtök bílgreinarinnar, sem telja notkunargjöld styðja betur við orkuskipti í samgöngum.
Hver ekinn kílómetri á rafbíl kosti sex krónur í stað annarra gjalda
Samtök verslunar og þjónustu og Bílgreinasambandið vilja sjá nýtt notkunargjald leggjast á akstur bíla sem ganga fyrir rafmagni eða vetni, í stað þess að vörugjöld og bifreiðagjöld á þessa bíla hækki eins og gengið er út frá í fjárlagafrumvarpinu.
Kjarninn 8. desember 2022
Bryndís Haraldsdóttir þingmaður Sjálfstæðisflokks er formaður allsherjar- og menntamálanefndar.
Leggja til að fjölskyldur sem ekki var hægt að senda úr landi fái dvalarleyfi
Útlendingafrumvarp dómsmálaráðherra er komið úr nefnd, nánast óbreytt. Stjórnarflokkarnir leggja til bráðabirgðabreytingu um að nokkur hópur fólks með börn, sem ekki var hægt að senda úr landi vegna veirufaraldursins, fái dvalarleyfi hérlendis.
Kjarninn 8. desember 2022
Meira úr sama flokkiFólk