Munu bankarnir verða fyrir „Costco-áhrifum“?

Mögulegt er að íslenskir bankar muni fá samkeppni erlendis frá á næstunni. Því gætu þeir þurft að hagræða rekstri sínum, líkt og smásöluverslanir gerðu í kjölfar komu Costco.

Bankarnir þrír gætu allir þurft að hagræða rekstri sínum.
Bankarnir þrír gætu allir þurft að hagræða rekstri sínum.
Auglýsing

Ýmis fyr­ir­tæki hafa þurft að þola hag­ræð­ingu og erf­ið­ara rekstr­ar­um­hverfi vegna komu erlendra stór­fyr­ir­tækja á íslenskan mark­að.  Mögu­legt er að losun gjald­eyr­is­hafta og góðar efna­hags­horfur muni leiða til svip­aðra hrær­inga í fjár­mála­þjón­ustu á næst­unni. Ef svo verður gætu bank­arnir þurft að hag­ræða vegna svo­kall­aðra „Costco-á­hrifa“. 

Opnun Costco og H&M 

Dag­vöru­mark­að­ur­inn á Íslandi hefur tekið miklum breyt­ingum vegna komu banda­ríska smá­sölurisans Costco í maí síð­ast­liðnum og fyr­ir­hug­aðri komu H&M. 

Í kjöl­farið hafa þrjú íslensk smá­sölu­fyr­ir­tæki brugð­ist við með sam­runa við olíu­fyr­ir­tæki, en Costco selur bæði dag­vöru og olíu. 

Einnig hafa hafa fyr­ir­tækin þurft að hag­ræða rekstri sín­um, en Hagar hafa lok­að Deb­en­hams og Útí­lífs­versl­un­inni sinni í Glæsibæ auk þess sem þeir hafa minnkað margar af Hag­kaups­versl­unum sín­um. Í maí var svo til­kynnt að smá­sölu­fyr­ir­tækið Festi myndi loka Inter­sport-versl­un­inni sinni í sum­ar.

Þrátt fyrir við­brögð fyr­ir­tækj­anna virð­ast þau standa í tölu­verðum erf­ið­leikum vegna auk­innar sam­keppni. Gengi hluta­bréfa í Högum hefur lækkað hratt og örugg­lega frá opn­un Costco og nýlega greindi fyr­ir­tækið frá því að sala þeirra hafi dreg­ist saman um 9,4% milli júní­mán­aða 2016 og 2017.

Auglýsing

Inn­reið Net­flix

Koma Costco er ekki í fyrsta skiptið sem alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki hafa valdið trufl­unum á íslenskum mark­aði. Frægt var þegar Jón Gnarr, þáver­andi dag­skrár­stjóri 365 sagði það vera umhugs­un­ar­vert að íslensk fjöl­miðla­fyr­ir­tæki væru í sam­keppni við erlend fyr­ir­tæki sem þurfa ekki að lúta sömu fjöl­miðla­lög­um.

Koma Netflix hefur torvelt rekstrarumhverfi 365.Kjarn­inn greindi frá því að staða 365 miðla hafi veikst á und­an­förnum árum, meðal ann­ars vegna sam­keppni við efn­isveitur á borð við Net­flix og Amazon. Hlut­deild fyr­ir­tæk­is­ins á mark­aði fyrir sjón­varps­á­skrift­ar­sölu dróst saman frá 38,5% niður í 30-35% á þremur árum, þrátt fyrir að hafa keypt sýn­ing­ar­rétt­indi á efni frá HBO árið 2014. Á sama tíma hefur fjöldi áskrif­enda að Net­flix auk­ist svo um mun­ar, en tæp­lega 59% Íslend­inga voru áskrif­endur að efn­isveit­unni í júní síð­ast­liðn­um, þar af 80% ung­menna á aldr­inum 18-29 ára.

Í mars 2017 til­kynnti svo Fjar­skipti, móð­ur­fé­lag Voda­fo­ne, um kaup á 365 og fyr­ir­hug­aða fækkun 41 stöðu­gildis í kjöl­far hag­ræð­ing­ar. 

Hvað um bankana?

Lík­legt er að íslensk fyr­ir­tæki muni finna fyrir auk­inni sam­keppni erlendra fyr­ir­tækja í fram­tíð­inni, en íslenskur fjár­mála­mark­aður hefur opn­ast tölu­vert með afnámi gjald­eyr­is­hafta og minnk­andi vaxta­munar við útlönd.

Birna Einarsdóttir, bankastjóri Íslandsbanka.Í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar bendir Birna Ein­ars­dótt­ir, banka­stjóri Íslands­banka, á að umhverfi banka­starf­semi sé að breyt­ast. Tæknirisarn­ir AmazonGoogle og Face­book hafa allir fengið starfs­leyfi til að veita banka­þjón­ustu í Evr­ópu og segir Birna að íslenskir bankar þurfi að taka til­lit til breytts veru­leika sem nú blasi við. Einnig segir hún að hag­ræð­ing hafi þegar átt sér stað í banka­þjón­ustu, en úti­búum þeirra hafi fækkað úr 26 niður í 14 á síð­ustu þremur árum. 

Kjarn­inn birti leið­ara um fjár­mála­þjón­ustu á tíma­mótum á sunnu­dag, en þar er bent á ýmsa banka sem náð hafa sér fót­festu á mark­aði und­an­farið sem reknir eru með mun minni kostn­aði en hinir íslensku. Má þar nefna Bank Norweg­ian, en hann heldur úti banka­þjón­ustu í öllum Norð­ur­löndum að frá­töldu Íslandi. Sá banki er úti­bús­laus og ein­göngu til á net­inu, en hann hefur bætt við sig tæp­lega milljón við­skipta­vinum frá stofnun sinni í nóv­em­ber 2007. 

Ekki er ólík­legt að fjár­mála­þjón­usta á Íslandi muni fá aukna sam­keppni að utan. Rétt eins og Costco og Net­flix myndu alþjóð­leg stór­fyr­ir­tæki í þeim geira kalla á aukna hag­ræð­ingu íslenskra fyr­ir­tækja og erf­ið­ara rekstr­ar­um­hverfi. Hins vegar er ljóst að umræddar breyt­ingar hafa hingað til verið til hags­bóta fyrir neyt­end­ur. Aðhaldið sem erlend fyr­ir­tæki hafa veitt hinum íslensku á dag­vöru- og afþrey­ing­ar­mark­aði hafa skilað sér í lægra verði og meira úrvali á vörum á þjón­ustu. Ef erlendir bankar munu bjóða upp á þjón­ustu sína hér­lendis er því mögu­legt að Íslend­ingar muni einnig standa frammi fyrir betri lána­kjörum en áður.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nicola Sturgeon fyrsti ráðherra Skotlands.
Stefnir á atkvæðagreiðslu um sjálfstætt Skotland í október 2023
Nicola Sturgeon leiðtogi Skoska þjóðarflokksins stefnir á að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands á ný næsta haust – með eða án leyfis bresku ríkisstjórnarinnar.
Kjarninn 28. júní 2022
Guðmundur Andri Thorsson
Ráfað um í Keflavíkurgöngu
Kjarninn 28. júní 2022
Samkvæmt tilkynningu frá Borgarlínu er gert ráð fyrir því að vagnar Borgarlínunnar byrji að ganga á milli Hamraborgar og Háskóla Íslands árið 2025, þrátt fyrir að framkvæmdum á þeim kafla verði ekki að fullu lokið þá.
Tímalínu framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu seinkað
Endurskoðuð tímaáætlun framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu gerir ráð fyrir því að framkvæmdalok verði á árunum 2026 og 2027, en ekki 2024 eða 2025 eins og lagt var upp með. Samstilling við aðrar framkvæmdir, eins og Sæbrautarstokk, spila inn í.
Kjarninn 28. júní 2022
Það að vera kvenkyns lögmaður eykur líkur á að mál falli umbjóðandanum í vil samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kvenkyns lögmenn líklegri til að vinna mál í héraði
Kvenkyns málflytjendur skila betri árangri fyrir dómstólum og eldri dómarar eru líklegri til að dæma varnaraðila í vil en þeir sem yngri eru, samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kjarninn 28. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Þungunarrof, samkynhneigð og kynusli
Kjarninn 28. júní 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Ætlar ekki að láta Seðlabankann afhenda sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna
Seðlabanki Íslands hefur ekki viljað leggja mat á hagsmuni almennings af birtingu upplýsinga um þá sem fengu að nýta sér fjárfestingaleið hans né af því að stöðugleikasamnirnir við kröfuhafa verði gerðir opinberir.
Kjarninn 28. júní 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún íhugar formannsframboð
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segist „íhuga alvarlega“ að bjóða sig fram til formanns á landsfundi flokksins í október. Logi Einarsson tilkynnti um miðjan júní að hann muni ekki bjóða sig fram að nýju.
Kjarninn 28. júní 2022
„Bleika húsið“, heilsugæsla sem þjónustar konur í Mississippi er eina heilsugæslan í ríkinu sem veitir þungunarrofsþjónustu. Henni verður að öllum líkindum lokað innan nokkurra daga.
Síðustu dagar „bleika hússins“ í Mississippi
Eigandi einu heilsugæslunnar í Mississippi sem veitir þungunarrofsþjónustu ætlar að halda ótrauð áfram, í öðru ríki ef þarf, eftir að Hæstiréttur Bandaríkjanna felldi rétt til þungunarrofs úr gildi.
Kjarninn 27. júní 2022
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar